კრიმინალი • 1790596213

გაგრაში გაუჩინარებული ტურისტი მოკლული იპოვეს

აფხაზეთის ე.წ. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, გაგრაში გაუჩინარებული ორენბურგის ოლქის მცხოვრები, ამინა ბიკბოვა, მოკლულია.მკვლელობის საქმეზე გუდაუთის მცხოვრები, 2001 წელს დაბადებული ედგარ აბუხბა დააკავეს, რომელიც დროებით გაგრაში ცხოვრობდა და მუშაობდა.უწყების ცნობით, დაკითხვისას ეჭვმიტანილმა მკვლელობა აღიარა.დაღუპული ამინა ბიკბოვას დედის თქმით, გაუჩინარებამდე ქალიშვილი მას ყოველდღიურად უკავშირდებოდა და დილაობით წერილობითაც ესაუბრებოდა.გაუჩინარებამდე ცოტა ხნით ადრე ამინა გაგრაში მამაკაცს გაეცნო, რომელმაც გოგონები ყავაზე დაპატიჟა.26 წლის ქალის მეგობარმა უარი თქვა, რის შემდეგაც ამინა მამაკაცთან ერთად მარტო წავიდა.ქალის გაუჩინარების შემდეგ მისი მეგობრები რამდენიმე დღის განმავლობაში ცდილობდნენ გაერკვიათ, რა შეემთხვა მას. ერთ-ერთი მათგანი მივიდა ნაქირავებ ბინაში, სადაც, არსებული ინფორმაციით, ტრაგედია მოხდა. ბინაში ამინას ნივთები დარჩა.დედის თქმით, მოგვიანებით მეგობარი შეხვდა მამაკაცსაც, რომლის შემდეგაც ამინა გაუჩინარდა. მისი თქმით, მამაკაცი მათ შეცდომაში შეყვანას ცდილობდა და ამბობდა, რომ გოგონა უცნობმა პირმა წაიყვანა.

რჩევები • 1790594184

მკერდზე მაჯლაჯუნები რას ნიშნავს და როგორ გამოვიდეთ ძილიდან პანიკის გარეშე

ძილის დამბლა ძილსა და სიფხიზლეს შორის გადასვლის მომენტში ვითარდება - ადამიანი უკვე აცნობიერებს, რა ხდება, თუმცა გარკვეული დროის განმავლობაში მოძრაობა არ შეუძლია. ამ მდგომარეობის მექანიზმზე, შესაძლო მიზეზებსა და მასთან გამკლავების გზებზე  ნევროლოგი საუბრობს.ექიმის განმარტებით, „ძილის პარალიჩი“ უფრო სასაუბრო სახელწოდებაა იმ მდგომარეობისთვის, რომელიც, მისი აღწერით, ეპილეფსიურ სტიგმებთან არის დაკავშირებული.მისი თქმით, როდესაც ადამიანი ძილიდან სიფხიზლეში გადადის ან პირიქით, შესაძლოა თავის ტვინის ქერქი და ქერქქვეშა სტრუქტურები სრულად და ერთდროულად არ გაითიშოს. შედეგად იქმნება ისეთი შთაბეჭდილება, თითქოს ადამიანი ჯერ კიდევ სიზმრის მდგომარეობაში იმყოფება, თუმცა კიდურების მოძრაობა არ შეუძლია.ამ დროს ცნობიერება უკვე ნაწილობრივ ჩართულია, მაგრამ მოძრაობის კონტროლი ჯერ კიდევ შეზღუდულია. სწორედ ამიტომ ადამიანს შეიძლება ჰქონდეს მკაფიო შეგრძნება, რომ ფხიზელია, ყველაფერს აცნობიერებს, მაგრამ სხეულის ამოძრავება არ შეუძლია.რატომ შეიძლება განვითარდეს ძილის დამბლასპეციალისტის თქმით, სამედიცინო თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია იმის გარკვევა, თუ რა იწვევს ასეთ ეპიზოდებს.ქალას შიდა ჰიპერტენზია;ინტოქსიკაციის სინდრომი;სინაფსური გადაცემის თანდაყოლილი დარღვევები;ტრავმების შემდეგ ცენტრალური ნერვული სისტემის ფუნქციების ცვლილებები.ექიმმა ასევე აღნიშნა, რომ ძილის პარალიჩის დამოუკიდებლად შეწყვეტის უნივერსალური მეთოდი არ არსებობს. მისი თქმით, მდგომარეობაზე ზემოქმედების შესაძლებლობა დამოკიდებულია იმაზე, რამდენად ღრმაა ეპიზოდი.შესაძლებელია თუ არა დამბლის თვითნებურად შეწყვეტა?ექიმის განცხადებით, თუ მდგომარეობა საკმარისად ღრმაა, ადამიანს, როგორც წესი, მისი დამოუკიდებლად შეწყვეტა არ შეუძლია.ექიმი აღწერს შემთხვევებს, როდესაც ეპიზოდი შედარებით ზედაპირულია და ადამიანს გარკვეულ ფიზიოლოგიურ ფუნქციებზე კონტროლი ჯერ კიდევ აქვს. მისი თქმით, ასეთ დროს სუნთქვის შეკავებამ შესაძლოა ორგანიზმში ნახშირორჟანგის დაგროვება გამოიწვიოს, რასაც ის თავის ტვინის ქერქის ელექტრული აქტივობის ერთგვარ „ფიზიოლოგიურ კორექტორად“ მიიჩნევს.„ძილის პარალიჩის დამოუკიდებლად შეწყვეტა პაციენტს, როგორც წესი, არ შეუძლია, თუ მდგომარეობა საკმარისად ღრმაა. თუ სიღრმე ზედაპირულია და არსებობს გარკვეული ფუნქციების კონტროლის შესაძლებლობა, მაგალითად, სუნთქვის შეკავება და მისი მინიმუმ 30–40 წამის განმავლობაში შეჩერება, ამ დროს ნახშირორჟანგი გროვდება. ის თავის ტვინის ქერქის ჭარბი ელექტრული იმპულსაციის ფიზიოლოგიური კორექტორია. ხდება ქერქის ერთგვარი განტვირთვა, გადატვირთვა და პაციენტი სიფხიზლის მდგომარეობაში გადადის“, — განაცხადა ნევროლოგმა.თითის ან თვალის მოძრაობაც შეიძლება დაგვეხმაროს?ექიმის თქმით, ზედაპირული ეპიზოდის დროს ადამიანს შეუძლია სცადოს ფეხის თითის მოხრა ან თვალის კუნთების ამოქმედება. სპეციალისტის განმარტებით, ასეთმა მცდელობამ შესაძლოა მოძრაობასთან დაკავშირებული ფუნქციების გააქტიურებას და მდგომარეობიდან გამოსვლას შეუწყოს ხელი.თუმცა უფრო ღრმა ძილის დამბლის დროს ასეთი მეთოდების გამოყენება შესაძლოა საერთოდ შეუძლებელი იყოს.ასეთ შემთხვევაში, ექიმის თქმით, ადამიანს შესაძლოა მხოლოდ ეპიზოდის დასრულების დალოდება მოუწიოს.„ძილის პარალიზს სიღრმის სხვადასხვა ხარისხი აქვს. ზედაპირული მდგომარეობის დროს შესაძლებელია მოტორული ფუნქციის ჩართვა, თავის ტვინის ქერქის მოქმედების ამოქმედება და ამ „გაჭედილი“ მდგომარეობიდან გამოსვლა. მეორე შემთხვევაა, როდესაც მდგომარეობის შეწყვეტა არ შეგვიძლია და პაციენტი მასში უფრო ხანგრძლივად — ერთი, ორი, ხუთი ან შვიდი წუთის განმავლობაში — იმყოფება. ასეთ შემთხვევაში სიტუაციაზე ზემოქმედება მხოლოდ მოცდით არის შესაძლებელი“, — აღნიშნა ექიმმა.ამრიგად, სპეციალისტის აღწერით, პირობითად შეიძლება გამოიყოს ორი მიდგომა: მოცდა და გააქტიურება. პირველი უფრო ღრმა მდგომარეობის დროს გამოიყენება, მეორე კი ზედაპირული ეპიზოდისას, როდესაც ადამიანს სხეულის ცალკეულ ფუნქციებზე კონტროლი ჯერ კიდევ აქვს.რატომ შეიძლება ძილის პარალიზმა პანიკური შეტევა გამოიწვიოსნევროლოგმა ყურადღება იმ შიშზეც გაამახვილა, რომელიც ასეთ დროს ადამიანს შეიძლება დაეუფლოს.თუ ადამიანს მანამდე გამოუმუშავებია ჩვევა, რომ ძილის პარალიზის დროს კიდურების მოძრაობით ცდილობს მდგომარეობიდან გამოსვლას, უფრო ღრმა ეპიზოდის დროს ამის შეუძლებლობამ შესაძლოა ძლიერი შიში გამოიწვიოს.შედეგად შეიძლება გახშირდეს გულისცემა, მოიმატოს არტერიულმა წნევამ და განვითარდეს პანიკური შეტევის მსგავსი მდგომარეობა.„ხდება ხოლმე, რომ პაციენტი, რომელმაც ძილის პარალიზის კიდურების მოძრაობით შეწყვეტა ისწავლა, უფრო ღრმა ფაზაში ხვდება, როდესაც ამის გაკეთება აღარ შეუძლია. მაშინ მას ადრენალინის გამოყოფა ეწყება და ვითარდება პანიკური შეტევა, რომელიც პარალიზის მიმდინარეობას კიდევ უფრო ართულებს: იმატებს წნევა, ჩნდება ტაქიკარდია და შიში“, — განაცხადა ნევროლოგმა.მისი თქმით, თუ ადამიანს წინასწარ ავუხსნით, რომ ასეთ დროს კიდურების ძალით ამოძრავებას აუცილებლობა არ აქვს და შესაძლებელია ყურადღების გადატანა დიაფრაგმისა და სუნთქვის კონტროლზე, მდგომარეობიდან გამოსვლა შეიძლება უფრო მარტივად და სწრაფად მოხდეს.სპეციალისტის შეფასებით, ასეთი მიდგომა ასევე ამცირებს პანიკური შეტევის განვითარების შესაძლებლობას.

მსოფლიო • 1790594108

ავიაკომპანიამ არასრულწლოვანი შეცდომით სხვა ქვეყანაში გაამგზავრა

ავიაკომპანია United Airlines-ის თანამშრომლებმა არასრულწლოვანი შეცდომით სხვა ქვეყანაში გაამგზავრეს. შემთხვევის შესახებ The Independent-ი წერს.ანტონ ბერგი ნიუ-იორკიდან სტოკჰოლმში უნდა გაფრენილიყო, თუმცა ავიაკომპანიის თანამშრომელმა ის შეცდომით დიუსელდორფის რეისზე დასვა.როდესაც ბიჭის დედამ ბრენდა ბერგმა ამის შესახებ გაიგო, თვითმფრინავი უკვე ასაფრენ ბილიკზე მოძრაობდა, თუმცა ავიაკომპანიის წარმომადგენლებთან დაკავშირება ქალმა ვერ შეძლო.„ჩემი შვილი ახლა სხვა თვითმფრინავშია! თქვენ ის გერმანიაში გაამგზავრეთ! არადა ჩვენ დამატებითი თანხა გადავიხადეთ, რათა თქვენს წარმომადგენლებს მისთვის ყურადღება მიექციათ“, - დაწერა ქალმა სოციალურ ქსელში. რამდენიმე საათის შემდეგ ქალი ავიაკომპანიას დაუკავშირდა და ანტონ ბერგი დიუსელდორფიდან კოპენჰაგენის გავლით სტოკჰოლმში გაამგზავრეს, რასაც კიდევ ექვსი საათი დასჭირდა.ბრენდა ბერგის ინფორმაციით, ავიაკომპანიას მომხდარის გამო ბოდიში არ მოუხდია, მიუხედავად იმისა, რომ ბილეთის ღირებულების გარდა მათ 150 დოლარი გადაიხადეს, რათა კომპანიის წარმომადგენელს არასრულწლოვანი საჭირო რეისზე დაესვა.

ჯანდაცვა • 1790593900

შუახევის მუნიციპალიტეტში მასშტაბური სკრინინგ აქცია ჩატარდა

ქვეყნის მასშტაბით  სკრინინგ აქციები გრძელდება. მორიგი მასშტაბური აქცია  შუახევის მუნიციპალიტეტში გაიმართა. აქციის ფარგლებში მოსახლეობას შესაძლებლობა ჰქონდა უფასოდ ჩაეტარებინა ძუძუს, საშვილოსნოს ყელის, პროსტატისა და კოლორექტული კიბოს, ასევე არტერიული ჰიპერტენზიის, B და C ჰეპატიტების, აივ-ინფექცია/შიდსის სკრინინგული კვლევები.მსგავსი მასშტაბური ღონისძიებები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაღალმთიანი რეგიონების მოსახლეობისთვის. გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა თითოეულ მოქალაქეს აძლევს შესაძლებლობას, საცხოვრებელ ადგილთან ახლოს, ზედმეტი ბარიერების გარეშე მიიღოს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი დიაგნოსტიკური სერვისები, რაც პირდაპირ აისახება ბენეფიციართა მომართვიანობის ზრდასა და ჯანმრთელობის რისკების დროულ პრევენციაზე.გამოკვლევები ადგილზე თანამედროვე მეთოდებითა და კვალიფიციური სამედიცინო პერსონალის მიერ ჩატარდა.შეგახსენებთ, რომ სკრინინგი  ჯანმრთელობის დაცვის ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური საშუალებაა, რომელიც დაავადებებს ადრეულ ეტაპზე ავლენს, როცა მკურნალობა განსაკუთრებით შედეგიანია.16 მარტიდან 31 ივლისის ჩათვლით სკრინინგების ჯამურმა რაოდენობამ რეგიონების მიხედვით 63 993  შეადგინა.სკრინინგ აქციის მიმდინარეობას აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი ნინო ნიჟარაძე, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის გენერალური დირექტორი ირაკლი ფურცელაძე, მოადგილე ეკა ადამიასთან, შუახევის მუნიციპალიტეტის მერთან ომარ ტაკიძესთან და ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლებთან ერთად დაესწრო.

საზოგადოება • 1790593570

საინჟინრო და სიცოცხლის შემსწავლელ მეცნიერებათა საერთაშორისო-სამეცნიერო VII კონგრესი გაიმართა

საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის პრეზიდიუმის დარბაზში 22-24 სექტემბერს, გაიხსნა და მიმდინარეობდა  საინჟინრო და სიცოცხლის შემსწავლელ მეცნიერებათა VII საერთაშორისო კონგრესი (ICELIS 2026), რომელიც მიეძღვნა აკადემიის დაარსების 85-ე წლისთავს.კონგრესი შესავალი სიტყვით გახსნა კონგრესის თავმჯდომარემ, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ბუნებრივი კატასტროფების სამეცნიერო პრობლემების შემსწავლელი კომისის თავმჯდომარემ, აკადემიკოსმა გივი გავარდაშვილმა; როგორც მან  აღნიშნა, - „ჩვენთვის დიდი პატივია თბილისში მსოფლიო დონის მეცნიერთა და მკვლევართა მასპინძლობა, რაც ორგანულად ეძღვნება ჩვენი აკადემიის დაარსების 85-ე წლისთავს, ICELIS 2026 ქმნის მძლავრ მრავალდარგობრივ პლატფორმას საინჟინრო ინოვაციებისა და სიცოცხლის შემსწავლელი მეცნიერებების ერთობლივი ძალისხმევისა და ინტეგრაციისთვის, რაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია გლობალური გარემოსდაცვითი გამოწვევების დასაძლევად”.კონგრესზე მისასალმებელი სიტყვით გამოვიდნენ: საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის გენერალური მრჩეველი, აკადემიკოსი გიორგი კვესიტაძე, ანკარის უნივერსიტეტის პროფესორი, კონგრესის გენერალური კოორდინატორი, დოქტორი ადემ სონმეზი, კონგრესის მედიატორი, თურქეთის მეცნიერებათა აკადემიის (TÜBA) წევრი, პროფესორი სეზაი ერჯიშლი, კონგრესის სპიკერი, პროფესორი ალი ბოზბეი (TOBB უნივერსიტეტი).კონგრესის პლენარულ სხდომაზე მოხსენებებით გამოვიდნენ პროფესორი ალი ბოზბეი (TOBB უნივერსიტეტი) - „კვანტური კომპიუტერული ტექნოლოგია“; იარა ბეეკმა რეისი (New European Reuse Alliance, ნიდერლანდები) - „ცირკულარული ეკონომიკა და ნულოვანი ნარჩენები“; და ნობელის პრემიის ლაურეატი, პროფესორი ჯეფ ლივერმორი (მანჩესტერის უნივერსიტეტი, დიდი ბრიტანეთი) – „არის თუ არა შესაძლებელი Net Zero-ს მიღწევა 2050 წლისთვის?“. ეს უკანასკნელი მგონი ჩაერთო ონლაინ რეჟიმში, რაც უნდა აღინიშნოს!სამ დღიანი ჰიბრიდული კონგრესი აერთიანებდა როგორც პირისპირ სესიებს აკადემიის ისტორიულ შენობაში, ისე პირდაპირ ონლაინ ტრანსლაციას პარალელურ ვირტუალურ დარბაზებში. სამეცნიერო პროგრამა მოიცავდა ისეთ აქტუალურ თემებს, როგორებიცაა ბუნებრივი კატასტროფების რისკების მართვა და ღვარცოფული პროცესები, შავი ზღვის სანაპირო ზოლის ეკოლოგიური მდგომარეობა და ევტროფიკაცია (რიონის პულსი), აგრობიოტექნოლოგია, ხელოვნური ინტელექტი წყლის რესურსების მართვაში და მდგრადი სატყეო მეურნეობა.VII საერთაშორისო კონგრესის პლენარულ სხდომას ესწრებოდნენ საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები - ავთანდილ კოროხაშვილი და ლევან ჯაფარიძე, აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი ნიკოლოზ ჩიხრაძე, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ბუნებრივი კატასტროფების სამეცნიერო პრობლემების შემსწავლელი კომისის წევრები, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორები, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ცოტნე მირცხულავას სახელობის წყალთა მეურნეობის ინსტიტუტის მეცნიერი თანამშრომლები, ასევე გაეროს ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს (ECOSOC) საკონსულტაციო სტატუსის ორგანიზაცია ააიპ გარემოს დაცვის ეკოცენტრის მეცნიერი თანამშრომლები და მოწვეული სტუმრები.კონგრესის მუშაობის ფარგლებში ჩატარდა სპეციალური თემატური სესია, რომელიც მიეძღვნა Interreg NEXT  „შავი ზღვის აუზის პროგრამა 2021-2027“-ის მხარდაჭერითა და ევროკავშირის დაფინანსებით მიმდინარე პროექტის - BSB00091: „წყალმცენარეების პოტენციალის გამოყენება დაბინძურების შემცირებისა და ლურჯი ზრდისათვის“ (AlgaeRevive) - ძირითადი სამეცნიერო შედეგებისა და მიღწევების შეფასებას. სესიაზე წარმოდგენილი იყო ტრანსსასაზღვრო კვლევების შედეგები, რომლებიც ასახავს მაკროწყალმცენარეების, როგორც ბუნებაზე დაფუძნებული გადაწყვეტის (Nature-based solution), გამოყენებას საზღვაო ევტროფიკაციის შემცირების, სანაპირო ზოლის დაბინძურებასთან ბრძოლისა და შავი ზღვის აუზის მასშტაბით მდგრადი ბიოეკონომიკური ინოვაციების ხელშეწყობის პროცესში.კონგრესის დასასრულს აკადემიკოსმა გივი გავარდაშვილმა შეაჯამა ეს მნიშვნელოვანი მოვლენა და ჩვენთან საუბარში აღნიშნა: „უნდა აღინიშნოს, რომ ეს კონფერენცია ჩვენს ქვეყანაში  პირველად ტარდება და მოიცავს თითქმის ყველა იმ პრობლემატურ მიმართულებას, რომლებიც არსებობს ჩვენს პლანეტაზე. მათ შორისაა:  კლიმატური ცვლილებები, ბუნებრივი კატასტროფები, მშენებლობები, გარემოს დამცავი ბუნების სტიქიური მოვლენების საწინააღმდეგო კონსტრუქციები, ეკონომიკური მდგომარეობა (მწვანე ეკონომიკა, ციფრული ეკონომიკა) და ა.შ. ამ კონგრესში განსაკუთრებული როლი ენიჭება ისეთ მოხსენებებს, როგორიცაა- ციფრული ეკონომიკა, ნულოვანი ემისია; ასევე, კლიმატის ცვლილებებით გამოწვეული სხვადასხვა დესტრუქციული პროცესები, რომლებიც დიდ ზიანს აყენებს ქვეყნის ეკონომიკას.  განსაკუთრებით საინტერესოა სამხრეთ კავკასიის რეგიონში (მათ შორის, თურქეთშიც, შავი ზღვის მთლიან აუზში) მიმდინარე პრობლემები, როგორიცაა შავი ზღვის უსაფრთხოება, მოსახლეობის ბუნებრივი კატასტროფებისგან დაცვა და ასევე ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენება. კონგრესი მოიცავს თითქმის ყველა იმ მიმართულებას, რომლებიც აქტუალურია არა მარტო საქართველოსთვის, არამედ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებისთვისაც“.კონგრესის მუშაობაში მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს 25 ქვეყნის 100-მდე მეცნიერმა.