მსოფლიო • 1788298906

აღმოაჩინეს მოლეკულა, რომელსაც იშვიათ, გენეტიკურ დაავადებებთან ბრძოლა შეუძლია

 მეცნიერებმა აღმოაჩინეს მოლეკულა, რომელსაც შეუძლია ხელი შეუშალოს მუტაციას. საუბარია იმ გავრცელებულ მუტაციაზე, რომელიც მიტოქონდრიულ დნმ-ს აზიანებს.მიტოქონდრია უჯრედების ენერგიის წყაროა. ის სხეულში მიმდინარე ყველა პროცესისთვის საჭირო ენერგიას უზრუნველყოფს.„მუტაციებს სხვადასხვა დაავადებების გამოწვევა შეუძლიათ და მათ წინააღმდეგ წამლები არ არსებობს. მე ვფიქრობ, რომ ეს მიგნება ნამდვილი გარღვევაა [მედიცინაში]“, - განაცხადა იტალიელმა მეცნიერმა კარლო ვისკომიმ.აღმოჩენილი მოლეკულის წყალობით მეცნიერები ახალი პრეპარატის შექმნაზე მუშაობენ. კლინიკურ კვლევას Pretzel Therapeutics-ი უკვე ადამიანებზე ატარებს. იმ შემთხვევაში თუ კვლევა წარმატებით დასრულდება, მეცნიერებს მძიმე გენეტიკურ დაავადებების ნაწილთან ბრძოლა შეეძლებათ, რაც ამ დროისთვის უბრალოდ შეუძლებელია. საუბარია იმ გენეტიკურ დაავადებებზე, რომლებიც POLG გენის მუტაციით არის გამოწვეული. მსგავს დაავადებას მსოფლიოში 10 000-დან ერთ ადამიანს უდგენენ.მეცნიერების თქმით, ისინი გაოცებულნი დარჩნენ იმით, თუ როგორ შეეძლო ასეთ პატარა მოლეკულას POLG-ის მუტანტური ფორმების სტაბილიზება და ასევე ჯანმრთელი ცილების აქტივობის შეცვლა. 

საზოგადოება • 1788298738

როგორი ამინდია მოსალოდნელი საქართველოში უახლოეს დღეებში

საქართველოში სექტემბრის პირველი დღეები შედარებით ცვალებადი ამინდით ჩაივლის. გარემოს ეროვნული სააგენტოს პროგნოზის მიხედვით, 1 სექტემბერს ქვეყნის ცალკეულ რაიონებში ხანმოკლე წვიმა და ელჭექია მოსალოდნელი, დღისით ჰაერის ტემპერატურა დაახლოებით +27 გრადუსამდე მოიმატებს. 2 სექტემბერს ტემპერატურა კვლავ შედარებით მაღალი იქნება და ზოგიერთ რეგიონში +28 გრადუსს მიაღწევს. მოსალოდნელია ცვალებადი მიმართულების ქარი.სექტემბრის პირველი ნახევარი, ზოგადი პროგნოზით, წვიმიანი და შედარებით გრილი იქნება. თვის მეორე ნახევარში კი ნალექის შემცირება და ტემპერატურის მატებაა მოსალოდნელი.თბილისში უახლოეს დღეებში ტემპერატურა დაახლოებით +26–29 გრადუსის ფარგლებში იქნება. 3–5 სექტემბერს კი დღისით კვლავ თბილი ამინდია მოსალოდნელი.გარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, სექტემბერში ჰაერის საშუალო ტემპერატურა აგვისტოსთან შედარებით დაახლოებით 3–5 გრადუსით დაბალია.

საზოგადოება • 1788298523

„ეს ძალიან ხშირად გვხვდება ახალგაზრდებში...“ - მანუალური თერაპევტის განმარტება

გავრცელებული პრობლემა, როდესაც სხეულის დაბალი მასის მიუხედავად მუცლის არე გამოკვეთილად ჩანს, ხშირად არა ჭარბ წონასთან, არამედ ხერხემლისა და კუნთოვანი სისტემის ფუნქციურ დარღვევებთან არის დაკავშირებული. პროფილაქტიკური მედიცინის ცენტრ „Aura Plus Centre“- ის მიერ გავრცელებულ ვიდეომიმართვაში მანუალური თერაპევტი ალექსანდრე გუგუშვილი დგომის მანერის ცვლილებასა და წელის არეში არსებულ პათოლოგიურ პროცესებზე ამახვილებს ყურადღებას.მანუალური თერაპევტის განმარტებით, აღნიშნული ვიზუალური ცვლილება პირდაპირ უკავშირდება წელის მალებისა და კუნთების ტონუსის დარღვევას:„გამხდარია გოგო, მაგრამ მუცელი მაინც უჩანს, რაღაცნაირად გამოწეულია წინ. ძალიან ხშირად გვხვდება ასეთი, მით უმეტეს გოგოებში. ეს არის უეჭველი პრობლემა წელის მალების, წელის კუნთების ტონუსი, რაც ჭიმავს მალებს ერთმანეთის მიმართებით. შორს არ არის ის შედეგი, რომ პრობლემები და დეფორმაციები წარმოიქმნას წელის არეში, რომელიც თავის მხრივ შემდგომში გამოიწვევს ჯაჭვურ რეაქციებს – პრობლემებს უქმნის [ორგანიზმს], იწვევს ტკივილებს ციკლის პერიოდში, წელის სისუსტესა და ფეხის ტკივილებს.“ 

საზოგადოება • 1788298331

1125 ლარი სტუდენტების დაფინანსებისთვის - ვინ და რა შემთხვევაში ისარგებლებს პროგრამით

სსიპ ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის სოციალური პროგრამის ფარგლებში, ვეტერანებსა და მათ ოჯახის წევრებს (ვეტერანთა შვილები, მარჩენალდაკარგულები, ომში დაღუპულთა ოჯახის წევრები) 2026-2027 სასწავლო წლის შემოდგომისა და გაზაფხულის სემესტრების სწავლის საფასურის დაფინანსების მისაღებად განცხადებებისა და შესაბამისი დოკუმენტაციის წარმოდგენა შეუძლიათ 2026 წლის 2 სექტემბრიდან 2 ოქტომბრის ჩათვლით.დაფინანსება ვრცელდება შემდეგ აკრედიტებულ საგანმანათლებლო პროგრამებზე: ბაკალავრიატი, მასწავლებლის მომზადების ინტეგრირებული საბაკალავრო-სამაგისტრო პროგრამა, ვეტერინარიის ინტეგრირებული სამაგისტრო პროგრამა და დიპლომირებული მედიკოსის/სტომატოლოგის პროგრამა.ორივე სემესტრის დაფინანსება ზემოაღნიშნულ ვადაში წარმოდგენილი მხოლოდ ერთი განცხადების საფუძველზე გაიცემა. გაზაფხულის სემესტრის დაფინანსების მოსაპოვებლად, 2027 წელს ახალი განცხადებები აღარ მიიღება.წარმოდგენილ განცხადებაზე ხარვეზის დადგენის შემთხვევაში, განმცხადებელი ვალდებულია, იგი გამოასწოროს შესაბამისი შეტყობინების მიღებიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში.პროგრამა არ ვრცელდება სტუდენტებზე, რომლებიც ერთიანი ეროვნული გამოცდების შედეგების საფუძველზე 2026-2027 სასწავლო წლიდან სწავლობენ სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში და სრულად ფინანსდებიან სახელმწიფოს მიერ.2026-2027 სასწავლო წლის სწავლის დაფინანსება, ორივე სემესტრში ჯამში, შეადგენს არაუმეტეს 1 125 ლარს (თითოეულ სემესტრში - არაუმეტეს 562.50 ლარს).აღნიშნული პროგრამის ფარგლებში დაფინანსების მოსაპოვებლად, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურში, განცხადებასთან ერთად, წარმოდგენილ უნდა იქნას შემდეგი დოკუმენტაცია:- სტუდენტის პირადობის მოწმობა;- სტუდენტის დაბადების მოწმობა;- ვეტერანის მოწმობა;- ვეტერანის პირადობის მოწმობა.განცხადების განსახილველად საჭირო სხვა დოკუმენტაციის/ინფორმაციის გამოთხოვას უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებებიდან უზრუნველყოფს ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახური.ინფორმაციისთვის, ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურში, სხვადასხვა სოციალურ და ჯანდაცვის პროგრამასთან ერთად, სამსახურის დირექტორის ინიციატივით და საქართველოს მთავრობის ხელშეწყობით, ვეტერანებისა და მათი ოჯახის წევრების უმაღლესი განათლების დაფინანსების პროგრამა 2023 წლიდან მოქმედებს. პროექტის ამოქმედებიდან დღემდე, დაფინანსდა პროგრამის ბენეფიციართა 9 000-მდე მოთხოვნა.

მსოფლიო • 1788298309

მასწავლებელმა ნეპალში 1 600-ზე მეტი ბავშვის სიცოცხლე გადაარჩინა - რაჯენდრა დავადის ისტორია

ნეპალში მომხდარი უმძიმესი სტიქიის ფონზე ერთი მასწავლებლის სწრაფმა გადაწყვეტილებამ ასობით ბავშვის სიცოცხლე იხსნა. საშუალო სკოლაში მომუშავე რაჯენდრა დავადიმ 1 643 მოსწავლე სკოლიდან რამდენიმე წუთით ადრე გაიყვანა, სანამ ძლიერი წყალდიდობა შენობას მთლიანად გაანადგურებდა.დავადი ნუვაკოტის რაიონში მდებარე სკოლის დირექტორი და ინგლისური ენის მასწავლებელია. 26 აგვისტოს, დილით, მან რამდენიმე გაფრთხილება მიიღო, რომ მდინარე სწრაფად იმატებდა და ახლომდებარე დასახლებას უკვე სტიქია ემუქრებოდა.თავდაპირველად მას ეგონა, რომ სკოლის შენობა, რომელიც მდინარიდან შედარებით მაღლა მდებარეობდა, უსაფრთხო იყო. თუმცა დამატებითი ინფორმაციის მიღების შემდეგ გადაწყვეტილება აღარ გადადო - ზარი დარეკა, გაკვეთილები შეწყვიტა და მოსწავლეებს მაღალ ადგილზე გადასვლა უბრძანა.იმ დროისთვის სკოლაში დაახლოებით 900 ბავშვი იმყოფებოდა, კიდევ რამდენიმე ასეული მოსწავლე კი სკოლის ავტობუსებით გზაში იყო. დავადიმ ავტობუსების მძღოლებთან დაკავშირებაც შეძლო და მათ უკან დაბრუნება სთხოვა.ბავშვებმა შენობა დატოვეს, რის შემდეგაც მდინარისა და ტალახის უზარმაზარი ნაკადი ტერიტორიას დაატყდა თავს. სამსართულიანი სკოლის შენობა, რომელიც ცოტა ხნით ადრე ასობით ბავშვისთვის სასწავლო ადგილი იყო, სტიქიამ მთლიანად გაანადგურა.ერთ-ერთმა 16 წლის მოსწავლემ მოგვიანებით გაიხსენა, რომ მას და მის მეგობრებს გადარჩენისთვის სულ რამდენიმე წამი ჰქონდათ. ბავშვები ტალახიან გზაზე გარბოდნენ, როდესაც წყალი და ნანგრევები დასახლებას უკვე ანადგურებდა.ტრაგედიას სკოლის თანამშრომლებიც ემსხვერპლნენ. გავრცელებული ინფორმაციით, ერთი მასწავლებელი და სკოლის დამხმარე თანამშრომელი დაიღუპნენ მას შემდეგ, რაც ისინი სახიფათო ზონაში დაბრუნდნენ.31 აგვისტოს ბოლო განახლებული მონაცემებით, ნეპალში მომხდარი კატასტროფული წყალდიდობის შედეგად მინიმუმ 903 ადამიანი დაიღუპა, ხოლო 4 247 ადამიანი დაკარგულად ითვლება.