საზოგადოება • 1788633541

მაქსიმუმ რამდენი წელი შეიძლება იცოცხლოს ადამიანმა - რას ამბობენ მეცნიერები

ალბათ, ბევრ ადამიანს სურს იცოცხლოს მაქსიმალურად დიდხანს, რის გამოც ასეთი პოპულარულია სხვადასხვა კვლევა იმის შესახებ, შეუძლია თუ არა ადამიანს 150 წელს მიაღწიოს, მით უმეტეს, რომ მედიაში პერიოდულად ჩნდება ინფორმაცია ასწლოვან ადამიანებზე. ზოგიერთი მათგანი იმ საიდუმლოსაც კი უზიარებს საზოგადოებას, თუ როგორ მიაღწიოს 100 წელს და რაში მდგომარეობს „მარადიული“ სიცოცხლის საიდუმლო.რამდენი წელი შეიძლება იცოცხლოს ადამიანმა მაქსიმუმ — რას ამბობენ მეცნიერები?გამოცემა New Scientist-ის ავტორებმა გადაწყვიტეს გაერკვიათ, მაქსიმუმ რამდენ წელს შეუძლია იცოცხლოს ადამიანმა და რამდენიმე წლის წინ დაწერეს სტატია ჟანა კალმანზე, რომელიც დღემდე რჩება სიცოცხლის ხანგრძლივობის მსოფლიო რეკორდის მფლობელად. ქალი 1875 წელს დაიბადა და 1997 წელს, ოფიციალური ვერსიით, 122 წლისა და 164 დღის ასაკში გარდაიცვალა. თუმცა, ზოგიერთი სკეპტიკოსი მიიჩნევს, რომ ჟანას ოჯახმა თაღლითობას მიმართა და ხანდაზმული ქალის ნაცვლად მისი ქალიშვილი ივონი გაასაღა, რომელმაც დედის პიროვნება მიითვისა,  სინამდვილეში კი ჟანა 1934 წელს გარდაიცვალა. სხვადასხვა ვერსიის მიუხედავად, ჟანა კალმანი მაინც რჩება სიცოცხლის ხანგრძლივობის რეკორდსმენად იმ პირობით, თუ ის მართლაც ასეთ პატივსაცემ ასაკში გარდაიცვალა და არანაირი სიყალბე არ ყოფილა.მიუხედავად ამისა, მეცნიერები მაინც სვამენ კითხვას ადამიანის სიცოცხლის ხანგრძლივობის შესახებ და მსჯელობენ, შესაძლებელია თუ არა 200 წლამდე იცოცხლო. აქ უამრავი ეჭვი ჩნდება, რადგან კალმანის გარდა ასეთ ასაკს არავის მიუღწევია და მისი შემთხვევა ჭეშმარიტად გამონაკლისია. სიცოცხლის ხანგრძლივობით მეორე ადამიანი გახდა კანე ტანაკა, რომელმაც 119 წელი და 107 დღე იცოცხლა, ხოლო დღეისათვის, მეცნიერთა დათვლებით, მსოფლიოში ყველაზე ხანდაზმულ ადამიანს 117 წელი შეუსრულდა.თუმცა, ზემოთ ჩამოთვლილი რამდენიმე უნიკალური შემთხვევის გამოკლებით, მეცნიერები მიდრეკილნი არიან იფიქრონ, რომ არსებობს ბუნებრივი ზღვარი იმისა, თუ მაქსიმუმ რამდენი წელი შეიძლება იცოცხლოს ადამიანმა. მის დასადგენად ორი მიდგომის გამოყენებაა შესაძლებელი:დადასტურებული ასწლოვნების შესახებ დემოგრაფიული მონაცემების შესწავლა;კომპიუტერული მოდელირების გამოყენება.მეცნიერებმა, რომლებიც პირველ მეთოდს იყენებდნენ, გამოაქვეყნეს ანალიტიკური მონაცემები, რომელთა მიხედვითაც ადამიანის მაქსიმალური ასაკი დაახლოებით 115 წელს შეადგენს, 125 წლამდე მიღწევის შესაძლებლობის გამოურიცხავად. სხვა კვლევაში კი სპეციალისტებმა განაცხადეს, რომ კალმანის რეკორდი ძალიან მალე მოიხსნება.კომპიუტერული მოდელირების გამოყენებისას მეცნიერები აანალიზებენ 85 წლისა და უფროსი ასაკის მოზრდილებში ერითროციტებისა და ლეიკოციტების რაოდენობის მოკლევადიან რყევებს. ამ რყევებს სპეციალისტები გარდაქმნიან ტერმინალური ასაკობრივი დაავადებებისადმი ორგანიზმის გამძლეობის მაჩვენებლად. როდესაც ეს გამძლეობა ქრება, დგება გარდამტეხი წერტილი. მკვლევრები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ ეს ეტაპი შეიძლება განსხვავდებოდეს თავად ადამიანის მიხედვით, თუმცა ჩვეულებრივ 120 წლის ასაკში დგება. ყველაზე გამძლე ადამიანებისთვის ზედა ზღვარი ოდნავ მაღალია განსაზღვრული — 150 წელი.თუმცა, გამოცემა New Scientist-ის ავტორების აზრით, ასეთი კვლევები არ ითვალისწინებს მნიშვნელოვან ფაქტორს — მედიცინის მომავალ მიღწევებს. მაგალითად, 1920-იან წლებში მეცნიერები მიიჩნევდნენ, რომ 105 წელზე დიდხანს სიცოცხლე შეუძლებელი იყო, თუმცა საუკუნის განმავლობაში მედიცინის, კვებისა და სანიტარიული პირობების გაუმჯობესებასთან ერთად განუწყვეტლივ იზრდება ადამიანთა სიცოცხლის ხანგრძლივობა, რამაც ხელი შეუწყო ხანგრძლივობის რეკორდების დამყარებას.მეცნიერთა გუნდმა ჩაატარა გონებრივი ექსპერიმენტი — მათ წარმოიდგინეს, რომ მომავალში შესაძლებელი გახდება დაბერების ყველა თეორიულად განკურნებადი მიზეზის აღმოფხვრა. ერთადერთ განუკურნებელ მიზეზად დარჩება ჩვენს უჯრედებში დნმ-ის დაზიანება, რომელიც დაბერებასთან ერთად გარდაუვალი იქნება. ასეთ სცენარში ადამიანის სიცოცხლის ხანგრძლივობის ზედა ზღვარი 194 წლამდე გაიზარდა.

მსოფლიო • 1788631441

ირანული მედიის ცნობით, ქვეყნის დასავლეთში საწვავის ავზის აფეთქების შედეგად ათი ადამიანი დაიღუპა, დაშავდა ექვსი ადამიანი

ირანის სახელმწიფო მედიის ინფორმაციით, ქვეყნის დასავლეთში საწვავის ავზის აფეთქების შედეგად ათი ადამიანი დაიღუპა.თვითმხილველების ცნობით, აფეთქება საგზაო შემთხვევის შედეგი იყო.მათივე ინფორმაციით, შემთხვევა სამუხრუჭე სისტემის ტექნიკური გაუმართაობის გამო მოხდა.ამასთან, ჰამედან-სანანდაჯის გზატკეცილზე მომხდარი ინციდენტის შედეგად კიდევ ექვსი ადამიანი დაშავდა.ადგილობრივი გუბერნატორის თქმით, ადგილზე ხანძარი ამჟამად ლოკალიზებულია.

მსოფლიო • 1788631311

დაბადების თვე და სიცოცხლის ხანგრძლივობა - რას ამბობს სტატისტიკა

მკვლევრებმა აღმოაჩინეს სტატისტიკური კანონზომიერება დაბადების თვესა და სიცოცხლის ხანგრძლივობას შორის. ყველაზე ხშირად იმ ადამიანებს შორის, რომლებიც ძალიან ღრმა მოხუცებულობამდე აღწევდნენ, დეკემბერში დაბადებულები იყვნენ. ამავდროულად, მეცნიერები ხაზს უსვამენ: დაბადების თარიღს არ შეუძლია იწინასწარმეტყველოს, თუ რამდენ ხანს იცოცხლებს კონკრეტული ადამიანი.Journal of Aging Research-ში გამოქვეყნებული ანალიზები მიუთითებს შესაძლო კავშირზე დაბადების სეზონსა და ხანდაზმულობას (დღეგრძელობას) შორის, წერს WP Tech. კერძოდ, დეკემბერში დაბადებული ადამიანები ზოგიერთ კვლევაში უფრო ხშირად აღწევდნენ ძალიან ღრმა ასაკს, ვიდრე სხვა თვეებში დაბადებულები.ერთ-ერთი შესაძლო მიზეზი შეიძლება უკავშირდებოდეს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს. ზოგიერთი კვლევა ვარაუდობს, რომ წლის ბოლოს დაბადებულ ადამიანებში ცალკეული გულ-სისხლძარღვთა პრობლემების განვითარების ალბათობა შესაძლოა ოდნავ დაბალი იყოს. ამავდროულად, მათ შეიძლება ჰქონდეთ სხვა დაავადებების, კერძოდ, ზოგიერთი ნევროლოგიური დარღვევისა და ასთმის მომატებული რისკი.ვინ აღწევდა უფრო ხშირად 105 წელს?კიდევ ერთი საინტერესო კანონზომიერება  -  ნაშრომში „დაბადების თვე და 105+ წლამდე მიღწევა“. გაბრიელე დობლჰამერმა, რემბრანდტ შოლცმა და ჰაინერ მაიერმა გააანალიზეს იმ ადამიანების მონაცემები, რომლებმაც სულ მცირე 105 წელი იცოცხლეს.აღმოჩნდა, რომ ასწლოვანთა შორის არაპროპორციულად ბევრი იყო დეკემბერში დაბადებული ადამიანი. დაბადებიდან 105 წლისა და მეტ ასაკამდე მიღწევის ფარდობითი ალბათობა ამ ჯგუფში საშუალოზე დაახლოებით 16%-ით მაღალი იყო.მსგავსი ტენდენცია დააფიქსირეს მაქს პლანკის დემოგრაფიული კვლევების ინსტიტუტის მკვლევრებმაც. ავსტრიასა და დანიაში მონაცემთა ანალიზმა აჩვენა, რომ შემოდგომაზე, ოქტომბრიდან დეკემბრამდე დაბადებული ადამიანები , 50 წლის შემდეგ საშუალოდ უფრო დიდხანს ცოცხლობდნენ, ვიდრე გაზაფხულზე - აპრილიდან ივნისამდე დაბადებულები. კვლევისთვის გამოყენებული იყო მილიონზე მეტი დაკვირვება. მეცნიერებმა ივარაუდეს, რომ შემდგომ ჯანმრთელობაზე შესაძლოა გავლენა მოეხდინა იმ პირობებს, რომლებშიც ადამიანი ჯერ კიდევ დაბადებამდე და სიცოცხლის პირველი თვეების განმავლობაში იმყოფებოდა.რატომ შეიძლება ჰქონდეს მნიშვნელობა დაბადების სეზონს?მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ მნიშვნელობა შეიძლება ჰქონდეს სეზონურ ფაქტორებს, რომლებიც მოქმედებს ორსულობასა და ბავშვის ადრეულ განვითარებაზე.მათ შორის არის დედის კვება, მზის სინათლის რაოდენობა, D ვიტამინის დონე, სეზონური ინფექციები და გარემოს სხვა პირობები. მათ პოტენციურად შეუძლიათ გავლენა იქონიონ იმაზე, თუ რამდენად მიდრეკილი იქნება ორგანიზმი მომავალში გარკვეული დაავადებებისადმი.ამავდროულად, ეს მიღებული შედეგების მხოლოდ ერთ-ერთი შესაძლო ინტერპრეტაციაა. თავისთავად დაბადების თვე არ განსაზღვრავს სიცოცხლის ხანგრძლივობას.დღეგრძელობაზე ბევრად მეტ გავლენას ახდენს გენეტიკა, კვება, ფიზიკური აქტივობა, ძილი, სტრესის დონე, დაავადებათა პროფილაქტიკა და ხარისხიან სამედიცინო მომსახურებაზე ხელმისაწვდომობა.

რეგიონი • 1788631119

აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ საინვესტიციო ფორუმზე ბიზნესსექტორის წარმომადგენლებს კურორტ გოდერძის საინვესტიციო პოტენციალი გააცნო

კურორტ გოდერძიზე საინვესტიციო კონფერენცია გაიმართა, რომლის მიზანს კურორტზე ახალი ინვესტიციების მოზიდვა და გოდერძის ოთხსეზონიან განვითარებაში ბიზნესსექტორის ჩართულობის გაზრდა წარმოადგენდა.ბიზნესფორუმზე აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ ზურაბ პატარაძემ, სახელმწიფოს, ბიზნესისა და საბანკო სექტორის თანამშრომლობით აჭარის მაღალმთიანეთის პოტენციალის სრულად ათვისების მნიშვნელობაზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ გოდერძი ეტაპობრივად გარდაიქმნა თანამედროვე, სრულფასოვან ოთხსეზონიან კურორტად, განვითარებული ინფრასტრუქტურა კი, მაღალმთიან აჭარაში ახალი საინვესტიციო პროექტების განხორციელებისთვის კიდევ უფრო მიმზიდველ გარემოს ქმნის.,,სულ უფრო მეტი ვიზიტორი, ინვესტორი და ბიზნესსექტორის წარმომადგენელი ინტერესდება მაღალმთიანი აჭარით, ჩვენი რეგიონის პოტენციალით და შესაძლებლობებით. სწორედ ამ მზარდი ინტერესის ფონზე, დღეს პირველად ვმართავთ საინვესტიციო ფორუმს კურორტ გოდერძიზე, რომელშიც 70-მდე სტუმარი მონაწილეობს, მათ შორის არიან მეზობელი ქვეყნებიდან ჩამოსული ინვესტორები და ბიზნესსექტორის წარმომადგენლები. ეს გვაძლევს შესაძლებლობას, მათ გავაცნოთ მაღალმთიანი აჭარისა და უშუალოდ, კურორტ გოდერძის ტურისტული და საინვესტიციო პოტენციალი.დღეს კურორტ გოდერძიზე უკვე 9 სასტუმრო კომპლექსი ფუნქციონირებს, ხოლო დაგეგმილია 20-მდე ახალი სასტუმრო კომპლექსის მშენებლობა. დარწმუნებული ვარ, დღევანდელი საინვესტიციო ფორუმი ხელს შეუწყობს ახალი ინვესტიციების მოზიდვას, ბიზნესის დაინტერესებას, ვიზიტორთა ნაკადების ზრდასა და, საბოლოოდ, მაღალმთიანი აჭარის კიდევ უფრო განვითარებასა და წარმატებას"- განაცხადა ზურაბ პატარაძემ.ფორუმის მონაწილეებს ასევე სიტყვით მიმართეს თიბისის ბანკის გენერალურმა დირექტორმა გიორგი თხელიძემ, აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრმა ედნარ ნატარიძემ და თიბისი კაპიტალის უფროსმა ვიცე პრეზიდენტმა ირინა კვახაძემ.ღონისძიების ფარგლებში აჭარის მთავრობის წარმომადგენლებმა კურორტის განვითარების ხედვისა და კონკრეტული საინვესტიციო პროექტების შესახებ პრეზენტაციები წარადგინეს. თიბისის გუნდმა ინვესტორებსა და ბიზნესსექტორის წარმომადგენლებს საქართველოსა და აჭარის მაკროეკონომიკური დინამიკისა და ძირითადი სექტორების მიმოხილვა, ასევე კურორტ გოდერძის განვითარების გეგმები და საინვესტიციო შესაძლებლობები გააცნო.ინფორმაციას აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა ავრცელებს.

რჩევები • 1788631024

როდის ჩავყაროთ მაკარონი წყალში, რომ იდეალური გამოვიდეს - რჩევა გამოცდილი მზარეულისგან

ბევრი ადამიანი საკმაოდ გულგრილად ეკიდება მაკარონის მომზადებას.  სამმა გამოცდილმა შეფ-მზარეულმა Simply Recipes-ისთვის ისაუბრა იმის შესახებ, თუ როდის უნდა ჩაყაროთ მაკარონი წყალში საუკეთესო შედეგის მისაღწევად.„წყლის ტემპერატურა მნიშვნელოვანი ფაქტორია მაკარონის მომზადებისას“, - განმარტავს შეფ-მზარეული დირკ რეგელი.ექსპერტების თქმით, წყალი ძლიერად უნდა დუღდეს, სანამ მასში მაკარონს ჩაყრით. „მაკარონს სიცხე უყვარს! დაელოდეთ, სანამ წყალი ბუშტუკებით ძლიერად ადუღდება, რათა ის თანაბრად მოიხარშოს და მიაღწიოს იდეალურ ტექსტურას“ - აღნიშნავს შეფ-მზარეული შაჰიდა ასენსიო-პეიჯი.როგორ მოქმედებს სინამდვილეში წყლის ტემპერატურა მაკარონზე?ტექნიკურად მაკარონის მოხარშვა სხვადასხვა ტემპერატურაზე შეიძლება, თუმცა თითოეული მეთოდი განსხვავებულ შედეგს იძლევა. შეფ-მზარეულმა ჯეფრი დეილმა სამი მიდგომა გამოყო:„ძლიერი დუღილი (212°F / 100°C), ნელი დუღილი (180-დან 200°F-მდე / 82–93°C) და ცივ წყალში ხარშვა. ეს ტემპერატურები ხარშვის პროცესზე მოქმედებს მაკარონის ტიპისა და მისი მზადყოფნის სასურველი ხარისხის მიხედვით. მაღალ ცეცხლზე (ძლიერი დუღილისას) ხარშვა მაკარონის მომზადების ყველაზე სწრაფი და თანაბარი გზაა“. სწორედ ამიტომ არის ძლიერი დუღილი ყოველდღიური მომზადების ძირითადი მეთოდი, მაღალი, სტაბილური ტემპერატურა ეხმარება მაკარონს თანაბრად მოხარშვაში და კარგი ტექსტურის მიღწევაში.თუმცა, არის შემთხვევები, როდესაც მაკარონის ცივ წყალში ჩაყრა შეიძლება სასარგებლო იყოს - განსაკუთრებით მაშინ, თუ სოუსის მოსამზადებლად სახამებლით მდიდარი წყალი გჭირდებათ.„ეს სახამებლიანი წყალი მნიშვნელოვანი ეტაპია იმ სოუსის ბოლომდე შესაყვანად და გასასქელებლად, რომელსაც ამზადებთ. გარდა ამისა, ცივ წყალში ხარშვა ეხმარება სოუსს, უკეთესად მიეკროს მაკარონს“, - ამბობს დეილი.ამავდროულად, ერთ-ერთ მთავარ გამონაკლისს წარმოადგენს ნაზი, ახალი (ცოცხალი ცომის) ან შიგთავსიანი მაკარონი, მაგალითად რავიოლი, რომელიც მდუღარე წყალში შეიძლება უფრო ადვილად დაიშალოს.ასეთი პასტის მოსამზადებლად რეგელი გვირჩევს, ჯერ წყალი ადუღებამდე მივიყვანოთ, შემდეგ კი ცეცხლს საშუალომდე დავუწიოთ. ამის შემდეგ ფრთხილად ჩავუშვათ ნაზი პასტა წყალში ქაფქირით. ასე პასტას საშუალებას აძლევთ გაცხელდეს და მოიხარშოს ქვაბში ზედმეტი რყევების გარეშე.