რჩევები • 1789836118

არც სოდა და არც ძმარი - რა ჩავყაროთ ნიჟარაში გაჭედილი მილის სწრაფად გასაწმენდად

თუ ნიჟარაში წყალმა ნელა დაიწყო ჩასვლა, ეს შესაძლოა მილში ცხიმის, საჭმლის თუ ნარჩენების დაგროვებაზე მიუთითებდეს. თუ მილი მცირედითაა გაჭედილი, პრობლემის მოგვარება ჩვეულებრივი სუფრის მარილისა და ცხელი წყლის საშუალებით არის შესაძლებელი.გაწმენდისთვის საჭიროა ნიჟარის ჩასასვლელში დაახლოებით ერთი ჭიქა სუფრის მარილი ჩაყაროთ, რის შემდეგაც ნელ-ნელა დაასხათ ცხელი, თუმცა არა ადუღებული წყალი, ამის შემდეგ წყალი არ მოუშვათ 20 წუთით, ხოლო მოგვიანებით მილს დიდი რაოდენობით თბილი წყლით რეცხავენ.მსგავსი მეთოდის გამოყენება რეკომენდებულია სწორედ მსუბუქი გაჭედილობისას და პროფილაქტიკისთვის. ამასთან, მნიშვნელოვანია გაითვალისწინოთ მილების მასალა. პლასტმასის მილებისთვის ადუღებული წყლის (მდუღარეს) გამოყენება არ ღირს, რადგან მან შესაძლოა მასალა დააზიანოს. ასეთ შემთხვევაში სჯობს უბრალოდ ცხელი წყალი გამოიყენოთ.რა არ უნდა ჩავასხათ ნიჟარაში?სამზარეულოს მილების გაჭედვის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი მიზეზი ცხიმია. ცხელი ცხიმი, მილში მოხვედრისას, გრილდება და მის კედლებზე წებოვან ფენას წარმოქმნის. დროთა განმავლობაში მას ეწებება საჭმლის ნარჩენები და სხვა ნაწილაკები, რაც მილს ახშობს და წყლის ნაკადის გასვლას ხელს უშლის.თუ წყალი საერთოდ არ ჩადის ან სახლის პირობებში ნაცადმა მეთოდმა რამდენიმე მცდელობის შემდეგაც არ უშველა, სჯობს გამოიყენოთ ვანტუზი, გაწმინდოთ სიფონი ან მიმართოთ სანტექნიკს. სახლის მეთოდები ყველაზე გამართლებულია მსუბუქი და ზომიერი გაჭედილობის დროს.

მსოფლიო • 1789835931

ახალი MRI კონტრასტული ნივთიერება შესაძლოა ფილტვის ძალიან პატარა სიმსივნეების აღმოჩენას დაეხმაროს - კვლევა

მეცნიერებმა შეიმუშავეს ახალი, ცილაზე დაფუძნებული MRI კონტრასტული ნივთიერება, რომელმაც წინაკლინიკურ კვლევაში ფილტვის სიმსივნეებისა და მეტასტაზების აღმოჩენა დაახლოებით 1 მილიმეტრის ზომაზეც შეძლო. ახალი ნივთიერება, სახელად hProCA32.Collagen, მიზანში იღებს კოლაგენის I ტიპს - ცილას, რომელიც განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით გვხვდება აგრესიული სიმსივნეების მიკროგარემოში. ამის საშუალებით MRI-ს შეუძლია არა მხოლოდ ძალიან მცირე სიმსივნური კერების დანახვა, არამედ მათი გავრცელებასთან დაკავშირებული გარკვეული ბიოლოგიური მახასიათებლების შეფასებაც.მკვლევრების თქმით, ტექნოლოგიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი უპირატესობა ისაა, რომ MRI იონიზებულ გამოსხივებას არ იყენებს. მომავალში მეთოდი შესაძლოა დაეხმაროს ექიმებს სიმსივნის უფრო ადრეულ აღმოჩენასა და მკურნალობის მიმდინარეობის მონიტორინგში.თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ ეს შედეგები ჯერ ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებს ეფუძნება და ტექნოლოგია კლინიკურ პრაქტიკაში გამოყენებისთვის დამტკიცებული არ არის. მკვლევრები ახლა ადამიანებში კლინიკური კვლევების დაწყებისთვის საჭირო ეტაპებზე მუშაობენ.

მსოფლიო • 1789835324

ქრონიკულმა სტრესმა შესაძლოა გულის სტრუქტურა შეცვალოს - კვლევა

ხანგრძლივი სტრესი შესაძლოა ადამიანის გულზე უფრო სერიოზულად მოქმედებდეს, ვიდრე აქამდე მიიჩნეოდა. ახალი ფართომასშტაბიანი კვლევის თანახმად, ქრონიკულმა ანთებამ, რომელიც შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ხანგრძლივ სტრესთან, ცხოვრების პირობებთან და გარკვეულ ცხოვრებისეულ ჩვევებთან, გულის სტრუქტურაში ისეთი ცვლილებები გამოიწვიოს, რომლებიც წლების განმავლობაში შეუმჩნევლად ვითარდება.კვლევაში მონაწილეობდა გაერთიანებული სამეფოს თითქმის 480 000 ზრდასრული ადამიანი. მეცნიერებმა შეისწავლეს სისხლში ქრონიკული ანთების ბიომარკერი GlycA, გულის გამოსახულებები და გენეტიკური მონაცემები. კვლევის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი აღმოჩენა ის იყო, რომ ანთების ყველაზე მაღალი მაჩვენებლის მქონე მონაწილეებს ინფარქტისა და ინსულტის განვითარების 43%-ით მეტი რისკი ჰქონდათ იმ ადამიანებთან შედარებით, ვისაც ანთების მაჩვენებელი ყველაზე დაბალი ჰქონდა. ეს კავშირი დაფიქსირდა იმ ადამიანებშიც, რომლებსაც კვლევის დასაწყისში ცნობილი გულ-სისხლძარღვთა დაავადება არ ჰქონდათ. მკვლევრებმა ასევე აღმოაჩინეს გულის ე.წ. „ჩუმი“ სტრუქტურული ცვლილებები. მათ შორის იყო გულის კედლების გასქელება, გულის კამერების შემცირებული ზომა და სისხლით შევსების გაუარესება. ასეთი ცვლილებები შესაძლოა წლების განმავლობაში განვითარდეს ისე, რომ ადამიანს მკაფიო სიმპტომები საერთოდ არ ჰქონდეს და ზოგიერთ შემთხვევაში მოგვიანებით გულის უკმარისობის რისკთან იყოს დაკავშირებული. რა კავშირი აქვს ამ ყველაფერთან სტრესს?მკვლევრების თქმით, ქრონიკული სტრესი ორგანიზმში ხანგრძლივი დაბალი დონის ანთებით პროცესებთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული. კვლევაში ანთების მაღალი მაჩვენებლები დაკავშირებული იყო ფსიქოლოგიურ დისტრესთან, სოციალურ-ეკონომიკურ მდგომარეობასთან, მოწევასთან, ჭარბ წონასთან და დაბალ ფიზიკურ აქტივობასთან.ამგვარად, მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ყოველდღიური ცხოვრების ხანგრძლივმა სტრესმა შესაძლოა ერთ-ერთი ბიოლოგიური გზა შექმნას, რომლის საშუალებითაც ფსიქოლოგიური და სოციალური ფაქტორები გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე აისახება. კვლევამ ასევე გამოავლინა რამდენიმე ანთებითი ცილა, მათ შორის ინტერლეიკინ-1-ისა და TNF-ის ჯგუფებთან დაკავშირებული ცილები, რომლებიც შესაძლოა გულის ამ ცვლილებებში მონაწილეობდნენ. მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ მომავალში ასეთი მექანიზმების უკეთ შესწავლამ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების უფრო ადრეული პრევენციის შესაძლებლობები შეიძლება გააჩინოს. მნიშვნელოვანია, რომ კვლევა არ ამტკიცებს, თითქოს სტრესი აუცილებლად იწვევს გულის დაავადებას. შედეგები აჩვენებს კავშირს ქრონიკულ ანთებას, ცხოვრებისეულ და ფსიქოლოგიურ ფაქტორებსა და გულის სტრუქტურულ ცვლილებებს შორის. მკვლევრები ასევე ხაზს უსვამენ, რომ გენეტიკური მიდრეკილება ან რთულ გარემოში ცხოვრება დაავადების განვითარების გარდაუვალობას არ ნიშნავს.კვლევის ავტორების განცხადებით, მოწევის შემცირება ან შეწყვეტა, ფიზიკური აქტივობის გაზრდა, ჭარბი წონის მართვა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის მხარდაჭერა იმ ფაქტორებს შორისაა, რომლებმაც შესაძლოა ხანგრძლივი ანთებისა და გულ-სისხლძარღვთა რისკის შემცირებაში როლი ითამაშოს. 

საზოგადოება • 1789835274

კლიმატის ცვლილება შემოდგომაზე ფოთლების ცვენაზეც აისახა - კვლევა

ციურიხის ტექნიკური უნივერსიტეტის (ETH Zurich) მკვლევართა ჯგუფმა გამოაქვეყნა მასშტაბური კვლევა, რომელიც შემოდგომაზე ხეებიდან ფოთლების ცვენის (ფენოლოგიის) ახალ კანონზომიერებებს უსვამს ხაზს.აქამდე მიჩნეული იყო, რომ გლობალური დათბობისა და ტემპერატურის მატების გამო შემოდგომის სეზონი ხანგრძლივდებოდა და ხეებს ფოთლები უფრო გვიან უნდა დასცვენოდათ. თუმცა, ევროპის მასშტაბით 400,000-ზე მეტ ხეზე დაკვირვებამ საპირისპირო ტენდენცია აჩვენა.რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?ეს აღმოჩენა ცვლის კლიმატოლოგების წარმოდგენას იმის შესახებ, თუ რამდენ ნახშირბადს შთანთქავენ ტყეები. თუ ხეები შემოდგომაზე უფრო ადრე ამთავრებენ აქტიურ ფოტოსინთეზს, ეს ფიზიკურად ამცირებს ატმოსფეროდან CO2​-ის გამოდევნის დროს, რაც კლიმატური მოდელების გადახედვას მოითხოვს.რატომ იწყება ფოთოლცვენა ადრე?მკვლევრებმა ევროპის მასშტაბით 430,000-ზე მეტ დაკვირვებაზე დაყრდნობით დაადგინეს, რომ პროცესის მთავარი მიზეზი „ნახშირბადის ლიმიტის“ (Carbon Sink Limit) ეფექტია:დაჩქარებული ფოტოსინთეზი: გაზაფხულსა და ზაფხულში მაღალი ტემპერატურისა და მზის ინტენსიური გამოსხივების გამო ხეები ფოტოსინთეზს გაცილებით სწრაფად ახორციელებენ.ლიმიტის ამოწურვა: ხეები იმაზე ადრე აღწევენ სეზონურად ასათვისებელი ნახშირბადისა და საკვები ნივთიერებების მაქსიმუმს, ვიდრე ეს ჩვეულებრივ ხდებოდა.ადრეული მოსვენების ფაზა: როდესაც ხე „მაძღარია“ და მარაგები შევსებულია, იგი წყვეტს ფოტოსინთეზს, ფოთლები ფერს იცვლიან და ცვივა, რათა მცენარემ ენერგია ზამთრისთვის დაზოგოს.ეს აღმოჩენა კლიმატოლოგებს აიძულებს გადახედონ არსებულ მოდელებს, რადგან ადრეული ფოთოლცვენა ნიშნავს, რომ ტყეები ატმოსფეროდან იმაზე ნაკლებ $CO_2$-ს შთანთქავენ, ვიდრე აქამდე ვარაუდობდნენ.კვლევის ბმულიაღნიშნული სამეცნიერო ნაშრომი გამოქვეყნებულია ავტორიტეტულ ჟურნალ Science-ში: Increased productivity accelerates autumn senescence in temperate trees

მსოფლიო • 1789834858

პრინცესა დიანას ძმის მემუარებმა მეფე ჩარლზი და პრინცი უილიამი განარისხა

ლორდ ჩარლზ სპენსერის, პრინცესა დიანას ძმის, მემუარების წიგნმა მისი უფროსი ვაჟი, პრინცესა უილიამი და მეფე ჩარლზ III განარისხა. ამის შესახებ Daily Mail იუწყება.პრინცი უილიამი ათწლეულების განმავლობაში მოუწოდებდა ყველას, დიანას ხსოვნისთვის პატივი ეცათ, რის გამოც, ინსაიდერების ცნობით, იგი განსაკუთრებით გულნატკენია ნათესავის ღალატით. გამოცემის ინფორმაციით, უილიამი ძალიან გაბრაზებულია, თუმცა კენსინგტონის სასახლე ჯერჯერობით ოფიციალურ კომენტარს არ აკეთებს. ვითარებას განსაკუთრებულ პიკანტურობას სძენს ის გარემოება, რომ დიანას საფლავი სპენსერების საგვარეულო მამულში, ოლთორპში მდებარეობს, რაც იმას ნიშნავს, რომ დედის ხსოვნისთვის პატივის მიგების მიზნით უილიამს დიანას ძმასთან ურთიერთობა მოუწევს.მეფე ჩარლზ III-ის რისხვის გადმოცემა, როგორც ჟურნალისტი რებეკა ინგლიში ამტკიცებს, სიტყვებით შეუძლებელია. ამის მიზეზი გახდა წიგნიდან ფრაგმენტი, სადაც აღნიშნულია, რომ დიანას სასიკვდილო ავარიიდან მალევე, მეფემ (იმ პერიოდში ჯერ კიდევ პრინცმა ჩარლზმა) სატელეფონო საუბარში თითქოსდა უთხრა მას: „მას მალე დავივიწყებთ“. სასახლემ მემუარებიდან ამ ამონარიდის გამოქვეყნებიდან 90 წუთში მოახდინა რეაგირება და განცხადება გაავრცელა, რომელიც, მიმომხილველების აზრით, ლორდ სპენსერის რეპუტაციისთვის მაქსიმალური ზიანის მიყენებას ისახავდა მიზნად. განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ „მის უდიდებულესობას ახსოვს, რომ ძმის მწუხარებამ შესაძლოა ადამიანს დაუბინდოს  გონება, იმოქმედოს განსჯის უნარსა და დაამახინჯოს მეხსიერება ასეთი დანაკარგის შემდეგ მრავალი წლის გასვლის შემდეგაც კი“.მეფის ყოფილმა პრესმდივანმა ჯულიან პეინმა BBC News-თან ინტერვიუში განაცხადა, რომ ჩარლზ III-ისგან მსგავსი არაფერი სმენია. მონარქის მეგობრები აღნიშნავენ, რომ სწორედ ჩარლზი მოითხოვდა ყოფილი მეუღლის ცხედრის პარიზიდან სამშობლოში გადმოსვენებას და შესაბამისი ფორმით დაკრძალვის ჩატარებას, რის გამოც დიანას „დავიწყების“ სურვილის შესახებ ბრალდებები მათთვის ლოგიკას მოკლებულია.წყაროს ცნობით, თავად ლორდ სპენსერი, როგორც ისტორიკოსი, ყოველთვის გამოირჩეოდა დეტალური დღიურების წარმოების ჩვევით, რაც მის ვერსიას დამატებით წონას სძენს. ამავდროულად, იმის შემოწმება, თუ რა ითქვა სინამდვილეში იმ საუბარში, უკვე შეუძლებელია.