ტექნოლოგიები • 1786214201

AI-მა შექმნა ვირუსი, რომელიც ბუნებაში არ არსებობს - რა საფრთხეს ხედავენ ექსპერტები

მეცნიერებმა, ისტორიაში პირველად, ხელოვნური ინტელექტი გამოიყენეს ახალი ვირუსების შესაქმნელად, რომლებიც შემდგომში ბაქტერიების დაინფიცირებისა და გამრავლების უნარის მქონე აღმოჩნდნენ. ამის შესახებ The New York Times-ი წერს.გამოცემის ცნობით, სტენფორდის უნივერსიტეტისა და არკის ინსტიტუტის მკვლევრებმა ექსპერიმენტი ჩაატარეს ხელოვნური ინტელექტის მოდელ Evo-ზე. საერთო ჯამში, მოდელმა დაახლოებით ცხრა ტრილიონი ნუკლეოტიდი გააანალიზა.NYT განმარტავს, რომ დნმ გარკვეული გაგებით ტექსტს წააგავს: ის შედგება მოლეკულური „ასოების“  A, C, G და T-ს მიმდევრობისგან, ხოლო მათი განლაგება შეიცავს ინსტრუქციებს ცილებისა და სხვა მოლეკულების შესაქმნელად. მკვლევრებს სურდათ შეემოწმებინათ, შეეძლო თუ არა ნეიროქსელს დამოუკიდებლად აეთვისებინა წესები, რომელთა მიხედვითაც გენეტიკური მიმდევრობები ფუნქციონირებს. მას შემდეგ, რაც Evo-მ გენებში კანონზომიერებების ცნობა ისწავლა, მეცნიერებმა გადაწყვიტეს შეემოწმებინათ, შეძლებდა თუ არა ის არა ცალკეული გენების, არამედ მთლიანი გენომების შექმნას.პირველი ექსპერიმენტისთვის მათ აირჩიეს ბაქტერიოფაგი Phi X-174 - ვირუსი, რომელიც ნაწლავის ჩხირს აინფიცირებს და თითქმის საუკუნეა, რაც მეცნიერების მიერ კარგად არის შესწავლილი.Phi X-174-ის 11 გენსა და მასთან დაახლოებულ 15 ათასამდე ვირუსზე დამატებითი სწავლების შემდეგ, Evo-მ დაახლოებით 700 ათასი პოტენციური გენომი დააგენერირა. მეცნიერებმა ყველაზე პერსპექტიული ვარიანტები შეარჩიეს, მოდელის მიერ შეთავაზებული 285 მიმდევრობის დნმ დაასინთეზირეს და ბაქტერიებში შეიყვანეს.თავდაპირველად ექსპერიმენტების უმეტესობა წარუმატებელი აღმოჩნდა. თუმცა, ერთ-ერთ ფინჯანში მკვლევრებმა დაფიქსირეს დამახასიათებელი გამჭვირვალე ლაქები, ვირუსების აქტიური გამრავლების ნიშანი. შემდგომმა გამოცდებმა აჩვენა, რომ Evo-ს მიერ შექმნილი სულ 16 გენომიდან სიცოცხლისუნარიანი ვირუსი წარმოიქმნა. ნაშრომის ავტორების თქმით, ზოგიერთი მათგანი ბუნებრივ Phi X-174-ზე სწრაფადაც კი მრავლდებოდა.ამასთან, როგორც გამოცემა აღნიშნავს, შექმნილი ვირუსები ადამიანებისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს. Evo არ გაუწვრთნიათ ადამიანის ინფიცირების უნარის მქონე ვირუსების გენეტიკურ მონაცემებზე, ხოლო სასწავლო ბაზიდან გამორიცხეს ისეთი მონათესავე ვირუსებიც, რომელთაც ცხოველების, მცენარეებისა და სოკოების დაინფიცირება შეუძლიათ.მეცნიერები ამ ტექნოლოგიაში პოტენციურ პრაქტიკულ გამოყენებას ხედავენ. ექსპერტების თქმით, ვირუსები მედიცინაში უკვე გამოიყენება, როგორც თავისებური „გადამტანები“ გენეტიკური დაავადებების მკურნალობისას უჯრედებში გენების მისაწოდებლად. თუ მსგავსი მოდელები ეფექტურობას ვირუსების სხვა ჯგუფებთან მუშაობის დროსაც გამოავლენენ, ხელოვნური ინტელექტი, შესაძლოა, მედიცინისა და ბიოტექნოლოგიებისთვის ახალი ინსტრუმენტების შექმნაში დაეხმაროს კაცობრიობას.იმავდროულად, ეს ექსპერიმენტი აძლიერებს შიშებს ხელოვნური ინტელექტის შესაძლო გამოყენებაზე საშიში პათოგენების შესაქმნელად. ჯონს ჰოპკინსის ჯანდაცვის ცენტრის ექსპერტის, მორიც ჰანკეს აზრით, ტექნოლოგიების განვითარება უსწრებს შესაბამისი უსაფრთხოების ზომების მიღებას.როგორც The New York Times-ი აღნიშნავს, სამთავრობო რეგულაციები უკვე ითვალისწინებს მაღალი რისკის შემცველი ბიოლოგიური კვლევების საფრთხეებს, თუმცა AI-ის მეშვეობით კომპიუტერულად გენომების შექმნა ასეთ შეზღუდვებში ყოველთვის არ ხვდება. ჰანკეს აზრით, მთავარ პრობლემად რჩება სრულიად ახალი ვირუსების საფრთხის შეფასების მკაფიო კრიტერიუმების არარსებობა.

რჩევები • 1786213962

შეიძლება თუ არა ვაშლის ნარჩენის ჭამა - რა მოხდება, თუ კურკას გადაყლაპავთ

ბევრი ყრის ვაშლის ნარჩენს და არც კი ეჭვობს, რომ სწორედ შუაგულშია თავმოყრილი სასარგებლო ნივთიერებების მნიშვნელოვანი ნაწილი. ამავდროულად, ვაშლის კურკების გარშემო დავა დღემდე გრძელდება.მოდით გავერკვეთ, სინამდვილეში შეიძლება თუ არა ვაშლის თესლის (კურკის) ჭამა, რომლის სარგებელი და ზიანი ამდენ კითხვას იწვევს.ადამიანების უმეტესობა ვაშლის რბილობს ჭამს, გულს კი ყრის. თუმცა, კვლევები აჩვენებს, რომ ნაყოფის სწორედ ამ ნაწილში შედის არაერთი სასარგებლო ნივთიერება, წერს გამოცემა Verywell Health.ნაყოფის სწორედ ამ ნაწილშია ყველაზე მეტი პრობიოტიკი - სასარგებლო მიკროორგანიზმები, რომლებიც უზრუნველყოფს ნაწლავების ჯანმრთელობას. ვაშლის მიკრობიოტის კვლევები აჩვენებს, რომ ნაყოფის სხვადასხვა ნაწილში მიკროორგანიზმების სხვადასხვა რაოდენობაა. პრობიოტიკები გვეხმარება ნაწლავის მიკროფლორის ბალანსის შენარჩუნებაში. ეს მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ კარგი საჭმლის მონელებისთვის, არამედ იმუნური სისტემის ნორმალური ფუნქციონირებისთვისაც. ზოგიერთი კვლევა ჯანსაღ მიკრობიომს გულის მდგომარეობასთან და ფსიქიკურ ჯანმრთელობასთანაც კი აკავშირებს.ეხმარება საჭმლის მონელებას - ვაშლის გული მდიდარია პექტინით, ხსნადი უჯრედისის განსაკუთრებული სახეობით. ის საკვებია ნაწლავში არსებული სასარგებლო ბაქტერიებისთვის, რის წყალობითაც ნარჩუნდება ჯანსაღი მიკროფლორა. გარდა ამისა, პექტინი გვეხმარება საჭმლის მონელების მოწესრიგებაში, ხელს უწყობს ნაწლავების რეგულარულ მუშაობას, გვეხმარება ჭამის შემდეგ დანაყრების შეგრძნების დიდხანს შენარჩუნებაში და შეუძლია სისხლში შაქრის სტაბილური დონის შენარჩუნება. კვლევები ასევე აჩვენებს, რომ მას ძალუძს ნაწლავში ანთებითი პროცესების შემცირება და იმუნიტეტის გაძლიერება.შეიცავს მეტ ანტიოქსიდანტს - ვაშლი მდიდარია ანტიოქსიდანტებით, ნივთიერებებით, რომლებიც იცავენ ორგანიზმის უჯრედებს დაზიანებისგან და გვეხმარებიან ანთებასთან ბრძოლაში. ვაშლის რეგულარული მიღებისას ორგანიზმში ანტიოქსიდანტების დონე შეიძლება ამაღლდეს. ვაშლის შემადგენლობაში შედის ფლავონოიდები, პოლიფენოლები, ასევე C და E ვიტამინები. ამასთან, ამ ნივთიერებების ყველაზე მაღალი კონცენტრაცია სწორედ ნაყოფის გულშია.შესაძლო სარგებლის მიუხედავად, ვაშლის გული ყველასთვის მისაღები არ იყოს. ის საკმაოდ მაგარია, ამიტომ პატარა ბავშვებისთვის, ყლაპვის დარღვევის მქონე ადამიანებისთვის და მათთვის, ვისაც უჭირს მყარი საკვების დაღეჭვა, უკეთესია მისი მიღებისგან თავის შეკავება.და ახლა მთავარი კითხვა - შეიძლება თუ არა ვაშლის გულის ჭამა კურკებთან ერთად. სპეციალისტები ამას არ გვირჩევენ, რადგან ისინი შეიცავენ ამიგდალინს. დაღეჭვისა და მონელებისას ამ ნივთიერებამ შეიძლება გამოყოს მცირე რაოდენობით ციანიდი. თავისთავად ციანიდი ძლიერი საწამლავია, თუმცა ერთ-ორ ვაშლის თესლში ის ზედმეტად ცოტაა იმისათვის, რომ ზიანი მიაყენოს ჯანმრთელ ადამიანს. მიუხედავად ამისა, სპეციალისტები გვირჩევენ, არ ვჭამოთ კურკები განზრახ და ყოველთვის მოვაცილოთ ისინი გულის შეჭმამდე.

სპორტი • 1786213739

ტრაგედია ლიონელ მესის ოჯახში - რას წერს უცხოური გამოცემა

68 წლის ასაკში ლიონელ მესის მამა და აგენტი, ხორხე მესი გარდაიცვალა. ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს.ხორხე მესის ლეოს წარმატებაში უდიდესი როლი მიუძღვის — ის არა მხოლოდ მამა, არამედ მისი კარიერის მთავარი მმართველი და პროფესიულ გზაზე უმნიშვნელოვანესი ფიგურა იყო.ცნობილია, რომ ხორხე მესის ბოლო დროს ჯანმრთელობის პრობლემები ჰქონდა. აღსანიშნავია, რომ ივნისშიც გავრცელდა ცნობა მისი გარდაცვალების შესახებ, თუმცა მაშინ ოჯახმა ეს ინფორმაცია ოფიციალურად უარყო.

რეგიონი • 1786213170

კრაზანას ნაკბენის საგანგაშო შემთხვევები - ექიმებმა თელავსა და მარტვილში ორი პაციენტის სიცოცხლე გადაარჩინეს

თელავში, კრაზანას ნაკბენის შედეგად, 70 წლის ქალს ანაფილაქსიური შოკი განუვითარდა.მძიმე მდგომარეობაში მყოფი ქალი, სასწრაფო- სამედიცინო დახმარების ბრიგადის ჩარევის შედეგად გადარჩა.პაციენტის თქმით, შემთხვევა თელავში, სტუმრად ყოფნის დროს მოხდა.„-სტუმრად ვიყავი, სადაც მიკბინა ბზიკმა და დამემართა ანაფილაქსიური შოკი. რომ არა ოპერატიული ჩარევა, ალბათ ვერ გადავრჩებოდი. მინდა მადლობა გადავუხადო თელავის სასწრაფო დახმარების ბრიგადის მორიგე ექიმს, ქალბატონ მაიას და მის გუნდს დროული დახმარების აღმოჩენისთვის.ფრთხილად იყავით, ერიდეთ ბზიკებს! სიკვდილს ჩავხედე თვალებში“, - დაწერა ქალმა სოციალურ ქსელში.კრაზანას ნაკბენი, ძირითადად იწვევს ადგილობრივ ტკივილს, სიწითლეს, შეშუპებასა და ქავილს იწვევს.ზოგ შემთხვევაში ნაკბენს ძლიერი ალერგიული რეაქციის, მათ შორის, ანაფილაქსიური შოკის გამოწვევა შეუძლია.ანაფილაქსიური შოკი, ადამიანის სიცოცხლისათვის საშიშია და სწორი სამედიცინო დახმარების გარეშე, შესაძლოა ფატალურად დასრულდეს.ანალოგიური ფაქტი მოხდა გუშინ მარტვილში/ 41 წლის ახალგაზრდა მამაკაცი, კრაზანის ნაკბენით გამოწვეულმა ანაფილაქსიურმა შოკმა კრიტიკულ მდგომარეობაში ჩააგდო, მას პულსი და წნევა დაუვარდა.სასწრაფო დახმარების ბრიგადამ ადგილზევე ხელახლა აამუშავა მისი გული, შემდეგ კი მარტვილის ცენტრალურ საავადმყოფოში ექიმმა გიორგი ხორავამ პერსონალთან ერთად რამდენიმე საათის განმავლობაში იბრძოლა მისი სიცოცხლის გადასარჩენად.მამაკაცის მდგომარეობა ამჟამად სტაბილურია, ოჯახი მადლობას უხდის სასწრაფო დახმარების ბრიგადას და სამედიცინო პერსონალს პაციენტის გადარჩენისთვის. 

საზოგადოება • 1786212975

დასაქმების მსურველთათვის 1-ელი სექტემბრიდან მნიშვნელოვანი სიახლე ამოქმედდება

1-ელი სექტემბრიდან ახალგაზრდებს საჯარო სექტორში დასაქმებისა და გამოცდილების მიღების ახალი შესაძლებლობა ექნებათ - მთავრობა დაახლოებით 3 000 ვაკანსიას გამოაცხადებს ანაზღაურებად სტაჟირებაზე.როგორც მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსმა, ლევან ჟორჟოლიანმა აღნიშნა, პროგრამის მთავარი მიზანი საჯარო სამსახურის ახალი კადრებითა და მოტივირებული თაობით შევსებაა.