1778136720
მეცნიერები ავტოიმუნური დაავადებების სამკურნალოდ ინოვაციურ მიდგომაზე მუშაობენ, რომელიც იმუნური სისტემის „შეცდომით მოქმედ“ უჯრედებს მიზანმიმართულად ანადგურებს. საუბარია გენური ინჟინერიით მოდიფიცირებულ T-ლიმფოციტებზე — ე.წ. CAR-T უჯრედებზე, რომლებიც უკვე წარმატებით გამოიყენება კიბოს გარკვეული ფორმების წინააღმდეგ.როგორც ლონდონის კინგსის კოლეჯის მკვლევარი რუბენ ბენჯამინი აცხადებს, ამ მიმართულებით ინტერესი სწრაფად იზრდება და მსოფლიოში უკვე ათეულობით კლინიკური ცდა მიმდინარეობს. მისი თქმით, პირველი სამკურნალო საშუალებები შესაძლოა უახლოეს პერიოდში გახდეს ხელმისაწვდომი, რადგან ისინი არსებულ პრეპარატებთან შედარებით გაცილებით ეფექტიან შედეგებს აჩვენებს.CAR-T თერაპია ეფუძნება პაციენტისგან აღებულ T-უჯრედების გენურ მოდიფიკაციას, რათა მათ კონკრეტული სამიზნე — ამ შემთხვევაში, „შეცდომით მოქმედი“ იმუნური უჯრედები — ამოიცნონ და გაანადგურონ. ავტოიმუნური დაავადებების დროს სწორედ ასეთი უჯრედები უტევენ ორგანიზმის საკუთარ ქსოვილებს, რაც სხვადასხვა პათოლოგიას იწვევს, მათ შორის პირველ ტიპის დიაბეტს, გაფანტულ სკლეროზსა და წითელ მგლურას.მიუხედავად იმისა, რომ CAR-T ტექნოლოგია თავდაპირველად კიბოს სამკურნალოდ შეიქმნა, ბოლო კვლევებმა აჩვენა, რომ ის შესაძლოა ეფექტიანი იყოს ავტოიმუნური დაავადებების შემთხვევაშიც. გერმანიაში ჩატარებულმა პირველმა ცდებმა, მძიმე ფორმის წითელი მგლურას მქონე პაციენტებში, მოულოდნელად დადებითი შედეგები აჩვენა — მკურნალობის შემდეგ პაციენტების მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა, ხოლო მოდიფიცირებული უჯრედები ორგანიზმიდან დროთა განმავლობაში გაქრა, რაც იმუნურ სისტემას აღდგენის საშუალებას აძლევს.მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ განსხვავებით ონკოლოგიური შემთხვევებისგან, ავტოიმუნური დაავადებების დროს სერიოზული გვერდითი ეფექტები იშვიათად ფიქსირდება. ეს შესაძლოა იმით აიხსნას, რომ ასეთ პაციენტებში იმუნური სისტემა მთლიანობაში უფრო სტაბილურ მდგომარეობაშია.ამჟამად CAR-T თერაპიით მსოფლიოს მასშტაბით რამდენიმე ასეულ ადამიანს მკურნალობენ. წინასწარი მონაცემები მიუთითებს, რომ მეთოდი ეფექტიანია ისეთი დაავადებების შემთხვევაში, როგორიცაა წითელი მგლურა, მიასთენია და წყლულოვანი კოლიტი. თუმცა, სპეციალისტები ჯერ თავს იკავებენ „სრული განკურნების“ ტერმინის გამოყენებისგან და გრძელვადიან შედეგებს ელოდებიან.მიუხედავად ოპტიმისტური პროგრესისა, გამოწვევები კვლავ რჩება. თერაპია რთული და ძვირადღირებულია, რადგან თითოეული პაციენტისთვის ინდივიდუალურად მზადდება. თუმცა, უკვე მუშავდება ე.წ. „მზა“ CAR-T მკურნალობის მეთოდებიც, რაც მომავალში ხარჯების შემცირებას მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს.მეცნიერები ფრთხილ ოპტიმიზმს გამოთქვამენ და აღნიშნავენ, რომ თუ მიმდინარე კვლევები წარმატებით დასრულდება, ავტოიმუნური დაავადებების მკურნალობაში შესაძლოა გარდამტეხი ეტაპი დადგეს.წყარო
