1788984977

შაქარზე 3500-ჯერ ტკბილი ახალი დამატკბობელი შექმნეს, რომელსაც 0 კალორია აქვს - რას ამბობენ მეცნიერები

შაქრის შემცვლელების ძიებაში მეცნიერებმა შესაძლოა მნიშვნელოვანი ალტერნატივა შექმნეს. ბიოტექნოლოგიურმა კომპანია Amai Proteins Ltd-მ ახალი დამატკბობელი, Sweelin შეიმუშავა, რომელიც საქაროზაზე დაახლოებით 3500-ჯერ ტკბილია და ადრეულ კლინიკურ კვლევაში სისხლში გლუკოზისა და ინსულინის დონის მნიშვნელოვანი მატება არ გამოუწვევია.ახალი პროდუქტის შექმნის იდეა დასავლეთ და ცენტრალურ აფრიკაში გავრცელებულ ტროპიკულ მცენარეს, Dioscoreophyllum cumminsii-ს უკავშირდება. მცენარე შეიცავს მონელინს, ერთ-ერთ ყველაზე ტკბილ ბუნებრივ ცილას. მეცნიერებმა ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით ამ ცილის გაუმჯობესებული, ლაბორატორიულად მიღებული ვერსია შექმნეს, რომლის საფუძველზეც Sweelin შეიმუშავეს.დამატკბობელი თეთრი ფხვნილის სახით არის წარმოდგენილი და სითხეში ადვილად იხსნება. მისი მაღალი სიტკბოს გამო, ერთი ჭიქა ცივი ჩაის დასატკბობად 3 მილიგრამზე ნაკლები Sweelin-იც კი საკმარისი აღმოჩნდა. პროდუქტი ასევე შედარებით მაღალი ტემპერატურის პირობებში სტაბილურობას ინარჩუნებს და გარკვეულ რეცეპტებში შაქრის მნიშვნელოვანი ნაწილის ჩანაცვლება შეუძლია.რა აჩვენა ადამიანებზე ჩატარებულმა კვლევამ?თელ-ავივის სურასკის სამედიცინო ცენტრში ჩატარებულ რანდომიზებულ კლინიკურ კვლევაში 19 ადამიანი მონაწილეობდა. მკვლევრები აკვირდებოდნენ მათ სისხლში გლუკოზის, ინსულინისა და GLP-1 ჰორმონის დონეს დამატკბობლის შემცველი სასმლის მიღებიდან ორი საათის განმავლობაში.მონაწილეები სხვადასხვა დღეს წინასწარ განსაზღვრული თანმიმდევრობით იღებდნენ Sweelin-ით, სტევიითა და დექსტროზით დამტკბარ სასმელებს. კვლევა ისე იყო ორგანიზებული, რომ მონაწილეებმა არ იცოდნენ, კონკრეტულად რომელ პროდუქტს იღებდნენ.შედეგების მიხედვით, Sweelin-ის მიღების შემდეგ სისხლში გლუკოზისა და ინსულინის ცვლილებები სტევიის მსგავსად დაბალი იყო. დექსტროზასთან შედარებით, გლუკოზის მატება დაახლოებით 31-ჯერ, ხოლო ინსულინის პასუხი დაახლოებით 81-ჯერ ნაკლები აღმოჩნდა. ამასთან, Sweelin-ს GLP-1-ის დონის მნიშვნელოვანი ზრდა არ გამოუწვევია.მკვლევართა შეფასებით, ასეთი შედეგები განსაკუთრებით საინტერესოა იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც აქვთ პრედიაბეტი, მეორე ტიპის დიაბეტი ან სიმსუქნე, რადგან შაქრის შემცირება ხშირად მათი კვების მართვის მნიშვნელოვანი ნაწილია.ახალი დამატკბობლის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით კომპანიამ აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციის (FDA) შესაბამისი პროცედურაც გაიარა. პროდუქტი უკვე ხელმისაწვდომია აშშ-ში, სინგაპურსა და ისრაელში.თუმცა მეცნიერები ხაზს უსვამენ, რომ კვლევაში მონაწილეთა რაოდენობა მცირე იყო და Sweelin-ის გრძელვადიანი უსაფრთხოებისა და ეფექტების შესაფასებლად უფრო ფართომასშტაბიანი კვლევებია საჭირო.

1788974209

ChatGPT-ს ახალი ფუნქცია ემატება

ChatGPT-ის შემქმნელი კომპანია OpenAI ახალ ფუნქციას Writing Style-ს ტესტავს, რომლის საშუალებითაც ჩატბოტი მომხმარებლის წერის სტილის შესწავლას დაკავშირებული აპლიკაციებიდან შეძლებს.ფუნქცია ამ ეტაპზე მომხმარებელთა მცირე ჯგუფისთვის არის ხელმისაწვდომი. ChatGPT-ს შეუძლია სტილის მაგალითები მიიღოს ისეთი აპლიკაციებიდან, როგორიცაა Gmail, Slack, Google Drive და Notion, და შემდეგ ტექსტები მომხმარებლისთვის დამახასიათებელი მანერით შექმნას.Writing Style-ის დახმარებით მომხმარებელს აღარ დასჭირდება სასურველი ტონის დეტალურად აღწერა ან საკუთარი ტექსტების მაგალითების ჩატში ხელით ჩასმა — სისტემა მის კომუნიკაციის სტილს უკვე არსებული მასალებიდან შეისწავლის.OpenAI-მ ფუნქციის ტესტირება დაადასტურა, თუმცა უცნობია, როდის ან გახდება თუ არა Writing Style ფართო საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი.მსგავსი ფუნქცია უკვე აქვს Anthropic-ის ჩატბოტ Claude-ს, თუმცა OpenAI-ის ვერსიის მთავარი განსხვავება დაკავშირებული აპლიკაციებიდან რეალური წერითი მაგალითების გამოყენებაა.

1788874680

მუცლადმყოფი ბავშვის გულის დეტალური სურათი შექმნეს

ლონდონში King's College-ის მკვლევრებმა მუცლადყოფნის პერიოდში ბავშვის გულის უპრეცედენტო სურათი შექმნეს. ფეხმძიმე ქალები სკანირებას გადიოდნენ MRI-აპარატში, ხოლო კომპიუტერები მათი შვილების გულის 3D-ფორმატს ქმნიდნენ. ამის შესახებ ინფორმაციას BBC ავრცელებს.მეცნიერების თქმით, მათი მეთოდი მარტივად შეიძლება ჩაუშვან ჩვეულებრივ საავადმყოფოებში და შემოწმების დროს, მშობლები შეძლებენ თვალსაჩინოდ დაინახონ, როგორ ძგერს ბავშვის გული. გარდა ამისა, მკვლევრები აცხადებენ, რომ გულის დეტალური გამოსახვით შესაძლებელია ნაადრევ პერიოდში დადგინდეს, აქვს თუ არა ნაყოფს ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემა.ნახეთ ვიდეო

1788636728

მაღვიძარა, რომელსაც უბრალოდ ვერ გამორთავთ - Clucky-ს უჩვეულო ფუნქციები

iPhone-ის მფლობელებისთვის გამოვიდა მაღვიძარას აპლიკაცია Clucky, რომელსაც მომხმარებლის გაღვიძება მამლის ყივილით შეუძლია და არ ითიშება მანამ, სანამ თქვენ სპეციალურ დავალებას არ შეასრულებს. სიახლის შესახებ TechCrunch-ი წერს.აპლიკაცია განკუთვნილია, უპირველეს ყოვლისა, მათთვის, ვინც ჩვეულებრივ მექანიკურად თიშავს მაღვიძარას და ისევ იძინებს. სიგნალის ჩასახშობად მომხმარებელს უწევს სხვადასხვა დავალებების შესრულება, მაგალითად, მათემატიკური ამოცანების ამოხსნა, რიცხვების თანმიმდევრობის დამახსოვრება, კარნახით ტექსტის აკრეფა, სმარტფონის ჯანჯღარი, სიარული ან სხვა მისიების შესრულება.Clucky მამლის ყივილის ხმოვანი მაღვიძარაა. ნაკლებად ექსტრემალური გაღვიძებისთვის ხელმისაწვდომია ჩვეულებრივი სიგნალები, ჩიტების ჭიკჭიკი და მშვიდი მელოდიები. არსებობს მომატებული ხმის რეჟიმიც.აპლიკაციაში ასევე გათვალისწინებულია სტატისტიკა:  კვირის ბოლოს Clucky მომხმარებლის წარმატებების შესახებ თავისებურ ანგარიშს ადგენს. კიდევ ერთი ფუნქცია საშუალებას გაძლევთ გაერთიანდეთ მეგობრებთან ან ნათესავებთან დახურულ ჯგუფებში (Flock) და დააყენოთ საერთო მაღვიძარა. ასე მონაწილეებს შეუძლიათ ერთდროულად გაიღვიძონ და გააკონტროლონ, ვინ მართლა ადგა დროულად.

1788630482

იესოს დროინდელი გამოცანა - მეცნიერებმა გაშიფრეს წარწერა ბეჭედზე, რომელიც პილატეს უკავშირდება

უძველესი ბეჭდის განმეორებითმა ანალიზმა მკვლევრებს საშუალება მისცა ახლებურად შეეხედათ იუდეაში რომაული ადმინისტრაციის მუშაობისთვის პონტიუს პილატეს დროს. აღმოჩენაზე არსებული წარწერა, სავარაუდოდ, ნიშნავს „პილატესთვის“ ან „პილატესთან“, ხოლო თვითონ ბეჭედი შესაძლოა ეკუთვნოდა დაბალი რანგის მოხელეს, რომელიც მის ადმინისტრაციაში მუშაობდა, წერს Múlt-kor.სპილენძის ბეჭედი ჭურჭლის გამოსახულებითა და ბერძნული წარწერით ჯერ კიდევ 1960-იან წლებში იპოვეს მთის ციხესიმაგრე იროდიონის გათხრებისას. ათწლეულების განმავლობაში არტეფაქტი საცავში ინახებოდა, სანამ მკვლევრებმა ხელახლა არ მიაქციეს მას ყურადღება.2018 წელს ისრაელელმა მეცნიერებმა გამოთქვეს ვარაუდი, რომ დაახლოებით 2000 წლის ბეჭედზე არსებული წარწერა ΠΙΛΑΤΟ შესაძლოა უკავშირდებოდეს პონტიუს პილატეს, იუდეის რომაელ პრეფექტს, რომელიც ცნობილია, უპირველეს ყოვლისა, ბიბლიურ ისტორიაში მოხსენიების გამო. თუმცა მოგვიანებით ეს ინტერპრეტაცია ეჭვქვეშ დადგა. 2023 წლის პუბლიკაციაში მკვლევრებმა წამოაყენეს ჰიპოთეზა, რომ ასოებს შესაძლოა ორი ცალკეული სიტყვა შეედგინა.ახალი გამოკვლევა, რომელიც ჟურნალ Palestine Exploration Quarterly-ში გამოქვეყნდა, პირვანდელ ვერსიას უბრუნდება. ნაშრომის ავტორი ბონეშო ამტკიცებს, რომ წარწერა განხილული უნდა იქნეს, როგორც ლათინური სიტყვის, Pilato-ს ბერძნული ტრანსლიტერაცია.მისი თქმით, ლათინური ფორმა შეიძლება ნიშნავდეს „პილატესთან“ ან „პილატესთვის“. ამავდროულად, წარწერას აქვს გარკვეული ორთოგრაფიული თავისებურება: ბოლოში ბერძნული ასო ომეგას ნაცვლად გამოყენებულია ომიკრონი.მკვლევარს მიაჩნია, რომ ეს აუცილებლად არ მოწმობს წარწერის მცდარ წაკითხვას. მსგავსი უზუსტობები შესაძლოა წარმოქმნილიყო იმის გამო, რომ ადგილობრივ მცხოვრებლებს ლათინურის მხოლოდ საბაზისო ცოდნა ჰქონდათ. ლათინური და ბერძნული ასოების ვიზუალურ მსგავსებას შესაძლოა შეცდომა გამოეწვია ბეჭდის დამზადებისას. ზოგიერთი ასოს უჩვეულო განლაგებასაც აქვს განმარტება -მკვლევრის თქმით, ეს შეიძლება გამოწვეული ყოფილიყო ლითონის დეფექტებითა და ბეჭდის ზედაპირზე შეზღუდული სივრცით.არანაკლებ საინტერესოა თვითონ არტეფაქტის ხარისხი. ბეჭედი დამზადებულია სპილენძის შენადნობისგან, ხოლო ასეთ სამკაულებს რომაულ ეპოქაში, როგორც წესი, დაბალი სოციალური ფენის წარმომადგენლები, ჯარისკაცები და დაბალი რანგის მოხელეები ატარებდნენ.სამაგიეროდ, შეძლებული რომაელი მოხელეები სარგებლობდნენ უფრო ძვირად ღირებული ბეჭდებით, ოქროსი ან ძვირფასი ქვებით შემკულით.ბეჭედზე ასევე გამოსახულია ჭურჭელი, რაც პირველი საუკუნის იუდეაში ტიპურ ებრაულ მოტივს წარმოადგენდა.ამ თავისებურებების გათვალისწინებით, მკვლევარი ვარაუდობს, რომ მფლობელი შეიძლება ყოფილიყო მონა ან გათავისუფლებული მონა (ყოფილი მონა), რომელიც რომაულ ადმინისტრაციაში მუშაობდა. მას ბეჭედი შეიძლებოდა გამოეყენებინა იმ დოკუმენტების დადასტურება/დამოწმებისთვის, რომლებიც პონტიუს პილატეს გადაეცემოდა.თუ ეს ინტერპრეტაცია სწორია, აღმოჩენა საშუალებას გვაძლევს თვალი ვადევნოთ არა მხოლოდ თვითონ პილატეს ცხოვრებას, არამედ მისი ადმინისტრაციის ყოველდღიურ საქმიანობასაც. პონტიუს პილატე იუდეას მართავდა დაახლოებით ახ. წ. 26-დან 36 წლამდე, პერიოდში, როდესაც პროვინციის რომაული მართვის სისტემა ჯერ კიდევ ყალიბდებოდა. ახალმა კვლევა მიუთითებს, რომ ამ სისტემაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდნენ არა მხოლოდ რომაელი მოქალაქეები, არამედ ადგილობრივი მცხოვრებლები და უფრო დაბალი სოციალური სტატუსის მქონე ადამიანებიც.

1788596053

გაერო მსოფლიო რუკას ცვლის - ისტორიული კენჭისყრა რუკის პროექციაზე

საქართველომ გაერო-ში მსოფლიო რუკის პროექციის ცვლილების რეზოლუციაზე თავი შეიკავა.გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო რეზოლუცია სახელწოდებით „შეასწორე რუკა“, რომელიც მსოფლიო რუკაზე კონტინენტების პროპორციების უფრო აკურატულად ასახვასა და აფრიკის რეალური ზომების ჩვენებას ითვალისწინებს. კენჭისყრაზე საქართველოს დელეგაციამ თავი შეიკავა.რა შინაარსის იყო კენჭისყრა?აფრიკის ქვეყნების ინიციატივით წარდგენილი რეზოლუციის მიზანია ტრადიციული მერკატორის პროექციის ჩანაცვლება ისეთი თანაბარფართობიანი პროექციებით (მაგალითად, Equal Earth), რომლებიც კონტინენტების ზომებს არ ამახინჯებს.საუკუნეების განმავლობაში დამკვიდრებული მერკატორის რუკა პოლუსებთან ახლოს მდებარე ტერიტორიებს (მაგალითად, ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკას) ვიზუალურად ადიდებს, ხოლო ეკვატორულ რეგიონებს, განსაკუთრებით აფრიკის კონტინენტს, რეალურზე ბევრად პატარად აჩენს. ინიციატივა მოუწოდებს საერთაშორისო ორგანიზაციებს, საგანმანათლებლო დაწესებულებებსა და ტექნოლოგიურ პლატფორმებს, გადავიდნენ უფრო ზუსტ გეოგრაფიულ გამოსახულებებზე.კენჭისყრის შედეგები:რეზოლუციას მხარი 164-მა ქვეყანამ დაუჭირა.წინააღმდეგი: მხოლოდ აშშ.თავი შეიკავა: 6-მა სახელმწიფომ - საქართველომ, უკრაინამ, მოლდოვამ, ესტონეთმა, ლიეტუვამ და სერბეთმა.დიპლომატიური კონტექსტი;საქართველოსა და რეგიონის სხვა პარტნიორი ქვეყნების მიერ პოზიციის დაფიქსირებისგან თავის შეკავება, როგორც წესი, ტექნიკურ, სტანდარტიზაციის ან გეოპოლიტიკურ ასპექტებთან დაკავშირებული დამატებითი კონსულტაციების საჭიროებით იხსნება. მიუხედავად იმისა, რომ რეზოლუციას უმრავლესობამ დაუჭირა მხარი, პროექტორული გეოგრაფიული ცვლილებების საერთაშორისო სტანდარტებად ქცევა და გლობალურ საგანმანათლებლო თუ ციფრულ სისტემებში ასახვა ეტაპობრივად განხორციელდება.

1788542426

მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მათთვის ვინც ChatGPT-ის იყენებს

ევროკავშირმა ChatGPT „ძალიან დიდ საძიებო სისტემად“ დააკლასიფიცირა.31 აგვისტოს ევროკომისიამ ChatGPT იმავე კატეგორიაში, VLOSE-ში, შეიყვანა, სადაც Google Search და Bing არიან. ეს პირველი შემთხვევაა, როცა ამ სიაში AI ჩატბოტი მოხვდა.ევროკავშირს უკვე შეუძლია OpenAI-ს გაცილებით მეტი ინფორმაცია მოსთხოვოს იმის შესახებ, როგორ მუშაობს მისი ალგორითმული სისტემა, როგორ მოწმდება და როგორ მართავს რისკებს.Google-ის შემთხვევაში, როცა ბიზნესმა უკეთ გაიგო, რა მოქმედებდა ძიების შედეგებზე, მის გარშემო მთელი ინდუსტრია გაჩნდა.

1788528900

მეცნიერებმა კიბოს მკურნალობის რევოლუციური მეთოდი კიდევ უფრო დახვეწეს - შედეგები შთამბეჭდავია

თერაპია, რომელმაც რევოლუცია მოახდინა სისხლისა და კანის კიბოს მკურნალობის მეთოდებში, შესაძლოა კიდევ უფრო ეფექტიანი გახდეს. კანის კიბოს ყველაზე მძიმე ფორმის მქონე თაგვებში, კიბოს უჯრედების გამკვრივებამ იმუნოთერაპიის ეფექტები გააძლიერა იმ შემთხვევებში, როცა იმუნურ სისტემაზე მანიპულირებდნენ, რათა მას სიმსივნე გაენადგურებინა. შთამბეჭდავმა შედეგებმა მეცნიერებს გაუჩინა იმედი, რომ ასეთივე მიდგომამ შეიძლება გააუმჯობესოს გადარჩენის მაჩვენებელი ადამიანებში, რომლებიც ისეთი იმუნოთერაპიებით მკურნალობენ, როგორიცაა ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორებით (CAR T-cells) თერაპია.„სრულიად ახალი კონცეფციაა. ის სამედიცინო პრობლემას ნამდვილად უმკლავდება ფიზიკური თვალსაზრისით. ვფიქრობ, რომ ძალიან პერსპექტიულია“, — ამბობს ლონდონის დედოფალ მარის უნივერსიტეტის მკვლევარი ი სუი, რომელიც ამ კვლევაში ჩართული არ ყოფილა.ხშირად, კიბოს უჯრედები უფრო რბილია, ვიდრე ჯანმრთელი უჯრედები. ეს კი შეიძლება პრობლემა იყოს, რადგან T-ლიმფოციტებს (T-უჯრედები) — იმუნური სისტემის ნაწილს, რომელსაც სიმსივნის განადგურების პოტენციალი აქვს — შეუძლიათ შეიგრძნონ მათი შემოგარენის სიმკვრივე.„ძლიერ გვაინტერესებდა, ეხმარებოდა თუ არა სირბილე კიბოს უჯრედებს იმუნური სისტემისგან დამალვაში და რა გავლენა შეიძლება ჰქონოდა T-ლიმფოციტების მექანიკურ მგრძნობელობას კიბოსადმი მათ რეაგირებაზე“, — ამბობს შვეიცარიის ფედერალური ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მკვლევარი ლი ტანგი, რომელმაც კვლევის შედეგები 11 მაისს წარმოადგინა ლონდონში გამართულ კონფერენციაზე.ამ საკითხის შესასწავლად, მკვლევრებმა პირველ რიგში სცადეს იმის დადგენა, რატომ არის კიბოს უჯრედები უფრო რბილი თავიანთი მემბრანებით, ანუ გარე ზედაპირით, ვიდრე ჯანმრთელი უჯრედები. ასე დადგინდა, რომ კიბოს უჯრედები, როგორც თაგვებში, ისე ადამიანებში — უფრო რბილია, რადგან მათი მემბრანები მეტ ქოლესტერინს შეიცავს... სრულად

1788422665

პოლონელმა ყინულიან წყალში საათი და 9 წამი გაატარა და მსოფლიო რეკორდი დაამყარა

პოლონელმა დამიან კასპშიკმა კაცებს შორის ყინულიან წყალში ყოფნის ხანგრძლივობის მსოფლიო რეკორდი დაამყარა. მისმა შედეგმა საათი და 9 წამი შეადგინა. გინესის რეკორდების წიგნმა ეს მიღწევა ოფიციალურად დარეგისტრირა.კასპშიკმა გააუმჯობესა წინა რეკორდი (58 წუთი), რომელიც გასულ წელს მისმა თანამემამულემ, ვალერიან რომანოვსკიმ დაამყარა. 41 წლის სპორტსმენისთვის, რომელსაც „ყინულის მეფეს“ ეძახიან, ეს მესამე მსოფლიო მიღწევაა. მანამდე მან 5 საათზე მეტი გაატარა ყინულიან კაბინაში, 2026 წლის ივლისში კი ორ საათზე მეტხანს თოვლის ქვეშ იმყოფებოდა.ახალი ჩაყვინთვა ათლეტს წინა გამოცდებზე უფრო გაუჭირდა. კასპშიკმა ეს თავიდან სითბოს სწრაფი დაკარგვით ახსნა. სიტუაცია აღჭურვილობის გაუმართაობამაც გაართულა, რის გამოც მან გარკვეული დროით გუნდთან კავშირი დაკარგა. სირთულეების მიუხედავად, ექსტრემალი მკაცრ პირობებში ახალ გამოცდებში მონაწილეობის მიღებას გეგმავს.ქალებს შორის ყინულიან წყალში ყოფნის რეკორდსმენი ასევე პოლონეთის მოქალაქე მარია ბოდაია. 2025 წლის 19 დეკემბერს მან ყინულიან წყალში 1 საათი და 38 წამი გაატარა, რაც კასპშიკის შედეგს აღემატება.

1788422564

ასტრონომებმა უვარსკვლავო გალაქტიკა აღმოაჩინეს

ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფმა ობიექტ Cloud 9-ის ყველაზე ღრმა ოპტიკური გამოსახულებები მიიღო და მასში არცერთი მნათობი ვარსკვლავი არ აღმოაჩინა. დაკვირვებებმა პრაქტიკულად დაადასტურა, რომ ობიექტი შესაძლოა პირველი ცნობილი უვარსკვლავო გალაქტიკა იყოს.Cloud 9 დედამიწიდან დაახლოებით 14 მილიონი სინათლის წლის მანძილზე, სპირალური გალაქტიკა მესიე 94-ის გვერდით მდებარეობს. ობიექტი დაახლოებით მილიონი მზის მასის წყალბადის ღრუბელს შეიცავს, მისი გარშემომყოფი ბნელი მატერიის მასა კი კიდევ 5 მილიონ მზის მასად ფასდება.ამასთან, Cloud 9 ხილულ სინათლეს არ გამოსცემს. ჯერ კიდევ იანვარში კოსმოსურმა ტელესკოპმა „ჰაბლმა“ ამ არეალში უჩვეულოდ დაბალი სიკაშკაშე დააფიქსირა.დამატებითი შემოწმებისთვის, კანარის ასტროფიზიკის ინსტიტუტიდან იგნასიო ტრუხილიოს ხელმძღვანელობით მომუშავე მკვლევრებმა კანარის დიდ ტელესკოპზე დამონტაჟებული კამერა HiPERCAM-ი გამოიყენეს. დაკვირვებები 2,36 საათის განმავლობაში გრძელდებოდა. მიღებული გამოსახულებები ამ რეგიონის წინა გადაღებებთან შედარებით დაახლოებით ათჯერ უფრო ღრმა აღმოჩნდა.ახალმა მონაცემებმა ძველი ვარსკვლავების ან ლითონების დაბალი შემცველობის მქონე ობიექტების სუსტი ნათებაც კი არ გამოავლინა. მეცნიერებმა Cloud 9-ის ვარსკვლავური მასის ზედა ზღვარი 16 ათას მზის მასად შეაფასეს, რაც ამ ზომის ობიექტისთვის მოსალოდნელ მაჩვენებელზე მნიშვნელოვნად ნაკლებია.

1788357660

ძველი ხეები ახალგაზრდა ტყეებს მნიშვნელოვან ინფორმაციას გადასცემენ - მეცნიერებმა უნიკალური კვლევა ჩაატარეს

 ავსტრალიის უნივერსიტეტისა და იტალიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მკვლევრებმა პირველად დააფიქსირეს ბიოელექტრული სიგნალები, რომლებსაც არყის ხეები მზის დაბნელებისთვის მოსამზადებლად იყენებენ. საქმე ისაა, რომ ამ სიგნალებს პირველები უძველესი ხეები აგზავნიან, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მათ ეკოლოგიურ მოვლენებზე გარკვეული ინფორმაცია უკვე დამახსოვრებული აქვთ.„ეს კვლევა არის სინქრონიზებული რეაქციას ლუსტრაცია, რომლებსაც ჩვენ ვაკვირდებოდით. ეს არის გასაღები იმისა, თუ როგორ ურთიერთობენ და ადაპტირდებიან ტყეები ერთმანეთთან. ამას მცენარეების ქცევაში ახალ უფრო რთულ დონეზე ავყავართ“, - განაცხადა პროფესორმა მონიკა გალიანომ.მისი თქმით, ეს მოქმედებაში მოყვანილი ხეების ერთგვარი ქსელია. აქამდე მცენარეებს შორის კომუნიკაციის დაჭერა მეცნიერებს არ შეეძლოთ, თუმცა ყველა ცოცხალ ორგანიზმს აქვს ბიოელექტრული სიგნალები. იმის გათვალისწინებით, რომ ნებისმიერ ორგანიზმში - დაწყებული ვირუსებიდან დამთავრებული მტაცებლებით - ჩადებულია თვითგადარჩენის ინსტინქტი, ეს სიგნალები მათ მოსალოდნელი საფრთხის შესახებ აფრთხილებს.კვლევის ჩასატარებლად მეცნიერებმა სპეციალური სენსორული ტექნიკა გამოიყენეს, რომლებმაც ამ სიგნალების დაჭერა შეძლეს. მეცნიერებმა ველის კვანტური თეორია დაიხმარეს და აღმოაჩინეს, რომ ამ სიგნალების აქტივობა მზის დაბნელებამდე რამდენიმე საათით ადრე მკვეთრად გაიზარდა. სიგნალები კი ყველაზე ძველი ხეებიდან წამოვიდა.მეცნიერების თქმით, მათ ერთგვარ „ხეების ენას“ მიაგნეს, თუმცა კვლევა ჯერ ნოვატორულია და მუშაობა ამ მიმართულებით გრძელდება, რათა ადამიანებმა უკეთ გაიგონ, როგორ ადაპტირდება ეკოსისტემა კლიმატის ცვლილებებთან.„ის ფაქტი, რომ ძველი ხეები პირველები რეაგირებენ მათ განსაკუთრებულ როლზე მიუთითებს. ისინი ერთგვარ მეხსიერების ბანკის როლში გამოდიან, რომლებსაც წარსულში მომხდარი ეკოლოგიური მოვლენები ახსოვთ. ეს კვლევა მიუთითებს იმაზე, თუ რამდენად კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ძველი ტყეების დაცვა, რომლებიც ეკოსისტემის სიმყარის გარანტია. ისინი ინახავენ და გადასცემენ ფასდაუდებელ ეკოლოგიურ ცოდნას“, - აღნიშნა გალიანომ.ცნობისთვის, ეს კვლევა ახალ დოკუმენტურ ფილმში „ტყის კოდექსი“ (Il Codice del Bosco) მოხვდება, რომელიც ამ წლის მაისში გამოვა.

1788356820

მეცნიერებმა გაშიფრეს სიგნალი, რომელიც შესაძლოა უცხოპლანეტელებისგან მოდიოდეს

მას შემდეგ, რაც ევროპის კოსმოსური სააგენტოს მარსის ირგვლივ მბრუნავმა კოსმოსურმა აპარატმა ExoMars Trace Gas Orbiter-მა დაიჭირა სიგნალი (2023 წლის მაისში), რომელშიც შესაძლოა იყოს შეტყობინება უცხოპლანეტელებისგან, სამმა სხვადასხვა ობსერვატორიამ დაუმუშავებელი მონაცემები ინტერნეტში ჩაუშვა, რათა მთელს მსოფლიოში მეცნიერ-მოყვარულებს მათი გაშიფვრის საშუალება მისცემოდათ, - წერს CNN.ორმა მეცნიერმა, რომლებიც მამა-შვილი არიან - კენ და კელი ჩაფინებმა ცოტა ხნის წინ გაშიფრეს მიღებული სიგნალი, თუმცა, მისი მნიშვნელობა და შინაარსი უცნობია.ჩაფინები ამ პროექტზე წელიწადზე მეტხანს მუშაობდნენ. მათ სიგნალი 2024 წლის ივნისში გაშიფრეს, ამის შესახებ ევროპის კოსმოსურმა სააგენტომ 2024 წლის 22 ოქტომბერს გამოაცხადა. მეცნიერებმა ათასობით საათი დაუთმეს ექსპერიმენტებსა და ურთულეს მათემატიკურ კომპიუტერულ სიმულაციებს.არამიწიერ სიგნალზე ცნობილია ის, რომ ეს არის მოძრავი ამინომჟავები. ამ ეტაპზე მეცნიერები ცდილობენ ახსნან მათი არსი და ამოხსნან მათ წინაშე არსებული იდუმალი კოსმოსური თავსატეხი.„მე წარმოდგენა არ მქონდა რას ანახებდა ან რას ამბობდა შეტყობინება. მქონდა ეჭვი, რომ ეს რაღაცნაირად სიცოცხლესთან იყო კავშირში“, - განაცხადა ჩაფინმა და აღნიშნა, რომ როდესაც კლასტერების გამოსახულება გამოჩნდა, მან მაშინვე იცნო ამინომჟავები, რომლებიც ჯერ კიდევ სკოლაში, ქიმიის გაკვეთილებზე ჰქონდა ნასწავლი.ახლა, როდესაც შეტყობინება გაშიფრულია, მეცნიერებმა უნდა გაარკვიონ მისი მნიშვნელობა და გასცენ პასუხი ყველაზე რთულ კითხვას - რატომ გამოაგზავნა ის სხვა ცივილიზაციამ კოსმოსში.