1777898340

რა ემართება ჩვენს აზროვნებას, როცა საქმეში ხელოვნურ ინტელექტს ვიყენებთ - კვლევა

აშშ-სა და გაერთიანებული სამეფოს მკვლევართა ჯგუფის მიერ ჩატარებული ახალი კვლევა მიუთითებს, რომ ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენება მოკლევადიანად ამაღლებს შესრულების ხარისხს, თუმცა შესაძლოა მნიშვნელოვანი კოგნიტიური ფასის ხარჯზე. ნაშრომის ავტორების განცხადებით, „AI-ს დახმარება შესრულებას მყისიერად აუმჯობესებს, თუმცა დიდი კოგნიტიური ფასის სანაცვლოდ“.კვლევა ამჟამად პრეპრინტების პლატფორმა arXiv-ზეა გამოქვეყნებული და რეცენზირება ჯერ არ გაუვლია.ექსპერიმენტის ფარგლებში მკვლევრებმა 350 ამერიკელი მონაწილე შეისწავლეს, რომლებიც სხვადასხვა კოგნიტიურ ამოცანას — მათ შორის წილადებიან განტოლებებს — ასრულებდნენ. მონაწილეთა ნაწილი იყენებდა GPT-5-ზე დაფუძნებულ ჩატბოტს, დანარჩენებს კი ამოცანების დამოუკიდებლად გადაწყვეტა უწევდათ. ექსპერიმენტის მიმდინარეობისას AI-ს მომხმარებელ ჯგუფს მოულოდნელად შეუწყდა ჩატბოტზე წვდომა.შედეგებმა აჩვენა, რომ იმ ჯგუფში, რომელიც AI-ს იყენებდა, სწორი პასუხების რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა, ხოლო მონაწილეთა ნაწილი საერთოდ წყვეტდა მცდელობას. შესრულების ხარისხთან ერთად გაუარესდა გამძლეობაც. მსგავსი შედეგები დაფიქსირდა 670 ადამიანზე ჩატარებულ დამატებით ექსპერიმენტშიც, ასევე წაკითხულის გააზრებაზე ორიენტირებულ კვლევაში.კვლევის თანაავტორის, რაჩიტ დუბეი-ის განცხადებით, „როცა ადამიანებს AI-ს ვართმევთ, ისინი მხოლოდ არასწორ პასუხებს კი არ იძლევიან — ხშირად არც კი ცდილობენ ამოცანის დამოუკიდებლად შესრულებას. მათი გამძლეობა მცირდება“.მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ AI-ს ფართომასშტაბიანმა დანერგვამ, განსაკუთრებით განათლების სფეროში, შესაძლოა უარყოფითი გავლენა იქონიოს მომავალი თაობების უნარებზე — მათ შორის დამოუკიდებელ აზროვნებასა და შემოქმედებითობაზე. ნაშრომის ავტორები აღნიშნულ პროცესს ე.წ. „მოხარშული ბაყაყის“ ეფექტს ადარებენ, როდესაც ცვლილებები თანდათანობით ხდება და პრობლემის სიმწვავე მოგვიანებით იჩენს თავს.ამასთან, კვლევამ დადებითი ტენდენციაც გამოავლინა: მონაწილეები, რომლებიც AI-სგან მხოლოდ მინიშნებებს ან განმარტებებს იღებდნენ და არა მზა პასუხებს, გაცილებით უკეთ უმკლავდებოდნენ ამოცანებს მაშინ, როცა ჩატბოტზე წვდომა ეზღუდებოდათ.აღსანიშნავია, რომ ეს მხოლოდ ერთ-ერთი კვლევაა AI-ს გავლენის შესახებ. სხვა ნაშრომების მიხედვით, ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება სამუშაო გარემოში შესაძლოა ზრდიდეს დაღლილობას, თუმცა ამავდროულად თანამშრომლებს მეტისა და უფრო ხანგრძლივი მუშაობისკენაც უბიძგებს.

1777835264

აპრილში Facebook Messenger-ის მუშაობის წესები შეიცვალა: რა უნდა იცოდეთ

2026 წლის აპრილში კომპანია Meta-მ საბოლოოდ შეცვალა Facebook Messenger-ის მუშაობის ფორმატი კომპიუტერებზე. მიუხედავად იმისა, რომ ცვლილებები რამდენიმე კვირის წინ განხორციელდა, ბევრმა მომხმარებელმა მხოლოდ ახლა შეამჩნია ნაცნობი აპლიკაციების გაქრობა და მიზეზების ძებნა დაიწყო, წერს ProfitLine.მთავარი ცვლილება არის ცალკეული გადაწყვეტების სრული გაუქმება Windows-ისა და macOS-ისთვის. Messenger-ის დესკტოპ ვერსიები აღარ არის მხარდაჭერილი და ოფიციალურად დახურულია.გარდა ამისა, Meta-მ შეწყვიტა Messenger.com-ის დამოუკიდებელი ვებ-ვერსიის მხარდაჭერაც, რომელიც ადრე საშუალებას იძლეოდა მესენჯერის გამოყენება სოციალური ქსელის გახსნის გარეშე. ახლა, ძველი საიტის გახსნის მცდელობისას, მომხმარებლები ავტომატურად გადამისამართდებიან Facebook-ის შეტყობინებების განყოფილებაში — სწორედ ის გახდა Messenger-ის გამოყენების ერთადერთი გზა კომპიუტერზე.ამასთან, თავად Messenger არ გამქრალა. მისი მობილური ვერსიები iOS-სა და Android-ზე ჩვეულ რეჟიმში აგრძელებს მუშაობას, ხოლო მომხმარებელთა ყველა მიმოწერა შენახულია. შეიცვალა მხოლოდ წვდომის ფორმა — განსაკუთრებით მათთვის, ვინც მიჩვეული იყო Facebook-ისგან დამოუკიდებელ ინტერფეისს.ამ გადაწყვეტილების მიზეზები პირდაპირ არ გამჟღავნებულა, თუმცა ექსპერტები ცვლილებებს Meta-ს ეკოსისტემის ოპტიმიზაციას უკავშირებენ. რამდენიმე პლატფორმის ერთდროული მხარდაჭერა დამატებით რესურსებს მოითხოვს, მაშინ როცა ფუნქციების ერთ ვებ-ინტერფეისში გაერთიანება სერვისის განვითარებას ამარტივებს.პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ Messenger-ის კომპიუტერული აპლიკაციის ძებნას აზრი აღარ აქვს. თუ მსგავსი ვერსიები სადმე ჯერ კიდევ არის ხელმისაწვდომი ჩამოსატვირთად, დიდი ალბათობით, ეს არის მოძველებული ან არასაიმედო ინსტალატორები.კომუნიკაციის ძირითადი გზა ახლა არის Facebook ბრაუზერის საშუალებით ან მობილური აპლიკაცია.

1777673184

ელ-ნინიო ბრუნდება - ეს ფენომენი ამინდის პროგნოზს 2026-2027 წლებში თავდაყირა აყენებს

გლობალური ამინდის პროგნოზის მიხედვით, 2026 წლის მეორე ნახევარში მოსალოდნელია ძლიერი კლიმატური ფენომენის — ელ-ნინიოს — ჩამოყალიბება, რომელიც მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში ამინდის მკვეთრ ცვლილებებს გამოიწვევს.იაპონიის მეტეოროლოგიური ბიუროს ინფორმაციით, 70%-იანი ალბათობა არსებობს, რომ ელ-ნინიო ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზაფხულის სეზონზე გამოვლინდება. ჩინეთის შესაბამისი უწყებების პროგნოზით კი, ამ ფენომენის ეფექტები ქვეყანაში წლის ბოლოსთვის გახდება შესამჩნევი, თავად პროცესი კი შესაძლოა მაისიდან დაიწყოს. ამასთან, აშშ-ის კლიმატის პროგნოზის ცენტრი 61%-იან შანსს ასახელებს, რომ ელ-ნინიო მაისიდან ივლისის პერიოდში ჩამოყალიბდება.ავსტრალიის მეტეოროლოგიური ბიურო ქვეყნის აღმოსავლეთ რეგიონებში მაისიდან აგვისტომდე ხანგრძლივ ნალექებს პროგნოზირებს.ელ-ნინიო და ლა-ნინია წყნარი ოკეანის ტროპიკული ნაწილის ერთიანი კლიმატური სისტემის საპირისპირო ფაზებია. ელ-ნინიო ხასიათდება ეკვატორული წყნარი ოკეანის ცენტრალური და აღმოსავლეთი ნაწილის ზედაპირული წყლების არაბუნებრივი გათბობით, რაც ატმოსფერული წნევის ცვლილებებისა და პასატური ქარების შესუსტების შედეგად ხდება. ამის გამო თბილი წყლები აღმოსავლეთისკენ გადაადგილდება და გლობალური ამინდის სურათი მნიშვნელოვნად იცვლება.ლა-ნინია კი საპირისპირო პროცესია — ამ დროს პასატური ქარები ძლიერდება, თბილი წყლები დასავლეთისკენ გადაადგილდება, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში ზღვის ტემპერატურა ნორმაზე დაბლა ეცემა.მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის შეფასებით, მიმდინარე წლის ელ-ნინიოსგან მოსალოდნელია გლობალური ტემპერატურის ზრდა და ექსტრემალური ამინდის მოვლენების გახშირება, მათ შორის ძლიერი სიცხეები და ინტენსიური ნალექები. ნალექების მატება პროგნოზირებულია სამხრეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში, აშშ-ის სამხრეთში, აფრიკის რქასა და ცენტრალურ აზიაში, ხოლო შედარებით მშრალი ამინდია მოსალოდნელი ავსტრალიაში, ინდონეზიასა და სამხრეთ აზიის რიგ ქვეყნებში.ასევე ვარაუდობენ, რომ ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზაფხულში ქარიშხლების რაოდენობა გაიზრდება ცენტრალურ და აღმოსავლეთ წყნარ ოკეანეში, თუმცა შემცირდება ატლანტის ოკეანის აუზში.წარსულში ელ-ნინიოს მოვლენებს მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონია. მაგალითად, 2015-2016 წლების ძლიერმა ელ-ნინიომ გვალვები გამოიწვია ავსტრალიასა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, შეასუსტა ინდური მუსონი და მნიშვნელოვნად შეამცირა სასოფლო-სამეურნეო მოსავლიანობა. 1997-1998 წლების ერთ-ერთმა ყველაზე ძლიერმა შემთხვევამ აზიაში გვალვა და ამერიკის კონტინენტზე მასშტაბური წყალდიდობები გამოიწვია.სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ მსგავსი კლიმატური პროცესები გლობალურ ეკონომიკასა და სოფლის მეურნეობაზეც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს, რის გამოც მიმდინარე წლის პროგნოზს განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა.წყარო

1777571690

მეცნიერებმა მაღალი არტერიული წნევის ახალ მიზეზს მიაგნეს და მკურნალობის შესაძლო მეთოდიც დაადგინეს

ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ თავის ტვინის კონკრეტული რეგიონი შესაძლოა გარკვეულ შემთხვევებში სისხლის მაღალი წნევის განვითარებას უწყობდეს ხელს.კვლევა, რომელიც ბრაზილიის სან-პაულუს უნივერსიტეტისა და ახალი ზელანდიის ოკლენდის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ჩაატარეს, მიუთითებს, რომ ლატერალური პარაფაციალური რეგიონი (pFL) დაკავშირებულია როგორც სუნთქვის რეგულაციასთან, ისე სისხლძარღვების შევიწროებასთან, რაც არტერიული წნევის მატებას იწვევს.მეცნიერებმა ვირთხებზე ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგად დაადგინეს, რომ pFL ნეირონების გააქტიურება ზრდის სიმპათიკური ნერვული სისტემის აქტივობას და შესაბამისად — სისხლის წნევას. ხოლო ამავე რეგიონის ინაქტივაციის შემთხვევაში, წნევა ნორმალურ მაჩვენებლამდე მცირდება.კვლევის ავტორების შეფასებით, ეს მექანიზმი შესაძლოა ხსნიდეს, რატომ ვერ კონტროლდება ჰიპერტენზია ბევრ პაციენტში, მიუხედავად მედიკამენტური მკურნალობისა. ასევე, აღნიშნული აღმოჩენა გარკვეულ კავშირს აჩვენებს ძილის აპნოესა და მაღალი წნევის შორის.მიუხედავად იმისა, რომ კვლევა ამ ეტაპზე მხოლოდ ცხოველებზეა ჩატარებული, მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ მიღებული შედეგები მნიშვნელოვანი საფუძველია ახალი თერაპიული მიდგომების შესამუშავებლად. კერძოდ, ისინი მუშაობენ მეთოდზე, რომელიც კაროტიდული ჯირკვლების გავლით შეძლებს pFL რეგიონის კონტროლს და არტერიული წნევის რეგულაციას.კვლევა გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალში Circulation Research.წყარო

1777495506

მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ „ყველაზე მომაკვდინებელი“ კიბოს ვაქცინა შექმნეს: პირველადი შედეგები იმედისმომცემია

აშშ-ში გამართულ კიბოს კვლევის კონფერენციაზე მეცნიერებმა პანკრეასის კიბოს წინააღმდეგ შექმნილი უახლესი ექსპერიმენტული ვაქცინა წარადგინეს. კვლევის შედეგები კიბოს კვლევის ამერიკული ასოციაცია-ის ყოველწლიურ შეხვედრაზე წარმოადგინეს.პანკრეასის კიბო ერთ-ერთ ყველაზე აგრესიულ და მომაკვდინებელ ონკოლოგიურ დაავადებად მიიჩნევა. მიუხედავად იმისა, რომ შედარებით იშვიათია, პაციენტების დაახლოებით 87% დიაგნოზიდან ხუთ წელზე მეტხანს ვერ ცოცხლობს. აღნიშნული მაჩვენებელი ათწლეულების განმავლობაში თითქმის უცვლელია.მეცნიერებმა კონფერენციაზე პერსონალიზებული mRNA ვაქცინა წარადგინეს, რომელიც ჯერ კიდევ კლინიკურ ცდებს გადის. არსებული მონაცემებით, შვიდი პაციენტი, რომლებმაც ვაქცინა მიიღეს, ამ დრომდე ცოცხალია და თავს კარგად გრძნობს. ერთ-ერთი მათგანი, რომელმაც დიაგნოზი 66 წლის ასაკში მიიღო და უკვე ვაქცინის 9 დოზა აქვს მიღებული, დღეს 72 წლისაა და მკურნალობის შედეგით კმაყოფილებას გამოთქვამს.აღნიშნული ვაქცინა სხვა მსგავსი პრეპარატებისგან იმით განსხვავდება, რომ თითოეული პაციენტისთვის ინდივიდუალურად მზადდება. იგი ეფუძნება ამოკვეთილი სიმსივნიდან მიღებულ გენეტიკურ მასალას და მიზნად ისახავს იმუნური სისტემის „გაწვრთნას“, რათა მან კიბოს კონკრეტული უჯრედები ამოიცნოს და გაანადგუროს. ასეთი „განათლებული“ იმუნური უჯრედები ორგანიზმში ათწლეულების განმავლობაში შეიძლება შენარჩუნდეს.კვლევის ერთ-ერთი ავტორის განცხადებით, ექვსწლიანი დაკვირვების შემდეგ იმ პაციენტების 90% ცოცხალია, რომელთა ორგანიზმმაც ვაქცინაზე იმუნური პასუხი გამოავლინა.კლინიკური ცდის პირველი ფაზა 16 პაციენტს მოიცავდა, რომელთაც პანკრეასის სიმსივნე ოპერაბელურ სტადიაში ჰქონდათ და დაავადება სხვა ორგანოებზე არ იყო გავრცელებული. ოპერაციის შემდეგ მათ პერსონალიზებული ვაქცინა გაუკეთდათ, პარალელურად კი იმუნოთერაპიასა და ქიმიოთერაპიას გადიოდნენ.ვაქცინის მიღების შემდეგ რვა პაციენტში დაფიქსირდა დადებითი იმუნური რეაქცია — მათ ორგანიზმში T-ლიმფოციტები კიბოს უჯრედების ამოსაცნობად მზად გახდა. ამ ჯგუფიდან შვიდი პაციენტი ოპერაციიდან თითქმის ექვსი წლის შემდეგაც ცოცხალი იყო. იმ პაციენტებს შორის, რომელთაც მსგავსი რეაქცია არ გამოუვლინდათ, მხოლოდ ორი გადარჩა.მიუხედავად იმედისმომცემი შედეგებისა, სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ პანკრეასის კიბო ხშირად გვიან სტადიაზე დიაგნოზდება და ოპერაბელური შემთხვევები შედარებით იშვიათია. დაავადებას ხშირად „ჩუმ მკვლელს“ უწოდებენ, რადგან სიმპტომები გვიან ვლინდება. გვიან სტადიებში ხუთწლიანი გადარჩენის მაჩვენებელი დაახლოებით 3.2%-ს შეადგენს.ამ ეტაპზე უცნობია, რამდენად ეფექტიანი იქნება ვაქცინა იმ პაციენტებისთვის, რომელთაც დიაგნოზი გვიან დაუდგინდათ. კვლევის მეორე ფაზა უკვე დაწყებულია და მეცნიერები შედეგებს დიდი ინტერესით ელოდებიან.

1777310202

X-მა საკუთარი მესენჯერი წარადგინა

კომპანიამ X საკუთარი მესენჯერი XChat-ი წარადგინა, რომელიც AppStore-ის აპლიკაციების მაღაზიაში უკვე გამოჩნდა. ახალი სერვისი მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს, დაუკავშირდნენ სოციალური ქსელ X-ის ნებისმიერ წევრს.„ეკონტაქტეთ ნებისმიერ ადამიანს X-ში. სრულიად კონფიდენციალურად. ახლა უკვე თქვენს მთავარ ეკრანზე“, - ნათქვამია კომპანიის განცხადებაში. დეველოპერები ხაზს უსვამენ, რომ მიმოწერის დასაწყებად არ არის საჭირო მოწვევების გაცვლა ან ტელეფონის ნომრების გაზიარება. აღსანიშნავია, რომ აპლიკაციაში არ არის რეკლამა.X-ის მფლობელმა, ილონ მასკმა, მანამდე განაცხადა, რომ მესენჯერი იყენებს „ბიტკოინის სტილის დაშიფვრას“. მისი თქმით, აპლიკაციას აქვს ბოლოდან ბოლომდე დაშიფვრის (E2EE) მხარდაჭერა, ნებისმიერი ტიპის ფაილის გაგზავნის ფუნქცია, ასევე აუდიო და ვიდეო ზარები. მესენჯერი დაწერილია Rust პროგრამირების ენაზე და ფუნქციონირებს ტელეფონის ნომრით რეგისტრაციის საჭიროების გარეშე.მასკმა XChat-ის შესახებ 2025 წლის ივნისის დასაწყისში დააანონსა, თუმცა აპლიკაციის ბეტა-ტესტირება ჯერ კიდევ მაისის ბოლოს დაიწყო. XChat-ის გაშვება აგრძელებს X-ის ტრანსფორმაციას მას შემდეგ, რაც კომპანია მილიარდერის კონტროლის ქვეშ 2022 წლის ოქტომბრის ბოლოს გადავიდა. მას შემდეგ სოციალური ქსელი აფართოებს ფუნქციონალს, ცვლის ექაუნთების ვერიფიკაციის სისტემას, ავითარებს ფასიან სერვისებს და ამკვიდრებს კომუნიკაციის ახალ ინსტრუმენტებს.

1777219032

EU-ში 15 წლამდე ბავშვებისთვის სოციალური ქსელების აკრძალვის ხელშესაწყობად ბრიუსელმა ასაკის ვერიფიკაციის აპლიკაცია წარადგინა

ევროკომისიის მიერ წარმოდგენილი ინიციატივა მიზნად ისახავს 15 წლამდე ბავშვების დაცვას ონლაინ სივრცეში. ახალი აპლიკაცია მომხმარებლის ასაკის გადამოწმებას უზრუნველყოფს ისე, რომ პირადი მონაცემების მაქსიმალური დაცვა იყოს გარანტირებული.პროექტის ფარგლებში, პლატფორმებს ექნებათ შესაძლებლობა, გადაამოწმონ მომხმარებლის ასაკი სანდო და უსაფრთხო მეთოდით. შედეგად, შესაძლოა დაწესდეს მკაცრი შეზღუდვები სოციალური ქსელების გამოყენებაზე 15 წლამდე ბავშვებისთვის, რაც მათ არასასურველი კონტენტისგან და ონლაინ საფრთხეებისგან დაიცავს.ბრიუსელში აცხადებენ, რომ აპლიკაცია არ შეინახავს ზედმეტ პერსონალურ ინფორმაციას და მხოლოდ ასაკის დადასტურებაზე იქნება ორიენტირებული. ეს ნაბიჯი მნიშვნელოვანია იმისთვის, რომ ერთდროულად იყოს დაცული როგორც ბავშვთა უსაფრთხოება, ისე მომხმარებელთა კონფიდენციალურობა.ინიციატივა უკვე განხილვის პროცესშია და, მისი დამტკიცების შემთხვევაში, ევროკავშირის ქვეყნებში ეტაპობრივად ამოქმედდება.ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ მსგავსი სისტემა მნიშვნელოვნად შეამცირებს არასრულწლოვანთა წვდომას სახიფათო ან ასაკისთვის შეუფერებელ კონტენტზე, თუმცა ასევე აღნიშნავენ, რომ ტექნიკური და ეთიკური საკითხები ჯერ კიდევ დასაზუსტებელია.  

1777058638

მეცნიერების მტკიცებით, საქონლის ხორცში კიბოს უჯრედების გამანადგურებლები იპოვეს

ჩიკაგოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა, ჩაატარეს ძალიან სიღრმისეული და დეტალური კვლევა და ახლა ისინი ამტკიცებე, რომ ცხიმიანი რძის პროდუქტები, საქონლის ხორცი და ცხვრის ხორცი შეიცავს ნივთიერებას, რომელიც ეხმარება კიბოს მკურნალობას.მათი კვლევა ახლახან გამოქვეყნდა Nature-ში, მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე სანდო და რეიტინგულ სამეცნიერო ჟურნალში.რა თქმა უნდა, მეცნიერები არ ამტკიცებენ, რომ კიბოს მკურნალობა მხოლოდ ასეთი პროდუქტებით და წამლებისა თუ მკურნალობის სხვა მეთოდების გარეშეა შესაძლებელი.კვლევის თანახმად, კიბოს უჯრედების წინააღმდეგ მებრძოლი აქტიური ნივთიერება აღმოჩნდა ტრანსვაქცენური ცხიმოვანი მჟავა. ის შეიწოვება და გროვდება ცხიმებსა და რძეში. აქედან გამომდინარე, ეს ნივთიერება ბევრია კარაქში, ცხიმოვანი რძის პროდუქტები, საქონლის ხორცი და ცხვრის ხორცი. ასევე ბევრია დედის რძეში.მეცნიერებმა აჩვენეს, რომ ცხიმოვანი მჟავა აუმჯობესებს იმუნური სისტემის სპეციალური უჯრედების უნარს, შეაღწიონ სიმსივნეებში და მოკლას კიბოს უჯრედები.წყარო:

1777052679

როგორ შევამოწმოთ, შესულია თუ არა ვინმე ჩვენ Facebook-ზე

ხშირად დაფიქსირებულა შემთხვევები, როდესაც მომხმარებლებს სისტემაში შესვლისას უცხო ადამიანების ანგარიშები მოუჩანდათ. ამის შესახებ თვეების წინ რამდენიმე მომხმარებელი წერდაReddit-ზე.Facebook აქამდეც არაერთხელ გამოსულა მწყობრიდან, თუმცა სისტემიდან მომხმარებელთა უმრავლესობის "გაყრა" იშვიათი შემთხვევაა.დაუზუსტებელი ვერსიით, შესაძლოა, პრობლემა ავთენტიფიკაციის სერვერების მწყობრიდან გამოსვლასთან იყოს კავშირში.მწყობრიდან გამოსული და შემდეგ აღდგენილი სერვერების გავლით ანგარიშებში შესვლას უამრავი ადამიანი ცდილობს. ეს სერვერებს ტვირთავს, რაც, შესაძლოა, სხვების ანგარიშების ჩვენებაში ვლინდებოდეს და მათში შესვლის საშუალებას გვაძლევდეს. მეორე, ასევე დაუზუსტებელი, ვარიანტია ის, რომ მომხმარებლებს საერთო სამართავი გვერდებიდან უჩანთ სხვა ანგარიშები, ანუ იმ ხალხის ანგარიშები, რომლებთან ერთადაც რაიმე გვერდს მართავენ.მართალია, პრობლემის მიზეზებზე საუბარი რთულია, თუმცა მინიმუმ იმის გადამოწმება მაინც შეგიძლიათ, არის თუ არა ვინმე შესული თქვენს ანგარიშზე.ამისათვის ჯერ Settings & Privacy ველში უნდა შეხვიდეთ და Settings აირჩიოთ. Meta-ს ანგარიშების ცენტრიდან (Accounts Centre) შემდეგ Password & security ველში უნდა შეხვიდეთ. შემდეგ უკვე შეგეძლებათ, Where you're logged in ველიდან იხილოთ, რა მოწყობილობებია შესული თქვენს Facebook ანგარიშზე.თუკი უცხო მობილურს/კომპიუტერს აღმოაჩენთ, Select devices to log out ველიდან შესაბამისი მოწყობილობა აირჩიეთ და Log outღილაკით სისტემიდან გამოდით.ამის შემდეგ უმჯობესია, პაროლი განაახლოთ და შეამოწმოთ, უცხო აქტივობა ხომ არ განხორციელებულა თქვენი სახელით — რთული სათქმელია, რამდენად ეფექტიანი აღმოჩნდება ამჯერად, თუმცა ეს უსაფრთხოების საბაზისო ინსტრუქციაა, რომელსაც მსგავს სიტუაციებში უნდა მიმართოთ.

1776948420

მეცნიერებმა შექმნეს ახალი ცხვირის სპრეი, რომელიც ანელებს ტვინის დაბერებას

მეცნიერებმა Texas A&M University-ში შეიმუშავეს ინოვაციური ცხვირის სპრეი, რომელიც წინასწარი კვლევების მიხედვით ამცირებს ტვინის ანთებას და აუმჯობესებს მეხსიერებას. ეფექტი შესაძლოა მიიღწეს მხოლოდ ორი დოზით და რამდენიმე თვე გაგრძელდეს. ამის შესახებ უცხოური მედია წერს.კვლევა უკავშირდება ე.წ. „დაბერების ნეიროანთებას“ - პროცესს, რომელიც დაკავშირებულია ასაკთან და გავლენას ახდენს კოგნიტურ ფუნქციებზე. ახალი სპრეი შეიცავს მიკროსკოპულ ვეზიკულებს, რომლებიც მიკრორნმ მოლეკულებს პირდაპირ ტვინში მიაწვდიან, სადაც ისინი ამცირებენ ანთებას და აუმჯობესებენ უჯრედების მუშაობას.ცხოველებზე ჩატარებულმა ცდებმა აჩვენა, რომ მკურნალობამ მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა მეხსიერება. მკვლევრების აზრით, ეს მეთოდი მომავალში შესაძლოა გამოყენებულ იქნას ისეთი დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიცაა ალცჰაიმერი.მიუხედავად იმედისმომცემი შედეგებისა, ტექნოლოგია ჯერ კიდევ კვლევის ეტაპზეა და ადამიანებზე დამატებით გამოცდას საჭიროებს.

1776946500

მეცნიერებმა ცხიმოვანი დაავადების ახალი მიზეზი აღმოაჩინეს

წლების განმავლობაში ღვიძლის ცხიმოვანი დაავადება ძირითადად არაჯანსაღ კვებასა და ცხოვრების წესს უკავშირდებოდა. თუმცა ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ მნიშვნელოვან როლს თავად იმუნური სისტემაც ასრულებს.მეცნიერებმა ყურადღება გაამახვილეს იმუნურ უჯრედებზე - მაკროფაგებზე, რომლებიც ნორმაში ორგანიზმს ასუფთავებენ. ასაკთან ერთად მათი ნაწილი გადადის  „დაბერებულ“ მდგომარეობაში. ასეთ უჯრედებს „ზომბებს“ უწოდებენ, რადგან ისინი ვეღარ ასრულებენ ფუნქციას, არ კვდებიან და ორგანიზმში გროვდებიან, რაც ქრონიკულ ანთებას იწვევს.კვლევამ აჩვენა, რომ ახალგაზრდებში ასეთი უჯრედები მხოლოდ დაახლოებით 5%-ს შეადგენს, ხოლო ასაკოვან ადამიანებში მათი რაოდენობა 60–80%-მდე იზრდება. ეს ემთხვევა იმ პერიოდს, როცა ღვიძლის ფუნქციის დარღვევები და სხვა ქრონიკული დაავადებები უფრო ხშირად გვხვდება.ასევე გამოვლინდა კავშირი ქოლესტერინთან - მისი მაღალი დონე აჩქარებს ამ უჯრედების „დაბერებას“, რაც ზრდის ღვიძლის დაზიანების რისკს.ცხოველებზე ჩატარებულმა ექსპერიმენტებმა აჩვენა, რომ ამ „ზომბი უჯრედების“ მოცილება მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ღვიძლის მდგომარეობას. ეს ქმნის პერსპექტივას ახალი ტიპის მკურნალობისთვის - პრეპარატებისთვის, რომლებიც მიზანმიმართულად გაანადგურებენ ასეთ უჯრედებს.მიუხედავად ახალი სამკურნალო მიდგომების პერსპექტივისა, ამ ეტაპზე მთავარ მიზნად რჩება ქოლესტერინის კონტროლი და ჯანსაღი ცხოვრების წესი, რათა შემცირდეს უჯრედების ნაადრევი დაბერება და ღვიძლის დაავადებების რისკი.

1776930145

დიუშენის სინდრომის კვლევისთვის შექმნილი ვირთაგვას მოდელი - როგორ მოქმედებს მედიკამენტი exon-skipping, რომლის გატესტვაც ვირთაგვებზე კვლავ გრძელდება

ერთ-ერთ სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნდა სტატია, რომელიც აღწერს დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის შესასწავლად შექმნილ ვირთაგვას მოდელს. დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია არის მემკვიდრული (გენეტიკური) დაავადება, რომელიც იწვევს კუნთების პროგრესირებად დასუსტებას. იგი გამოწვეულია დისტროფინის ცილის არარსებობით, რის შედეგადაც კუნთის უჯრედები ნელ-ნელა ზიანდება და იშლება.როგორც სტატიით ვიგებთ, მკვლევარებმა სპეციალურად შექმნეს გენეტიკურად მოდიფიცირებული ვირთაგვას ახალი ლაბორატორიული მოდელი, რომელზეც ახლა ტარდება კვლევა იმისათვის, რომ დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მსგავსი დაავადება განვითარებულიყო და შემდეგ შეესწავლათ, თუ როგორ ვითარდება დაავადება, როგორ ზიანდება კუნთები და გული, რატომ არის დაავადება ზოგ შემთხვევაში უფრო მსუბუქი და როგორ შეიძლება მისი მკურნალობა.სტატიის მიხედვით, კვლევამ აჩვენა, რომ ვირთაგვებში განვითარდა დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მსგავსი დაავადება. ობიექტებს აღენიშნებოდათ კუნთების დაზიანება, ფიბროზი და დისტროფიის ნიშნები. ასევე, გამოვლინდა გულისა და ჩონჩხის კუნთების დაზიანების ნიშნები და კოგნიტური ფუნქციების დარღვევები. კერძოდ, ამ კვლევაში, გუნდმა შექმნა Dmd 45 ვირთხის ახალი მოდელი, რომელიც ატარებდა ეგზონ 45-ის მიზანმიმართულ წაშლას. ეს მუტაცია წარმოქმნის ჩარჩოს მიღმა ტრანსკრიპტს და წყვეტს დისტროფინის ექსპრესიას ჩონჩხის და გულის კუნთებში სიცოცხლის ადრეულ ეტაპზე.ჰისტოლოგიურმა ანალიზებმა გამოავლინა კლასიკური დისტროფიული მახასიათებლები, როგორიცაა ბოჭკოების დეგენერაცია და ფიბროზი, ხოლო ქცევითი ტესტების ერთობლიობამ გამოავლინა კოგნიტური შესაძლებლობების დეფიციტი. თუმცა, Dmd 45 ვირთხებმა აჩვენეს უფრო მსუბუქი ფენოტიპი სხვა ვირთხის მოდელებთან შედარებით. უფრო დეტალური შესწავლით დადგინდა, რომ ზოგიერთ ტრანსკრიპტს ბუნებრივად გამორჩა ეგზონ 44, ფენომენი, რომელიც ცნობილია როგორც სპონტანური ეგზონის გამოტოვება. ეგზონის ეს გამოტოვება აღადგენს დარღვეულ კითხვის ჩარჩოს და საშუალებას იძლევა წარმოიქმნას შემოკლებული, მაგრამ ნაწილობრივ ფუნქციონალური დისტროფინის ცილა. ნაწილობრივ ფუნქციონალური დისტროფინის ეს ექსპრესია ხსნის ამ მოდელში დაფიქსირებულ შუალედურ სიმძიმეს. სპეციალურად შექმნილ ვირთაგვებზე მედიკამენტის გატესტვა კვლავ გრძელდება.