1770400377

კომბინაციები კლავიატურაზე, რომლებიც სწრაფად მუშაობაში დაგეხმარებათ - საინტერესო რჩევა

დღეს, კომპიუტერის გარეშე ცხოვრება ნამდვილად წარმოუდგენელია. რამდენი სარგებელის გაკეთება შეგვიძლია მისი საშუალებით? ყველამ კარგად იცით, რომ კლავიატურა კომპიუტერში მმართველი სიგნალების და მონაცემების შესატანად არსებობს.შედგება 101-103 ღილაკისაგან, სადაც წარმოდგენილია სიმბოლოები, ასოები და ციფრები. მიუხედავად იმისა, რომ თითოეული თქვენგანი მას ყოველდღე და დღის უმეტესი ნაწილი მოიხმართ, ბევრი ღილაკის ფუნქციისა და მათი კომბინაციების შესახებ ნამდვილად არ გეცოდინებათ. მათი ცოდნა კი ასევე დაგეხმარებათ საჭირო ფუქნციების შესარულებაში ძალიან სწრაფად.Windows + E - ეს კომბინაცია დაგეხმარება, რომ უსწრაფესად გახსნათ კომპიუტერში საქაღალდე "ჩემი კომპიუტერი".Windows + L - ამ ორი ღილაკის გამოყენებით შეძლებთ ანგარიშის დაბლოკვას. თუ ხშირად გიწევთ სამუშაო მაგიდის მიტოვება იმ დროს, როდესაც თან საქმე გაქვთ, შეგიძლიათ ამ კომბინაციით მისი დაბლოკვა, რომ ვერავინ ვერ მოახერხოს მისი გამოყენება.Windows + M - ეს კომბინაცია დაგეხმარებათ მაშინ, როდესაც ბევრი ფანჯარა გაქვთ გახსნილი და ისინი აჭედინებენ ეკრანს. ამ ღილაკების გამოყენების შემდეგ გახსნილი ფანჯრები მინიმუმამდე დაიყვანება დავალების პანელის საშუალებით.Windows + P - ამ ღილაკებზე დაჭერა საშუალებას გაძლევთ აჩვენოთ დამატებითი ეკრანის ფუნქციები (დესკტოპის გაფართოება 2 მონიტორზე და ა.შ.)Windows + R - ამ ღილაკების დაჭერით შეგიძლიათ გახსნათ სასაუბრო.Windows + W - ამ ღილაკების გამოყენებით თქვენ გახსნით Windows Inc Workspace.Windows + U - ეს კომბინაცია ხსნის სპეციალური შესაძლებლობების ცენტრს.

1770396273

კარგი სიახლე - შექმნეს თერაპია, რომელმაც თაგვებში პანკრეასის კიბო სრულად და ხანგრძლივად გააქრო

ესპანეთში პანკრეასის კიბოს დიაგნოზს ყოველწლიურად 10 300-ზე მეტი ადამიანი იღებს.ეს დაავადება ერთ-ერთი ყველაზე აგრესიულია და ხშირად გვიან სტადიაზე ვლინდება, რის გამოც მკურნალობის ეფექტიანი გზები შეზღუდულია. შედეგად, პაციენტების 10%-ზე ნაკლები დიაგნოზის დასმიდან ხუთ წელზე მეტხანს ცოცხლობს.ესპანეთის კიბოს ეროვნული კვლევითი ცენტრის (CNIO) მეცნიერებმა, მარიანო ბარბასიდის ხელმძღვანელობით, თაგვებზე პანკრეასის კიბოს მკურნალობის ახალი მიდგომა გამოსცადეს, რომელმაც სიმსივნის სრულად და ხანგრძლივად გაქრობა გამოიწვია მინიმალური გვერდითი ეფექტებით.კვლევა ეფუძნება KRAS გენის მოქმედების ერთდროულად სამ წერტილში დაბლოკვას, რაც სიმსივნის რეზისტენტობის განვითარებას აფერხებს.მიუხედავად იმისა, რომ შედეგები იმედისმომცემია, მეთოდი ჯერჯერობით მზად არ არის ადამიანებზე კლინიკური გამოცდისთვის.კვლევა სამეცნიერო ჟურნალ PNAS-ში გამოქვეყნდა.

1770298380

მარსზე რობოტისა და ხელოვნური ინტელექტის პირველი ერთობლივი მისია შედგა

NASA-ს მიერ მარსის შესასწავლად გაგზავნილმა მავალმა Perseverance კიდევ ერთ წარმატებას მიაღწია. ისტორიაში პირველად, მას წითელ პლანეტაზე გასავლელი გზა, არც მეტი და არც ნაკლები, ხელოვნურმა ინტელექტმა დაუგეგმა და აპარატმაც გადაადგილებისას ამ "რუკით" იხელმძღვანელა. 

1770297660

ბრიტანელი მეცნიერები აცხადებენ, რომ საშვილოსნოს კიბოს მკურნალობაში მნიშვნელოვან გარღვევას მიაღწიეს

მეცნიერების განცხადებით, მათ საშვილოსნოს მკურნალობაში ბოლო 20 წლის განმავლობაში ყველაზე დიდ გარღვევას მიაღწიეს. ამის შესახებ BBC წერს.გამოცემის ინფორმაციით, საუბარია დიდი ბრიტანეთის კიბოს კვლევის ცენტრის მიერ დაფინანსებულ კვლევაზე, რომელმაც დაადგინა, რომ პაციენტის მიერ რადიაციის თერაპიამდე გარკვეული მედიკამენტების მიღება, დაავადების გამო სიკვდილიანობას 35%-ით ამცირებს.კვლევაში 500 ქალი მონაწილეობდა. ისინი ორ ჯგუფად დაყვეს. 250 ქალს ჩვეულებრივ რადიაციულ მკურნალობამდე 6-კვირიანი ქიმიოთერაპიის კურსი ჩაუტარდა, კარბოპლატინისა და პაკლიტაქსელის გამოყენებით. დანარჩენ 250 ქალს მხოლოდ ჩვეულებრივი ქიმიორადიაციული თერაპია ჩაუტარდა.5 წლის შემდეგ, პირველი ჯგუფის 80% ცოცხალი იყო, 73%-ს კი რემისია არ ჰქონია. მეორე ჯგუფში კი ცოცხალი მონაწილეების რაოდენობა 72%-ს შეადგენდა და 64%-ს სიმსივნე დაუბრუნდა ან გავრცელდა.„ჩვენმა კვლევამ აჩვენა, რომ დამატებითი ქიმიოთერაპიის კურსი სტანდარტულ კურსამდე სიმსივნის დაბრუნებისა და მისგან სიკვდილის რისკს 35%-ით ამცირებს. ეს ამ დაავადების მკურნალობაში ყველაზე დიდი გარღვევაა ბოლო 20 წლის განმავლობაში“, - ამბობს კვლევის ხელმძღვანელი მერი მაკკორმაკი.

1770236142

ეს კოსმოსური ვულკანის ამოფრქვევას ჰგავს - 100 წლის შემდეგ „შავმა ხვრელმა“ გაიღვიძა

მეცნიერებმა დააფიქსირეს ზემასიური შავი ხვრელის გააქტიურება, რომელიც, სავარაუდოდ, დაახლოებით 100 მილიონი წლის განმავლობაში „იძინებდა“. კვლევა გამოცემაში Monthly Notices of the Royal Astronomical Society გამოქვეყნდა.შავი ხვრელი გალაქტიკა J1007+3540-ის ცენტრში მდებარეობს და ძლიერი რადიონაკადების გამოყოფით გამოირჩევა. დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ იგი წარსულში პლაზმის უზარმაზარ ნაკადებს ასხივებდა, შემდეგ კი ეს პროცესი შეწყდა და ახლა კვლავ განახლდა. ახალი ნაკადები გალაქტიკებს შორის არსებულ გაცხელებულ აირებთან უჩვეულოდ ურთიერთქმედებს და მათი ფორმაც იცვლება.მეცნიერებმა კვლევაში რადიოტელესკოპთა ქსელი LOFAR გამოიყენეს. მათი თქმით, აღმოჩენა მიუთითებს, რომ გალაქტიკური ბირთვები შესაძლოა მრავალჯერ აქტიურდებოდეს და ითიშებოდეს. J1007+3540-ზე დაკვირვება დაეხმარება მეცნიერებს უკეთ გაიგონ, რამდენად ხშირად „იღვიძებენ“ ზემასიური შავი ხვრელები და როგორ ზემოქმედებენ ისინი გალაქტიკურ გარემოზე.

1770233760

დაადგინეს გარდამტეხი ასაკი, როცა კაცებში გულის შეტევის რისკი ზრდას იწყებს - ახალი კვლევა

გულის შეტევის რისკის სკრინინგი მამაკაცებში უფრო ადრე უნდა ჩატარდეს — ამის თაობაზე მიუთითებს ახალი კვლევა, რომლის თანახმადაც, გულ-სისხლძარღვთა დაავადების რისკი მამაკაცებში ზრდას იწყებს 30-იანი წლების შუა პერიოდში, ანუ გაცილებით ადრე, ვიდრე მსგავსი ტენდენცია ქალებში შეინიშნება.ამერიკელმა მკვლევრებმა შეისწავლეს 5112 ადამიანის ჯანმრთელობა, რომელთა საშუალო ასაკიც დაახლოებით 34 წელი იყო. კვლევა 1980-იანების შუა წლებში დაიწყო, როცა მონაწილეები ჯანმრთელები, 18-30 წლისები იყვნენ; ამიტომ, მკვლევრებმა შეძლეს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების (მათ შორის ინსულტისა და გულის უკმარისობის) შემთხვევების დროთა განმავლობაში აღწერა.მონაცემების მიხედვით, 35 წელი კრიტიკული ასაკია, როდესაც მამაკაცებსა და ქალებს შორის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს შორის სხვაობა გამოვლინებას იწყებს. სხვაობის დიდი ნაწილი მოდის გულის კორონარული დაავადებაზე (CHD) — გულის შეტევის ყველაზე ხშირ მიზეზზე, რომლის დროსაც, ცხიმოვანი დანალექები არტერიებში იჭედება და სისხლის მიმოქცევას ბლოკავს.„ეს დრო შეიძლება ადრე ჩანდეს, მაგრამ გულის დაავადება ათწლეულების განმავლობაში ვითარდება და ადრეული მარკერები მოწიფულობის მიღწევისას უკვე ვლინდება. ადრეულ ასაკში სკრინინგით შეიძლება მალევე გამოვლინდეს რისკ-ფაქტორები, რაც იძლევა პრევენციული სტრატეგიების განხორციელების საშუალებას, რომლებიც გრძელვადიან რისკებს ამცირებენ“, — ამბობს აშშ-ის ჩრდილო-დასავლეთის უნივერსიტეტის ეპიდემიოლოგი ალექსა ფრიდმანი.სხვა ხელშემწყობი ფაქტორების გათვალისწინებით, მათ შორის სისხლის წნევის, ქოლესტერინის, სისხლში შაქრის დონის, მწეველობის სტატუსის, ფიზიკური აქტივობისა და სხეულის წონის — ხარვეზი შემცირდა, მაგრამ არ გამქრალა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ამ ამბავში სხვა რამეც იმალება.მონაცემებმა აჩვენა, რომ კაცები გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების არსებობის 5%-იან მაჩვენებელს ქალებთან შედარებით დაახლოებით შვიდი წლით ადრე აღწევენ, ანუ 50,5 წელი VS 57,5 წელი საშუალოდ. კონკრეტულად გულის კორონარული დაავადების შემთხვევაში, მამაკაცებში 2-პროცენტიანი მაჩვენებელი ქალებზე ათი წლით ადრე მიიღწევა.ინსულტის შემთხვევაში, კაცებსა და ქალებს შორის სხვაობა მცირე იყო, გულის უკმარისობის შემთხვევათა სხვაობა კი სიცოცხლის გვიან ეტაპზე ვლინდება.„მონაწილეები შედარებით ახალგაზრდები იყვნენ, ყველა 65 წელს ქვემოთ; ინსულტი და გულის უკმარისობა კი როგორც წესი, ცხოვრების უფრო გვიან ეტაპზე ვლინდება“, — ამბობს ფრიდმანი.მიუხედავად იმისა, რომ კვლევას დეტალურად არ შეუსწავლია კაცებსა და ქალებს შორის სხვაობის მიზეზები — ნაწილობრივ ეს შეიძლება იყოს სხვაობები სასქესო ჰორმონებსა და ქოლესტერინის დონეში.სქესებს შორის გულის კორონარული დაავადების რისკის 10-წლიანი სხვაობა ადრეც აღწერეს, მაგრამ ახალ კვლევაში გაანალიზებულია უფრო ახალი მონაცემები და მოიცავს უფრო ბევრი სახის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებას.გულის დაავადებები აშშ-ში სიკვდილიანობის მთავარი მიზეზია როგორც კაცებში, ისე ქალებში და მკვლევრები ცდილობენ, არ დააკნინონ რისკები ქალებისთვის.თუმცა, გამომდინარე იქიდან, რომ ქალები უფრო ხშირად დადიან სპეციალისტებთან გამოკვლევებზე და მამაკაცებს ასეთი მნიშვნელოვანი უპირატესობა აქვთ გულის შეტევის რისკის მხრივ, მკვლევრები იმედოვნებენ, რომ უფრო მეტი გაკეთდება მამაკაცების წასახალისებლად, რათა მათ გულის ჯანმრთელობის შეფასება უფრო ადრეულ ასაკში ჩაიტარონ.„ჩვენ მიერ მიღებული შედეგები მიუთითებს, რომ ახალგაზრდა მამაკაცების წახალისება გამოკვლევების ჩასატარებლად, მნიშვნელოვანია გულის ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკის შესამცირებლად“, — ამბობს ფრიდმანი.მომზადებულია news.northwestern.edu-სა და ScienceAlert-ის მიხედვით, რომელიც მიხეილ ჭაბუკაშვილმა თარგმნა

1770225328

უნიკალური შემთხვევა - პაციენტმა ტრანსპლანტაციამდე ფილტვების გარეშე 48 საათი გაატარა და გადარჩა

ახალ კვლევაში მეცნიერებმა აღწერეს უნიკალური სამედიცინო შემთხვევა, როცა 33 წლის პაციენტმა ფილტვების გარეშე 48 საათი იცოცხლა, რის შემდეგაც მას დონორის ფილტვები წარმატებით გადაუნერგეს.კაცი გრიპის ვირუსით გამოწვეული მწვავე რესპირატორული დისტრეს სინდრომის შემდეგ მძიმე ნეკროზული პნევმონიით დაავადდა. მკურნალობის მიუხედავად, მისი მდგომარეობა კრიტიკულად გაუარესდა და ფილტვების დაზიანება შეუქცევადი გახდა. ინფექციის გასაკონტროლებლად ექიმებმა ფილტვების ამოღება გადაწყვიტეს, თუმცა პაციენტის გადასარჩენად სპეციალური ხელოვნური სისტემა გამოიყენეს, რომელიც სისხლს ჟანგბადით ამარაგებდა და ნახშირორჟანგს გამოდევნიდა.ინოვაციური მეთოდის წყალობით, პაციენტის მდგომარეობა დასტაბილურდა, სხვა ორგანოების ფუნქციაც გაუმჯობესდა და ორი დღის შემდეგ ჩატარებული ტრანსპლანტაცია წარმატებით დასრულდა. როგორც გამოცემა Med-ში გამოქვეყნებულ ნაშრომშია აღნიშნული, პაციენტი ორი წლის შემდეგ სრულფასოვან ცხოვრებას დაუბრუნდა. მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ ეს ტექნიკა მომავალში სხვა მძიმე პაციენტების გადასარჩენადაც ფართოდ გამოიყენება.

1770220705

კიბოს საწინააღმდეგო თერაპიების დღის პირველ ნახევარში ჩატარებამ პაციენტების სიცოცხლე მნიშვნელოვნად გაახანგრძლივა - ახალი კვლევა

კიბოს იმუნოთერაპიის დღის დასაწყისში ჩატარება ნამდვილად ზრდის სიცოცხლის ხანგრძლივობას — ამის შესახებ იუწყება პირველი რანდომიზებული, კონტროლირებადი ცდა, რომელშიც შეისწავლეს, როგორ მოქმედებს პაციენტის შედეგებზე ასეთი ინტერვენციების დრო.ჩვენი სხეულის უჯრედები და ქსოვილები მიჰყვებიან აქტივობის 24-საათიან ციკლს, რომელსაც ცირკადული რიტმი ეწოდება; ეს რიტმი გავლენას ახდენს ყველაფერზე, განწყობიდან დაწყებული, მეტაბოლიზმითა და იმუნური სისტემით დამთავრებული.ათზე მეტი დაკვირვებითი კვლევა მიუთითებდა, რომ კიბოთი დაავადებული პაციენტები, რომლებიც საკონტროლო პუნქტის ინჰიბოტორებს (იმუნოთერაპიული პრეპარატის სახე, რომელიც გარკვეულ იმუნურ უჯრედებს კიბოს განადგურებაში ეხმარება) დღის დასაწყისში იღებენ, როგორც ჩანს, მნიშვნელოვნად დაბალი აქვთ მდგომარეობის გაუარესებისა და ამის გამო გარდაცვალების რისკი.მაგრამ ახლახან, პარიზ-სალკეს უნივერსიტეტის მკვლევარმა ფრანსის ლევიმ და მისმა კოლეგებმა ჩაატარეს პირველი რანდომიზებულად კონტროლირებადი ცდა ქრონოთერაპიაში (მკურნალობის დროის შერჩევა ცირკადული რიტმების მიხედვით) — კიბოს სამკურნალოდ გამოიყენეს ქიმიოთერაპიისა და იმუნოთერაპიული პრეპარატების კომბინაცია.ჯგუფმა შეკრიბა არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს მქონე 210 ადამიანი, რომლებსაც გაუკეთეს პემბროლიზუმაბის ან სინტილიმაბის ოთხი დოზა და ორი საკონტროლო პუნქტის ინჰიბიტორი, რომელიც იმავე გზით მოქმედებს.ყოველ სამ კვირაში, პაციენტების ნახევარს დოზას 15:00 საათამდე უკეთებდნენ, მეორე ნახევარს კი დღის ბოლოს. იმუნოთერაპიის თითოეული დოზიდან მალევე, ყველა მათგანმა მიიღო ქიმიოთერაპიაც, რომელიც სწრაფად დაყოფად უჯრედებს ხოცავს და მიჩნეულია, რომ ქრონოთერაპია მასზე უფრო ნაკლებად ზემოქმედებს, ვიდრე იმუნოთერაპიაზე.ეს დროები შენარჩუნდა მათ ე. წ. იმუნოქიმიოთერაპიის პირველ ოთხ ციკლში. ამის შემდეგ, ყველა ყველა პაციენტმა განაგრძო იმავე პრეპარატების მიღება იქამდე, ვიდრე მათი კიბო გაუარესდა ან იქამდე, ვიდრე მკურნალობაზე აღარ რეაგირებდნენ, მაგრამ უკვე აღარ იღებდნენ კონკრეტულ დროებში. ჯგუფის წევრის, იონგჩანგ ჟანგის თქმით, წინა კვლევები მიუთითებს, რომ პირველ ოთხ ციკლზე ფოკუსირება საკმარისია, რათა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდეს გადარჩენის შედეგები.მკვლევრები მონაწილეებს პირველი დოზიდან საშუალოდ 29 თვის განმავლობაში მეთვალყურეობდნენ. ასე დაადგინეს, რომ ისინი, ვისაც საწყის ეტაპზე 15:00 საათამდე მკურნალობდნენ, საშუალოდ 28 თვე იცოცხლეს, ხოლო ვისაც დღის ბოლოს მკურნალობდნენ, საშუალოდ 17 თვეს.„ეფექტები აბსოლუტურად უზარმაზარია. გადარჩენის დრო თითქმის გაორმაგდა“, — ამბობს ლევი.ბრიტანეთის უორვიკის უნივერსიტეტის მკლევრის, პასკალ ინომინატოს განცხადებით, თუკი შეადარებთ დიდი ცდების შედეგებს, რომელთა საფუძველზეც ხდება ახალ პრეპარატთა ლიცენზირება, ამ პრეპარატებს იშვიათად აქვთ ამხელა ეფექტი. მისივე თქმით, ამ კვლევის დიზაინი მიუთითებს, რომ კიბოს თერაპიის დროის ცვლილება ნამდვილად აუმჯობესებს შედეგებს და ეს გახლავთ მიზეზობრიობის ყველაზე ძლიერი მტკიცებულება.ასეთი სარგებლის მიზეზი შეიძლება იყოს ის ფაქტი, რომ იმუნური უჯრედები, რომლებსაც საკონტროლო პუნქტის ინჰიბიტორები იღებენ მიზანში, ანუ T-ლიმფოციტები, სიმსივნეების გარშემო ძირითადად დილით იყრიან თავს, დღის ბოლოს კი მიმოქცევის სისტემაში ინაცვლებენ; შესაბამისად, როცა იმუნოთერაპია დღის დასაწყისში კეთდება, T-ლიმფოციტები სიმსივნესთან ისედაც ახლოს არიან და მას უფრო მეტად ანადგურებენ.ლევის განცხადებით, შემდეგმა კვლევებმა უნდა შეისწავლოს, ექნება თუ არა კიდე უფრო მეტი სარგებელი კიბოს საწინააღმდეგო პრეპარატების უფრო კონკრეტულ დროებში მიღება, ვთქვათ, დილის 11:00 საათზე და არა რამდენიმესაათიან ფანჯარაში. ფართო ფანჯრის ქონა აშკარად უფრო სასურველია გადატვირთული საავადმყოფოებისთვის.როგორც ლევი აღნიშნავს, ასევე უნდა გაირკვეს, შეიძლება თუ არა კიდევ უფრო დიდი სარგებელი მოიტანოს ქიმიოიმუნოთერაპიის ციკლების დროის კონტროლმა პირველი ოთხი ციკლის შემდეგაც. ოპტიმალური დროები შეიძლება ცვალებადი იყოს ადამიანებს შორისაც.კიდევ ერთი ღია კითხვაა, იქნება თუ არა ასეთივე შედეგები კიბოს სხვა ტიპების შემთხვევაშიც. ინომინატო ვარაუდობს, რომ შედეგები ასეთივე იქნება სხვა ისეთ სიმსივნეებშიც, რომლებიც ეხება კანს და შარდის ბუშტს, რადგან როგორც წესი, მათაც იმუნოთერაპიით მკურნალობენ. თუმცა, მისივე განცხადებით, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ იმუნოთერაპიის დრომ გავლენა იქონიოს ისეთ კიბოებზე, რომლებიც როგორც წესი, არ რეაგირებენ ინტერვენციაზე, მაგალითად, პროსტატის და პანკრეასის.მომზადებულია New Scientist-ის მიხედვით, რომელიც მიხეილ ჭაბუკაშვილმა თარგმნა

1770212520

მეცნიერებმა დაადგინეს სად და როდის გაჩნდა მუტაცია, რომელიც ადამიანებს აივ ინფექციისგან იცავს

გენის ვარიანტი, რომელიც  ორგანიზმის აივ ინფექციისგან დაცვას უზრუნველყოფს, სავარაუდოდ, იმ ადამიანებში წარმოიშვა,  რომლებიც ქვის ხანისა და ვიკინგების ხანის შორის პერიოდში ცხოვრობდნენ - კვლევის შედეგებს უცხოური მედია ავრცელებს. „აღმოჩნდა, რომ ეს ვარიანტი წარმოიშვა ერთ ინდივიდში, რომელიც შავი ზღვის მახლობლად დაახლოებით 6 700 - 9 000 წლის წინ ცხოვრობდა“, - განაცხადა საიმონ რასმუსენმა, კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის ბიოინფორმატიკის სპეციალისტმა და კვლევის თანაავტორმა. მისივე განმარტებით, როგორც ჩანს, წარსულში ეს მუტაცია ადამიანებს სხვა რამისგან იცავდა, რადგან აივ ვირუსი ჰომო საპიენსებში საუკუნეზე ნაკლებია არსებობს.რასმუსენი და მისი კოლეგები  გენის CCR5 დელტა 32-ის წარმოშობას იკვლევდნენ. CCR5 არის ცილა, რომელიც ძირითადად იმუნურ უჯრედებში გვხვდება და რომელსაც აივ-ის მრავალი - თუმცა არა ყველა - ვარიანტი იყენებს იმუნურ უჯრედებში შესაღწევად და ინფექციის დასაწყებად.მაგრამ ადამიანებში, რომლებსაც CCR5 დელტა 32 მუტაციის ორი ასლი აქვთ, ეს ცილა იშლება, რაც ფაქტობრივად აივ ვირუსს „კარს უკეტავს“. მეცნიერებმა ამ მუტაციის გამოყენებით რამდენიმე ადამიანი აივ-ისგან სრულად განკურნეს.ახალ კვლევაში მეცნიერებმა ეს მუტაცია თანამედროვე ადამიანების 2 504 გენომში აღმოაჩინეს, რომლებიც შეირჩა საერთაშორისო პროექტისთვის „1000 გენომი“ (ამ ინიციატივის მიზანი ადამიანთა გენეტიკური მრავალფეროვნების კატალოგიზაცია). შემდეგ მათ შექმნეს მოდელი, რათა შეესწავლათ 934 უძველესი გენომი ევრაზიის სხვადასხვა რეგიონიდან, რომლებიც მოიცავდა პერიოდს ადრეული მეზოლითიდან ვიკინგების ეპოქამდე - დაახლოებით ძვ.წ. 8000 წლიდან ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 1000 წლამდე.აღმოჩნდა, რომ ადამიანი, რომელსაც პირველად ჰქონდა ეს მუტაცია, შავი ზღვის მახლობლად დაახლოებით ძვ.წ. 7000 წელს ცხოვრობდა - იმ პერიოდში, როდესაც პირველი მიწათმოქმედები დასავლეთ აზიის გზით ევროპაში ჩავიდნენ. მკვლევრებმა ასევე დაადგინეს, რომ ამ მუტაციის გავრცელება მკვეთრად გაიზარდა 8 000-დან 2 000 წლის წინ, რაც იმაზე მიანიშნებს, რომ ის მეტად სასარგებლო იყო იმ დროს, როცა ადამიანებმა ევრაზიის სტეპებიდან სხვა რეგიონებში გადაინაცვლეს.კვლევის მიგნებები ეწინააღმდეგება წინა ვარაუდებს, რომ მუტაცია შედარებით გვიან პერიოდში წარმოიშვა. მაგალითად, ეს ნიშნავს, რომ მუტაციის გავრცელების ზრდა არ ყოფილა შუა საუკუნეების ეპიდემიების ან ვიკინგების გამოკვლევების შედეგი, რაც ადრე იმუნური სისტემის ევოლუციის შესაძლო სტიმულად მიიჩნეოდა.მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ მუტაციის მფლობელებს გარკვეული უპირატესობა ჰქონდათ -სავარაუდოდ იმიტომ, რომ ის ასუსტებდა იმუნურ სისტემას იმ პერიოდში, როცა ადამიანები ახალ პათოგენებს ეჭიდებოდნენ. სპეციალისტები განმარტავენ - მიუხედავად იმისა, რომ ეს შესაძლოა უარყოფითად ჟღერს, ზედმეტად აგრესიული იმუნური პასუხი ხშირად სასიკვდილოა - ახალ მიკრობებთან შეჯახებისას საჭიროა ისეთი იმუნური რეაქცია, რომელიც მტერს დაამარცხებს, მაგრამ თავად ორგანიზმს ზიანს არ მიაყენებს.„როცა ადამიანები ნადირობიდან და შემგროვებლობიდან სოფლის მეურნეობაზე გადავიდნენ და უფრო მჭიდროდ დაიწყეს ერთად ცხოვრება, ინფექციური დაავადებების ზეწოლა გაიზარდა და უფრო დაბალანსებული იმუნური სისტემა შეიძლება გადარჩენის უპირატესობად იქცა“, - ამბობს კვლევის თანაავტორი ლეონარდო კაბუჩო.

1770185933

უიშვიათესი შემთხვევა მედიცინაში - ესპანეთში ექიმებმა პაციენტს ქალის სახე გადაუნერგეს, რომელმაც სიცოცხლე ასისტირებული თვითმკვლელობით დაასრულა

ბარსელონის ვალ დ’ებრონის კლინიკამ სახის გადანერგვის უნიკალური ოპერაცია ჩაატარა. მსოფლიოში პირველად, დონორი გახდა ქალი, რომელმაც წინასწარ განაცხადა თანხმობა საკუთარი სახის გაღებაზე ასისტირებული ევთანაზიის პროცედურის წინ.კანის, კუნთების, სისხლძარღვებისა და ნერვების გადასანერგად დაახლოებით 100 სპეციალისტი მუშაობდა, მათ შორის ფსიქიატრები და იმუნოლოგები.რეციპიენტი არის ქალი, სახელად კარმე (მისი სრული ვინაობა არ სახელდება). მას სახის ქსოვილების ნეკროზი განუვითარდა ბაქტერიული ინფექციის გამო, რომელიც კანარის კუნძულებზე მწერის ნაკბენის შედეგად დაეწყო. დაავადებამ ქალს ლაპარაკის, ჭამისა და მხედველობის უნარი დაუკარგა.ეს ოპერაცია მედიცინის ისტორიაში მნიშვნელოვანი ნაბიჯია როგორც ტექნიკური სირთულის, ისე ეთიკური კუთხით, რადგან დონორმა გადაწყვეტილება სიცოცხლის ნებაყოფლობით დასრულებამდე მიიღო.ოპერაცია ჯერ კიდევ 2025 წლის შემოდგომაზე ჩატარდა. ორშაბათს, 2 თებერვალს, კარმე პრესკონფერენციაზე გამოჩნდა და აღნიშნა, რომ რეაბილიტაციის პროცესი წარმატებით მიმდინარეობს. მოსალოდნელია, რომ აღდგენითი პერიოდის დასრულების შემდეგ, კარმეს არა მხოლოდ სასიცოცხლო ფუნქციები, არამედ სახის მიმიკაც დაუბრუნდება.

1770185528

კარგი ამბავი - აშშ-ში კიბოსგან გადარჩენის მაჩვენებელმა ისტორიულად მაღალ ნიშნულს, 70 პროცენტს მიაღწია

კიბო წარმოადგენს უჯრედების უკონტროლო დაყოფას, რაც სამწუხაროდ, ხშირად ფატალურად სრულდება. თუმცა, აშშ-ში ამ დაავადებასთან ბრძოლაში უკვე მნიშვნელოვანი პროგრესია — 2015 – 2021 წლებს შორის კიბოს დიაგნოზის მქონე ადამიანებში შემდეგი ხუთი წლის განმავლობაში გადარჩენის მაჩვენებელი 70 პროცენტით გაიზარდა.გადარჩენის ყველაზე მნიშვნელოვანი ზრდა კიბოს შორსწასული ან ფატალური სტადიის შემთხვევებში დაფიქსირდა.ადრეულმა დაფიქსირებამ, სკრინინგისა და პრეპარატების გაუმჯობესებამ, მოწევის მაჩვენებლის შემცირებამ — 1991 – 2023 წლებს შორის 4,8 მილიონ ადამიანს ააცილა სიკვდილი, ახალი სიცოცხლე მიანიჭა 3 256 800 კაცსა და 1 555 300 ქალს.ასეთი მაჩვენებლები დადო ამერიკის კიბოს ასოციაციის (ACS) მიერ ჩატარებულმა ახალმა კვლევამ.ამჟამად, ათიდან შვიდი ადამიანი კიბოსგან გადარჩენას ხუთ წელზე მეტხანს ახერხებს, მაშინ როცა 70-იანი წლების შუა პერიოდში ეს მაჩვენებელი მხოლოდ ამის ნახევარი იყო. ეს დიდი გამარჯვება დიდწილად წარმოადგენს ათწლეულების მანძილზე კიბოს კვლევის შედეგს, რამაც მისი უფრო ეფექტიანი მკურნალობის საშუალება მოგვცა და მრავალი სახის კიბო სასიკვდილო დიაგნოზიდან ქრონიკულ დაავადებად გადააქცია“, — ამბობს კვლევის ავტორი, კიბოს ეპიდემიოლოგი რებეკა სიგელი.ასეთ მოხსენებებს ამერიკის კიბოს ასოციაცია უკვე 75 წელიწადია ავრცელებს.2026 წლის მოხსენება მოიცავს ყველაზე თანამედროვე, პოპულაციაზე დაფუძნებულ შემთხვევებისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებლებს 2022 და 2023 წლებისთვის. მონაცემები მიმდინარე წელს ყოველთვის რამდენიმე წლით ჩამორჩება, რადგან საკმაო დროა საჭირო მონაცემთა შესაგროვებლად, დასადასტურებლად და დასამუშავებლად.აშშ-ში კიბო სიკვდილის მეორე მთავარი მიზეზია გულის დაავადებების შემდეგ. ხუთწლიანი გადარჩენის მაჩვენებელმა ამჟამად უმაღლეს ნიშნულს მიაღწია. 1970-იან წლებში ეს მაჩვენებელი 49 პროცენტი იყო, 2015-2021 წლებში კი 70 პროცენტამდე გაიზარდა.ამას გარდა, გადარჩენის მაჩვენებლის ყველაზე დიდი ზრდა დაფიქსირდა იმ კიბოებში, რომლებიც სხეულის სხვა ნაწილებშიც ვრცელდება — 1990-იანი წლების შუა პერიოდში ეს მაჩვენებელი 17 პროცენტი იყო, 2015-2021 წლებში კი 35 პროცენტი გახდა. წყარო

1770101505

YouTube-მა ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით შექმნილი კონტენტის წაშლა დაიწყო

YouTube-მა ხელოვნური ინტელექტის მიერ შექმნილი დაბალხარისხიანი კონტენტის წაშლა დაიწყო.The Verge-ის ინფორმაციით, პლატფორმიდან ორი მსხვილი არხი უკვე გაქრა. ვიდეომონტაჟის სერვისის, Kapwing-ის ანგარიშის თანახმად, YouTube-იდან წაიშალა არხი CuentosFacianantes, რომელსაც 5,9 მილიონი გამომწერი ჰყავდა, მისი ჯამური ნახვები კი 1,2 მილიარდს აღწევდა. ასევე, პლატფორმიდან გაქრა ანგარიში Imperio de Jesus, რომლის აუდიტორიაც 5,8 მილიონს აჭარბებდა.არხების წაშლა მას შემდეგ დაიწყო, რაც YouTube-ის გენერალურმა დირექტორმა, ნილ მოჰანმა, დაბალხარისხიანი AI-კონტენტის გავრცელების პრობლემაზე ისაუბრა. მომხმარებლებისადმი მიწერილ წერილში მან აღნიშნა, რომ ვიდეოჰოსტინგი გეგმავს შეამციროს ე.წ. AI-სლოპის (ხელოვნური ინტელექტის მიერ შექმნილი დაბალხარისხიანი კონტენტი) გავრცელება სპამთან და ქლიქბეითთან ბრძოლის სისტემის გაუმჯობესების გზით.მანამდე Kapwing-მა განაცხადა, რომ YouTube-ზე ვიდეოების 20%-ზე მეტი „AI-ნაგავს“ წარმოადგენს. ასეთ არხებს ჯამში 220 მილიონზე მეტი გამომწერი ჰყავთ, ნახვებმა კი 63 მილიარდს მიაღწია.