1774382638

კარგი სიახლე პროსტატის კიბოს სამკურნალოდ - მეცნიერების მტკიცებით, ახალმა ექსპერიმენტულმა პრეპარატმა დადებითი შედეგი აჩვენა

პროსტატის კიბოს მკურნალობის მიმართულებით მიმდინარე კლინიკურმა ცდამ ახალი იმუნოთერაპიული პრეპარატის — VIR-5500 — ეფექტიანობაზე მნიშვნელოვანი მიგნებები აჩვენა. პრეპარატი მიეკუთვნება sogenannte „T-ლიმფოციტების შენიღბულ დამაკავშირებლებს“, რომლებიც იმუნურ სისტემას კიბოს წინააღმდეგ უფრო აქტიურად მოქმედებაში ეხმარება.კვლევა ჯერ კიდევ მიმდინარეობს და საბოლოო შეფასება არ ჩატარებულა, თუმცა პირველადი შედეგები ოპტიმისტურია. მოწინავე სტადიის პროსტატის კიბო მქონე პაციენტებში, რომლებიც სხვა მკურნალობაზე არ რეაგირებდნენ, პრეპარატის მაღალი დოზის მიღების შემდეგ PSA-ს დონე საშუალოდ 82%-ით შემცირდა.ამავე ჯგუფის პაციენტების თითქმის ნახევარს სიმსივნის შემცირებაც აღენიშნა, როგორც პირველადი კერის, ისე მეტასტაზური კიბოს შემთხვევაში.მეცნიერები განმარტავენ, რომ კიბოს უჯრედებს შეუძლიათ იმუნური სისტემისგან თავის არიდება, ხოლო აღნიშნული იმუნოთერაპია T-უჯრედებსა და სიმსივნურ უჯრედებს ერთმანეთთან აკავშირებს, რაც ორგანიზმს კიბოს წინააღმდეგ ბრძოლას უადვილებს.ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევა მსგავსი თერაპიებისთვის ძლიერი ანთებითი რეაქციაა, რომელიც შესაძლოა გადაიზარდოს სიცოცხლისთვის საშიშ მდგომარეობაში — ციტოკინების გამოთავისუფლების სინდრომი. თუმცა VIR-5500-ის შემთხვევაში გამოყენებულია „შენიღბვის“ ტექნოლოგია, რომელიც პრეპარატს მხოლოდ სიმსივნეში ააქტიურებს და ამით გვერდითი ეფექტების რისკს ამცირებს.კვლევის მიხედვით, პაციენტთა უმეტესობას, რომლებმაც პრეპარატის მაღალი დოზა მიიღეს, მხოლოდ მსუბუქი ანთებითი გვერდითი მოვლენები აღენიშნათ, რაც მისი უსაფრთხოების მიმართულებით მნიშვნელოვან სიგნალად მიიჩნევა.თუ მომავალი კვლევებიც დაადასტურებს ამ შედეგებს, მსგავსი იმუნოთერაპია შესაძლოა გამოყენებულ იქნას სხვა რთულად სამკურნალო კიბოების წინააღმდეგაც, მათ შორის პანკრეასის, ფილტვისა და კოლორექტალური კიბოს შემთხვევაში.კვლევის შესახებ ინფორმაცია გამოქვეყნებულია პლატფორმაზე The Conversation, რომელიც სამეცნიერო თემებზე ექსპერტების ანალიზს ავრცელებს.მიუხედავად იმედისმომცემი შედეგებისა, სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ კლინიკური ცდები ჯერ ადრეულ ეტაპზეა და საბოლოო დასკვნების გაკეთებამდე დამატებითი კვლევებია საჭირო.

1774372314

VIDEO: მეცნიერებმა დისკზე 1949 წელს ჩაწერილი ვეშაპის სიმღერა აღმოაჩინეს

პორტლენდში (მეინი, აშშ) რამდენიმე ათწლეულის წინ "მივიწყებული" დისკი იპოვეს, რომელზეც ვეშაპის სიმღერაა ჩაწერილი.უფრო კონკრეტულად, ეს ხმა კუზიან ვეშაპს ეკუთვნის. სიმღერა დისკზე მეცნიერებმა 1949 წელს, ბერმუდაში ჩაიწერეს. თავად ზღვის ტალღების ხმაც საინტერესოა, რადგან 1940-იანი წლების ბოლოს ოკეანე გაცილებით "ჩუმი" იყო. ეს ნიშნავს, რომ მეცნიერებს ვეშაპის სიმღერის მოსმენა ახლა უკვე ნაკლები ხმაურის ფონზე შეუძლიათ. გარდა ამისა, ჩანაწერი ოკეანოლოგებისთვისაც საინტერესოა: მათ უკეთ შეუძლიათ გაიგონ 1940-იანი წლების ოკეანის აკუსტიკა, რომლის რეკონსტრუქციაც ამ დისკის გარეშე ძალიან რთული იქნებოდა. 

1774360440

მეცნიერებმა საწოლის ბაღლინჯოების წინააღმდეგ ახალი მეთოდი აღმოაჩინეს

კალიფორნიის რივერსაიდის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა საწოლის ბაღლინჯოებთან ბრძოლის ახალი გზა აღმოაჩინეს.კვლევის მიხედვით, გავრცელებული სახეობა — Cimex lectularius — ერიდება წყალსა და სველ ზედაპირებს, რაც შესაძლოა პრაქტიკულად გამოსადეგი აღმოჩნდეს მათი გავრცელების შეზღუდვისთვის.საწოლის ბაღლინჯოები ბოლო 20 წლის განმავლობაში მნიშვნელოვნად მომრავლდნენ, რაც ძირითადად ქიმიური პესტიციდების მიმართ განვითარებულ რეზისტენტობას უკავშირდება. სწორედ ამიტომ, მათი კონტროლის ახალი მეთოდების ძიება აქტუალური საკითხია.კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ბაღლინჯოები თავს არიდებენ სველ გარემოს. როგორც აღმოჩნდა, წყლის ზედაპირთან შეხებისას მწერები ზედაპირს ეწებებიან, ხოლო მათი მცირე სასუნთქი გზები შესაძლოა დაიბლოკოს, რაც მათთვის საფრთხეს წარმოადგენს.მიგნება შემთხვევით, ლაბორატორიული ექსპერიმენტის დროს გაკეთდა. მკვლევრები აკვირდებოდნენ ბაღლინჯოების ქცევას, როდესაც ისინი სისხლით გამოკვებას ცდილობდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ დასველებულ ზედაპირზე საკვები უფრო ხელმისაწვდომი იყო, მწერები მაინც ერიდებოდნენ ასეთ ადგილებს. შემდგომმა ექსპერიმენტებმაც დაადასტურა, რომ ისინი წყალში დასველებულ ზედაპირებს სისტემატურად გაურბიან, სქესისა და ასაკის მიუხედავად.მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ეს აღმოჩენა პრაქტიკაში შეიძლება გამოყენებულ იქნას — მაგალითად, სველი ბარიერების შექმნით ბაღლინჯოების გადაადგილების შესაზღუდად.კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალში Journal of Ethology.

1774337280

საღეჭი რეზინის მოხმარებასთან დაკავშირებულმა ახალმა კვლევამ მოულოდნელი შედეგი აჩვენა

კვლევრებმა დაადგინეს, რომ საღეჭი რეზინის ღეჭვის ჩვევა შეიძლება დაეხმაროს კონცენტრაციის გაუმჯობესებას და სტრესის შემცირებას, წერს Fox News.ეს ჩვევა სულ მცირე 8 000 წლის წინ იღებს სათავეს, სკანდინავიაში, სადაც ადამიანები ღეჭავდნენ არყის ფისს, რათა დაერბილებინათ და ინსტრუმენტებისთვის წებოდ გამოეყენებინათ. სხვა უძველესი კულტურებიც, მათ შორის ბერძნები და ჩრდილოეთ ამერიკის მკვიდრი მოსახლეობა ასევე ღეჭავდნენ ხის ფისს სიამოვნებისთვის ან დამამშვიდებელი ეფექტის მისაღებად.მე-19 საუკუნის ბოლოსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისში უილიამ რიგლი უმცროსმა საღეჭი რეზინი მასობრივ სამომხმარებლო პროდუქტად აქცია.  1940-იან წლებში ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ საღეჭი რეზინის ღეჭვა ამცირებს დაძაბულობას, თუმცა მაშინ ვერ ახსნეს, რატომ ხდებოდა ეს. დღეს კი მეცნიერები ნელ-ნელა იწყებენ ამ შედეგის ბიოლოგიური მიზეზების გააზრებას.რა აჩვენა კვლევამ2025 წლის მიმოხილვით კვლევაში პოლონეთის შჩეცინის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა გააანალიზეს სამ ათწლეულზე მეტი კვლევა, რომლებიც ნეიროვიზუალიზაციის მეთოდებს იყენებდა იმის შესასწავლად, თუ რა პროცესები მიმდინარეობს ტვინში საღეჭი რეზინის ღეჭვის დროს. MRI-ის, EEG-ისა და ახლო ინფრაწითელი სპექტროსკოპიის გამოყენებით ავტორებმა დაადგინეს, რომ ღეჭვა ცვლის ტვინის აქტივობას იმ უბნებში, რომლებიც დაკავშირებულია მოძრაობასთან, ყურადღებასთან და სტრესის რეგულაციასთან.მიმოხილვის მიხედვით, საღეჭი რეზინი ააქტიურებს არა მხოლოდ იმ მოტორულ და სენსორულ ქსელებს, რომლებიც უშუალოდ ღეჭვაში მონაწილეობს, არამედ უფრო მაღალ ტვინის უბნებსაც, რომლებიც დაკავშირებულია ყურადღებასთან, სიფხიზლესთან და ემოციურ კონტროლთან.მიმოხილვა ასევე ადასტურებს უფრო ადრინდელ დასკვნებს, რომ საღეჭი რეზინის ღეჭვა შეიძლება ამცირებდეს სტრესს, თუმცა მხოლოდ გარკვეულ სიტუაციებში. თუმცა საღეჭი რეზინის ღეჭვამ ყოველთვის არ შეამცირა შფოთვა ძლიერ სტრესულ სამედიცინო სიტუაციებში, მაგალითად ოპერაციის წინ, და ასევე არ აჩვენა მკაფიო სარგებელი მაშინ, როცა მონაწილეები აწყდებოდნენ გადაუჭრელ ამოცანებს.„მიუხედავად იმისა, რომ ეს ეფექტები ხშირად ხანმოკლეა, მიღებული შედეგების ფართო სპექტრი ხაზს უსვამს საღეჭი რეზინის უნარს, გავლენა მოახდინოს ტვინის ფუნქციებზე, რომლებიც სცდება მხოლოდ პირის მოძრაობის კონტროლს. თუმცა ამ ეტაპზე საღეჭი რეზინის ღეჭვასთან დაკავშირებული ნეირონული ცვლილებები ვერ უკავშირდება პირდაპირ იმ დადებით ქცევით და ფუნქციურ შედეგებს, რომლებიც კვლევებშია დაფიქსირებული“, — წერენ მკვლევრები.

1774334523

საფრანგეთში არქიმედეს ტრაქტატის უძველესი ასლი აღმოაჩინეს

საფრანგეთის ქალაქ ბლუას მუზეუმში, ანტიკური ხანის ყველაზე ცნობილი მათემატიკოსის, ბერძენი მეცნიერის - არქიმედეს ტრაქტატის „სფეროსა და ცილინდრის შესახებ“ უძველესი ასლი აღმოაჩინეს. ეს ნაშრომი არქიმედემ ძვ. წ. III საუკუნის შუა წლებში დაწერა. X საუკუნეში საფრანგეთში შესრულებული ეს ასლი მანამდე დაკარგულად ითვლებოდა.ხელნაწერი, უფრო ზუსტად კი მისი მცირე ფრაგმენტი, წარმოადგენს პერგამენტის ფურცელს რთული გეომეტრიული გამოთვლებითა და ფიგურებით.ასლის შექმნიდან რამდენიმე საუკუნის შემდეგ, ტრაქტატის ტექსტი მის უკანა გვერდზე წაშალეს. ერთ-ერთი ფრანგული მონასტრის ბერმა განტოლებების თავზე მინიატიურა დახატა, რომელზეც ბიბლიური სცენაა გამოსახული - წინასწარმეტყველ დანიელის სასწაულებრივი გადარჩენა მშიერი ლომებისგან.მუზეუმში განმარტავენ, რომ შუა საუკუნეებში პერგამენტი ძალიან ძვირადღირებული მასალა იყო. ის ცხოველის ტყავისგან მზადდება, ამიტომ ბერები ორიგინალ ტექსტებს შლიდნენ, რათა პერგამენტი ხელმეორედ გამოეყენებინათ სალოცავი წიგნების დასამზადებლად.რესტავრატორები იმედოვნებენ, რომ თანამედროვე ტექნოლოგიების დახმარებით, ​მინიატიურის ქვეშ დამალული არქიმედეს ტრაქტატის ტექსტის წაკითხვა შესაძლებელი გახდება.

1774299241

მეცნიერები გვაფრთხილებენ: ყავა ნიჟარაში აღარ ჩაასხათ

მკვლევრები გვაფრთხილებენ, რომ ყოველდღიური ჩვევა – დარჩენილი ყავის ნალექისა და სითხის ნიჟარაში ან ნაგავს ჩასხმა – გარემოსთვის და წყლის სისტემის მილებისთვის საფრთხეს ქმნის.ყავის ნალექი და სითხე შეიცავს ქიმიკატებს, მათ შორის კოფეინს, რომლებიც ბუნებაში რთულად იხსნება.დარჩენილი ყავის სითხე მცენარეებს მოასხით, როგორც ბუნებრივი სასუქი.ნალექი გადააგდეთ საკვების ნაგვის სპეციალურ კონტეინერში.მოამზადეთ პატარა რაოდენობით ყავა, რომ ნარჩენი ნაკლები დარჩეს.სპეციალისტები განმარტავენ, რომ ერთი ფინჯანი ყავის ნარჩენი შეიცავს საკმარის რაოდენობაში ქიმიკატს, რათა გამოიწვიოს ეკოსისტემაზე ზიანი.მსოფლიოს მასშტაბით ყოველდღიურად დაახლოებით 2 მილიარდი ფინჯანი ყავის ნარჩენი ნაგავსა და კანალიზაციაში ხვდება.რატომ მნიშვნელოვანია ახლა:გლობალური წყლის რესურსების დაცვა ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევაა თანამედროვე მსოფლიოში.ყავის ნალექისა და სითხის ნიჟარაში ჩასხმა მცირე დეტალი მგონია, მაგრამ ყოველდღიური პრაქტიკის კოლექტიური შედეგი დიდია. ეს ეხება არა მხოლოდ კერძო სახლების მილსადენებს, არამედ მუნიციპალურ კანალიზაციასაც

1774043565

კვლევა: თვალის პრობლემებმა შესაძლოა დემენცია 12 წლით ადრე მიანიშნოს

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ მხედველობასთან დაკავშირებული ცვლილებები შეიძლება დემენციის განვითარების ერთ-ერთი ადრეული ინდიკატორი იყოს და დაავადებაზე დიაგნოზამდე დაახლოებით 12 წლით ადრე მიანიშნებდეს.კვლევა ჩატარდა ნორფოლკიში, სადაც 8 623 ადამიანის მონაცემები მრავალწლიანი დაკვირვების ფარგლებში შეისწავლეს. ამ პერიოდში დემენცია 537 მონაწილეს განუვითარდა, რამაც სპეციალისტებს შესაძლებლობა მისცა, დაავადების ადრეული ნიშნები გამოეკვლიათ.კვლევის ფარგლებში მონაწილეებს მხედველობის ტესტი ჩაუტარდათ — მათ მოძრავ წერტილებს შორის სამკუთხედის ამოცნობა ევალებოდათ. შედეგებმა აჩვენა, რომ იმ ადამიანებს, რომლებსაც მოგვიანებით დემენცია განუვითარდათ, ამოცანის შესრულება სხვებზე მეტი დრო დასჭირდათ.მეცნიერები განმარტავენ, რომ ალცჰაიმერის დაავადება პირველ რიგში აზიანებს ტვინის იმ უბნებს, რომლებიც მხედველობას აკონტროლებს. ამის შემდეგ ზიანდება მეხსიერებასთან დაკავშირებული ცენტრები. სწორედ ამიტომ, მხედველობის ტესტები შესაძლოა დაავადების ნიშნებს უფრო ადრე გამოავლენდეს, ვიდრე მეხსიერების შემოწმება.კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ დემენციის ადრეულ ეტაპზე რთულდება ფერების — განსაკუთრებით ლურჯისა და მწვანის — გარჩევა, ასევე მცირდება კონტრასტის აღქმა. გარდა ამისა, დარღვევები ვლინდება თვალის მოძრაობის კონტროლშიც — პაციენტებს ყურადღება ადვილად ეფანტებათ და ხშირად უმნიშვნელო ობიექტებზე კონცენტრირდებიან.მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ დემენციის მქონე ადამიანებს ხშირად უჭირთ ახალი სახეების დამახსოვრება, რაც შესაძლოა არა მხოლოდ მეხსიერების, არამედ თვალის მოძრაობის დარღვევასთან იყოს დაკავშირებული.ამასთან, მიმდინარეობს კვლევები იმის დასადგენად, შეუძლია თუ არა თვალის მოძრაობის აქტივაციას მეხსიერების გაუმჯობესება. ზოგიერთი მონაცემი მიუთითებს, რომ აქტიური ვიზუალური ჩართულობა — მაგალითად, კითხვა ან ეკრანზე დაკვირვება — შესაძლოა ტვინის ფუნქციების შენარჩუნებას უწყობდეს ხელს.მიუხედავად ამისა, სპეციალისტები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ თვალის მოძრაობაზე დაკვირვება ამ ეტაპზე დამოუკიდებელ სადიაგნოსტიკო მეთოდად ვერ გამოიყენება და დამატებითი კვლევებია საჭირო, რათა მსგავსი მიდგომა კლინიკურ პრაქტიკაში დაინერგოს.

1774042124

ანელებს თუ არა D ვიტამინი დაბერების პროცესს - ახალი კვლევა

როგორ არის შესაძლებელი დაბერების შენელება ან სხეულის ბიოლოგიური საათის უკან გადაწევა ასაკის მატების მიუხედავად. წარმოიდგინეთ, რომ ეს ისეთი მარტივი შეიძლება იყოს, როგორც დღეში ერთი აბის დალევაა. დიდი ხანია, ამის საუკეთესო კანდიდატი არის ვიტამინი D, რადგან ის მნიშვნელოვანია კუნთებისა და ძვლების საშენად, რომლებიც ასაკის მატებასთან ერთად დეგრადირდება და სუსტდება. როგორც კვლევები აჩვენებს, საკმარისი D ვიტამინის გარეშე იზრდება ასაკთან დაკავშირებული კუნთების დაკარგვისა და უკმარისობის რისკი.საინტერესოა, ანელებს თუ არა D ვიტამინის დანამატის მიღება ამ ტენდენციას? ან იქნებ საერთოდ ცვლის?რთული საკითხია, როგორიც თავად დაბერება. ახალ მიმოხილვაში, იტალიელმა მკვლევრებმა შეისწავლეს მტკიცებულებები, რათა შეეჯამებინათ ყველაფერი, რაც ამ საკითხზე ვიცით. დავიწყოთ იმით, თუ რას წარმოადგენს დაბერება ბიოლოგიურ დონეზე.დაბერების ნიშნები უჯრედულ ცვლილებათა გრძელ სიას ქმნის, რომელშიც შედის მოკლე ტელომერები, არასტაბილური გენები, მოლეკულური ნიშნები ჩვენს დნმ-ზე და ქრონიკული ანთება. თუმცა, როგორც პერუჯას უნივერსიტეტის გერიატრიის სპეციალისტი კარმელინდა რუჯიერო და მისი კოლეგები ახალ პუბლიკაციაში განმარტავენ, ეს დამახასიათებელი ნიშნები „წარმოუდგენლად კომპლექსური და ძლიერ ურთიერთდაკავშირებული“ პროცესებია, რომელთა დაფიქსირებაც არც ისეთი ადვილია, როგორც ფიზიკური სიძლიერისა და მობილობის ზოგადი შესუსტება. ეს ის პირველი კლინიკური ნიშნებია, რომლითაც ექიმები სიბერეს ცნობენ.უკვე ათწლეულებია, კლინიცისტები D ვიტამინის დანამატის მიღებას ურჩევენ ადამიანებს, რომლებსაც ოსტრეოპოზი აქვთ; ამავე დროს, ძვლების დაბზარვის პრევენციისთვის, რადგან D ვიტამინის ნაკლებობა სწორედ ამ დაავადებებთან არის დაკავშირებული.ლოგიკურია, რადგან D ვიტამინი ორგანიზმს კალციუმის შეწოვაშიეხმარება. მიუხედავად იმისა, რომ D ვიტამინი გარკვეულ საკვებშიგვხვდება, მხოლოდ კვების რაციონიდან მისი მიღება რთულია, თუკი საკმარის დროს არ ატარებთ მზის სინათლეზე.თუმცა, ახალი კლინიკური ცდები აჩვენებს იმასაც, რომ D ვიტამინის საკვები დანამატი აუცილებლად არ ნიშნავს ასაკთან დაკავშირებულ ძვლების დეგრადირებისა და დაბზარვის პრევენციას სხვა მხრივ ჯანმრთელ ადამიანებში. რუჯიერომ და მისმა კოლეგებმა მიმოიხილეს დაკვირვებითი კვლევები და კლინიკური ცდები, რომლებშიც ეძებდნენ D ვიტამინის პოტენციურ ეფექტებს დაბერების ბიოლოგიურ ნიშნებზე; შედეგად, დაადგინეს, რომ მტკიცებულებები თითქმის არაა. „ამ დრომდე, მტკიცებულებები მწირია და ძირითადად ეფუძნება პრეკლინიკურ მოდელებს“.ზოგიერთი კვლევის მიხედვით, D ვიტამინი ეპიგენეტიკურ დაბერებას ანელებს, რადგან D ვიტამინის დაბალი დონის მქონე ადამიანები ბიოლოგიურად უფრო ხანდაზმულები არიან, ვიდრე ნორმალური დონის მქონენი. D ვიტამინის მიღებამ ასევე შეიძლება შეამციროს დნმ-ის დაზიანება, მაგრამ როგორც ჩანს, გავლენა საერთოდ არ აქვს ტელომერების სიგრძეზე.ამას გარდა, ძალიან ცოტაა მტკიცებულება იმის შესახებ, რა დოზით ან რა ასაკში შეიძლება ჰქონდეს D ვიტამინის დანამატებს ეფექტი, რადგან ამ მიმართულებით ძალიან ცოტა კვლევაა ჩატარებული და შედეგებიც არეულია. ზოგი კვლევის თანახმად, D ვიტამინის კონკრეტული დოზის მიღება უსაფრთხო უნდა იყოს ზოგადად მოსახლეობისთვის, მაგრამ შეიძლება ასე არ იყოს ყველასთვის. როგორც კვლევები აჩვენებს, დიდი ოდენობით D ვიტამინის მიღება შეიძლება საზიანო იყოს. ამას გარდა, D ვიტამინის დანამატები შეიძლებარეაქციაში შევიდეს პაციენტისთვის გამოწერილ სხვა წამლებთან, მაგალითად, ქოლესტერინის დამწევ სტატინთან.მიუხედავად იმისა, რომ D ვიტამინის ნაკლებობისას მისი დონის მომატება ლოგიკური ჩანს, ექსპერტები ამბობენ, რომ დანამატების სახით ბევრი ვიტამინის მოხმარება აუცილებლად არ ნიშნავს, რომ ისინი ჯანმრთელობისთვის უკეთესია. ამით ადამიანებმა შეიძლება უარი თქვან ისეთ სხვა რამეებზე, რასაც ისინი ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად აკეთებდნენ, მაგალითად, დაბალანსებულ კვებაზე და სეირნობაზე.„მიუხედავად იმისა, რომ D ვიტამინის დანამატების, როგორც ადამიანის დღეგრძელობის მხარდამჭერი სტრატეგიისადმი ინტერესი დიდია და ამას ზოგიერთი მტკიცებულებაც უჭერს მხარს, ზუსტი პასუხის დადგენისგან ჯერ შორს ვართ“, — წერენ მკვლევრები.წყარო

1773868161

მეცნიერები ჭაღარა თმასა და კიბოს შორის კავშირზე საუბრობენ - კვლევა

ჭაღარა თმა ტრადიციულად დაბერების გარდაუვალ ნიშნად მიიჩნევა, თუმცა ახალი სამეცნიერო კვლევა ამ წარმოდგენას ნაწილობრივ ცვლის.მეცნიერების განცხადებით, თმის გაჭაღარავება შესაძლოა არა მხოლოდ ასაკთან დაკავშირებული პროცესი იყოს, არამედ ორგანიზმის ბუნებრივი დამცავი მექანიზმის გარეგნული გამოვლინებაც.კვლევის მიხედვით, კავშირი არსებობს თმაში პიგმენტის დაკარგვასა და კიბოსგან დაცვის პროცესებს შორის. ამ პროცესში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მელანოციტების ღეროვანი უჯრედები, რომლებიც თმის ფოლიკულებში მდებარეობს და პიგმენტის გამომუშავებაზეა პასუხისმგებელი.ნორმალურ პირობებში ეს უჯრედები მუდმივად განახლდება და თმის ფერის შენარჩუნებას უზრუნველყოფს. თუმცა ყოველდღიურად ისინი დნმ-ის დაზიანებას განიცდიან — ულტრაიისფერი გამოსხივების, ქიმიური ზემოქმედებისა და მეტაბოლური პროცესების შედეგად, რაც ზრდის როგორც დაბერების, ისე ონკოლოგიური დაავადებების განვითარების რისკს.კვლევამ აჩვენა, რომ დნმ-ის სერიოზული დაზიანების შემთხვევაში მელანოციტების ღეროვანი უჯრედები გადადიან „იძულებით დიფერენციაციაში“ — სრულად მწიფდებიან პიგმენტურ უჯრედებად და შემდეგ ქრებიან. შედეგად, მათი მარაგი იკლებს და თმა თანდათან ჭაღარავდება.მეცნიერების შეფასებით, ეს პროცესი ორგანიზმის დამცავი სტრატეგიის ნაწილია: დაზიანებული უჯრედები თვითლიკვიდაციას ირჩევენ, რათა თავიდან აიცილონ მუტაციების დაგროვება და კიბოს, მათ შორის მელანომის, განვითარების საფრთხე.ამგვარად, თითოეული ჭაღარა თმა შესაძლოა აღიქმებოდეს, როგორც ორგანიზმის მცდელობა, დაიცვას თავი პოტენციურად საშიში უჯრედული ცვლილებებისგან.

1773864044

დასახელდა რამდენიმე ფაქტორი, რომელიც ხელს უწყობს ახალგაზრდებში სიმსივნის განვითარებას - ახალი კვლევა

ახალი კვლევის თანახმად, რომელიც სიმსივნის კვლევის ამერიკულმა ასოციაციამ გამოაქვეყნა, ახალგაზრდებმა ცხოვრებისეულ 6 ფაქტორზე უნდა გაამახვილონ ყურადღება, რომელიც სიმსივნის ეპიდემიის განვითარებას უწყობს ხელს. ინფორმაციას dailymail-ი ავრცელებს.კვლევის მიხედვით, ახალგაზრდებში სიმსივნის განვითარებას არაჯანსაღი დიეტა, სიმსუქნე, გარემოში არსებული ქიმიკატები, ანტიბიოტიკები, ალკოჰოლი და უმოძრაო ცხოვრების წესი უწყობს ხელს.მეცნიერები ახალგაზრდებს ურჩევენ მოერიდონ ანტიბიოტიკების ხშირ მოხმარებას, წითელი ხორცი ჭამონ არაუმეტეს 3 ჯერ კვირაში, გამოიყენონ კონტრაცეპტივები (პრეზერვატივი) და მოერიდონ სპირტიანი სასმელების ხშირ მოხმარებას.მკვლევრების ცნობით, სიმსივნის შემთხვევების 40%, სწორედ ზემოთ ჩამოთვლილ 6 ფაქტორს უკავშირდება.

1773785815

კლიმატის ცვლილება დედამიწის ბრუნვას ანელებს და დღე-ღამის ხანგრძლივობას ზრდის

ვენის უნივერსიტეტის წარმომადგენელმა მოსტაფა კიანი შახვანდიმ და ციურიხის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის თანამშრომელმა ბენედიქტ სოიამ დაადგინეს, რომ გლობალური დათბობის გამო დედამიწა უფრო ნელა ბრუნავს, რის გამოც დღე-ღამის ხანგრძლივობა უპრეცედენტოდ სწრაფად იზრდება.მათი კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ ამჟამად დღე-ღამე საუკუნეში დაახლოებით 1,33 მილიწამით გრძელდება. მისი ხანგრძლივობა მუდმივად იცვლება, თუმცა მეცნიერების მტკიცებით, დედამიწის ბრუნვის სიჩქარე თითქმის ისევე სწრაფად, როგორც 2000-დან 2020 წლამდე პერიოდში, მხოლოდ ერთხელ - დაახლოებით 2 მილიონი წლის წინ შეიცვალა.მეცნიერებმა ბოლო 3,6 მილიონი წლის მონაცემები გააანალიზეს. მკვლევრების თქმით, ცვლილებების მიზეზი პოლარული ყინულის დნობაა, რის გამოც წყლის დიდი მასები ეკვატორთან ახლოს და პლანეტის ღერძიდან უფრო შორს გადაადგილდება, რაც მის ბრუნვას ანელებს. კვლევის ავტორები მიუთითებენ, რომ ჩვენთვის შეუმჩნეველმა დღე-ღამის ხანგრძლივობის მილიწამებით ცვლილებამ შესაძლოა გამოიწვიოს ხარვეზები იმ სისტემების მუშაობაში, რომლებიც დროის ზუსტ ათვლას მოითხოვენ - მაგალითად, როგორიცაა GPS-ნავიგაცია.

1773693176

ხელოვნურმა ინტელექტმა პარკინსონი, შესაძლოა, 7 წლით ადრე აღმოაჩინოს - კვლევა

გეტინგენის უნივერსიტეტმა პარკინსონის პროგნოზირებისთვის ინოვაციური სისხლის ტესტი და ხელოვნური ინტელექტი შექმნაგეტინგენის უნივერსიტეტი-ის მკვლევარებმა ახალი მეთოდი შექმნეს, რომელიც საშუალებას იძლევა პარკინსონის დაავადება წინასწარ, ჯერ კიდევ შვიდი წლით ადრე პროგნოზირდეს. ეს ინოვაცია გულისხმობს სისხლის ტესტის გამოყენებას ბიომარკერების დასადგენად და ხელოვნური ინტელექტის ალგორითმების მეშვეობით მონაცემთა ანალიზს.პარკინსონის დაავადება ნეიროდეგენერაციული აშლილობაა, რომლის დიაგნოსტიკაც ტრადიციულად მხოლოდ მოტორულ ნიშნებზე დაკვირვებით ხდება, როცა ტვინი უკვე დაზიანებულია. ახალი მეთოდის წყალობით შესაძლებელია დაავადების ადრეული გამოვლენა, რაც საშუალებას მისცემს ექიმებს დაავადების განვითარებამდე ჩარევის შესაძლებლობა ჰქონდეთ.„დიაგნოზის დასმა ადრეულ ეტაპზე უნდა მოხდეს. თუ სხეულის უჯრედები უკვე დაზიანებულია, შემდგომში მათი აღდგენა შეუძლებელი იქნება“, — განაცხადა პროექტის ავტორმა, პროფესორმა კევინ მილმა.კვლევა ფოკუსირებული იყო პაციენტებზე, რომლებსაც ქცევის დარღვევის სინდრომი (iRBD) აღენიშნებოდათ. მსგავსი პაციენტების დაახლოებით 75–80%-ს საბოლოოდ სინუკლეინოპათია უვითარდება, რაც ხშირად პარკინსონის დაავადების განვითარების წინაპირობაა.მკვლევარებმა პაციენტებს ათი წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით მიღებული პროგნოზები მაღალ სიზუსტეს აჩვენებდა — 16 პაციენტიდან 7 წლის შემდეგ პარკინსონი 7 პაციენტს განუვითარდა. კვლევაში განმარტებულია, რომ ეს შესაძლებლობას იძლევა თერაპიის ადრეულ ეტაპზე დაწყებას, რაც დაავადების განვითარებას შეანელებს ან შესაძლოა თავიდან აგვაცილოს.პროექტის ავტორების განცხადებით, ახალი ტესტის ფართო ხელმისაწვდომობისთვის დაახლოებით 18–დან 20 თვის განმავლობაში იქნება საჭირო კლინიკური ტესტირება, თუმცა საბოლოო განახლება დამოკიდებული იქნება დაფინანსების სისწრაფესა და კვლევის პროცესზე.კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალში Nature Communications, სადაც აღინიშნა, რომ ბიომარკერების და ხელოვნური ინტელექტის კომბინაცია პარკინსონის დაავადების ადრეული დიაგნოსტიკის გარე რევოლუციას წარმოადგენს.