1781275272

Facebook-ის, Messenger-ისა და Instagram-ის მუშაობაში გლობალური შეფერხება დაფიქსირდა

კომპანია Meta-ში შემავალი სოციალური პლატფორმები Facebook, Messenger და Instagram გაითიშა.მომხმარებელს აღნიშნული პლატფორმების საიტებზე წვდომა შეზღუდული აქვს. მომხდარის ოფიციალური მიზეზი უცნობია.კომპანია Meta-ს განცხადება ჯერ არ გაუვრცელებია.აღსანიშნავია, რომ Meta-ში შემავალი კიდევ ერთი პლატფორმა WhatsApp-ი შეუფერხებლად მუშაობს.

1781271240

მეცნიერების მტკიცებით, ბავშვის IQ დამოკიდებულია დედის სისხლის ჯგუფზე - რა წერია კვლევაში

ბავშვის შესაძლებლობების დაახლოებით 70% დედისგან არის გადაცემული და ისინი დიდწილად განისაზღვრება ქალის სისხლის ჯგუფის მიხედვით.ეს კვლევა აშშ-ს სტენფორდის უნივერსიტეტის გენეტიკოსებმა გამოაქვეყნეს. მათმა ნაშრომმა აჩვენა, რომ დედები, რომლებსაც აქვთ პირველი სისხლის ჯგუფი, უფრო მაღალი IQ-ის მქონე შვილებს აჩენენ.ამრიგად, პირველი სისხლის ჯგუფის ქალების ბავშვებს აქვთ ინტელექტის მაღალი დონე. ეს გამოწვეულია იმით, რომ ასეთი დედებისთვის უფრო რთულია დაორსულება, რაც განაპირობებს უკეთესი ხარისხის ემბრიონების ბუნებრივ შერჩევას.მათი შვილები არა მხოლოდ უფრო ჭკვიანები არიან, არამედ აქვთ უფრო ძლიერი იმუნური სისტემა და ხშირად აჩვენებენ მოტორული კოორდინაციის მაღალ დონეს და აქვთ სხვადასხვა ნიჭი, მათ შორის კრეატიულობა და ინტელექტუალური შესაძლებლობები.მეოთხე ჯგუფის სისხლის მქონე ქალები ყველაზე ხშირად აჩენენ სპორტსმენებს, ამ ჯგუფის სისხლი ითვლება "ყველაზე ახალგაზრდა" და უიშვიათესად.სისხლის მესამე ჯგუფის მქონე დედების შთამომავლები უფრო შემოქმედებითად არიან განვითარებულნი, მათი შვილები ხშირად ხდებიან მხატვრები და პოეტები.

1781189254

გაერო გვაფრთხილებს, რომ ზაფხულში მსოფლიოს ექსტრემალური სიცხეები და გვალვები ემუქრება

მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის (WMO) შეფასებით, მიმდინარე წლის ივნისიდან აგვისტომდე პერიოდში ელ-ნინიოს ჩამოყალიბების ალბათობა 80%-ს შეადგენს. სპეციალისტების განცხადებით, ამ კლიმატურმა მოვლენამ შესაძლოა მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში ექსტრემალური ამინდის რისკი გაზარდოს და ტემპერატურისა თუ ნალექების განაწილებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს.ელ-ნინიო ბუნებრივი კლიმატური ფენომენია, რომელიც ეკვატორული წყნარი ოკეანის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ნაწილში ზედაპირული წყლების დათბობას უკავშირდება. ეს პროცესი, როგორც წესი, ყოველ 2-7 წელიწადში ერთხელ ვითარდება და საშუალოდ 9-12 თვე გრძელდება.WMO-ს ინფორმაციით, ნოემბრისთვის ელ-ნინიოს განვითარების ალბათობა 90%-ზე მეტია. არსებული პროგნოზების მიხედვით, ფენომენი, სულ მცირე, საშუალო სიმძლავრის იქნება, თუმცა არ არის გამორიცხული, უფრო ძლიერი ფორმითაც განვითარდეს.მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ტროპიკულ წყნარ ოკეანეში დაფიქსირებული უჩვეულოდ მაღალი ტემპერატურის მქონე წყლები ელ-ნინიოს ფორმირებას ხელს უწყობს. მათი მონაცემებით, წყალქვეშა ფენებში ტემპერატურა საშუალო მაჩვენებელს 6 გრადუსი ცელსიუსით აღემატება.სპეციალისტების განმარტებით, ელ-ნინიო მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონზე განსხვავებულ გავლენას ახდენს. ზოგიერთ ქვეყანაში იზრდება გვალვის რისკი, სხვაგან კი მოსალოდნელია ძლიერი წვიმები, წყალდიდობები და თბური ტალღების გახშირება.WMO-ში აცხადებენ, რომ ქვეყნებმა შესაძლო შედეგებისთვის მზადება წინასწარ უნდა დაიწყონ, რადგან კლიმატური მოვლენა გავლენას მოახდენს სოფლის მეურნეობაზე, წყლის რესურსებზე, ენერგეტიკასა და საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე.მკვლევრების თქმით, კლიმატის ცვლილება ელ-ნინიოს წარმოქმნას პირდაპირ არ იწვევს, თუმცა უფრო თბილი ატმოსფერო და ოკეანეები ამ მოვლენის შედეგებს აძლიერებს, რის გამოც ექსტრემალური სიცხეები, ძლიერი ნალექები და სხვა ამინდის მოვლენები უფრო ინტენსიური ხდება.გაეროს გენერალურმა მდივანმა, ანტონიო გუტიერეშმა, ელ-ნინიო „კლიმატურ გაფრთხილებად“ შეაფასა და აღნიშნა, რომ ეს კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს წიაღისეული საწვავის მოხმარების შემცირებისა და განახლებად ენერგიაზე გადასვლის აუცილებლობას.WMO-ს პროგნოზით, ზაფხულის თვეებში მსოფლიოს თითქმის ყველა რეგიონში საშუალოზე მაღალი ტემპერატურა დაფიქსირდება, რაც ზოგიერთ ტერიტორიაზე გვალვის განვითარების რისკს კიდევ უფრო გაზრდის.

1781184120

მეცნიერებმა ალკოჰოლის მოხმარება 10 ტიპის სიმსივნის განვითარებასთან დააკავშირეს

ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მეცნიერების მიერ ჩატარებული მასშტაბური კვლევის თანახმად, ალკოჰოლის მოხმარების სრულიად უსაფრთხო ზღვარი არ არსებობს და მისი მცირე რაოდენობით მიღებაც კი კიბოს რამდენიმე ტიპის განვითარების გაზრდილ რისკთან არის დაკავშირებული. კვლევის შესახებ ნაშრომი სამეცნიერო გამოცემა Nature Health-ში გამოქვეყნდა.მკვლევრებმა 1963-2023 წლებში გამოქვეყნებული 843 სამეცნიერო ნაშრომი შეისწავლეს და ალკოჰოლის გავლენა ჯანმრთელობის 20 სხვადასხვა მდგომარეობაზე შეაფასეს. კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ ალკოჰოლის მოხმარება ზრდის ხახის, საყლაპავის, მსხვილი ნაწლავის, ძუძუს, ღვიძლის, პანკრეასისა და პროსტატის კიბოს განვითარების რისკს, მათ შორის მაშინაც, როდესაც ადამიანი დღეში ერთ სტანდარტულ სასმელზე ნაკლებს იღებს.კვლევის ავტორების თქმით, ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი კავშირი ალკოჰოლის მოხმარებასა და საყლაპავის სიმსივნის განვითარებას შორის გამოვლინდა. ასევე დადგინდა, რომ ალკოჰოლი დაკავშირებულია პანკრეატიტის, ციროზისა და ღვიძლის სხვა ქრონიკული დაავადებების მომატებულ რისკთან.მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში მცირე რაოდენობით ალკოჰოლის მოხმარება გარკვეულ დადებით ასოციაციებს ავლენდა, მეცნიერები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ეს არ უნდა აღიქმებოდეს ალკოჰოლის მიღების რეკომენდაციად.კვლევის ავტორები მიიჩნევენ, რომ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის რეკომენდაციები ალკოჰოლთან დაკავშირებულ რისკებს უფრო მკაფიოდ უნდა ასახავდეს.

1781161706

მეცნიერებმა ინდოეთის ოკეანეში ვეშაპების უდიდესი სასაფლაო აღმოაჩინეს

მეცნიერებმა ინდოეთის ოკეანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში ვეშაპების უდიდესი ცნობილი „სასაფლაო“ აღმოაჩინეს, რომლის ასაკიც 5,3 მილიონ წლამდე აღწევს.კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ დიამანტინას ზონაში, ფსკერზე მდებარეობს გიგანტური ვეშაპების ნეკროპოლისი, რომლის სიგრძე დაახლოებით 1200 კილომეტრია.ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით, მკვლევრებმა ვეშაპების ნამარხი ნაშთების 485 ადგილმდებარეობა და ხუთი მოქმედი „ვეშაპთდაცემა“ დააფიქსირეს - ეკოსისტემები, რომლებიც დაღუპული ცხოველების ცხედრების გარშემო ყალიბდება. სულ მეცნიერებმა 476 ნამარხი ვეშაპისნაირი დააფიქსირეს.სამუშაოები ხორციელდებოდა ღრმა ზღვის მართვადი აპარატის, „ფენდოუჟეს“ გამოყენებით, 2023 წლის თებერვალ-მარტის ექსპედიციის დროს. კვლევის მონაცემებით, აღმოჩენილი ნაშთების ასაკი 120 000-დან 5,26 მილიონ წლამდე მერყეობს. მათი უმეტესობა დინგნისკარტასებრ ვეშაპებს ეკუთვნის, ასევე ნაპოვნია უკბილო ვეშაპების ნაშთები და მეცნიერებისთვის აქამდე უცნობი სახეობა, რომელსაც Pterocetus diamantinae ეწოდა.მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ვეშაპების ნეკროპოლისები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ღრმა ზღვის ეკოსისტემების ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებაში. ნაშთების გარშემო სახლდებიან ორგანიზმების სპეციალიზებული თანასაზოგადოებები, მათ შორის რგოლოვანი ჭიები, ორსაგდულიანი მოლუსკები, მუცელფეხიანი მოლუსკები და ზღვის ვარსკვლავები.სტატიის ავტორთა აზრით, ეს აღმოჩენა უძველესი ღრმა ზღვის ეკოსისტემების არსებობის ერთ-ერთი უდიდესი მტკიცებულება გახდა და შესაძლოა დაგვეხმაროს ვეშაპებისა და ოკეანის ფსკერის ბინადართა ევოლუციის უკეთ გაგებაში. მკვლევრები არ გამორიცხავენ, რომ მსგავსი ვეშაპების ნეკროპოლისები მსოფლიო ოკეანის სხვა რაიონებშიც არსებობდეს.

1781128557

ადამიანის შარდი მცენარეების სასუქად გამოიყენეს - მეცნიერები შედეგზე საუბრობენ

მცენარეებზე მოშარდვა დღეს ალბათ მებაღეობაში საკმაოდ უცნაურ, სულელურ ქცევად ჩაითვალოს, მაგრამ უკვე ათასობით წელიწადია ცნობილია, რომ ასეთი პრაქტიკა სასარგებლოა.მიუხედავად ამისა, იმ ზიზღიდან გამომდინარე, რაც ფეკალური მასებისადმი არსებობს, ნაკლებად არის სავარაუდო, რომ მებაღეებმა და ფერმერებმა უარი თქვან ძვირად ღირებულ სასუქებზე იმის გამო, რომ მცენარეებისთვის საჭირო იგივე ნივთიერებები ჩვენს შარდში უფასოდ არის.ზოგიერთ ფერმერს ასეთი საკვები ნივთიერებები ხშირად ძალიან სჭირდება, მაგრამ ხელი არ მიუწვდება. მრავალი ფერმერი, ისეთ ქვეყნებში, როგორიც არის თუნდაც ნიგერი და მისი მიყრუებული რეგიონები, დიდ პრობლემას უქმნის მიწის გამოფიტვა, რომ აღარაფერი ვთქვათ მკაცრ გარემო პირობებზე; ეს კი ძლიერ ართულებს სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მოყვანას.ამიტომ, ნიგერის აგრარულ კვლევათა ეროვნული ინსტიტუტის მკვლევართა ჯგუფმა ჰანატუ მუსას ხელმძღვანელობით, აზიის გარკვეულ ნაწილებში დღემდე გამოყენებული ამ უძველესი პრაქტიკის შესწავლა გადაწყვიტა. რა თქმა უნდა, მიმართეს გარკვეულ თანამედროვე მეთოდებსაც, მაგალითად, შარდი სანიტარულად დაამუშავეს, რათა ის ყველასთვის უსაფრთხო ყოფილიყო.მუსას და მის კოლეგებს მოხალისე ქალების ჯგუფი დაეხმარა, რომლებიც შარდის სასუქს საკუთარ ფერმებში ტესტავდნენ. სუბსაჰარული აფრიკის ამ მკაცრ მიწებზე საკვების მოსაყვანად ქალები კაცებზე მეტს მუშაობენ, მაგრამ მათ არ გააჩნიათ კონტროლი მიწასა და რესურსებზე, არც ინფორმაციაზე აქვთ ადვილი წვდომა.ხშირად, ამ ქალებს საკვები ნივთიერებებისგან სასტიკად გამოფიტულ მინდვრებში უწევთ რეგიონის მთავარი კულტურის, აფრიკული ფეტვის (Cenchrus americanus) მოყვანა.პირველ რიგში, ქალებმა სასუქ პროდუქტს დაარქვეს „ოგა“, რაც ადგილობრივ იგბოს ენაზე „უფროსს“ ნიშნავს. ამის მიზანი იყო სოციალური, რელიგიური და კულტურული ბარიერების გადალახვა, რათა გახსნილიყო დისკუსია ადამიანის შარდის გამოყენების შესახებ.ამის შემდეგ, მოხალისეები ორ ჯგუფად დაყვეს. პირველი ჯგუფი თავიანთ ტრადიციულ ფერმერულ მეთოდთა გამოყენებას აგრძელებდა, მეორე კი „ოგას“ იყენებდა, როგორც ცხოველის ნაკელთან ერთად, ისე მის გარეშე; ექსპერიმენტამდე მათ ჩაუტარდათ ტრენინგი პროდუქტის უსაფრთხოდ გამოყენების შესახებ.ინდუსტრიული სასუქის წარმოება ძირითადად მოითხოვს ინტენსიურ მოპოვებას ფოსფორისა და კალიუმის შემცველი მაღაროებიდან. ბუნებრივი აირის მაღალ ტემპერატურაზე წვა ჰაერიდან ძლიერ საჭირო აზოტის ამოღებას ახდენს. სხვა მრავალ ნივთიერებასთან ერთად, მცენარეები ფოტოსინთეზისთვის ამ სამ ელემენტს იყენებენ.ამ დროს, ჩვენი შარდი სავსეა ფოსფორით, კალიუმითა და აზოტით, თანაც უკვე ადვილად ხელმისაწვდომ ფორმაში.ამას გარდა, განავალთან შედარებით, შარდი ორგანიზმის დატოვებისას უფრო სტერილურია და ამის მიზეზი მასში არსებული ამიაკია. უბრალოდ საჭიროა, რომ ის კანისტრებში 2-3 თვის განმავლობაში შევინახოთ 22 – 24 °C ტემპერატურაზე, რათა დაიშალოს ის პათოგენები, რომლებიც მჟავა სითხეებში დიდხანს ძლებს.ამიტომ, ქალებს ასწავლეს ეს სანიტარული პროცესი და „ოგას“ გაზავება გამოყენებისთვის. პირველი რამდენიმე წლის განმავლობაში, ისინი ოგას ორგანულ ნაკელთან ერთად იყენებდნენ; მას შემდეგ, რაც ეს პრაქტიკა წარმატებული აღმოჩნდა, მხოლოდ „ოგას“ ცდა დაიწყეს.სამი წლის განმავლობაში (2014-2016), ჯამში 681 ცდისას, მათ, ვინც „ოგას“ იყენებდა, აფრიკული ფეტვის მოსავალი საშუალოდ 30 პროცენტით გაეზარდათ. სხვაობა იმდენად აშკარა იყო, რომ „ოგას“ გამოყენება იმ ზონაში მცხოვრებმა სხვა ქალებმაც დაიწყეს.„ოგას აქვს დაბალი რისკი, წარმოადგენს გამოყენებისთვის მზა იაფ სასუქს გამოფიტული ზონებისთვის, სადაც ფეტვის მოსავალი ძლიერ დაბალია“, — წერენ მკვლევრები.თუკი ამ პროდუქტის გამოყენებას ინდუსტრიალიზებულ ქვეყნებშიც დაიწყებენ, მან შეიძლება არა მხოლოდ გაზარდოს მოსავლიანობა, არამედ შეამციროს მათ მოსაყვანად საჭირო წიაღისეული საწვავის დიდი რესურსების საჭიროებაც და უფრო მდგრადი გახადოს სანიტარული სისტემები. შარდის სასუქის ფართო გამოყენების დაწყებას ასევე გეგმავენ ჯგუფები შვედეთში, აშშ-სა და ავსტრალიაში.„წელიწადში მილიონობით დოლარი იხარჯება მიმღებ წყლებში გაშვებამდე ფეკალური მასების დასამუშავებლად, რათა დააკმაყოფილონ აზოტისა და ფოსფორის შესაბამისი დონის კრიტერიუმი“, — აღნიშნა შარშან გრიფიტის უნივერსიტეტის მკვლევარმა კარა ბილმა განხილვისას, რომელიც ავსტრალიაში ასეთი სასუქის გამოყენების ცდების დაწყებას ეხებოდა.ნიგერში ჩატარებული ექსპერიმენტიდან ორი წლის შემდეგ, სოფლის მეურნეობაში შარდის სასუქის გამოყენება ათასობით ქალმა დაიწყო.კვლევა Agronomy for Sustainable Development-ში გამოქვეყნდა.წყარო: პირველი არხი 

1781128405

ექიმებმა გულის დაავადებების უჩვეულო რისკ-ფაქტორები გამოავლინეს - ერთ-ერთია მარტოობა

სამეცნიერო ჟურნალ BMC Cardiovascular Disorders-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის მიხედვით, არარეგულარული ძილი და დაძინების დროის ხშირი ცვლილება გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების განვითარების რისკს მნიშვნელოვნად ზრდის.კვლევაში 3200-ზე მეტი საშუალო ასაკის ადამიანი მონაწილეობდა, რომელთა ძილის რეჟიმსაც მეცნიერები 10 წლის განმავლობაში სმარტ-საათების მეშვეობით აკვირდებოდნენ. ამ პერიოდში 128 მონაწილეს გულის შეტევა, ინსულტი ან გულის უკმარისობა განუვითარდა.მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ადამიანებს, რომლებიც ყოველდღიურად ერთსა და იმავე დროს არ იძინებდნენ, გულის სერიოზული დაავადებების განვითარების თითქმის ორჯერ მეტი რისკი ჰქონდათ მათთან შედარებით, ვინც სტაბილურ ძილის რეჟიმს იცავდა. რისკი განსაკუთრებით მაღალი აღმოჩნდა იმ პირებში, რომლებსაც ღამეში 8 საათზე ნაკლები ეძინათ.სპეციალისტების განმარტებით, გულის ჯანმრთელობისთვის მხოლოდ ძილის ხანგრძლივობა არ არის მნიშვნელოვანი — გადამწყვეტ როლს მისი რეგულარულობაც ასრულებს. მათი შეფასებით, ყოველდღე ერთსა და იმავე დროს დაძინება გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების პრევენციის ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი და ეფექტური საშუალებაა.ამასთან, სხვა კვლევებმა აჩვენა, რომ მარტოობის განცდაც ჯანმრთელობისთვის სერიოზულ რისკს წარმოადგენს. მეცნიერების თქმით, გადამწყვეტი ფაქტორი არა სოციალური კონტაქტების რაოდენობა, არამედ სწორედ მარტოობის სუბიექტური განცდაა, რომელიც ჯანმრთელობის სხვადასხვა პრობლემასთან, მათ შორის მავნე ჩვევებთან და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებთან არის დაკავშირებული. წყარო

1781073769

NASA-მ Artemis III-ის ეკიპაჟის შემადგენლობა დაასახელა

NASA-მ მისია Artemis III-ის ეკიპაჟის შემადგენლობა გამოაცხადა, რომლის გაშვებაც 2027 წლისთვის არის დაგეგმილი. ეს ფრენა გახდება საგამოცდო პროგრამის ნაწილი მისია Artemis IV-ის წინ, რომელიც 2028 წელს მთვარის სამხრეთ პოლუსზე პირველი პილოტირებული ექსპედიცია გახდება.ეკიპაჟის შემადგენლობაში შევიდნენ ასტრონავტები: ანდრე დუგლასი, ლუკა პარმიტანო, ფრენკ რუბიო და რენდი ბრესნიკი.სააგენტოს ხელმძღვანელმა, ჯარედ აიზეკმანმა განაცხადა, რომ ეს მისია „მომავლის დასაწყისს აღნიშნავს“.ფრენის დროს, რაკეტა SLS-ი ფლორიდაში მდებარე კენედის სახელობის კოსმოსური ცენტრიდან ხომალდ Orion-ს დედამიწის დაბალ ორბიტაზე გაიყვანს. მისიის მსვლელობისას ეკიპაჟი გამოსცდის მთვარეზე დასაჯდომი მოდულების საგამოცდო ვერსიებთან მიახლოებისა და შეერთების პროცესს.ამ აპარატებზე Blue Origin-ი და SpaceX-ი მუშაობენ. მიღებული მონაცემების გამოყენებას NASA Artemis-ის, შემდეგი ეტაპის მოსამზადებლად გეგმავს.

1781036083

რატომ არ უნდა ისრისოთ თვალები არასოდეს - ექიმების გაფრთხილება

სპეციალისტები გვაფრთხილებენ, რომ თვალების სრესა, მიუხედავად მისი ერთი შეხედვით უვნებელი ხასიათისა, შესაძლოა სერიოზული გართულებების მიზეზი გახდეს და მხედველობასაც კი შეუქმნას საფრთხე.თვალის ექიმების განმარტებით, თვალების ქავილისა და გაღიზიანების ყველაზე გავრცელებული მიზეზი ალერგიული კონიუქტივიტია, რომელიც მსგავსი შემთხვევების თითქმის ნახევარს შეადგენს. ქავილის გამოწვევა ასევე შეუძლია მშრალი თვალის სინდრომს, ბლეფარიტს, დერმატიტსა და სხვა ანთებით პროცესებს.სპეციალისტების თქმით, თვალების ხშირი და ძლიერი სრესა რქოვანას დაზიანების რისკს ზრდის. ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული გართულება კერატოკონუსია — დაავადება, რომლის დროსაც რქოვანა თხელდება და ფორმას იცვლის, რაც მხედველობის გაუარესებას იწვევს.გარდა ამისა, თვალების სრესამ შეიძლება გამოიწვიოს რქოვანას ნაკაწრი (აბრაზია), სუბკონიუნქტივალური სისხლდენა და ინფექციების გავრცელება. განსაკუთრებით საშიშია თვალებთან შეხება დაუბანელი ხელებით, რადგან ეს ზრდის კონიუქტივიტის, ე.წ. „ვარდისფერი თვალის“, განვითარების რისკს.ექიმები აღნიშნავენ, რომ ქავილის შემთხვევაში პრობლემის მიზეზის დადგენა და მკურნალობა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე თვალების სრესა. სიმპტომების შესამსუბუქებლად ხშირად ეფექტიანია ხელოვნური ცრემლები, ცივი კომპრესები და ალერგიის საწინააღმდეგო თვალის წვეთები.სპეციალისტები მოსახლეობას ურჩევენ, თვალების ქავილის, სიწითლის ან სხვა სიმპტომების გახანგრძლივების შემთხვევაში ოფთალმოლოგს მიმართონ და თვითმკურნალობას მოერიდონ.მასალა მომზადებულია The Conversation-ის მიერ გამოქვეყნებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით.

1781022161

კვლევა: ძაღლებთან ძილი უფრო სასარგებლოა, ვიდრე კატებთან

იაპონელმა მეცნიერებმა ჩაატარეს კვლევა და დაადგინეს, რომ ძაღლებთან ერთად ძილი უფრო სასარგებლოა, ვიდრე კატებთან.ჩიბას უნივერსიტეტის მკვლევრები 4 ათასი მოხალისის ჯანმრთელობის მდგომარეობას აკვირდებოდნენ. მათგან დაახლოებით 40%-მა აღნიშნა, რომ ძაღლებსა და კატებს ღამით მათთან ერთად ძილის ნებას რთავს.მოხალისეებმა შეავსეს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ დამტკიცებული კითხვარი, რომელიც მოიცავდა თანხმობას ან უარყოფას ისეთ დებულებებზე, როგორიცაა: „ვიღვიძებ მხნედ და დასვენებული“, „თავს აქტიურად ვგრძნობ“ და ა.შ.მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ კვლევის იმ მონაწილეებმა, რომლებსაც თავიანთ ძაღლებთან ერთად ეძინათ, მნიშვნელოვნად უკეთესი შედეგები აჩვენეს, ვიდრე მათ, ვისაც ძაღლი საერთოდ არ ჰყავდა ან ვინც მათ საძინებელში შესვლას უკრძალავდა.მკვლევართა აზრით, ძაღლები პატრონების ძილის ხარისხს აუმჯობესებენ, რადგან მათ სიმშვიდისა და უსაფრთხოების განცდას ანიჭებენ. კატები კი, პირიქით, უფრო ხშირად მოძრაობენ, იღვიძებენ და აქტიურობენ მაშინ, როდესაც მათ მფლობელს სძინავს.

1781020574

„სეტყვა იცვლება და შეიძლება უფრო საშიში და მეტი ზიანის მომტანი გახდეს“ - რა აჩვენა ორმა კვლევამ

ახალი სამეცნიერო კვლევების თანახმად, კლიმატის ცვლილება სეტყვის გავრცელებასა და ინტენსივობაზე მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს.მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ მომავალში სეტყვისთვის ხელსაყრელი პირობები პოლუსებისკენ გადაინაცვლებს, ხოლო ზოგიერთ რეგიონში ეს ბუნებრივი მოვლენა უფრო ძლიერი და დამაზიანებელი გახდება.მიუხედავად იმისა, რომ სეტყვა შედარებით იშვიათ მოვლენად ითვლება, მისი ეკონომიკური ზარალი მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში უკვე იზრდება. სპეციალისტების შეფასებით, ამას ხელს უწყობს როგორც მოსახლეობის ზრდა, ისე ქალაქების გაფართოება, რის შედეგადაც სტიქიური მოვლენების ზემოქმედების ქვეშ უფრო მეტი ადამიანი და ინფრასტრუქტურა ექცევა.კვლევების მიხედვით, გლობალური დათბობა ატმოსფეროში ტენიანობის რაოდენობას ზრდის, რაც ძლიერი შტორმების ფორმირებისთვის ხელსაყრელ პირობებს ქმნის. შედეგად, იზრდება დიდი ზომის სეტყვის წარმოქმნის ალბათობაც. თუმცა, მეორე მხრივ, თბილ ჰაერში სეტყვის მარცვლები უფრო სწრაფად დნება, რის გამოც ორი საპირისპირო პროცესი ერთდროულად მიმდინარეობს.რვა კლიმატური მოდელის ანალიზმა აჩვენა, რომ სეტყვისთვის ხელსაყრელი გარემო მომავალში უფრო ხშირად შეიქმნება ჩრდილოეთ ევროპაში, კანადაში, აშშ-ის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ავსტრალიის სამხრეთ-აღმოსავლეთსა და ახალი ზელანდიის სამხრეთ კუნძულზე. ამავე დროს, მსგავსი პირობები შემცირდება ჩრდილოეთ ავსტრალიაში, აფრიკის დიდ ნაწილში, სამხრეთ ინდოეთსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთში.მეცნიერები ასევე აღნიშნავენ, რომ დიდი ზომის სეტყვის რაოდენობა შესაძლოა გაიზარდოს, რაც სოფლის მეურნეობისა და ინფრასტრუქტურისთვის დამატებით საფრთხეს შექმნის.ორივე კვლევა ერთ დასკვნამდე მიდის: გლობალური დათბობის გაღრმავებასთან ერთად, სეტყვით გამოწვეული ზიანის რისკიც გაიზრდება.კვლევები სამეცნიერო ჟურნალებში Nature Climate Change და Nature გამოქვეყნდა.

1781011740

მოწევა ნეიროდეგენერაციული დაავადებების განვითარების ალბათობას 30-50%-ით ზრდის - კვლევა

მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ მოწევაზე უარის თქმა ხანდაზმულ ასაკშიც კი დემენციის განვითარების რისკს მნიშვნელოვნად ამცირებს. კვლევის შედეგების მიხედვით, იმ ადამიანებს, რომლებმაც მოწევა შეწყვიტეს, დემენციის რისკი აქტიურ მწეველებთან შედარებით 16%-ით ნაკლები ჰქონდათ.მკვლევრების განცხადებით, განსაკუთრებით საინტერესოა ის ფაქტი, რომ ყოფილ მწეველებს, რომლებმაც სიგარეტს თავი დაანებეს, დემენციის განვითარების თითქმის ისეთივე რისკი ჰქონდათ, როგორიც ადამიანებს, რომლებსაც არასდროს მოუწევიათ.კვლევის ფარგლებში 32 000-ზე მეტი პენსიონერის მონაცემები 25 წლის განმავლობაში შეისწავლეს. ამ პერიოდში დემენციის თითქმის 6 000 შემთხვევა დაფიქსირდა. ანალიზმა აჩვენა, რომ არასოდეს მწეველ ადამიანებს აქტიურ მწეველებთან შედარებით დემენციის განვითარების 25%-ით ნაკლები შანსი ჰქონდათ.მეცნიერებმა კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი გარემოებაც გამოავლინეს: დემენციის რისკის შემცირება განსაკუთრებით იმ ადამიანებში შეინიშნებოდა, რომლებმაც მოწევის შეწყვეტის შემდეგ წონაში საერთოდ არ მოიმატეს ან მატებამ 5 კილოგრამს არ გადააჭარბა. ამ ჯგუფში კოგნიტიური ფუნქციების დაქვეითება დაახლოებით 20%-ით ნელა მიმდინარეობდა.სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ მოწევა დემენციის ერთ-ერთი მთავარი რისკ-ფაქტორია და ნეიროდეგენერაციული დაავადებების განვითარების ალბათობას 30-50%-ით ზრდის.კვლევის შედეგები სამეცნიერო ჟურნალში Neurology გამოქვეყნდა.