1792011511

რა კავშირი აქვს ყოველდღიურ კვებას ფილტვის კიბოსთან - მეცნიერების ახალი აღმოჩენა

ფილტვის კიბო მსოფლიოში ონკოლოგიური დაავადებებით გამოწვეული სიკვდილიანობის წამყვან მიზეზად რჩება. აშშ-ში ამ დაავადების დიაგნოზის დასმიდან ხუთწლიანი გადარჩენის მაჩვენებელი დაახლოებით 25%-ს შეადგენს.მიუხედავად იმისა, რომ მოწევა ფილტვის კიბოს განვითარების მთავარი რისკფაქტორია, დაავადება არამწეველ ადამიანებშიც გვხვდება. ამასთან, მწეველებსა და ყოფილ მწეველებს შორის რისკის განსხვავებული დონე მიუთითებს სხვა, პოტენციურად კონტროლირებადი ფაქტორების გამოვლენის მნიშვნელობაზე.ერთ-ერთი ასეთი ფაქტორი ყოველდღიური კვების რაციონია. წინამდებარე კვლევებმა, რომლებიც პროსტატის, ფილტვის, მსხვილი ნაწლავისა და საკვერცხეების კიბოს სკრინინგის პროგრამის (PLCO) ფარგლებში ჩატარდა, აჩვენა, რომ ჯანსაღი კვება ფილტვის კიბოს განვითარების შემცირებულ რისკთან არის დაკავშირებული.აქამდე მეცნიერებს დეტალურად არ შეუსწავლიათ, როგორ შეიძლება უკავშირდებოდეს ფილტვის კიბოს განვითარებას კვება და მისი გავლენა ნაწლავებში არსებულ ბაქტერიებზე.როგორც ცნობილია, საკვები, რომელსაც ყოველდღიურად მივირთმევთ, გავლენას ახდენს ნაწლავებში მცხოვრებ მიკროორგანიზმებზე. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ამ ბაქტერიებმა შესაძლოა გავლენა მოახდინონ არა მხოლოდ საჭმლის მომნელებელ სისტემაზე, არამედ ფილტვების ჯანმრთელობაზეც.საქმე ისაა, რომ ნაწლავებში არსებული ბაქტერიები მონაწილეობენ ისეთ პროცესებში, რომლებიც ორგანიზმის იმუნურ სისტემასა და ანთებით რეაქციებზე მოქმედებს. შესაბამისად, მეცნიერები იკვლევენ, შეიძლება თუ არა ამ ცვლილებებმა ფილტვის კიბოს განვითარების რისკზეც იმოქმედოს.განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ბაქტერიების გარკვეულ ჯგუფს, რომლებიც საკვებში არსებულ გოგირდშემცველ ნივთიერებებს წყალბადის სულფიდად გარდაქმნიან. ამ ნივთიერების მაღალი კონცენტრაცია შესაძლოა საზიანო იყოს ორგანიზმისთვის, რადგან შეუძლია უჯრედების დაზიანება, დნმ-ის სტრუქტურის დარღვევა და ანთებითი პროცესების გაძლიერება.მეცნიერებმა 95 612 ადამიანის მონაცემები შეისწავლეს და დაადგინეს, რომ მათ, ვინც უფრო ხშირად მიირთმევდა წითელ და გადამუშავებულ ხორცს, კარტოფილ ფრისა და ცხიმიან რძის პროდუქტებს, ხოლო ნაკლებ ხილს, ბოსტნეულსა და სრულმარცვლოვან პროდუქტებს, ფილტვის კიბოს განვითარების 23%-ით, ხოლო ამ დაავადებით გარდაცვალების 19%-ით მაღალი რისკი ჰქონდათ, შედარებით განსხვავებული კვების მქონე ჯგუფთან.მკვლევრების განმარტებით, ეს კავშირი განსაკუთრებით შესამჩნევი იყო ხანგრძლივი მოწევის ისტორიის მქონე ადამიანებში. თუმცა კვლევა არ ადასტურებს, რომ აღნიშნული პროდუქტები უშუალოდ იწვევს ფილტვის კიბოს. შედეგებზე შესაძლოა გავლენა ჰქონოდა მოწევას და ცხოვრების წესთან დაკავშირებულ სხვა ფაქტორებსაც.

1792011424

მიხეილ სარჯველაძე: გვაქვს ამბიცია, რომ რესპუბლიკური საავადმყოფო გახდეს ლიდერი არა მხოლოდ საქართველოს, არამედ რეგიონის მასშტაბით

„ჩვენ გვაქვს ამბიცია, რომ რესპუბლიკური საავადმყოფო გახდეს ფლაგმანი და ლიდერი არა მხოლოდ საქართველოს, არამედ რეგიონის მასშტაბით. ამისთვის ნამდვილად არ დავზოგავთ არანაირ რესურსს. მთავარი პრიორიტეტი და ამოცანაა, ეს იყოს მაღალი კლასის სამედიცინო დაწესებულება, - განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა ახალ პროექტთან დაკავშირებით, რომლის მიხედვითაც თბილისის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ტერიტორიაზე, თანამედროვე სამედიცინო სერვისებისთვის, ახალი მაღალტექნოლოგიური კორპუსი აშენდება.როგორც მიხეილ სარჯველაძემ განმარტა, აღნიშნული მომსახურებების მაღალი ხარისხის უზრუნველყოფისათვის, ახალ შენობასთან ერთად, მნიშვნელოვანია ინფრასტრუქტურა და მაღალკვალიფიციური სამედიცინო პერსონალი, რაზეც უწყება ასევე აქტიურად მუშაობს.მინისტრის განცხადებით, რესპუბლიკური საავადმყოფოს ახალი ნაგებობა ხიდების საშუალებით დაუკავშირდება კლინიკის უკვე არსებულ შენობას, რომლის რეაბილიტაციისთვისაც ასევე მიმდინარეობს საპროექტო სამუშაოები.რაც შეეხება ახალ შენობას, მისი არქიტექტურული და საინჟინრო პროექტის მომზადების მიზნით, ჯანდაცვის სამინისტრომ საერთაშორისო საკონსულტაციო და საინჟინრო კომპანია ICME Healthcare-თან ხელშეკრულება ცოტა ხნის წინ გააფორმა.„შესაბამისი პროცედურების სრული დაცვით შევარჩიეთ ორგანიზაცია, რომელსაც წარმატებით აქვს განხორციელებული მნიშვნელოვანი პროექტები ევროპის სახელმწიფოებში, ყურის ქვეყნებში. ასევე აქვს მიმდინარე ძალიან სერიოზული პროექტები. ჰყავს ისეთი სპეციალისტები, რომლებიც გარანტიას გვაძლევენ, რომ ინფრასტრუქტურული თვალსაზრისით, რეალურად უნაკლო შენობა იქნება“, - განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.

1792011389

„ამას პირველად ვაჟღერებ...“ - ადვოკატი საუბრობს, სად ინახება გურამ დადიანიძის მობილური ტელეფონი

12 წლის წინ გაუჩინარებული გურამ დადიანიძის საქმეზე გამოძიება მიმდინარე წლის ზაფხულში განახლდა და ახლაც გრძელდება.აგვისტოში, მლეთაში, ლომისის სალოცავის მიმდებარედ, 50-ზე მეტი თანამშრომელი მუშაობდა, გამოიყენეს სპეციალური სკანერები და დრონები. შსს-ს ცნობით, ბოლო პერიოდში 20-ზე მეტი პირი ხელახლა გამოიკითხა.საქმეში ახალი მოწმეები ჩნდებიან. არის სხვადასხვა ვერსიები და ურთიერთგამომრიცხავი განცხადებები.გადაცემაში “VERSUS ირინა ტორონჯაძესთან ერთად” ოჯახის ადვოკატმა ტარიელ კაკაბაძემ თქვა, რომ აქვს ინფორმაცია, სად ინახება გურამ დადიანიძის მობილური ტელეფონი.ამას პირველად ვაჟღერებ, მე მაქვს ინფორმაცია, სად ინახება გურამ დადიანიძის მობილური ტელეფონი, მზად ვარ ყველანაირი ინფორმაცია მივაწოდო საქმის ახალ გამომძიებელს. აღნიშნული ტელეფონი გურამმა ნამდვილად დატოვა მამიდასთან. გურამი რჩებოდა მამიდასთან და როცა წავიდნენ მლეთაზე, ტელეფონი გურამმა დატოვა მამიდასთან. რაც შეეხება ტელეფონს, სად არის და როგორ, ერთ რამეს ვიტყვი მხოლოდ, გამოძიებას აუცილებლად ექნება“, - თქვა ტარიელ კაკაბაძემ.ცნობისთვის, 17 წლის გურამ დადიანიძე  2014 წლის ივნისში დედაქალაქიდან ლომისობის დღესასწაულზე, დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მლეთაში იმყოფებოდა. სალოცავიდან დაბრუნებისას ის თანმხლებ ჯგუფს ჩამორჩა და უკვალოდ გაუჩინარდა. მას შემდეგ ოჯახმა არ იცის, რა შეემთხვა გურამს და სად არის ის. საქმის გამოძიება გრძელდება.

1792011222

„ძალიან მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა“ - პედიატრი ინგა მამუჩიშვილი

პედიატრი, ინგა მამუჩიშვილი სოციალურ ქსელში მნიშვნელოვან ინფორმაციას აზიარებს: „ძალიან მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა - რა არის ცნობილი ირკუტსკში შავი ჭირის ეპიდაფეთქების შესახებ.საინფორმაციო პორტალების ცნობით, რამდენიმე დღის წინ ირკუტსკში, რომელიც მდებარეობს რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში, ე.წ. „შავი ჭირის საწინააღმდეგო“ ინსტიტუტში თანამშრომელს დაუზიანდა შავი ჭირის გამომწვევი ბაქტერიის (Yersinia pestis) კულტურის შემცველი კონტეინერი, რის შედეგადაც დაინფიცირდა შავი ჭირის ფილტვის (პნევმონიური) ფორმით და რამდენიმე დღეში გარდაიცვალა. თითქმის 200 ადამიანი, რომლებიც სავარაუდოდ საწყის ინფიცირებულ პაციენტთან კონტაქტში მყოფი სუბიექტები არიან, იმყოფება სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ. მათგან მხოლოდ ნაწილს აქვს სიმპტომები, თუმცა არ არის ცნობილი, რა ტიპის სიმპტომებზეა საუბარი და არის თუ არა ეს სიმპტომები კავშირში შავ ჭირთან.1972 წელს საბჭოთა კავშირმა ხელი მოაწერა ბიოლოგიური იარაღის კონვენციას, რომელიც ბიოლოგიური იარაღის გამოყენებას კრძალავს. ამის შემდეგ, ბიოლოგიური იარაღის შექმნის მიმართულებით კვლევები, რა თქმა უნდა, გრძელდებოდა როგორც საბჭოთა კავშირში, ასევე ამ იარაღის მფლობელ სხვა სახელმწიფოებშიც, ოღონდ უკვე სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრების შირმით. საბჭოთა კავშირში მსგავსი კვლევითი ინსტიტუტების ერთი ნაწილი ცნობილი იყო როგორც ე.წ. „შავი ჭირის საწინააღმდეგო კვლევითი ცენტრები“. ამ ცენტრების სამუშაო მიმართულებები და სპეციფიკა განსხვავებული იყო: ზოგიერთი მათგანი მართლაც თავდაცვით და ეპიდემიების კონტროლის საკითხებზე კონცენტრირდებოდა, თუმცა სხვები მუშაობდნენ ბიოლოგიური იარაღის შექმნაზე. ამ მხრივ საინტერესო დაავადებებს წარმოადგენდნენ შავი ჭირი, ჯილეხი, ტულარემია, ყვავილი, მარბურგის ვირუსით გამოწვეული დაავადება და სხვა. ბიოლოგიური იარაღისთვის პერსპექტიული მიმართულებები იყო პათოგენის ვირულენტობის (ანუ დამაზიანებლობის) გაზრდა, ანტიბიოტიკების მიმართ გამძლეობის გამომუშავება, ჰაერით ან აირ-წვეთოვნად გადაცემის პოტენციალის გაუმჯობესება და სხვა. სწორედ ამ მიმართულებით მიდიოდა მუშაობა შავ ჭირთან დაკავშირებითაც.შავი ჭირი გამოწვეულია ბაქტერიით Yersinia pestis, რომელიც წარმოადგენს მაღალი ლეტალობის პოტენციის მქონე ინფექციას. ის ბუნებრივად ვრცელდება ინფიცირებული მღრღნელებიდან ადამიანებზე რწყილების მეშვეობით. შუა საუკუნეებში სწორედ შავმა ჭირმა იმსხვერპლა ევროპის მოსახლეობის დაახლოებით მესამედი ცნობილი ეპიდემიების დროს. რწყილით გადაცემისას ის ტიპიურად იწვევს ე.წ. ბუბონურ ჭირს, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ლიმფური კვანძების გადიდება (ე.წ. ბუბონები), დაჩირქება, სისტემური გავრცელება, სეფსისი და სიკვდილი. დისემინირებული ინფექციის დროს პაციენტების ნაწილს უვითარდება ფილტვის ფორმაც, რა დროსაც დაავადებამ უკვე შესაძლოა მიიღოს აირ-წვეთოვანი ან ჰაერით გადაცემის პოტენციალიც. ბუნებრივი ეპიდემიების დროს შავი ჭირის ფილტვის ფორმა და ამ გზით გადაცემა საკმაოდ იშვიათია. საპირისპიროდ ამისა, ბიოლოგიური იარაღის შემთხვევაში სწორედ ჰაერით/აირ-წვეთოვნად გადაცემაზეა ძირითადი აქცენტი და ხდება ბაქტერიების ისეთი ქვეტიპების შემუშავება, რომლებიც ეფექტურად გადაეცემა ამ გზით.ირკუტსკის ინციდენტის შესახებ გადამოწმებული დეტალები ძალზე მწირია.ჩვენ არ ვიცით, რა ტიპის დაწესებულებას წარმოადგენს ირკუტსკის შავი ჭირის კვლევითი ცენტრი. აღნიშნული ცენტრი შესაძლოა მუშაობს ველურ Y. pestis-ის შტამებზე, მათ მიმართ შეკავების ღონისძიებებზე და ა.შ., თუმცა ასევე შესაძლოა, სინამდვილეში ის წარმოადგენდეს ბიოლოგიური იარაღის კვლევით ცენტრს, რომლის ამოცანებს წარმოადგენს შავი ჭირის შტამების ლეტალურობის, სტაბილურობისა და დამცავი ღონისძიებების მიმართ გამძლეობის გაუმჯობესება. შესაბამისად, არ ვიცით შავი ჭირის რომელი შტამით დაინფიცირდა მკვლევარი და არც იმ კვლევის ბუნება, რომელსაც ის ატარებდა.ლაბორატორიის თანამშრომელში, ლაბორატორიის ტერიტორიაზე ბაქტერიული კულტურის კონტეინერის გატეხვით განვითარებული დაავადების ფილტვის ფორმის შესახებ ცნობები, მიუთითებს ინჰალაციის გზით დასნებოვნებაზე, თუმცა ამ ინფორმაციის გადამოწმება შეუძლებელია და სხვა პოტენციური ალტერნატივები და სცენარებიც არ გამოირიცხება.გაურკვეველია ასევე, თუ რატომ გარდაიცვალა აღნიშნული ლაბორანტი. თუ ექსპოზიცია მართლაც კონტეინერის გატეხვის გამო მოხდა, მიღებული იქნებოდა მარტივი სტანდარტული ღონისძიებები (ანტიბიოტიკით პროფილაქტიკური მკურნალობა), რაც ტიპიურად ძალზე ეფექტურია და წესით, არათუ ლეტალური შემთხვევა, სიმპტომური დაავადებაც კი მაღალი ალბათობით არ უნდა გამოეწვია. ასეთ ვითარებაში ჩნდება ეჭვი, რომ ან საქმე უნდა გვქონდეს უკიდურესად მაღალი ვირულენტობის ან ანტიბიოტიკებისადმი პანრეზისტენტულ პათოგენთან — ბიოლოგიურ იარაღთან. თუ ამგვარ მაღალლეტალურ ბიოლოგიურ იარაღთან არ გვაქვს საქმე, მაშინ საწყისი ინფიცირების შესახებ ინფორმაცია შესაძლოა არ იყოს სწორი და გავრცელება მოხდა გაცილებით მასიური და უკონტროლო გზით, მაგალითად როგორიც იყო 1979 წლის სვერდლოვსკის ციმბირის წყლულის აფეთქება. სვერდლოვსკის ინციდენტის დროს მოხდა ლაბორატორიიდან გარემოში აეროზოლიზებული ჯილეხის გამომწვევი ბაქტერიის (Bacillus anthracis) სპორების მშრალი ფხვნილის გაფრქვევა, რასაც მოჰყვა ირგვლივ მცხოვრები მოსახლეობის მასიური ინფიცირება ჯილეხის ფილტვის ფორმითა და მასიური სიკვდილიანობით.ასევე კითხვის ნიშნებს იწვევს კარანტინისა და იზოლაციის მასშტაბები. საქმე იმაშია, რომ ველური ტიპის ბაქტერიით ფილტვის შავი ჭირის შემთხვევების დროს შემდგომი გადამდებლობა შეზღუდულია, რადგან მისი ძირითადი რეპროდუქციული ინდექსი (R_0) შეადგენს 1.3-ს. ეს იმას ნიშნავს, რომ პირველადი პაციენტები საშუალოდ მხოლოდ 1.3 მეორად ინფექციას გამოიწვევენ, რაც არაეფექტურია გავრცელებისთვის. 1.3-იანი R_0-ით მჭიდრო კონტაქტების 30%-ის წარმატებული იზოლაცია საკმარისია აფეთქების შესაკავებლად. ინკუბაციური პერიოდი გრძელდება 1–3 დღე, პრაქტიკულად ყველა ინფიცირებული სიმპტომური ხდება (განსხვავებით, მაგალითად, კოვიდის გამომწვევი SARS-CoV-2 ვირუსისგან, რომელიც ძირითადად უსიმპტომო და ძალზე სწრაფი გავრცელებით ხასიათდებოდა, რაც მკვეთრად ართულებდა კოვიდის დროს კარანტინისა და იზოლაციის ღონისძიებებს) და ანტიბიოტიკებით მკურნალობის გარეშე შავი ჭირის ფილტვის ფორმა პრაქტიკულად უნივერსალურად ლეტალურია (ანტიბიოტიკები ადრეულ სტადიაზე ძალზე ეფექტურია). ყოველივე ზემოთქმული ძალზე აიოლებს შავი ჭირის ფილტვის ფორმის ეპიდემიოლოგიურ კონტროლს. ასეთ ვითარებაში სრულიად გაუგებარია, თუ რატომ არის 200 ადამიანი იზოლირებული, რადგან სინჯარის გატეხვის ინციდენტი ცხადია, ლაბორატორიაში უნდა მომხდარიყო და თანაც — ლაბორატორიის ძალზე შეზღუდული დაშვების არეალში. თუ გავითვალისწინებთ, რომ ოფიციალური მონაცემებით ირკუტსკის ლაბორატორიაში მუშაობს 90-მდე ადამიანი, ექსპოზირებული უნდა ყოფილიყო მაქსიმუმ რამდენიმე ლაბორანტი, რომელთაც BSL-3/4 დაშვება ექნებოდათ. აქედან გამომდინარე, იზოლირებულ ადამიანთა ძალზე დიდი რაოდენობა შესაძლოა მიუთითებდეს ეპიდაფეთქების სხვა გზებზე და არა გაცხადებულ კონტეინერის ინციდენტზე. ამ მხრივ ძალიან საინტერესო იქნებოდა გვცოდნოდა, თუ რა კონტიგენტია ძირითადად იზოლირებული: ლაბორატორიის თანამშრომლები ძირითადად (რაც კვლავ ლაბორატორიის შიდა ინციდენტზე მიგვითითებდა), თუ ქალაქის მოსახლეობა ლაბორატორიის ახლოს (ეს უკანასკნელი გავრცელების სხვა ტიპზე ან ბიოლოგიურ იარაღზე უფრო გვაფიქრებინებდა).საერთო ჯამში, ამ ეტაპზე ჩვენთან პანიკის არანაირი საფუძველი არ გვაქვს. ტიპიურად, მსგავს სიტუაციებში უფრო მეტად ბანალური უსაფრთხოების წესების დარღვევასთან გვაქვს ხოლმე საქმე. შესაბამისად, ნაკლებ სავარაუდოა, რომ შეხება გვქონდეს მაღალვირულენტურ, ანტიბიოტიკების მიმართ უკიდურესად გამძლე და სწრაფად გავრცელებად ბაქტერიულ შტამებთან. თუ ეპიდაფეთქება გამოწვეულია სტანდარტული Y. pestis ველური შტამით, მისი ფართო გავრცელება აბსოლუტურად არარეალურია, მით უმეტეს, რომ ადგილზე საკმაოდ აგრესიული საკარანტინო და საიზოლაციო ღონისძიებები ხორციელდება.უახლოეს ხანებში, იმედია, გვექნება მეტი ინფორმაცია ადეკვატური დასკვნების გასაკეთებლად. 

1792011121

მეცნიერებმა ბაქტერიების ვირუსებისგან დაცვის ახალი მექანიზმი აღმოაჩინეს

მეცნიერებმა ბაქტერიების ვირუსებისგან დაცვის უჩვეულო მექანიზმი გამოავლინეს, რომელმაც შესაძლოა გენეტიკური ტექნოლოგიების განვითარებას შეუწყოს ხელი.კვლევის ფარგლებში ყურადღება გამახვილდა სისტემაზე, რომელსაც DRT10 ეწოდება. ის ბაქტერიებს ვირუსული თავდასხმისგან დაცვაში ეხმარება და დნმ-ის წარმოქმნის განსხვავებულ მექანიზმს იყენებს.მკვლევრების აზრით, ამ პროცესის უკეთ შესწავლამ შესაძლოა ახალი შესაძლებლობები შექმნას გენომის რედაქტირების მიმართულებით. ეს ტექნოლოგია მეცნიერებს გენეტიკური მასალის მიზანმიმართული ცვლილების საშუალებას აძლევს და პერსპექტიულია როგორც ბიოლოგიური კვლევებისთვის, ისე მომავალში ახალი სამედიცინო მიდგომების შესამუშავებლად.აღმოჩენა კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ ბაქტერიებსა და მათ ვირუსებს შორის მიმდინარე ევოლუციური ბრძოლა მეცნიერებისთვის მნიშვნელოვანი ბიოლოგიური მექანიზმების შესწავლის წყაროა.

1792011099

ჯანდაცვის სამინისტრო: ფსიქოტროპული მედიკამენტების 2-კვირიანი მარაგის რეგულაცია მსოფლიო ორგანიზაციის ნორმებს დაუახლოვდა, თუმცა უახლოეს მომავალში გარკვეული შეღავათები იგეგმება

„დაახლოებით ერთი წლის წინ, პრემიერ-მინისტრის ინიციატივოთ  მივიღეთ გადაწყვეტილება ფსიქოტროპული მედიკამენტების ბრუნვაზე კონტროლის და პასუხისმგებლობის საკუთარ თავზე აღებასთან დაკავშირებით. ახლა კომერციული ინტერესი ნაკლებად ჰკარნახობს ვინმეს, რომ მეტი იყოს ამის მოხმარება“, -ამის შესახებ ჯანდაცვის მინისტრმა განაცხადა.  მიხეილ სარჯველაძისგანმარტებით, პრემიერ-მინისტრის აღნიშნული ინიციატივისა და დაწესებული მკაცრი რეგულაციების შედეგად, ფსიქოტროპული მედიკამენტების ბრუნვა მკაცრ კონტროლს დაექვემდებარა, რამაც კომერციული ინტერესები შეზღუდა.მინისტრის თქმით, 18 ფსიქოტროპული პრეპარატიდან უმრავლესობაზე ქვეყანაში გადახარჯვა და ნორმაზე ბევრად მაღალი მოხმარება ფიქსირდებოდა, ვიდრე ამას მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია განსაზღვრავს. თუმცა, ბოლო თვეების მონაცემებით, მოხმარება დასტაბილურდა და 18-დან 17 მედიკამენტზე მაჩვენებელი ჯანმოს დადგენილ ნორმებს დაუახლოვდა.რაც შეეხება ფსიქოტროპული მედიკამენტის 2-კვირიანი მარაგით გამოწერის წესს, მინისტრის განმარტებით ამ გადაწყვეტილების დისკომფორტის მიუხედავად, მან ქვეყანას უმნიშვნელოვანესი შედეგი მოუტანა.„ეს დოკუმენტაციაც მომზადებულია და უახლოეს მომავალში ეს გადაწყვეტილება მიღებული იქნება. გარკვეული შეღავათი გაჩნდება, თუმცა ეს ვერ იქნება აბსოლუტური ლიბერალიზაცია ამ მიმართულებით. მნიშვნელოვანი სიკეთე იქნა მიღწეული მათ შორის ამ რთული გადაწყვეტილებით, დისკომფორტული გადაწყვეტილებით, მაგრამ ძალიან დიდი სიკეთის მომტანი გადაწყვეტილების შედეგად“, - განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.მინისტრის თქმით, სახელმწიფომ ამ პროცესებზე დაკვირვებასა და მეთვალყურეობას მომავალშიც გააგრძელებს, რათა ობიექტური საჭიროების მქონე პაციენტები ზედმეტად არ წუხდებოდნენ.

1792010887

ცნობილი მოდელის აღიარება და სკანდალი Victoria's Secret-ის გარშემო - „ჩემთვის საკმაოდ რთული აღმოჩნდა...“

ცნობილი ნიდერლანდელი მოდელი და Victoria’s Secret-ის ყოფილი „ანგელოზი“ რომი სტრეიდი ბრენდის 2026 წლის მოდის ჩვენებისთვის კასტინგის შედეგებსა და მისთვის რთულ გამოცდილებაზე ალაპარაკდა. მოდელის განცხადებით, მიუხედავად ხანგრძლივი მომზადებისა, კასტინგიდან რამდენიმე კვირის განმავლობაში პასუხი არ მიუღია, საბოლოოდ კი გაირკვა, რომ წლევანდელ ჩვენებაში მონაწილეობისთვის არ შეარჩიეს.„მინდოდა, შვილების გაჩენის შემდეგ კვლავ მიმეღო მონაწილეობა ჩვენებაში. ვფიქრობდი, რომ ამისთვის შესაფერისი დრო იყო. კასტინგის გასავლელად ნიუ-იორკში ჩავედი, რადგან ბრენდს სრულიად ახალი გუნდი ჰყავს. კასტინგის დირექტორს უკვე ვიცნობდი, ისევე როგორც რამდენიმე ადამიანს, რომლებთანაც ადრე გადაღებებზე მიმუშავია. მიუხედავად ამისა, კასტინგის გავლა მაინც მომიწია.ვფიქრობდი, რომ მალევე გავიგებდი, მივიღებდი თუ არა ჩვენებაში მონაწილეობას, თუმცა რამდენიმე კვირის განმავლობაში არავინ დამკავშირებია. როგორც ჩანს, ე.წ. შესაძლო კანდიდატების სიაში ვიყავი.ახლა ორშაბათია, ჩვენება კი კვირას იმართება და პასუხი ჯერ კიდევ არ მიმიღია. ჩემს სააგენტოს მუდმივად ვთხოვდი სიახლეების მოწოდებას, თუმცა, როგორც ჩანს, კვლავ იმავე სიაში ვარ.კასტინგიდან უკვე ხუთი კვირა გავიდა. ეს პერიოდი ჩემთვის ემოციურად საკმაოდ რთული აღმოჩნდა, რადგან ვარჯიში უნდა გამეგრძელებინა, მიუხედავად იმისა, რომ არ ვიცოდი, მივიღებდი თუ არა ჩვენებაში მონაწილეობას.ახლა, როცა შვილები მყავს და ჩემი ყოველდღიური ცხოვრება შეიცვალა, ვარჯიშისთვის დროის გამონახვა გაცილებით რთულია. ამ ყველაფერში ძალიან დიდი დრო და ენერგია ჩავდე“, - ამბობს მოდელი „ტიკ ტოკზე“ გავრცელებულ ვიდეოში. 

1792010596

ბოსტნეული, რომელიც გულსა და თვალებს სასარგებლო ნივთიერებებით ამარაგებს

ისპანახი ერთ-ერთი გამორჩეული ფოთლოვანი ბოსტნეულია, რომელიც ვიტამინებისა და მინერალების შემცველობით გამოირჩევა. ის დაბალკალორიულია, თუმცა ორგანიზმს მნიშვნელოვანი საკვები ნივთიერებებით ამარაგებს.რატომ არის სასარგებლო ისპანახის რეგულარულად მიღება და რა უნდა ვიცოდეთ მის შესახებ?ისპანახი შეიცავს K და C ვიტამინებს, ფოლატს, მაგნიუმს, კალიუმსა და სხვა მნიშვნელოვან ნივთიერებებს. ის ასევე მდიდარია მცენარეული ანტიოქსიდანტებით, რომლებიც თვალების ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანია.გულისა და სისხლძარღვების ჯანმრთელობაისპანახი შეიცავს ბუნებრივ ნიტრატებს, რომლებიც ორგანიზმში აზოტის ოქსიდის წარმოქმნას უწყობს ხელს. ეს ნივთიერება სისხლძარღვების ფუნქციონირებაში მონაწილეობს. მცირე მასშტაბის კლინიკურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ისპანახის ნიტრატებით მდიდარი საკვების მიღება შესაძლოა არტერიული წნევის ზოგიერთი მაჩვენებლის გაუმჯობესებას უკავშირდებოდეს. როგორ მივიღოთ ისპანახი?მისი გამოყენება შესაძლებელია სალათებში, სუპებში, ომლეტში, ბოსტნეულის კერძებსა და სმუზებში. ისპანახის მომზადებისას მნიშვნელოვანია, ზედმეტად ხანგრძლივმა თერმულმა დამუშავებამ საკვები ნივთიერებების დანაკარგი არ გაზარდოს.

1792010558

„თუ ოდესმე ვინმე საქართველოში ჩამოხვალთ, აუცილებლად უნდა გაგაფრთხილოთ...“ - რას წერს დუაით ჰოვარდი სოციალურ ქსელში

NBA-ის ვარსკვლავი, დუაით ჰოვარდი, საქართველოში მოგზაურობის შთაბეჭდილებებს სოციალურ ქსელში აზიარებს და წერს:„თუ ოდესმე ვინმე საქართველოში ჩამოხვალთ, აუცილებლად უნდა გაგაფრთხილოთ ერთი საშიში სასმლის შესახებ, რომელსაც „ჭაჭა“ ჰქვია!ეს სასმელი გაიძულებთ, იცეკვოთ, იმღეროთ და მთელი ღამე არ დაიძინოთ! რამდენიც არ უნდა დაიმალოთ, ჭაჭა მაინც გიპოვით. საქართველოში კი ერთ ჭიქაზე უარის თქმა უზრდელობად ითვლება!მაიკლ გურ, რატომ გამაცანი ეს სასმელი?!მიყვარს ეს ადგილი! საუკეთესო ღვინის სამშობლო და საშიში ჭაჭის ქვეყანა, რომელიც აუცილებლად აგაცეკვებთ!“ 

1792010422

წვიმა, ტემპერატურის ცვლილება და შედარებით თბილი დღეები - ამინდის გრძელვადიანი პროგნოზი

როგორი ამინდია მოსალოდნელი საქართველოში ოქტომბრის შუა რიცხვებიდან, მოიმატებს თუ არა ტემპერატურა და რომელ რეგიონებშია ნალექი მოსალოდნელი? შემოდგომის მეორე ნახევარში ამინდი თანდათან უფრო ცვალებადი ხდება, ღამით კი ტემპერატურა განსაკუთრებით მთიან და მაღალმთიან რაიონებში იკლებს.სინოპტიკოსი ხათუნა ქოქოსაძე „პრაიმტაიმთან“ საუბრობს:მისი თქმით, ოქტომბრის ზოგადი პროგნოზის მიხედვით, დასავლეთ საქართველოში თვის საშუალო ტემპერატურა კლიმატურ ნორმასთან შედარებით 1-2 გრადუსით მაღალი უნდა იყოს. ნალექების რაოდენობა კი, საერთო ჯამში, ნორმის ფარგლებშია მოსალოდნელი.დასავლეთ საქართველოში ოქტომბრის საშუალო ტემპერატურა +19-დან +20 გრადუსამდე იქნება, მთიან რაიონებში +16-დან +17 გრადუსამდე, აღმოსავლეთ საქართველოში კი, +14-დან +16 გრადუსამდე.ცალკეულ დღეებში ჰაერის ტემპერატურა შესაძლოა +26, +27 გრადუსამდეც გაიზარდოს, თუმცა ღამის საათებში საგრძნობლად აცივდება. მთიან და მაღალმთიან რაიონებში ტემპერატურის მნიშვნელოვანი კლებაა მოსალოდნელი.სინოპტიკოსის შეფასებით, ოქტომბერი მთლიანობაში განსაკუთრებით წვიმიანი არ იქნება. აღმოსავლეთ საქართველო კლიმატური თავისებურებებიდან გამომდინარე, შედარებით მშრალი იქნება, ხოლო ნალექების ალბათობა დასავლეთ საქართველოში უფრო მაღალია.

1792010064

„ჩემო ოქროს ბიჭო, ძალიან მენანები...“ - ტრაგიკულად დაღუპულ ახალგაზრდას ემშვიდობებიან

სოციალურ ქსელში სამწუხარო ინფორმაცია ვრცელდება. ახლობლები ახალგაზრდა კაცს ემშვიდობებიან.როგორც ირკვევა, 28 წლის ვალერი იმედაშვილი ავტოსაგზაო შემთხვევას ემსხვერპლა.„ჩემო ოქროს ბიჭო, ჩემო ღიმილა, ძალიან მენანები. ეს რა დღე გაგვითენე, როგორ გაუძლებს დედაშენი უშენობას? როგორ დაუჯერებელია ეს ყველაფერი...“.„გაქვავდა გული. ღმერთო, შეაძლებინე ოჯახს ამ ტკივილის დათმენა“.„წინ უამრავი ოცნება, იმედი და ბედნიერი დღე ჰქონდა, მაგრამ ბედისწერამ ყველაფერი ერთ წამში შეცვალა... სიტყვები უძლურია ასეთი ტრაგედიის წინაშე. დარჩა აუხდენელი ოცნებები, მოუშუშებელი ტკივილი და უსასრულო მონატრება...“, - წერენ სოციალურ ქსელში. 

1792009500

შეჯახებისას ორივე მანქანა ხევში გადავარდა - გურჯაანში ავარიის შედეგად 5 ადამიანი დაშავდა

გურჯაანში მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად ხუთი ადამიანი დაშავდა. თვითმხილველების ინფორმაციით, ერთმანეთს მსუბუქი ავტომობილი და მიკროავტობუსი შეეჯახა, რომელსაც რთველში მყოფი მუშათა ბრიგადა გადაჰყავდა.შეჯახების შედეგად, ორივე ავტომანქანა ხევში გადავარდა. დაშავებულები სასწრაფო-სამედიცინო დახმარების ბრიგადამ გურჯაანის „ჯეო ჰოსპიტალსის“ კლინიკაში გადაიყვანა.კლინიკის მენეჯერის, გიორგი შათირიშვილის ინფორმაციით, ოთხი მოქალაქე ჯერ კიდევ საავადმყოფოში იმყოფება, ერთი კი კლინიკიდან გაწერილია. შემთხვევის ადგილზე სამართალდამცველები იყვნენ მობილიზებული.