1794144252

როგორ იცვლება თავის ტვინი ლოცვისას - მეცნიერებმა სულიერი მდგომარეობის ბიოლოგიური მექანიზმები ახსნეს

ლოცვა საუკუნეების განმავლობაში რწმენის, სულიერებისა და შინაგანი სიმშვიდის წყაროდ მიიჩნეოდა. თუმცა თანამედროვე ნეირომეცნიერება სულ უფრო მეტ ყურადღებას უთმობს იმასაც, თუ რა პროცესები მიმდინარეობს ადამიანის ტვინში ლოცვისა და მედიტაციის დროს. კვლევები აჩვენებს, რომ ღრმა სულიერ გამოცდილებას ტვინის სხვადასხვა უბნის აქტივობის ცვლილება ახლავს თან და შესაძლოა გავლენას ახდენდეს ყურადღებაზე, ემოციებსა და საკუთარი თავის აღქმაზე.ამ საკითხს ნეიროთეოლოგია შეისწავლის - მეცნიერების მიმართულება, რომელიც რელიგიურ და სულიერ გამოცდილებას ტვინის ფუნქციონირებასთან აკავშირებს.2026 წლის 30 აგვისტოს სამეცნიერო ჟურნალ Brain and Behavior-ში გამოქვეყნდა სისტემური მიმოხილვა, რომელშიც 1998-2026 წლებში ჩატარებული 105 კვლევის შედეგებია გაანალიზებული. მეცნიერებმა სხვადასხვა რელიგიური და სულიერი პრაქტიკის, მათ შორის ლოცვის, მედიტაციის, რელიგიური ტექსტების კითხვისა და გალობის დროს ტვინში მიმდინარე პროცესები შეისწავლეს.კვლევის ავტორების დასკვნით, ამ პრაქტიკებს ტვინის იმ სისტემებთან კავშირი აქვს, რომლებიც ყურადღებას, ემოციების რეგულირებას, საკუთარი თავის აღქმასა და მოტივაციას განაპირობებს.რა ემართება ტვინს ლოცვის დროს?1. შუბლის წილი - ყურადღება და კონცენტრაციაშუბლის წილი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ყურადღების მართვაში, დაგეგმვასა და გადაწყვეტილებების მიღებაში.ამერიკელი ნეირომეცნიერის, ენდრიუ ნიუბერგის კვლევებში, რომლებშიც ტვინის სისხლის მიმოქცევას SPECT-ტექნოლოგიით აკვირდებოდნენ, აღმოჩნდა, რომ მედიტაციის დროს შუბლის წილის აქტივობა იზრდებოდა. მსგავსი ცვლილებები დაფიქსირდა ფრანცისკანელი მონაზვნების ლოცვის დროსაც.მეცნიერის განმარტებით, ეს შეიძლება უკავშირდებოდეს იმ ფაქტს, რომ ლოცვა და მედიტაცია ყურადღების კონცენტრაციასა და გონებრივ ფოკუსირებას მოითხოვს.2. თხემის წილი - სივრცისა და საკუთარი თავის აღქმატვინის თხემის წილი მონაწილეობს სივრცეში ორიენტაციასა და საკუთარი სხეულის გარემოსგან გამიჯვნის პროცესში.ნიუბერგის კვლევებში ტიბეტელი ბუდისტი მედიტანტებისა და ფრანცისკანელი მონაზვნების ტვინის სკანირებამ აჩვენა, რომ ღრმა მედიტაციისა და ლოცვის დროს თხემის წილის გარკვეულ უბნებში აქტივობა მცირდებოდა.მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ამ ცვლილებას შესაძლოა უკავშირდებოდეს ის განცდა, რომელსაც ადამიანები ღრმა სულიერი გამოცდილებისას აღწერენ. დროისა და სივრცის შეგრძნების შესუსტება და საკუთარ თავსა და გარემოს შორის საზღვრის გაქრობა.3. ტვინის ემოციური ქსელები - შფოთვა და შინაგანი სიმშვიდელოცვისა და მედიტაციის კვლევებში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა იმ ნერვულ ქსელებსაც, რომლებიც ემოციურ რეაქციებსა და სტრესის რეგულირებაში მონაწილეობენ.2026 წლის სისტემური მიმოხილვის მიხედვით, სულიერი და რელიგიური პრაქტიკები დაკავშირებულია ტვინის რამდენიმე მნიშვნელოვან უბანთან, მათ შორის ამიგდალასთან, რომელიც შიშისა და ემოციური საფრთხის აღქმაში მონაწილეობს.ეს მონაცემები მკვლევრებს აძლევს საფუძველს, შეისწავლონ, როგორ შეიძლება უკავშირდებოდეს რეგულარული სულიერი პრაქტიკა ემოციური მდგომარეობისა და შფოთვის რეგულირებას. თუმცა ლოცვის შედეგად ამიგდალას აქტივობის შემცირება ყველა ადამიანისთვის დადასტურებულ უნივერსალურ ეფექტად ჯერ ვერ ჩაითვლება.4. ნეიროპლასტიურობა - შეუძლია თუ არა ლოცვას ტვინის შეცვლა?ადამიანის ტვინს მთელი სიცოცხლის განმავლობაში აქვს ცვლილებისა და ადაპტაციის უნარი, რასაც ნეიროპლასტიურობა ეწოდება. განმეორებადი გამოცდილება და პრაქტიკა ნერვული ქსელების მუშაობაზე გავლენას ახდენს.მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ ხანგრძლივმა მედიტაციურმა და სულიერმა პრაქტიკამ შესაძლოა ტვინის გარკვეულ სტრუქტურებსა და მათ შორის კავშირებზეც იმოქმედოს.თუმცა მნიშვნელოვანია, განვასხვაოთ ტვინის დროებითი აქტივობის ცვლილება მისი სტრუქტურული გარდაქმნისგან. არსებული კვლევები არ იძლევა საფუძველს, ვამტკიცოთ, რომ ყოველდღიური ლოცვა აუცილებლად ზრდის შუბლის წილის რუხი ნივთიერების სიმჭიდროვეს ან იცავს ადამიანს ასაკობრივი ცვლილებებისგან.2021 წელს გამოქვეყნებულმა სისტემურმა მიმოხილვამ ლოცვის დროს მიმდინარე ფიზიოლოგიური ცვლილებების შესახებ რვა ექსპერიმენტული კვლევა გააანალიზა. ხუთი მათგანი ტვინის აქტივობას, სამი კი ორგანიზმის ფიზიოლოგიურ მაჩვენებლებს შეისწავლიდა.მკვლევრებმა დააფიქსირეს ცვლილებები ნერვულ აქტივობასა და ზოგიერთ ფიზიოლოგიურ მაჩვენებელში, მათ შორის გულისცემასა და სუნთქვასთან დაკავშირებულ პროცესებში. ამასთან, ავტორები ხაზს უსვამენ, რომ კვლევების რაოდენობა ჯერ კიდევ შეზღუდულია და დამატებითი მტკიცებულებებია საჭირო.

1794143271

როგორ აშრობენ სარეცხს ზამთარში ნორვეგიელები - ერთი შეხედვით არალოგიკური, მაგრამ ეფექტური მეთოდი

ზამთარში სახლში სარეცხის გაშრობა ნამდვილი პრობლემაა, განსაკუთრებით გათბობის არარსებობის პირობებში. ყინვის, თოვლისა და მოკლე დღის გამო აივანი სარეცხის გასაშრობად შეუფერებელი ხდება, სველი ტანსაცმელი კი მისაღებ ოთახებში, საძინებლებსა თუ შემოსასვლელებში ინაცვლებს, სადაც შეიძლება მთელი დღის განმავლობაში შრებოდეს. შედეგად იმატებს ტენიანობა, ფანჯრებზე ჩნდება კონდენსატი, ჰაერში კი — უსიამოვნო სუნი. გარდა ამისა, ხანგრძლივი ნესტი ობის გაჩენისთვის ხელსაყრელ პირობებს ქმნის.როგორც ofeminin.pl წერს, სარეცხის სწრაფად გაშრობაში შეიძლება დაგვეხმაროს ერთი „არალოგიკური“ ხრიკი, რომელსაც ნორვეგიელები იყენებენ. მთელი საიდუმლო სწორ განიავებაშია.ნორვეგიელებმა, რომლებიც ხანგრძლივ ზამთარს არიან მიჩვეულნი, მარტივი, მაგრამ ეფექტური სტრატეგია შეიმუშავეს. მთავარი დეტალი მოკლე, მაგრამ ინტენსიური განიავების ჩატარებაა. თუ ფანჯარას სულ რამდენიმე წუთით ფართოდ გამოაღებთ, წარმოიქმნება ჰაერის აქტიური ნაკადი, რომელსაც ტენი სწრაფად გამოაქვს.ერთი შეხედვით ეს არალოგიკურად ჩანს, თუმცა ფიზიკის თვალსაზრისით სკანდინავიური მიდგომა სრულიად გამართლებულია: ქუჩის ცივი ჰაერი გაცილებით ნაკლებ წყლის ორთქლს შეიცავს, ვიდრე ოთახის თბილი ჰაერი. შიგნით შემოსვლისა და გათბობის შემდეგ, ასეთი ჰაერი ბევრად უფრო ეფექტურად იწოვს სარეცხიდან ტენს, ვიდრე ჩაკეტილ ოთახში არსებული ჩამდგარი ჰაერი.არანაკლებ მნიშვნელოვანია ტანსაცმლის სწორად განლაგება:ტანსაცმელი ერთმანეთს არ უნდა ეხებოდეს: რაც უკეთ მოძრაობს ჰაერი მის გარშემო, მით უფრო სწრაფად შრება.სქელი ქსოვილები, როგორიცაა პირსახოცები ან სვიტერები, ისე უნდა გაიშალოს, რომ ჰაერი კარგად უბერავდეს, ხოლო პერანგები და მაისურები უმჯობესია საკიდებზე დაკიდოთ.მოერიდეთ საშრობის ცივ კედელთან მიდგმას და სველი ნივთების პირდაპირ გათბობის რადიატორზე დადებას.ასევე უაღრესად მნიშვნელოვანია სარეცხის კარგად გაწურვა: რაც ნაკლები სისველე დარჩება ქსოვილში გარეცხვის შემდეგ, მით ნაკლები ტენი მოხვდება თქვენი სახლის ჰაერში.სად ჯობს სარეცხის გაშრობა?იდეალური ვარიანტია კარგად განიავებადი სივრცე, სადაც ნივთების თავისუფლად, ერთმანეთზე მიჯრის გარეშე განთავსებაა შესაძლებელი. გამოდგება სამრეცხაო ან კარგი ვენტილაციის მქონე სააბაზანო ოთახი. თუ ასეთი შესაძლებლობა არ გაქვთ, აირჩიეთ ოთახი, რომლის ხშირად განიავებაც შეიძლება.საძინებელი — განსაკუთრებით მაშინ, თუ იქ რამდენიმე ადამიანს სძინავს — საუკეთესო არჩევანი არ არის, რადგან მასში ჭარბი ტენი ადვილად გროვდება.

1794142942

შუქი გაითიშება - გადაამოწმეთ თქვენი მისამართი

9 ნოემბერს შუქი გაითიშება. ინფორმაციას „თელასი" ავრცელებს. „სამგორის რაიონიგადაუდებელი სამუშაოების გამო 11:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: კახეთის გზატკეცილის (ნაწილობრივ), ვარკეთილი-3 I, VIII, X კვარტლების, ვარკეთილის ზემო პლატოს, სამხედრო დასახლების, კალოუბნის და აბაშვილის ქუჩების მოსახლეობას.საბურთალოს რაიონიგადაუდებელი სამუშაოების გამო 11:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: ვაჟა-ფშაველას გამზირის (ნაწილობრივ), ქავთარაძის, ანჯაფარიძის და ნუცუბიძის ქუჩების მოსახლეობას.მთაწმინდის რაიონიგადაუდებელი სამუშაოების გამო 11:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: დაბა კოჯრის და ბეთანიას (ნაწილობრივ) მოსახლეობას.გლდანის რაიონიქსელში გადართვების გამო 01:00 საათიდან 04:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: თიანეთის გზატკეცილის, გლდანის მასივის I, V, VI, VII, VIII მიკრორაიონების (ნაწილობრივ), ხოჭის ტბის, პატარა ტბის, უცნობის, წამალაშვილის, ვეკუას, ხერგიანის, მებაღიშვილის, კალანდაძის, მარჯანიშვილის, წინამძღვრიშვილის, სამხარაძის და ხიზანიშვილის ქუჩების მოსახლეობას",- ნათქვამია განცხადებაში. 

1794142775

მოლდოვა საბჭოთა კავშირის ყველაზე ცუდი პრაქტიკის გზას მიჰყვება - დიმიტრი პესკოვი

მოლდოვა საბჭოთა კავშირის ყველაზე ცუდი პრაქტიკის გზას მიჰყვება, – განაცხადა რუსეთის პრეზიდენტის პრესმდივანმა, დიმიტრი პესკოვმა.კრემლის პრესსპიკერის თქმით, კიშინეუს გეგმები, რომელიც დნესტრისპირეთის ლიდერს, ვადიმ კრასნოსელსკის ქვეყნიდან გასვლას უკრძალავს, საბჭოთა ეპოქის ყველაზე უარესი პრაქტიკის მაგალითია.ადრე მოლდოვის რეინტეგრაციის ბიურომ განაცხადა, რომ კიშინეუ აპირებს, დნესტრისპირეთის ლიდერს მოსკოვში ვიზიტის შემდეგ ხუთი წლის განმავლობაში ქვეყნიდან გასვლა აუკრძალოს.„იცით, ეს საბჭოთა კავშირის ყველაზე ცუდი პრაქტიკაა, ვიტყოდი. მაშინ ხალხს საზღვარგარეთ მოგზაურობა ეკრძალებოდა. ახლა მოლდოველები ამ გზას მიჰყვებიან. უკან მომავალში“, – განაცხადა პესკოვმა.4 ნოემბერს რუსეთის პრეზიდენტმა, ვლადიმერ პუტინმა ვადიმ კრასნოსელსკის კრემლში საპატიო ორდენი გადასცა, რამაც მოლდოვის ოფიციალური პირების კრიტიკა გამოიწვია.

1794142682

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო განცხადებას ავრცელებს

უფლისციხის მუზეუმ-ნაკრძალთან დაკავშირებით ცალკეული პირებისა და მედიასაშუალებების მიერ გავრცელებული განცხადებები არ ასახავს ძეგლზე არსებულ რეალურ მდგომარეობას და საზოგადოების შეცდომაში შეყვანას ისახავს მიზნად, - ნათქვამია კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს განცხადებაში.სააგენტო აღნიშნავს, რომ განსაკუთრებით შემაშფოთებელია საკითხის ფაქტობრივი გარემოებებისგან მოწყვეტით წარმოჩენა.„განხორციელებული გამაგრებითი და გადაუდებელი საკონსერვაციო ღონისძიებების შედეგად, დღეის მდგომარეობით, სპეციალისტების მიერ ვიზიტორთათვის უშუალო საფრთხის შემცველი გარემოებები გამოვლენილი არ არის.ამასთან, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ უფლისციხე რთული ბუნებრივი გარემოს პირობებში არსებული უნიკალური კლდეში ნაკვეთი ძეგლია, რომლის დაცვა მუდმივ კვლევას, დაკვირვებასა და შესაბამის ჩარევებს საჭიროებს. სწორედ ამ მიზნით, წლების განმავლობაში მიმდინარეობს ძეგლის მდგომარეობის შესწავლა და მონიტორინგი. 2019 წლიდან დაიწყო ადგილობრივი ქვიშაქვისა და მასზე კლიმატური პირობების ზემოქმედების კვლევაც. სპეციალისტთა ჩართულობით განხორციელდა სამხრეთ-დასავლეთით არსებული კლდოვანი მასივის სკანირება, დაზიანებული უბნების გამოვლენა, გამაგრება და ანკერირება. არსებული ბუნებრივი გამოწვევების პარალელურად, ძეგლის მუდმივი შეფასება და შესაბამისი პრევენციული და საკონსერვაციო ღონისძიებების გატარების პროცესი მომავალშიც გაგრძელდება.კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაცვასთან დაკავშირებული საკითხების ობიექტური შეფასება უნდა ეფუძნებოდეს სპეციალისტების დასკვნებსა და ფაქტებს და არა დაუსაბუთებელ განცხადებებს", - აცხადებს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო.

1794142557

რა დაემართება თქვენს ორგანიზმს, თუ ყოველდღიურად თაფლს მიიღებთ

რაფინირებული შაქრის ჭარბი რაოდენობა ჯანმრთელობისთვის კარგი არ არის და ეს ეჭვგარეშეა, მაგრამ ბუნება გვაძლევს შაქრის გემრიელ ნაზავს ნატურალური ხილისა თუ თაფლის სახით.როდესაც თქვენ ეძებთ დამატკბობელს, ყოველთვის მიმართეთ ნატურალურ თაფლს, ის უამრავ სარგებელს მოგიტანთ.წონის დაკლება.რაციონიდან გამორიცხეთ შაქრის შემცველი ყველა პროდუქტი, გარდა თაფლისა, რადგან მას ძალიან განსხვავებული და ჯანსაღი შემადგენლობა აქვს, ვიდრე ჩვეულებრივ დამატკბობლებს.თაფლი ხელს უწყობს მეტაბოლიზმს და ორგანიზმის დეტოქსიკაციას. თუ დილით უზმოზე მიიღებთ თაფლს თბილ წყალთან და ლიმონთან ერთად, გათავისუფლდებით ტოქსინებისა და ზედმეტი ცხიმისგან.სუფთა კანი.თაფლი საოცარი ანტიოქსიდანტია, ამასთან, მისი ანტიბაქტერიული თვისებები ხელს უწყობს კანის მდგომარეობის გაუმჯობესებას.თაფლი ასევე კანის მოვლის ნატურალური საშუალებაა. წაისვით თაფლი სახეზე, რათა მოიშოროთ ყველა ლაქა. თაფლი შესანიშნავი სამკურნალო საშუალებაა სხვა დაავადებებისთვის, როგორიცაა ჭია და ფსორიაზი. ის ასევე ებრძვის ანთებას და სიმშრალეს.დაბალი ქოლესტერინი.თაფლში შემავალი ყველა ვიტამინი და კომპონენტი ხელს უწყობს ქოლესტერინის დონის შემცირებას. თუ ყოველდღიურად მოიხმართ თაფლს, ის დაგეხმარებათ ორგანიზმში არსებული ჭარბი ქოლესტერინის კონტროლში.კარგი მეხსიერება.მკვლევრებმა დაამტკიცეს, რომ თაფლი ხელს უწყობს უჯრედული თავდაცვის ანტიოქსიდანტური სისტემის აღდგენას, რაც საბოლოოდ იწვევს მეხსიერების გაუმჯობესებას.მშვიდი ძილი.თაფლში არსებული შაქარი ხელს უწყობს სისხლში ინსულინის დონის ამაღლებას, რომელიც საბოლოოდ გამოყოფს სეროტონინს. ამის შემდეგ, სეროტონინი კვლავ გადაიქცევა მელატონინად, ეს ჰორმონი კი პასუხისმგებელია ჩვენს მშვიდ ძილზე.გულის დაავადებათა პრევენცია.გულის დაავადების თავიდან ასაცილებლად აიღეთ თაფლი და შეურიეთ დარიჩინს. ეს ხელს შეუწყობს გულის არტერიების და ვენების გაფართოებას.თბილ წყალში დაამატეთ 1-2 სუფრის კოვზი თაფლი 1/3 ჩაის კოვზ დარიჩინთან ერთად. დალიეთ ეს ყოველდღიურად და დააკვირდით პოზიტიურ ცვლილებებს.დაემშვიდობეთ სტრესს.თაფლი ამშვიდებს ნერვებს და ხსნის ყველა დაღლილობას თქვენი სხეულიდან. ის შეიცავს გლუკოზას, რომელიც აუცილებელია ნეირონების სწორად მუშაობისთვის. თაფლი სწრაფად შეიწოვება სისხლში და სწრაფადვე გაგრძნობინებთ სიმშვიდეს, ის ასევე აგარიდებთ ფსიქოლოგიურ სტრესს თუ დისკომფორტს.ჯანმრთელი კუჭი.თაფლის ყოველდღიური მიღება იცავს თქვენს ორგანიზმს ისეთი დაავადებისგან, რომელიც დაკავშირებულია საჭმლის მომნელებელ ტრაქტთან. ის ასევე ხელს უწყობს ლორწოვან გარსში არსებული მცირე ჭრილობების შეხორცებას.თაფლი ნივრით.როდესაც თაფლი შერწყმულია სხვა ბუნებრივ საშუალებებთან, რომლებსაც აქვთ ძლიერი ანტისეპტიკური თვისებები, მისი ღირებულება ათჯერ იზრდება.თუ თაფლს ნიორს აურევთ, ის გააძლიერებს თქვენს იმუნურ სისტემას.დაიწყეთ ერთი კბილი ნივრის მიღება თაფლთან ერთად და თავს გაცილებით ენერგიულად იგრძნობთ.და ბოლოს, დღეიდან თქვენ უფრო მეტი იცით თაფლის უპირატესობის და სასარგებლო თვისებების შესახებ, დროა ჩართოთ ის თქვენს რუტინაში და იცხოვროთ ტკბილად და ბედნიერად.

1794142316

პრაქტიკულად აჩერებს დაძველების პროცესს - როგორ შევინახოთ პური სწორად

ბევრი ადამიანი ფიქრობს, რომ მაცივარი საუკეთესო ადგილია პურის შესანახად, თუმცა სპეციალისტები საპირისპიროს ამტკიცებენ. მათი თქმით, მაცივარი ნამდვილად ანელებს ობის წარმოქმნას, მაგრამ ამავდროულად პური ბევრად უფრო სწრაფად შრება, კარგავს გემოს და მალე ძველდება.როგორ შევინახოთ პური სწორად?პურის შენახვის საუკეთესო მეთოდი დამოკიდებულია მის ტიპზე და იმაზე, თუ როდის აპირებთ მის მოხმარებას.ხრაშუნაასეთი პური უმჯობესია ქაღალდის ჩანთაში, ოთახის ტემპერატურაზე შეინახოთ. ქაღალდი ჰაერის ცირკულაციას უზრუნველყოფს და ქერქის სასიამოვნო სიხრაშუნეს ინარჩუნებს.სპეციალისტები პლასტმასის პარკების გამოყენებას არ გვირჩევენ, რადგან ისინი ტენიანობას აკავებს და ხრაშუნა ქერქს არბილებს.მოკლევადიანი შენახვათუ პურის რამდენიმე დღეში შეჭმას აპირებთ, დატოვეთ იგი სამზარეულოში, ოთახის ტემპერატურაზე. დაჭრილი პურის შემთხვევაში, მოათავსეთ იგი მოჭრილი მხარით ქვემოთ, პირდაპირ საჭრელ დაფაზე. ეს ბუნებრივი ბარიერი ხელს უშლის პურის გამოშრობას. დამატებით შეგიძლიათ ზემოდან ქაღალდის ჩანთა გადააფაროთ.გრძელვადიანი შენახვის საუკეთესო გზათუ პურის რამდენიმე დღეში გამოყენებას არ აპირებთ, საუკეთესო გამოსავალი მისი გაყინვაა. სპეციალისტების თქმით, გაყინვა პრაქტიკულად აჩერებს პურის დაძველების პროცესს. ეს მეთოდი ეფექტურია როგორც მთლიანი, ისე დაჭრილი პურისთვის.გაყინვამდე პური ჰერმეტულ პარკში მოათავსეთ და შეძლებისდაგვარად გამოუშვით ზედმეტი ჰაერი.როგორ გავალღოთ გაყინული პური?გალღობის დროს პური ჯერ ამოიღეთ პარკიდან, რადგან შეფუთვაში დაგროვილმა კონდენსატმა შესაძლოა ის დაანესტიანოს. შემდეგ დატოვეთ ოთახის ტემპერატურაზე სრულ გალღობამდე.თუ გსურთ, რომ პურმა ახლად გამომცხვარი პროდუქტის გემო და ტექსტურა დაიბრუნოს, გალღობის შემდეგ რამდენიმე წუთით გაათბეთ ღუმელში. ეს მეთოდი ქერქის სიხრაშუნესა და შიგთავსის რბილობს აღადგენს.

1794142126

„18 დან 24 თვემდე არ აქვს მშობელს უფლება ეს საკვები შეიტანოს რაციონში“ – ბიძინა კულუმბეგოვის გაფრთხილება

ალერგოლოგ-იმუნოლოგი ბიძინა კულუმბეგოვი პოდკასტში „KiDoc თამარ ობგაიძესთან ერთად“ ბავშვთა კვების შესახებ საუბრობს და საზოგადოებას მნიშვნელოვან რჩევას უზიარებს.„რაც უფრო მეტია ღებინება, ბავშვი უფრო მეტად მძიმდება. იზრდება დეჰიდრატაციის ხარისხი და ელექტროლიტების დანაკარგი. როგორც კი ორ ფაქტს დააფიქსირებს ოჯახი, უნდა მიიტანონ ეჭვი, რომ ეს არის ძროხის რძის ცილით გამოწვეული ენტეროკოლიტური სინდრომი. ეს მნიშვნელოვანია და ხანდახან არის შემთხვევები ეტყვიან, გავიდა უკვე სამი თვე და ვცადოთ კვერცხი.ბავშვს, რომელსაც პედიატრისგან ეს დიაგნოზი ექნება საბოლოოდ და ალერგოლოგისგან ბეჭედდარტყმული, ოჯახს და მშობელს არ აქვს უფლება 18- 24 თვის მანძილზე რაციონში შეიტანოს ეს საკვები“, – ამბობს ბიძინა კულუმბეგოვი. 

1794141840

შეუძლია თუ არა ადამიანის ხმას ბიოლოგიური ასაკისა და დემენციის რისკის გამოვლენა - კვლევა

ადამიანის ხმა შესაძლოა გაცილებით მეტ ინფორმაციას ინახავდეს ჯანმრთელობის შესახებ, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს. მეცნიერები იკვლევენ, შესაძლებელია თუ არა საუბრის ტემპის, ხმის ტემბრის, პაუზებისა და მეტყველების თავისებურებების დახმარებით ბიოლოგიური დაბერებისა და დემენციის ადრეული ნიშნების ამოცნობა.ასაკის მატებასთან ერთად ადამიანის მეტყველება გარკვეულ ცვლილებებს განიცდის. შესაძლოა შეიცვალოს საუბრის სისწრაფე, სიტყვების გახსენების დრო, წინადადებების აგების უნარი და ხმის სიმტკიცე. მსგავსი ცვლილებები ზოგჯერ ტვინის ფუნქციონირების ცვლილებებსაც უკავშირდება.მკვლევრების განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევს ის ფაქტი, რომ კოგნიტიური დარღვევების მქონე ადამიანებს შესაძლოა საუბრის დროს უფრო ხშირად ჰქონდეთ ხანგრძლივი პაუზები, უჭირდეთ საჭირო სიტყვების გახსენება ან აზრის თანმიმდევრულად გადმოცემა.როგორ შეიძლება ხმამ დემენციის რისკი გამოავლინოს?მეცნიერები ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით აანალიზებენ ადამიანის მეტყველების ჩანაწერებს. სპეციალური ალგორითმებით სწავლობენ საუბრის სისწრაფეს, პაუზების სიხშირეს, სიტყვების შერჩევას, წინადადებების სტრუქტურასა და ხმის აკუსტიკურ მახასიათებლებს.ამ მონაცემების ერთობლიობამ შესაძლოა გამოავლინოს ისეთი ცვლილებები, რომლებიც ჩვეულებრივი მოსმენით რთულად შესამჩნევია.კვლევის კიდევ ერთი მიმართულებაა ბიოლოგიური ასაკის შეფასება. მეცნიერები ცდილობენ დაადგინონ, შეიძლება თუ არა ხმის მახასიათებლების გამოყენება ორგანიზმის დაბერების პროცესის შესაფასებლად და ასაკთან დაკავშირებული ჯანმრთელობის ცვლილებების გამოსავლენად.ნიშნავს თუ არა ეს, რომ დემენციის დიაგნოსტიკა ხმის ჩანაწერით იქნება შესაძლებელი?ჯერჯერობით არა. მიუხედავად იმისა, რომ მეტყველების ანალიზი პერსპექტიულ მიმართულებად მიიჩნევა, ის დემენციის დამოუკიდებელი დიაგნოსტიკური მეთოდი არ არის. ხმის ცვლილებაზე შეიძლება გავლენა მოახდინოს დაღლილობამ, სტრესმა, დეპრესიამ, სმენის პრობლემებმა და სხვა ჯანმრთელობის მდგომარეობებმა.მომავალში ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული ხმოვანი ანალიზი შესაძლოა ექიმებს დაეხმაროს კოგნიტიური ცვლილებების დროულად შემჩნევაში და იმ ადამიანების გამოვლენაში, რომლებსაც დამატებითი სამედიცინო შეფასება სჭირდებათ.ეს მიმართულება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან დემენციის ადრეული ნიშნების დროული ამოცნობა დაავადების მართვისა და პაციენტის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებისთვის მნიშვნელოვანი ნაბიჯია.

1794141834

ალცჰაიმერის დაავადების პრევენციის ახალი იმედი - ექსპერიმენტულმა პრეპარატმა ტვინში სისხლის მიმოქცევა გააუმჯობესა

მეცნიერებმა ალცჰაიმერის დაავადების პრევენციის მიმართულებით ახალი იმედისმომცემი შედეგები მიიღეს. აშშ-ის მისურის უნივერსიტეტის მკვლევრების მიერ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ პრეპარატმა რაპამიცინმა შესაძლოა ტვინში სისხლის მიმოქცევა გააუმჯობესოს იმ ადამიანებში, რომლებსაც ალცჰაიმერის განვითარების გენეტიკურად მომატებული რისკი აქვთ.კვლევაში 45-დან 65 წლამდე ასაკის ჯანმრთელი ადამიანები მონაწილეობდნენ. მათ შორის იყვნენ APOE4 გენის ვარიანტის მატარებლებიც - ეს გენეტიკური თავისებურება ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების მომატებულ რისკთან არის დაკავშირებული.მონაწილეები ოთხი კვირის განმავლობაში ყოველდღიურად რაპამიცინის დაბალ დოზას იღებდნენ. შედეგებმა აჩვენა, რომ APOE4 გენის მატარებლებში ტვინის რამდენიმე უბანში სისხლის მიმოქცევა 15%-ზე მეტად გაუმჯობესდა. განსაკუთრებით შესამჩნევი ცვლილებები ქალ მონაწილეებში დაფიქსირდა. მსგავსი გაუმჯობესება იმ ადამიანებში არ გამოვლენილა, რომლებსაც აღნიშნული გენის ვარიანტი არ ჰქონდათ.მკვლევრების განმარტებით, ტვინში სისხლის მიმოქცევის დარღვევა ალცჰაიმერის დაავადების სიმპტომების გამოვლენამდე მრავალი წლით ადრე შეიძლება დაიწყოს. სწორედ ამიტომ, ამ პროცესზე ადრეულ ეტაპზე ზემოქმედება შესაძლოა დაავადების განვითარების შეფერხების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება გახდეს.რაპამიცინი მედიცინაში უკვე გამოიყენება, ძირითადად ორგანოთა გადანერგვის შემდეგ იმუნური სისტემის აქტივობის შესამცირებლად. ბოლო წლებში მეცნიერები ასევე სწავლობენ მის შესაძლო გავლენას დაბერების პროცესზე და ტვინის ჯანმრთელობაზე.მიუხედავად იმედისმომცემი შედეგებისა, მკვლევრები ხაზს უსვამენ, რომ კვლევა მცირე მასშტაბის იყო და მასში მხოლოდ 23 მონაწილემ დაასრულა მონაწილეობა. ამ ეტაპზე არ არის დადასტურებული, რომ პრეპარატი ალცჰაიმერის დაავადების თავიდან აცილებას ან მეხსიერების შენარჩუნებას უზრუნველყოფს. ამის დასადგენად უფრო მასშტაბური და ხანგრძლივი კლინიკური კვლევებია საჭირო.

1794141584

რატომ აქვს ჭურჭლის ღრუბელს სხვადასხვა ფერი - საიდუმლო, რომელზეც დიასახლისების უმეტესობას არ უფიქრია

ჭურჭლის რეცხვა ნამდვილად არაა სასიამოვნო, მაგრამ ეს საქმიანობა ძალიან ბევრი დიასახლისის ყოველდღიური რუტინაა.გიფიქრიათ როდისმე, თუ რატომ აქვს ჭურჭლის სარეცხის ღრუბლებს სხვადასხვა ფერი? შესაძლოა, ფიქრობთ, რომ ეს უბრალოდ სილამაზისთვისაა, მაგრამ ასე ნამდვილად არაა. ამის შესახებ გამოცდილმა დიასახლისებმაც კი არაფერი იციან.როგორც წესი, მათ სხვადასხვა შეფერილობას ძალიან ბევრი ადამიანი მარკეტინგულ ხრიკად აღიქვამს. სინამდვილეში კი ფერი-ჭურჭლის სარეცხი ღრუბლის მთავარი მახასიათებელია. ღრუბლის ერთი ზედაპირი, როგორც წესი, უხეში ბოჭკოებისგანაა დამზადებული. ეს მხარე მიმწვარი და ძნელად მოსაცილებელი ნარჩენებისთვის გამოიყენება და სწორედ მათ უნდა მიაქციოთ ყურადღება.თუ ღრუბელი მწვანე ფერისაა - ის ძნელად მოსაშორებელი ნარჩენებისთვისაა განკუთვნილი, მისი მაგარი ზედაპირი გაცილებით უხეშია და ამიტომ ნაზ ზედაპირზე შესაძლოა ნაკაწრებიც კი დატოვოს. ამიტომ, ფრთხილად უნდა გამოიყენოთ ასეთ ჭურჭელთან. ემალირებული ჭურჭელიც კი შეიძლება დააზიანოს ასეთმა უხეშმა ღრუბელმა, ამიტომ ღრუბლის შერჩევისა თუ გამოყენებისას, მისი ფერი აუცილებლად გაითვალისწინეთ.თუ ღრუბელს წითელი შეფერილობა აქვს - მისი სახეხი ნაწილი საშუალო სიმაგრისაა. ეს ფერი გაცილებით ოპტიმალური არჩევანია. წითელი ღრუბლით საჭმლის ნარჩენებსაც კარგად მოაშორებთ და არც ნაკაწრების გაჩენის საფრთხე ემუქრება თქვენს ჭურჭელს.რაც შეეხება ყვითელ ფერს - ეს ყველაზე რბილი ვარიანტია. ამ ღრუბლით თამამად შეგიძლიათ მინის და ფაიფურის ნაზი ჭიქები გარეცხოთ. ნაკაწრები გამორიცხულია.

1794141077

საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი ჩეხეთის დეპუტატთა პალატის თავმჯდომარის, ტომიო ოკამურას ოფიციალური მოწვევით, პრაღაში გაემგზავრა

შალვა პაპუაშვილი ჩეხეთის რესპუბლიკაში ოფიციალური ვიზიტით, საპარლამენტო დელეგაციასთან ერთად გაემგზავრა.ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში, ქალაქ პრაღაში დაგეგმილია მაღალი დონის შეხვედრები ჩეხეთის რესპუბლიკის საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების წარმომადგენლებთან.საქართველოს საპარლამენტო დელეგაციის შემადგენლობაში, რომელსაც შალვა პაპუაშვილი ხელმძღვანელობს, შედიან:სოზარ სუბარი - საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე; ზვიად შალამბერიძე - საქართველოს პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, საქართველო-ჩეხეთის საპარლამენტო მეგობრობის ჯგუფის ხელმძღვანელი; ალუდა ღუდუშაური - საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე; ირმა ზავრადაშვილი - ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარის მოადგილე.