1784120025
თიბისი კაპიტალმა მაკროეკონომიკური განახლება გამოაქვეყნა
ბოლო ოთხ კვარტალში
მიმდინარე ანგარიშის
ბალანსი, რეინვესტიციების
გარეშე, დადებითიაპირველ
კვარტალში მიმდინარე
ანგარიშის სეზონურად
შესწორებულმა პროფიციტმა,
რეინვესტირებული
შემოსავლების
გამორიცხვით, მშპ-ის 0.1%
შეადგინა (სეზონურად
შესწორებამდე მშპ-ის 3.2%-ის
დეფიციტი). ერთი მხრივ,
დადებითი ბალანსი წინა სამ
კვარტალთან შედარებით
საკმაოდ შემცირებულია.
მეორე მხრივ, აღსანიშნავია,
რომ პროფიციტი შენარჩუნდა
ახლო აღმოსავლეთში
მიმდინარე აქტიური
საომარი მოქმედებების
მიუხედავად, თიბისი
კაპიტალის მოლოდინების
შესაბამისად, რაც, მათ
შორის, მარტში ექსპორტის
მხრიდან ტურიზმის
დანაკლისისა და ნავთობის
გაძვირებული იმპორტის
დაბალანსებას
უკავშირდება.პრაქტიკული
თვალსაზრისით, მიმდინარე
ანგარიშის პროფიციტი
ნიშნავს, რომ საქართველო
დანარჩენი მსოფლიოს
მიმართ წმინდა კრედიტორი
იყო, ანუ უცხოურ ვალუტაში
რეზიდენტების შემოსავლები
ხარჯებს აღემატებოდა.
მიმდინარე ანგარიში
სწორედ ამ ბალანსს ასახავს
- ქვეყანა მეტ შემოსავალს
იღებს თუ მეტს ხარჯავს
დანარჩენ მსოფლიოსთან
საგარეო ვაჭრობისა და
ფულადი ნაკადების (მათ
შორის, ფულადი გზავნილები,
შრომის ანაზღაურება,
დივიდენდები,
რეინვესტიცია, საპროცენტო
ხარჯები) ჭრილში.
სარკისებური პრინციპით,
ფინანსური ანგარიში
მიუთითებს, თუ როგორ
დაიხარჯა პროფიციტი
საზღვარგარეთ ან როგორ
დაფინანსდა დეფიციტი
საზღვარგარეთიდან
(მაგალითად, პირდაპირი ან
პორტფელური ინვესტიციების
გზით).2025 წლამდე მიმდინარე
ანგარიშის სეზონურად
შესწორებული პროფიციტი
მხოლოდ ერთხელ, 2022 წლის
მესამე კვარტალში
ფიქსირდებოდა,
რუსეთ-უკრაინის ომის
დაწყებიდან მალევე. 2025 წლის
მეორე კვარტლიდან კი ეს
ბალანსი, ზედიზედ ოთხი
კვარტალია, დადებითია და ამ
პერიოდში მშპ-ის 1%-ს
შეადგენს, რაც ისტორიული
მონაცემების ჭრილში
ყველაზე მაღალი
მაჩვენებელია. აღნიშნული
გასული ერთ წლის
განმავლობაში ლარის
გაცვლითი კურსისა და
სავალუტო რეზერვების
ზრდის ერთ-ერთ ძირითად
მხარდამჭერ ფაქტორს
წარმოადგენს.რა
განსაზღვრავს საგარეო
ბალანსს? ბოლო ოთხ
კვარტალში, სავალუტო
შემოდინებების მხრივ,
ყველაზე მსხვილი
კომპონენტები საქონლის
ექსპორტი (მშპ-ის 26.4%),
ტურიზმიდან შემოსავლები
(12.3%), წმინდა ფულადი
გზავნილები (10.9%) და
ინფორმაციისა და
კომუნიკაციის
ტექნოლოგიების (ICT)
მომსახურების ექსპორტი (3.8%)
იყო. გასავლების კუთხით,
ყველაზე მსხვილი ნაკადი
კვლავ საქონლის იმპორტია
(44.1%), ხოლო დივიდენდებსა და
საპროცენტო ხარჯებზე
ერთობლივად მშპ-ის 4.5%
მოდიოდა. საერთო ჯამში,
როგორც ზემოთ აღინიშნა,
მიმდინარე ანგარიში
რეინვესტირებული
შემოსავლების გამოკლებით
პროფიციტშია, მისი ჩათვლით
(მშპ-ის 2.9%) კი დეფიციტი
მშპ-ის 1.9%-ს შეადგენს.რაც
შეეხება უშუალოდ 2026 წლის
პირველ კვარტალს, სეზონური
ფაქტორების
გამორიცხვამდე, მიმდინარე
ანგარიშის ბალანსში 298
მილიონი აშშ დოლარის
დეფიციტი ფიქსირდებოდა.
ამასთან, დეფიციტი გასული
წლის პირველ კვარტალთან
შედარებით 271 მილიონი აშშ
დოლარით, ანუ 48%-ით არის
შემცირებული. საგარეო
ბალანსის გაუმჯობესებას,
ისევე როგორც 2025 წელს,
მეტწილად ICT სექტორის
მომსახურების ექსპორტი
განაპირობებდა, რომელიც
წლიურად 167 მილიონი აშშ
დოლარით გაიზარდა.
დამატებით 190 მილიონი აშშ
დოლარის ზრდა მოდიოდა
ფულადი გზავნილების
მატებაზე, გადახდილი
დივიდენდების
შემცირებაზე, საქონლით
ვაჭრობის ბალანსის
გაუმჯობესებასა და
უცხოეთში დასაქმებიდან
მიღებული შემოსავლების
ზრდაზე. საპირისპიროდ, 84
მილიონი აშშ დოლარით
გაუარესდა
ტრანსპორტირების
მომსახურების წმინდა
ექსპორტი, სატვირთო
გადაზიდვების
მომსახურების როგორც
ექსპორტის კლების, ასევე
იმპორტის ზრდის
ფონზე.ფინანსური
ანგარიშის მხრივ,
პირდაპირმა უცხოურმა
ინვესტიციებმა,
რეინვესტირებული
შემოსავლების
გამორიცხვით, პირველ
კვარტალში 110 მილიონი აშშ
დოლარი შეადგინა და, წინა
წლების დინამიკის
მსგავსად, შედარებით დაბალ
ნიშნულზე
რჩება.პორტფელური
ინვესტიციებიდან წმინდა
შემოდინებებმა 452 მილიონ
აშშ დოლარს მიაღწია,
საიდანაც 265 მილიონი აშშ
დოლარი რეზიდენტების მიერ
უცხოური აქტივების
რეალიზაციაზე მოდიოდა -
ძირითადად, სავალო ფასიანი
ქაღალდების გაყიდვის
შედეგად - ხოლო 187 მილიონი
აშშ დოლარი -
საზღვარგარეთიდან მოზიდულ
ახალ სახსრებზე. ამ ფონზე,
საქართველოს რეზიდენტების
მფლობელობაში არსებული
უცხოური პორტფელური
აქტივების მოცულობა,
რომელიც ბოლო წლებში
მნიშვნელოვნად გაიზარდა,
მარტის მდგომარეობით, 2025
წლის ბოლოსთან შედარებით,
4.5%-ით შემცირდა 4.6 მილიარდ
აშშ დოლარამდე, რაც მშპ-ის
11.7%-ია.ამავდროულად,
ქვეყანამ 137 მილიონი აშშ
დოლარით მეტი საგარეო ვალი
დაფარა, ვიდრე აიღო, რაც
გასული წლის დინამიკასთან
თანხვედრაშია. მათ შორის,
მთავრობის ვალის წმინდა
კლებაზე 73 მილიონი აშშ
დოლარი მოდიოდა.ჯამურად,
ვინაიდან ერთობლივი
შემოდინებები გასავლებს
აღემატებოდა, მთლიანი
სავალუტო რეზერვები
პირველ კვარტალში 148
მილიონი აშშ დოლარით
გაიზარდა. უახლესი
მონაცემებით, ზრდა მეორე
კვარტალში კიდევ უფრო
დაჩქარდა, რაც სავალუტო
ბაზარზე ბოლო თვეებში
არსებულ სიჭარბეს
უკავშირდება. ივნისის
მდგომარეობით, მთლიანმა
რეზერვებმა 7.1 მილიარდ აშშ
დოლარს მიაღწია, რაც წინა
კვარტალთან შედარებით 800
მილიონი აშშ დოლარით მეტია.
ამავე პერიოდში წმინდა
სავალუტო რეზერვებმა,
საერთაშორისო სავალუტო
ფონდის ნასესხობის
სპეციალური უფლების
გარეშე (469 მილიონი აშშ
დოლარი), ჩვენი შეფასებით, 4.6
მილიარდი აშშ დოლარი
შეადგინა.გაზრდილი წმინდა
სავალუტო შემოდინებების
გათვალისწინებით,
მოსალოდნელია, რომ
მიმდინარე ანგარიშის
ბალანსი მეორე კვარტალში
დამატებით გაუმჯობესდა.
წლის მეორე ნახევარში
საბაზო სცენარი კვლავ
სავალუტო შემოდინებების
შედარებით ნორმალიზებას
მოიაზრებს, თუმცა ახლო
აღმოსავლეთში ხელახალი
ესკალაციის ფონზე
გაურკვევლობის დონე კვლავ
გაზრდილია. თიბისი
კაპიტალის პროგნოზით, 2026
წელს მიმდინარე ანგარიშის
დეფიციტი მშპ-ის 1.5% იქნება,
რეინვესტირებული
შემოსავლების გამორიცხვით
კი პროფიციტი, დაახლოებით,
1%-ს მიაღწევს.იხილეთ
პუბლიკაციის სრული ვერსია
შემდეგ ბმულზე:
https://tbccapital.ge/ge/publications/all-publications/singleview/30007587-macro-update-georgia