1791297840

მშობლების ხშირი ყვირილის შემდეგ ჩამოყალიბებული 8 ჩვევა, რომლებიც ადამიანს ზრდასრულობაშიც მიჰყვება - ფსიქოლოგის განმარტება

ზოგჯერ ზრდასრულ ადამიანს საკუთარი რეაქციები თავადაც უკვირს: რატომ განიცდის შენიშვნას ასე მძაფრად, რატომ ეშინია კონფლიქტების ან რატომ ცდილობს გამუდმებით ყველას ასიამოვნოს?მიზეზი შესაძლოა არა მის ხასიათში, არამედ ბავშვობის გამოცდილებაში იმალებოდეს. როდესაც ბავშვი ხშირად აწყდება მშობლების ყვირილს, მისი ფსიქიკა სწავლობს არა თავისუფლად ცხოვრებას, არამედ დაძაბულ გარემოსთან შეგუებას. დროთა განმავლობაში თავდაცვის ეს მექანიზმები ჩვევად იქცევა და ადამიანს ზრდასრულ ასაკშიც შეიძლება გაჰყვეს.ქცევის ბევრ თავისებურებას ღრმა ემოციური საფუძველი აქვს. განვიხილოთ, რა ჩვევები შეიძლება ჩამოუყალიბდეთ ადამიანებს, რომელთა ბავშვობაც ხშირად აწეული ხმის ფონზე მიმდინარეობდა.1. ნამდვილი ემოციების დამალვის ჩვევაბავშვი სწრაფად ხვდება: თუ ბრაზს, წყენას ან უთანხმოებას გამოხატავს, შესაძლოა გაბრაზების მორიგი აფეთქება გამოიწვიოს. ამიტომ ის საკუთარი განცდების დამალვას იწყებს და ცდილობს, „მოსახერხებელი“, მშვიდი და უპრეტენზიო იყოს.ზრდასრულ ასაკში ასეთ ადამიანს შეიძლება გაუჭირდეს საკუთარ სურვილებსა და გრძნობებზე საუბარი. ის იტანს დისკომფორტს, თავს არიდებს სერიოზულ საუბრებს და გულწრფელობას ხშირად დუმილს ამჯობინებს.მის შიგნით კვლავ რჩება შიში: გულახდილობა ისევ დასჯით ან უარყოფით დასრულდება.2. მუდმივი საფრთხის მოლოდინიბავშვები, რომლებიც სახლში დაძაბულ გარემოს არიან მიჩვეულნი, ხშირად სტრესის მიმართ განსაკუთრებით მგრძნობიარენი ხდებიან. მათი ნერვული სისტემა თითქოს გამუდმებით ამოწმებს გარემოს — ხომ არ მოხდება რაიმე ცუდი?ზრდასრულ ასაკში ადამიანი შეიძლება მაშინაც ღელავდეს, როდესაც რეალური საფრთხე არ არსებობს. უმნიშვნელო პრობლემა კატასტროფად ეჩვენება, გეგმების მოულოდნელი ცვლილება კი ძლიერ შფოთვას იწვევს.ორგანიზმი კვლავ ისე რეაგირებს, თითქოს თავის დაცვა ისევ აუცილებელია.3. კრიტიკის მიმართ მტკივნეული დამოკიდებულებათუ ბავშვობაში შეცდომებს ყვირილი და ბრალდებები მოჰყვებოდა, ზრდასრულ ასაკში შენიშვნა შეიძლება დახმარებად კი არა, თავდასხმად აღიქმებოდეს.ასეთი ადამიანი ხშირად მაშინვე დანაშაულის გრძნობას განიცდის, იწყებს თავის მართლებას ან შინაგანად იკეტება.მას უჭირს კონსტრუქციული უკუკავშირის დაგმობისგან გამიჯვნა, რადგან წარსულში კრიტიკა განვითარებასთან კი არა, შიშთან იყო დაკავშირებული.4. ხმამაღალი ხმის მიმართ განსაკუთრებული მგრძნობელობაზოგიერთი ადამიანისთვის ხმის აწევა ნამდვილ ემოციურ გამღიზიანებლად იქცევა. გაღიზიანებულ თანამოსაუბრესთან ჩვეულებრივმა საუბარმაც კი შეიძლება დაძაბულობა, გაჩუმების ან იქაურობის დატოვების სურვილი გამოიწვიოს.ამის მიზეზი ისაა, რომ ტვინი იმახსოვრებს საფრთხესთან დაკავშირებულ სიტუაციებს. წარსულში ხმამაღალი ხმა საშიშროებას ნიშნავდა, ამიტომ სხეულმა შესაძლოა თავდაცვითი რეაქცია ავტომატურად ჩართოს მაშინაც კი, როდესაც ადამიანი ამჟამად უსაფრთხო გარემოშია.5. ურთიერთობებში სიფრთხილე და ნდობის სირთულეროდესაც ბავშვი შემაშფოთებელ გამოცდილებას სწორედ ყველაზე ახლობელი ადამიანებისგან იღებს, მისთვის უფრო რთული ხდება იმის დაჯერება, რომ ურთიერთობები შეიძლება მშვიდი და საიმედო იყოს.ზრდასრულ ასაკში ეს შეიძლება მუდმივ ეჭვებში, პარტნიორისთვის გულის გადაშლის შიშში ან ღალატის მოლოდინში გამოიხატებოდეს.ადამიანს სიახლოვე სურს, თუმცა ამავე დროს ეშინია, რომ მას ტკივილი და იმედგაცრუება მოჰყვება.6. ყველასთვის თავის მოწონების მცდელობაბევრი ბავშვი კონფლიქტის თავიდან აცილებას მორჩილებითა და უფროსებისთვის თავის მოწონების მუდმივი მცდელობით სწავლობს.ოდესღაც ეს სტრატეგია სიმშვიდის შენარჩუნებაში ეხმარებოდა, მოგვიანებით კი შესაძლოა მძიმე ტვირთად იქცეს.ზრდასრული ადამიანი საკუთარ თავზე ზედმეტ პასუხისმგებლობას იღებს, უმიზეზოდ იხდის ბოდიშს და სხვის საჭიროებებს საკუთარზე მაღლა აყენებს.მას ჰგონია, რომ სიყვარული და მიღება იდეალური ქცევით უნდა დაიმსახუროს.7. დაძაბულობა ავტორიტეტულ ადამიანებთან ურთიერთობისასძალაუფლებასთან ურთიერთობის პირველ გამოცდილებას ბავშვი ოჯახში იღებს. თუ მშობლები მისთვის შიშის წყარო იყვნენ, ზრდასრულ ასაკში შესაძლოა ეს განცდა უფროსებზე, მასწავლებლებსა და სხვა მაღალი სტატუსის მქონე ადამიანებზე გადაიტანოს.ასეთ ადამიანს შეიძლება ინიციატივის გამოჩენის ეშინოდეს, პასუხისმგებლობას გაურბოდეს ან ხელმძღვანელობის შენიშვნებზე ზედმეტად მძაფრად რეაგირებდეს.მიზეზი ხშირად არა უნარების ნაკლებობა, არამედ ძველი განცდაა: „ახლაც გამლანძღავენ“.8. საკუთარი განცდების უარყოფაზოგიერთი ადამიანი ეჩვევა საკუთარი თავის დარწმუნებას, რომ მის გრძნობებს მნიშვნელობა არ აქვს. ის ამბობს: „არაფერია, რა მოხდა“, მაშინაც კი, როდესაც სტკივა ან რაღაც უსიამოვნებას განიცდის.ასეთი ჩვევა ადამიანს თანდათან საკუთარ თავთან აშორებს.გარშემომყოფებს შეიძლება ის ცივი ან გულგრილი ეჩვენებოდეთ, თუმცა სინამდვილეში მას უბრალოდ არ აქვს გამომუშავებული ემოციების მშვიდად გამოხატვისა და მხარდაჭერის თხოვნის უნარი.ბავშვობის სცენარების შეცვლა შესაძლებელიაწარსულის გამოცდილებას შეუძლია გავლენა მოახდინოს ადამიანის ხასიათსა და ურთიერთობებზე, თუმცა ის განაჩენი არ არის.ბევრი ჩვეული რეაქცია ოდესღაც თავდაცვის საშუალებად ჩამოყალიბდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ დროთა განმავლობაში მათი უფრო ჯანსაღი ქცევებით ჩანაცვლება შესაძლებელია.საკუთარი ქცევითი მოდელების გაცნობიერება ადამიანს საკუთარი თავის უკეთ გაგებაში ეხმარება: რატომ უჩნდება გარკვეული შიშები, საიდან მოდის ყველასთვის თავის მოწონების სურვილი ან რატომ უჭირს გრძნობებზე საუბარი.ახლობლებისა და სპეციალისტების მხარდაჭერით შესაძლებელია ისეთი ურთიერთობების ჩამოყალიბება, რომლებშიც ადამიანი საფრთხის მუდმივ მოლოდინში აღარ ცხოვრობს და შინაგანი უსაფრთხოების განცდას იბრუნებს.    

1791272520

„დავლიე წამალი და წნევა მაინც მაღალი მაქვს" - შეცდომები წნევის დამწევის და წნევის მარეგულირებლების მიღებისას

არტერიული წნევის სამკურნალო პრეპარატებს ყოველდღიურ საუბარში ხშირად ორ ჯგუფად ყოფენ — „წნევის დამწევებად“ და „წნევის მარეგულირებლებად“. თუმცა რა განსხვავებაა მათ შორის? შეიძლება თუ არა წნევის მკვეთრი მატებისას იმავე წამლის მიღება, რომელსაც ყოველდღიურად ვსვამთ და, პირიქით, შეიძლება თუ არა სწრაფად მოქმედი პრეპარატის მუდმივად გამოყენება?ექიმი გიორგი ღოღობერიძე განმარტავს, რომ მედიცინაში ორივე ტიპის პრეპარატი ანტიჰიპერტენზიულ საშუალებებს მიეკუთვნება, თუმცა მათი დანიშნულება და მოქმედების ხანგრძლივობა შეიძლება განსხვავდებოდეს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, პაციენტმა ექიმის მიერ დანიშნული ხანგრძლივი მკურნალობა თვითნებურად არ შეწყვიტოს და არც სწრაფად მოქმედი პრეპარატი გამოიყენოს მუდმივი მკურნალობის შემცვლელად.„წნევის მარეგულირებელი და წნევის დამწევი — რომელი, როდის უნდა მიიღოთ და როგორ? ჩვენ, ექიმები, არტერიული წნევის სამართავ მედიკამენტებს ორ ნაწილად ვყოფთ და ორივეს ვეძახით ანტიჰიპერტენზიულს, მაგრამ საზოგადოება მათ ორ ნაწილად ყოფს და ერთ მედიკამენტს ეძახის, ვთქვათ, წნევის დამწევს, ხოლო მეორეს — წნევის მარეგულირებელს.მათ შორის რა განსხვავებაა, გეტყვით.იმას, რასაც თქვენ წნევის დამწევს ეძახით, ჩვენ პაციენტებთან მუდმივი მკურნალობისთვის არ ვნიშნავთ ხოლმე. მას ვიყენებთ მხოლოდ გადაუდებელი აუცილებლობის დროს.აი, თუ, ვთქვათ, ვინმეს აქვს მკვეთრად მაღალი არტერიული წნევა, ვთქვათ, ჰიპერტენზიული კრიზი და ჩვენ გვჭირდება წნევის დაწევა, იმიტომ, რომ პაციენტს აქვს ინსულტის, მიოკარდიუმის ინფარქტის, აორტის განშრევების ან სხვა მსგავსი გართულებების რისკი, სწორედ მაგ დროს ვიყენებთ.როგორც წესი, ამ მედიკამენტებს იყენებს სასწრაფო დახმარების გუნდი გადაუდებელი აუცილებლობის დროს. ეს მედიკამენტები ძალიან სწრაფად მოქმედებენ — 15-30 წუთში — და ხანმოკლე მოქმედება აქვთ, დაახლოებით ორიდან ექვს საათამდე.მათი ამოცანა არ არის წნევის განკურნება. მათი ამოცანაა, რომ წნევა სწრაფად დაწიონ და პაციენტს, ასე ვთქვათ, გართულება თავიდან აარიდონ.იცით, რომელი მედიკამენტებია წნევის დამწევები? ეს არის ძირითადად კაპტოპრილი, კლონიდინი და კიდევ ბევრი სხვა.თუ თქვენ კაპტოპრილს სვამთ წნევის სამართავად, მინდა გითხრათ, რომ ეს დიდი შეცდომაა. კაპტოპრილს ზოგადად ექიმები მუდმივი მკურნალობისთვის არ ვნიშნავთ ხოლმე. ხშირად პაციენტები თვითნებურად სვამენ და ეს ძალიან არასწორია.წნევის სამართავად ის, რასაც საზოგადოება „წნევის მარეგულირებელს“ ეძახის, სწორედ ის უნდა იყოს გამოყენებული.რა არის ახლა წნევის მარეგულირებელი?წნევის მარეგულირებლები არის ბაზისური მედიკამენტები, რომლებიც გათვლილია მაღალი არტერიული წნევის სამკურნალოდ. ესენი, რა თქმა უნდა, უნდა იყოს მიღებული ყოველდღიურად. როგორც წესი, ისინი ინიშნება ხოლმე დილის საათებში.მათი მოქმედება ძალიან დიდხანს გრძელდება — 12-დან 24 საათამდე, მაგრამ მოქმედება ნელა იწყება და ხშირად პაციენტი გაკვირვებულია, რომ, ვთქვათ, დავლიე და წნევა მაინც მაღალი მაქვს. ეს იმიტომ, რომ მათი მოქმედება ნელა იწყება და აქ პანიკა არ არის საჭირო. ეს მედიკამენტი თავის საქმეს მაინც გააკეთებს.მეორე შეცდომა არის ის, რომ როცა პაციენტი ამ მედიკამენტს სვამს, მერე წნევა დასტაბილურდება და ფიქრობს: „აუ, უკვე კარგია, მოდი, მე აღარ გავაგრძელებ ამის მიღებას“ და წყვეტს წამლის მიღებას, რაც არასწორია.ეს მედიკამენტები სწორედ იმიტომ არის გათვლილი, რომ ყოველდღიურად უნდა იყოს მიღებული და როცა მათ სვამენ, წნევა სწორედ ამიტომ ინარჩუნებს ნორმის ფარგლებში მაჩვენებლებს. მაგრამ როგორც კი მათ შეწყვეტთ, მერე ისევ შეიძლება გაიზარდოს.ვიღაც მეტყვის ახლა, რომ: „იცი რა, არა, არ მეზრდება“. რეალურად მილიონობით ადამიანს აქვს მაღალი არტერიული წნევა, მაგრამ ამის შესახებ არ იცის, სანამ რაიმე გართულება არ განვითარდება ან შემთხვევით არ აღმოაჩენს, რომ თურმე მაღალი არტერიული წნევა ჰქონია.ასე რომ, თუ თქვენ ერთხელ დაგინიშნეს არტერიული ჰიპერტენზიის სამკურნალო მედიკამენტი, მისი მიღება საჭიროა ხანგრძლივი დროის განმავლობაში და მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა შეწყვიტოთ, თუ ამას ექიმი გადაწყვეტს.თქვენით ეს არ გააკეთოთ, იმიტომ, რომ მაღალი არტერიული წნევა ძალიან ბევრი ადამიანის ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისთვის სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს.ასე რომ, თქვენ უკვე იცით, რა განსხვავებაა წნევის დამწევსა და წნევის მარეგულირებელს შორის“, — განმარტავს გიორგი ღოღობერიძე.

1791235164

„ნუ ხარჯავთ ამაში ფულს, არ გჭირდებათ... - გიორგი ღოღობერიძე მიმართვას ავრცელებს

ექიმი გიორგი ღოღობერიძე განმარტავს, რა იწვევს ყველაზე ხშირად კიდურებში დაბუჟების შეგრძნებას:- ბოლო პერიოდში ხელებში დაბუჟების შეგრძნება საკმაოდ გამოხატული გახდა. მიუხედავად იმისა, რა დიაგნოზი აქვთ, თითქმის ყოველთვის, როდესაც პაციენტებს ხელებში დაბუჟების შეგრძნება აქვთ, თუნდაც ეს იყოს კოვიდის შემდგომ, კოვიდის დროს ან მის გარეშე, ყოველთვის ჩატარებული აქვთ D-დიმერის, პროთრომბინის რაოდენობისა და დროის განმსაზღვრელი ტესტი, კოაგულოგრამა და ასე შემდეგ.როგორ უნდა მიხვდეთ, ხელებში დაბუჟების შეგრძნება თრომბოზის გამო გაქვთ თუ სხვა რა მიზეზია?როდესაც კიდურებში წვის, დაბუჟების, ჩხვლეტის, ქავილის შეგრძნება გაქვთ, ამ ყველაფერს ექიმები პარესთეზიას ვეძახით, რაც მგრძნობელობის დარღვევას ნიშნავს. როგორც წესი, ის შემთხვევათა ძალიან დიდ ნაწილში გარდამავალია და გარკვეული დროის მერე აღარ შეგვაწუხებს. ამ პრობლემამ თავი განსაკუთრებით კოვიდის დროს იჩინა. ძალიან ბევრ ადამიანს ეშინია, თრმობით ხომ არ არის გამოწვეული. როგორც წესი, კიდურებში დაბუჟების შეგრძნება არის შედეგი მდგომარეობისა, რომელსაც ჰიპერვენტილაციის სინდრომი ჰქვია. როდესაც კოვიდი გიდასტურდებათ, იმის გამო, რომ ნერვიულობთ, ნერვული სისტემა გერთვებათ და სუნთქვას ახშირებთ. სუნთქვა როგორც კი 20-ზე მეტს გასცდება წუთში, იმაზე მეტ C2-ს ამოისუნთქავთ, ვიდრე ნორმალურია. ამის გამო სისხლი ძალიან ტუტიანდება, თავისუფალი კალციუმის რაოდენობა ქვეითდება და სწორედ ეს იწვევს დაბუჟების შეგრძნებას. არაფერი გაქვთ საპანიკო. ეს კალციუმის რაოდენობის დროებითი დაქვეითების შედეგია, რასაც არანაირი ჩარევა არ სჭირდება. ნუ ხარჯავთ ამაში ფულს, არ გჭირდებათ არც D-დიმერის და არც პროთრომბინის რაოდენობის განსაზღვრა. საკმარისია დამშვიდდეთ და დაბუჟების შეგრძნებაც თავისით ალაგდება რამდენიმე დღეში.მაგრამ, რა გააკეთონ იმ ადამიანებმა, რომლებსაც დაბუჟების შეგრძნება ხანგრძლივი დროით აქვთ? თუ ხელები ან ფეხები გიბუჟდებათ, უნდა შეამოწმოთ:პირველი შაქრიანი დიაბეტია. ეს არის წამყვანი მიზეზი ხელებისა და ფეხები ქრონიკული დაბუჟების. დილით, უზმოზე და საკვების მიღებიდან 2 საათის შემდეგ გადაამოწმეთ სისხლში გლუკოზის რაოდენობა. თუ შაქრიან დიაბეტს გამორიცხავთ, შემდეგი ეტაპი ფარისებრი ჯირკვლის გამოკვლევაა. როგორც კი ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქცია დაითრგუნება, ასევე ვითარდება დაბუჟების შეგრძნება. ფარისებრი ჯირკვლის უკან გვაქვს 4 ჯირკვალი, რომლებიც ჩვენს სხეულში კალციუმის რაოდენობას არეგულირებენ. თუ ეს ჯირკვლები თავის ფუნქციას ვერ შეასრულებენ, როგორც კი შემცირდება კალციუმის რაოდენობა, შეიძლება დაბუჟების შეგრძნება გქონდეთ. თუ ამ ყველაფერს გამორიცხავთ და ისევ გაქვთ დაბუჟების შეგრძნება, მაშინ, როგორც წესი, ამას მედიკამენტები იწვევენ. შეიძლება ვერც წარმოიდგინოთ, მაგრამ წნევის დამწევი წამლები დაბუჟების შეგრძნებას განაპირობებენ. ასევე, ხველის საწინააღმდეგო საშუალებები, ტკივილგამაყუჩებლები, რომლებსაც ხანგრძლივად სვამთ. თუ ისევ გრჩებათ დაბუჟების შეგრძნება და უკვე ჩამოთვლილი მიზეზები გამორიცხეთ, როგორც წესი, ის შეიძლება გამოწვეული იყოს 2 ძალიან ცნობილი ვიტამინის ნაკლებობით. ესენია: ვიტამინი B6 და B12. ორივეს შევსება ნორმალური კვებით შეიძლება. B12 ხორცში, ხოლო B6 მცენარეებშია ძალიან ბევრი. თუ ვიტამინები ნორმაში გაქვთ და მაინც გრჩებათ დაბუჟების შეგრძნება, მაშინ გაიხსენეთ, ხომ არ იღებდით ანტიბიოტიკებს. თუ ესეც გამორიცხეთ, მაშინ მძიმე მეტალების ვერსია რჩება, მათ შორის, ვერცხლისწყალი ასევე იწვევს დაბუჟების შეგრძნებას. ვერცხლისწყალი ჩვენ გარშემო ძალიან ბევრგანაა და ჩვენ მისით ვიწამლებით. თუ ესეც გამოირიცხა, მაშინ დაბუჟების შეგრძნება შეიძლება გამოწვეული იყოს ძალიან იშვიათი დაავადებებით, როგორებიცაა, მაგალითად, გაფანტული სკლეროზი, სპინალური სტენოზი, თიაქრები და ასე შემდეგ. ჩემი რჩევა იქნება, რომ თუ კოვიდის პერიოდში დაბუჟების შეგრძნება გაქვთ, ის თრომბოზს არ დაუკავშიროთ. თრომბოზი ვითარდება არა ყველა პაციენტში, არამედ იმ ადამიანებში, რომლებიც მძიმე მდგომარეობაში არიან და ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში წვანან. აქიდანაც მხოლოდ 3%-ს უვითარდება თრომბოზი.შემთხვევათა 90%-ში თრომბოზი ქვედა კიდურებში ვითარდება და როგორც წესი, ცალმხრივია და ერთს დააზიანებს, ერთს - არა. შედარებაც შეგიძლიათ. მაგალითად, თუ თრომბოზი ხელებში გივითარდებათ, შეადარეთ და დაინახავთ, რომ როგორც წესი, ერთ-ერთი გასივდება, შუშუპდება, ფერს შეიცვლის და უფრო იისფერი გახდება. გარდა ამისა, იქნება მტკივნეული. როგორც კი ამ ნიშნებს დაინახავთ და ამის მერე, თუ გაგიძნელდებათ სუნთქვა, გექნებათ ტკივილის შეგრძნება გულ-მკერდში, თავბრუსხვევის განცდა, აგიჩქრდებათ გულისცემა და სუნთქვა ან გექნებათ სისხლიანი ხველა, დაუყონებლივ უნდა მიმართოთ ექიმს.

1791208680

„მეხსიერების დაქვეითებისა და კოგნიტიური ფუნქციების გაუარესების შეჩერებას ვერ უზრუნველყოფს“ - ექიმი თევზის ქონის დანამატებზე

ფსიქოანლიტიკოსი, ფსიქოთერაპევტი, არტთერაპევტი და ჰიპნოთერაპევტი, მარინა კოლხიდაშვილი სოციალურ ქსელში სტატუსს აქვეყნებს, სადაც თევზის ქონის დანამატებზე საუბრობს. როგორც თავად აღნიშნავს, თევზის ქონის დანამატები, მიუხედავად იმისა, რომ ტვინამდე წარმატებით აღწევს, ასაკთან დაკავშირებული მეხსიერების დაქვეითებისა და კოგნიტიური ფუნქციების გაუარესების შეჩერებას ვერ უზრუნველყოფს:„ომეგა-3-ის (DHA) შემცველი თევზის ქონის დანამატები, მიუხედავად იმისა, რომ ტვინამდე წარმატებით აღწევს, ასაკთან დაკავშირებული მეხსიერების დაქვეითებისა და კოგნიტური ფუნქციების გაუარესების შეჩერებას ვერ უზრუნველყოფს. ასეთ დასკვნამდე მივიდნენ ჟურნალ eBioMedicine-ში გამოქვეყნებული ახალი კლინიკური კვლევის ავტორები.კვლევაში 55-80 წლის 365 ადამიანი მონაწილეობდა, რომლებიც იშვიათად მოიხმარდნენ თევზს და ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების მომატებული რისკი ჰქონდათ. მონაწილეები ორი წლის განმავლობაში ყოველდღიურად იღებდნენ ან 2 000 მგ DHA-ს, ან პლაცებოს.ანალიზებმა აჩვენა, რომ DHA-მ მართლაც მიაღწია ტვინს და მისი დონე გაიზარდა, თუმცა მეხსიერების, აზროვნებისა და სხვა კოგნიტური ფუნქციების ტესტებში ომეგა-3-ის მიმღებმა ჯგუფმა პლაცებოსთან შედარებით უკეთესი შედეგები ვერ აჩვენა. ასევე, MRI-მ არ დაადასტურა ჰიპოკამპის (მეხსიერებისთვის მნიშვნელოვანი ტვინის უბნის) ატროფიის შენელება.მკვლევრების შეფასებით, მხოლოდ ომეგა-3-ის კაფსულებზე დაყრდნობა ტვინის ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად საკმარისი არ არის. მათი თქმით, გაცილებით ეფექტური შეიძლება იყოს ჯანსაღი ცხოვრების წესი და ხმელთაშუა ზღვის ტიპის კვება, რომელიც ბუნებრივად მდიდარია თევზით, ბოსტნეულით, თხილითა და ზეითუნის ზეთით.“

1791206280

მუშაობის 5 სტილი - ოფისის რომელი პერსონაჟი ხარ

ყველას აქვს დისტანციურ რეჟიმში ან ოფისში მუშაობის თავისებური სტილი. დაჰკვირვებიხარ, როგორ იქცევი როცა საქმე სასწრაფოდაა დასასრულებელი ან როცა სამუშაო დღე იწყება? ამოიცანი შენი თავი ამ 5 ტიპიდან ერთ-ერთში:1. კოფეინის ზომბი;პრინციპი: „ჯერ ყავა, მერე ყველაფერი დანარჩენი!“მახასიათებლები: დღეს იწყებს მეოთხე ჭიქა ესპრესოთი. შენს ორგანიზმში სისხლის მაგივრად, როგორც ჩანს, კოფეინი მოძრაობს. პირველ საათებში ენერგიით ანათებ, მაგრამ საღამოსკენ უკვე ენერგია აღარ გყოფნის.2. ჩუმად მოძრავი „ფანტომი“;პრინციპი: „სადაც არ უნდა იყო, მთავარია ჩათში გამოჩნდე.“მახასიათებლები: არასდროს რთავს კამერას შეხვედრებზე. მისი სტატუსი მუდმივად „Away“-სა და „Available“-ს შორის მერყეობს. ვერავინ ხვდება, რეალურად მუშაობს თუ უკვე სერიალს უყურებს, მაგრამ საქმეს ყოველთვის დროულად ასრულებს.3. ქაოსური გენიოსი ;პრინციპი: „მე ვმართავ ამ ქაოსს (ან ქაოსი მმართავს მე).“მახასიათებლები: მის სამუშაო მაგიდაზე (და კომპიუტერის დესკტოპზე) ათასობით ღია ფანჯრა და ფაილია. თავიდან ყველაფერი არეულად ჩანს, მაგრამ ამ სრულ ქაოსში მას ზუსტად ახსოვს, რა სად დევს და ბოლო წუთს სასწაულებს ახდენს.4. „მოდი ხვალისთვის გადავდოთ“;პრინციპი: „ამ სამუშაოს ხვალ დილის 9 საათზე უნდა მოვრჩე, წინ კიდევ 12 საათი მაქვს!“მახასიათებლები: მთელი დღე აკეთებს ყველაფერს, ოღონდ არა მთავარ საქმეს, ასუფთავებს ოთახს, დაკავებულია სხვა საქმით ან უბრალოდ ჭერს მისჩერებია. რეალურ მუშაობას იწყებს მაშინ, როცა უკვე ძალიან ცოტა დრო რჩება.5. რობოტი-პროდუქტიულობა;პრინციპი: „გეგმა, დისციპლინა და ტაიმერი.“მახასიათებლები: ყოველთვის ყველაფერი წინასწარ აქვს გაწერილი. იდეალური რუტინა, ორგანიზებული ფაილები და დედლაინამდე სამი დღით ადრე დასრულებული პროექტები. სხვებს ხანდახან აფრთხობს კიდეც თავისი სიმშვიდით.

1791204060

ეს ჩვევები კბილებსა და ღრძილებს ყველაზე მეტად აზიანებს - ექიმის რჩევები (ხვალისთვის)

პირის ღრუს ქრონიკული დაავადებები, მათ შორის, პაროდონტიტი, ხშირად ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, ერთი შეხედვით უსიმპტომოდ მიმდინარეობს, რაც მათ ადრეულ პროფილაქტიკას ართულებს.ექიმ-პაროდონტოლოგი თათია როხვაძე დეტალურად საუბრობს, რა თავისებურებები ახასიათებს პაროდონტიტს, დაავადების განვითარების რა რისკ-ფაქტორები არსებობს და რა უნდა გაითვალისწინონ პაციენტებმა აღნიშნული გართულების თავიდან ასაცილებლად.„ჩემი პრაქტიკიდან გამომდინარე, ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად შეუმჩნეველი პრობლემა პაროდონტის დაავადებაა, განსაკუთრებით პაროდონტიტი. კარიესისგან განსხვავებით, რომელიც გარკვეულ ეტაპზე ტკივილს ან მგრძნობელობას იწვევს, პაროდონტიტი ხშირად დიდი ხნის განმავლობაში თითქმის უსიმპტომოდ მიმდინარეობს. პაციენტი ხედავს, რომ კბილი ვიზუალურად თითქოს ჯანმრთელია და ექიმთან მისვლის აუცილებლობას ვერ გრძნობს.პაროდონტიტის პირველი ნიშნები შეიძლება იყოს ღრძილებიდან სისხლდენა, სიწითლე, შეშუპება ან უსიამოვნო სუნი, რაც რიგ შემთხვევებში, პაციენტისთვის სერიოზულ პრობლემად არ აღიქმება და ხშირად თვითმკურნალობას მიმართავენ ხოლმე. თუმცა მინდა აღვნიშნო, რომ სისხლდენა ღრძილის ნორმალური მდგომარეობა ნამდვილად არ არის. განაგრძეთ კითხვა...

1791194400

ფარშევანი, ბუ, სირაქლემა, ციყვი თუ ზარმაცა - რომელი ფინანსური ცხოველი მართავს შენს საფულეს

ფინანსური ექსპერტები ამტკიცებენ, რომ თითოეულ ჩვენგანს ფულთან მოპყრობის განსაკუთრებული სტილი აქვს. იმის მიხედვით, თუ როგორ ეკიდები ბიუჯეტს, შენც შეგიძლია შენი თავი ერთ-ერთ ამ ცხოველში ამოიცნო:1.  ფარშევანგი;პრინციპი: „ფული იმისთვის არსებობს, რომ სხვებმა დაინახონ!“მახასიათებლები: ფარშევანგი ირგებს ყველაზე თვალსაჩინო როლს. ის დიდ თანხებს ხარჯავს ბრენდულ ნივთებზე, ძვირად ღირებულ რესტორნებსა და ტანსაცმელზე, რათა შთაბეჭდილება მოახდინოს გარშემომყოფებზე. მისთვის ვიზუალი და სტატუსი ყველაფერია, თუმცა ბარათზე ნულები ხშირად კრიტიკულ ნიშნულამდე მცირდება.2. ციყვი;პრინციპი: „შავი დღისთვის ყველაფერი ორმაგად უნდა შეინახო!“მახასიათებლები: ციყვს ყველაზე „მსუყე“ სამალავი აქვს. ის აგროვებს, ზოგავს, ინახავს და ყოველთვის აქვს გადადებული თანხა. თუმცა ზოგჯერ ციყვი უკიდურესობაში ვარდება, იმდენად ზოგავს ყველაფერს, რომ ცხოვრებით ტკბობა ავიწყდება და თითოეულ თეთრზე ზედმეტად ნერვიულობს.3.  ბუ;პრინციპი: „ინვესტიცია, ანალიზი და გრძელვადიანი გეგმა.“მახასიათებლები: ბუ ფულს გონივრულად ეპყრობა. სანამ რამეს იყიდის, ათასჯერ გადაამოწმებს ფასებს, შეაჯერებს ხარისხს და ფინანსებს მოგებიან აქტივებსა თუ განათლებაში აბანდებს. მას ყოველთვის გათვლილი აქვს თითოეული ნაბიჯი.4. სირაქლემა;პრინციპი: „თუ ბარათის ბალანსს არ ჩავხედავ, ესე იგი პრობლემა არ არსებობს.“მახასიათებლები: სირაქლემა იქმნის ილუზიაზე. ის გაურბის კომუნალური გადასახადების ქვითრებს, საბანკო აპლიკაციების შემოწმებას და ფინანსურ რეალობას. ფული უცნაურად „ქრება“ მის საფულეში ისე, რომ ზუსტადაც არ იცის სად დახარჯა.5. ზარმაცა;პრინციპი: „ერთხელ ვცოცხლობთ - მოდი ესეც ვიყიდოთ!“მახასიათებლები: ზარმაცს ეზარება ბიუჯეტის შედგენა და გრძელვადიანი დაგეგმვა. ის ხშირად ხდება სპონტანური შოპინგის მსხვერპლი და ემოციურ ფონზე ყიდულობს ნივთებს, რომლებიც რეალურად არ სჭირდება, ხოლო ძირითადი ფინანსური საზრუნავი სხვების კისერზე გადააქვს. შენ რომელი ხარ ამ სიაში? 

1791144906

„გასწავლით ორ ძალიან მარტივ რამეს“ - გიორგი ღოღობერიძე განმარტავს, როგორ შევამციროთ გაციების სიმძიმე და ხანგრძლივობა

შემოდგომა-ზამთრის სეზონის მოახლოებასთან ერთად სასუნთქი გზების ვირუსული ინფექციები აქტიურდება.ყელის ტკივილის, სურდოსა და ცემინების დროს ბევრი ადამიანი პარაცეტამოლის ან იბუპროფენის შემცველ პრეპარატებს მიმართავს.ექიმი, გიორგი ღოღობერიძე განმარტავს, რომ ეს მედიკამენტები ძირითადად სიმპტომების შემსუბუქებას ემსახურება და გაციების ხანგრძლივობას არ ამცირებს.„მე გასწავლით ორ ძალიან მარტივ რამეს, როგორ მოიქცეთ, თუ თქვენი ამოცანაა, რომ გაციების ხანგრძლივობა და მისი სიმძიმე შეამციროთ.პირველი ეხება მეტალს, მეორე კი  მჟავას. მეტალი, რომელიც ამ დროს გვჭირდება, არის თუთია. საზოგადოება მას ცინკის სახელითაც იცნობს. მეორეა C ვიტამინი, ანუ ასკორბინის მჟავა.თუთია გვჭირდება 5 მილიგრამი დღეში, ხოლო C ვიტამინი 300 მილიგრამი დღეში.საქმე ისაა, რომ თუ ცალ-ცალკე მიიღებთ, ამას დიდი მნიშვნელობა არ აქვს, მაგრამ თუ ორივეს ერთად მიიღებთ, მე გაძლევთ გარანტიას, რომ გაციების ხანგრძლივობა მესამედით შემცირდება და დაავადების სიმძიმეც დაახლოებით მესამედით შემცირდება.სწორედ პირველივე დღეებში, როგორც კი ყელის ტკივილი, სურდო ან ცემინება დაიწყება - თუთია 5 მილიგრამი და C ვიტამინი 300 მილიგრამი. ამას შეუძლია დაავადება თავიდანვე შეგიმსუბუქოთ. როცა ცივდებით, მაინც გინდებათ ამ ჩაების მიღება, ხომ? მაშინ რატომ არ უნდა მიიღოთ დაავადების დასაწყისშივე, პირველივე დღეებში? ოღონდ არა პარაცეტამოლისა და იბუპროფენის შემცველი, არამედ თუთიისა და C ვიტამინის შემცველი.საქმე ისაა, რომ 2017 წლამდე არ იყო დამაჯერებელი კვლევები, რამდენად შეეძლო თუთიას დაავადების ხანგრძლივობის შემცირება. მაგრამ 2017, 2018 და 2019 წლებში ჩატარებული კვლევების საფუძველზე უკვე შეიძლება ითქვას, რომ სასუნთქი გზების მსუბუქი ვირუსული დაავადებების დროს თუთიის მიღებას შეუძლია დაავადების ხანგრძლივობის დაახლოებით მესამედით შემცირება.ზოგი თუთიას მიიღებს, ზოგი  C ვიტამინს, მაგრამ მარტო ის კი არ უნდა იცოდეთ, რომ მათი მიღება შეიძლება, არამედ სწორი დოზებიც უნდა იცოდეთ. თუ დოზა სწორად ვერ გათვალეთ, აზრი არ აქვს. თუთია 5 მილიგრამი უნდა იყოს დღე-ღამეში  არც მეტი, არც ნაკლები, ხოლო C ვიტამინი -300 მილიგრამი, არც მეტი და არც ნაკლები, როცა საქმე გაციების მართვას ეხება.დაავადების სწორად მართვა მხოლოდ მაშინ არ უნდა დაიწყოთ, როცა უკვე რთულად ხართ. ყურადღება პირველივე სიმპტომებიდან უნდა მიაქციოთ, თუ გინდათ, რომ შედეგი რაც შეიძლება კარგი იყოს“, - ამბობს გიორგი ღოღობერიძე.

1791117840

რატომ აქვს ზოგიერთ კაცს ბევრ ქალთან ურთიერთობის სურვილი - ფსიქოლოგი კაზანოვას კომპლექსის შესახებ საუბრობს

ზოგიერთ კაცს ნამდვილად აქვს ბევრ ქალთან ურთიერთობის სურვილი. ეს არის კომპლექსური საკითხი, რომელიც სხვადასხვა ფსიქოლოგიური, ბიოლოგიური და სოციალური ფაქტორით აიხსნება.რა არის კაზანოვას კომპლექსი და რატომ აქვს ზოგიერთ კაცს ბევრ ქალთან ურთიერთობის სურვილი? - აღნიშნულ თემაზე სოციალურ ქსელში ფსიქოკონსულტანტი, ფსიქოანალიტიკოსი ლადო გამსახურდია საუბრობს:„კაზანოვას კომპლექსის, ანუ კაცების მიერ ბევრ ქალთან ურთიერთობის სურვილის ერთ-ერთი მიზეზი დედის ძიებაა. ფროიდის აზრით, ყველა კაცის პირველი სიყვარული დედაა და თუ ეს პირველი კავშირი ბავშვობაში საკმარისად თბილი და სტაბილური არ იყო, ზრდასრულობაში კაცი მას ყოველ ახალ ქალში ეძებს.ამას ფსიქოანალიზში დონჟუანის კომპლექსსაც ეძახიან, დონჟუანი ქალს იპყრობს, მაგრამ მასთან დიდხანს ვერ რჩება, რადგან არცერთი ქალი არ არის იდეალური და ვერ უნაცვლებს დედას, ამიტომ ეს ძიება არასდროს მთავრდება“, - ამბობს ლადო გამსახურდია.

1791116065

დასახელდა შემოდგომის ყველაზე მოდური ფერი

წამყვანი საერთაშორისო დიზაინისა და ინტერიერის გამოცემების მიხედვით (მათ შორის Architectural Digest, Elle Decor და Vogue Living), მიმდინარე შემოდგომის ყველაზე პრესტიჟულ, ელეგანტურ და მოთხოვნად ტონალობად ღრმა ალუბლისფერი და ბორდოსფერი  დასახელდა.წინა წლების მშვიდი, ნეიტრალური და მინიმალისტური პალიტრების შემდეგ, დიზაინის ინდუსტრიაში თამამი, მდიდარი და ემოციური ფერების დაბრუნება შეინიშნება. ბორდოსფერი სწორედ ის ფერია, რომელიც იდეალურად აერთიანებს ფუფუნებასა და შემოდგომისთვის დამახასიათებელ სიმყუდროვეს.რატომ გახდა ბორდოსფერი სეზონის ფავორიტი?სითბო და სიმყუდროვე: ღრმა წითელი და ღვინისფერი ტონები ინტერიერსა თუ გარდერობში მყისიერად ქმნის სითბოს, ვიზუალურ სიმდიდრესა და ინტიმურ ატმოსფეროს, რაც განსაკუთრებით მიმზიდველია გრილი დღეების დადგომასთან ერთად.დიზაინერების შეფასებით, ბორდოსფერი საოცრად ეხამება როგორც კლასიკურ ხის ფაქტურებსა და თბილ ლითონებს (თითბერი, ოქროსფერი), ისე თანამედროვე ცივ ტონებს — რუხს, ბეტონსა და შავს.ფუფუნების შეგრძნება: ეს ფერი ისტორიულად ასოცირდება სიმდიდრესთან, არისტოკრატიულობასა და დახვეწილობასთან, რაც ნებისმიერ სივრცესა თუ სტილს პრემიუმ იერსახეს ანიჭებს.როგორ გამოიყენება ეს ტენდენცია მოდის ინდუსტრიაში?მოდის კვირეულებსა და წამყვანი სახლების (Gucci, Hermès, Bottega Veneta) კოლექციებში ალუბლისფერი და ღვინისფერი დომინირებს. განსაკუთრებით პოპულარულია:ტყავის პალტოები და ქურთუკებიმონოქრომული (მთლიანად ერთ ფერში აწყობილი) ლუქებითამამი აქსესუარები — ჩანთები, ფეხსაცმელი და შარფებირასთან შევახამოთ ბორდოსფერი?შოკოლადისფერი ყავისფერი: სეზონის ყველაზე მოდური და თბილი წყვილი.ღია კრემისფერი - ქმნის დახვეწილ, რბილ კონტრასტს და ინარჩუნებს სივრცის სინათლეს.ტყის მწვანე - ბუნებრივი, ორგანული  კომბინაცია.თითბერი და ოქროსფერი: იდეალურია დეტალებისთვის (სანათები, სახელურები, სამკაულები), რათა ფერს დამატებითი ბზინვარება მიეცეს.შემოდგომის ეს ტენდენცია კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს იმას, რომ თანამედროვე დიზაინი სწრაფვაა ხასიათის, ინდივიდუალიზმისა და ემოციურად მდიდარი გარემოს შექმნისკენ.

1791109142

სეზონის ფარული საფრთხე - რა იწვევს ალერგიას შემოდგომით?

გაზაფხულთან შედარებით, შემოდგომა ნაკლებად ასოცირდება ალერგიებთან, თუმცა მილიონობით ადამიანისთვის წელიწადის ეს დრო სერიოზულ დისკომფორტთანაა დაკავშირებული. ტემპერატურისა და ტენიანობის ცვლილება, ფოთოლცვენა და გარკვეული მცენარეების ყვავილობა შემოდგომის ალერგიის („სეზონური რინიტის“) გააქტიურების მთავარი მიზეზებია.რა იწვევს შემოდგომის ალერგიას?ამბროზია და სარეველა მცენარეები - შემოდგომის ალერგიის N1 გამაღიზიანებელი ამბროზიაა. მისი ყვავილობა აგვისტოს ბოლოს იწყება და ოქტომბრის ბოლომდე გრძელდება. ამბროზიის მტვერი ძალიან მსუბუქია და ქარს მისი გადატანა ასეულობით კილომეტრზე შეუძლია.ობის სოკოს სპორები -  შემოდგომით დაცემული, ნესტიანი ფოთლების გროვა ობის სოკოების გამრავლებისთვის იდეალურ გარემოს ქმნის. ქარის დროს სოკოს სპორები ჰაერში ვრცელდება და სასუნთქ გზებში ხვდება.ოთახის ტკიპები  -  ცივი ამინდების დადგომასთან ერთად ადამიანები მეტ დროს ატარებენ დახურულ სივრცეში და რთავენ გათბობას. თბილი და მშრალი ჰაერი სახლის მტვრის ტკიპების აქტივობას უწყობს ხელს.შემოდგომის ალერგია ხშირად ეშლებათ გაციებასა ან ვირუსულ ინფექციაში. ძირითადი ნიშნებია:ცემინება და ცხვირიდან გაუჩერებელი დენა;თვალების ქავილი, სიწითლე და ცრემლდენა;ყელის, სასისა და ყურების ქავილის შეგრძნება;ცხვირის გაჭედვა და მშრალი ხველა;საერთო დაღლილობა და ძილის დარღვევა;როგორ გავასხვავოთ გაციებისგან? ალერგიას არ ახლავს სიცხე და კუნთების ტკივილი, ხოლო სიმპტომები 1-2 კვირაზე მეტხანს გრძელდება.როგორ შევამციროთ ალერგენების ზემოქმედება?შეამცირეთ კონტაქტი მცენარეებთან: მშრალ და ქარიან ამინდში, როდესაც ჰაერში მტვრის კონცენტრაცია მაღალია, მოერიდეთ ხანგრძლივ სეირნობას (განსაკუთრებით დილის საათებში).დაიცავით ჰიგიენა სახლში დაბრუნებისას: გარეთ ყოფნის შემდეგ გამოიცვალეთ ტანსაცმელი, დაიბანეთ სახე და ხელები, ან მიიღეთ შხაპი, რათა თმებიდან და კანიდან ალერგენები მოიშოროთ.მოერიდეთ ფოთლების გროვას: ნუ გაივლით და ნუ დააგროვებთ ნესტიან დაცემულ ფოთლებს, სადაც ობის სპორების მაღალი კონცენტრაციაა.ალერგიის სიმპტომების გამოვლენისას მნიშვნელოვანია ალერგოლოგთან კონსულტაცია.

1791108353

ბრინჯი თქვენს სველ ტელეფონს ვერ გადაარჩენს - ნახეთ, რა მუშაობს სინამდვილეში

თანამედროვე iPhone და Android ტელეფონები წყლისგან ბევრად უკეთესადაა დაცული, ვიდრე ადრე იყო, თუმცა რიგ შემთხვევებში ისინი შესაძლოა მაინც დასველდნენ. დასველებული ელექტრონიკა რაც შეიძლება სწრაფად უნდა გაშრეს და მრავალი ადამიანი ჩვევისამებრ მოწყობილობას ბრინჯში დებს, თუმცა ეს ცუდი იდეაა, წერს HowToGeek.მთავარი პრობლემა ისაა, რომ ბრინჯს არ გააჩნია რაიმე განსაკუთრებული თვისება, რაც დასველებული გაჯეტის გადარჩენის საშუალებას მოგვცემდა. სმარტფონი სრულიად ცარიელ ჯამშიც რომ ჩადოთ და გარკვეული დროით დატოვოთ, ეფექტი იგივე იქნება.დიახ, ბრინჯს შეუძლია წყლის შეწოვა, რაც კარგად ნაცნობია ყველასთვის,  თუმცა სითხის შთანთქმა ბრინჯის ხარშვისას და ტენის გამოდევნა ჰაერიდან ან სმარტფონის კორპუსიდან სრულიად განსხვავებული პროცესებია.მაგალითად, სილიკაგელი ტენის შეწოვაში ბრინჯზე დაახლოებით 10-ჯერ უფრო ეფექტურია. მას შეუძლია საკუთარი წონის დაახლოებით 40%-მდე წყალი შეიწოვოს, სანამ ზღვარს მიაღწევს. 5 გრამიანი სილიკაგელის პაკეტს დაახლოებით 2 გრამი ტენის შეწოვა შეუძლია, რასაც ჩვეულებრივ 24-48 საათი სჭირდება. ბრინჯი ასეთ შედეგს რომ მიუახლოვდეს, სმარტფონის მასში დატოვება ერთ კვირაზე მეტხანს მოგიწევდათ.ბრინჯის ტენის შეწოვის დაბალი უნარი პრობლემის მხოლოდ ერთი ნაწილია. მარცვლები მუდმივად ეხახუნება ერთმანეთს, რის გამოც თანდათანობით წვრილი ბრინჯის მტვერი წარმოიქმნება.თუ სველ ტელეფონს ბრინჯში ჩადებთ, ეს ნაწილაკები შეიძლება დამტენის პორტში (პორტებში) და კორპუსის სხვა მცირე ხვრელებში მოხვდეს. ხოლო ტენი შესაძლოა ბრინჯის მტვერს შეერიოს და ის წებოვან მასად აქციოს, რომლის მოშორებაც ბევრად უფრო რთული იქნება.სინამდვილეში, სველი ტელეფონის გასაშრობად არც ბრინჯია საჭირო და არც რაიმე რთული პროცედურები. ხშირად საკმარისია უბრალოდ გამორთოთ სმარტფონი და მისცეთ დრო გაშრობისთვის.თუ სმარტფონი ძლიერ დასველდა, რეკომენდებულია:სასწრაფოდ გამორთოთ ტელეფონი, თუ ის თავისით არ გამოირთო;მოხსნათ შალითა და მოაცილოთ რაც შეიძლება მეტი წყალი მოწყობილობის ზედაპირიდან;ფრთხილად გამშრალოთ სმარტფონი პირსახოცით;გამოდევნოთ წყალი პორტებიდან მოწყობილობის ფრთხილად შენჯღრევით ან შებერვით;დატოვოთ ტელეფონი გასაშრობად საკმარისი დროით;დადოთ ის ვენტილატორთან ახლოს, რათა აორთქლების პროცესი დაჩქარდეს.ეს მარტივი ხერხები უმეტეს შემთხვევაში საკმარისი აღმოჩნდება, თუ სმარტფონს წყლისგან სერიოზული დაზიანება არ მიუღია. ამასთან, დაცვის მაღალი ხარისხიც კი, მაგალითად IP68, არ ნიშნავს მოწყობილობის აბსოლუტურ წყალგაუმტარობას.თუ ტელეფონმა წყლისგან სერიოზული დაზიანება მიიღო, ვერც ბრინჯი, ვერც სილიკაგელი და ვერც ხანგრძლივი შრობა აღდგენის გარანტიას ვერ მოგცემთ. ასეთ სიტუაციაში პროფესიონალური დიაგნოსტიკა გახდება საჭირო.