1791841293

„საფრთხე არ არის ჩიას თესლი, საფრთხეა მისი არასწორი გამოყენება...“ - რა ინფორმაციას ავრცელებს ჯანდაცვის ექსპერტი

ჯანდაცვის ექსპერტი გიორგი ფხაკაძე სოციალურ ქსელში ჩიას თესლის შესახებ  ინფორმაციას ავრცელებს.მისი თქმით, „ბოლო პერიოდში ექიმები და გასტროენტეროლოგები სულ უფრო ხშირად აფრთხილებენ საზოგადოებას, რომ ეს „ჯანსაღი ჩვევა“ ზოგ შემთხვევაში სერიოზულ საფრთხედ იქცევა“:„ჩიას თესლი – ჯანმრთელობის ტრენდი თუ ფარული საფრთხე?სოციალურ ქსელებში თითქმის ყოველდღე ჩნდება „ჯანმრთელობის ახალი სასწაული“. ერთ-ერთი ასეთი ტრენდი გახდა ჩიას თესლის პირდაპირ წყალში, ლიმონიან სასმელში ან ცარიელ კუჭზე მიღება. ერთი შეხედვით harmless ჩვევა, რომელსაც ათასობით ადამიანი იმეორებს დილის რუტინაში. მაგრამ ბოლო პერიოდში ექიმები და გასტროენტეროლოგები სულ უფრო ხშირად აფრთხილებენ საზოგადოებას — ეს „ჯანსაღი ჩვევა“ ზოგ შემთხვევაში სერიოზულ საფრთხედ იქცევა.გლობალური და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კონტექსტი:ჩიას თესლი (Salvia hispanica) ფართოდ გამოიყენება როგორც ბოჭკოსა და ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების წყარო. თუმცა მისი ფიზიკური თვისებები ხშირად არასწორად არის გააზრებული.• ჩიას თესლი საკუთარ წონაზე 10–27-ჯერ მეტ სითხეს იწოვს და ქმნის გელის მსგავს მასას• გადაუდებელი მედიცინის ჟურნალებში აღწერილია საყლაპავის ბლოკირების შემთხვევები, როდესაც მშრალი ჩიას თესლი ორგანიზმში მოხვედრის შემდეგ გაფართოვდა• აშშ-ში საკვებთან დაკავშირებული საყლაპავის ობსტრუქციის შემთხვევების დაახლოებით 10–15% უკავშირდება შეშუპებად პროდუქტებს [3]ეს უკვე აღარ არის მხოლოდ „დიეტური რჩევის“ საკითხი — ეს არის უსაფრთხოების საკითხი.რა გახდა პრობლემის მიზეზი:ბოლო წლებში TikTok-ზე, Instagram-სა და Facebook-ზე გავრცელდა „chia water challenge“ — ჩიას თესლის პირდაპირ წყალში ჩაყრა და დაუყოვნებლივ დალევა. სწორედ ამ პრაქტიკას უკავშირებენ ექიმები გართულებებს.Daily Mail-ში აღწერილი შემთხვევები ეყრდნობა რეალურ კლინიკურ  გაფრთხილებებს, თუმცა მედია ხშირად ტოვებს მთავარს — რისკი არ არის თავად ჩიას თესლი, რისკია მისი არასწორი გამოყენება.მეცნიერება მარტივად — რატომ არის ეს საშიში:ჩიას თესლი მშრალ მდგომარეობაში ძალიან პატარაა და ადვილად ისმევა. მაგრამ სითხესთან კონტაქტის შემდეგ:• ის სწრაფად შუპდება• ქმნის წებოვან, სქელ მასას• შეუძლია საყლაპავში „ჩაიჭედოს“, განსაკუთრებით თუ ადამიანი სწრაფად სვამს სითხეს კლინიკურ ლიტერატურაში აღწერილია შემთხვევები, როდესაც საჭირო გახდა ენდოსკოპიური ჩარევა, რადგან ჩიას თესლის მასა თავად აღარ იშლებოდა [2][4].ძირითადი ფაქტები და დაკვირვებები• ჩიას თესლი უსაფრთხოა მხოლოდ წინასწარ გაჟღენთილი სახით• მშრალი ან არასაკმარისად გაჟღენთილი თესლი ზრდის დახრჩობისა და ბლოკირების რისკსგანსაკუთრებული რისკის ჯგუფებია:– ყლაპვის დარღვევის მქონე ადამიანები– ბავშვები– ხანდაზმულები• ჩიას თესლი არ არის დეტოქსიკაცია და არ „ასუფთავებს“ ორგანიზმს.საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ხედვა:როგორც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სპეციალისტი, ყველაზე საშიშ ტენდენციად მივიჩნევ იმას, რომ სოციალური მედია ანაცვლებს სამედიცინო რჩევას. ერთი ვირუსული ვიდეო ათასობით ადამიანს უბიძგებს ქცევისკენ, რომლის რისკები არ არის ახსნილი“,-წერს გიორგი ფხაკაძე.

1791841041

ბოსტნეული, რომელიც სისხლში შაქრის დონეს ამცირებს

სისხლში შაქრის დონის კონტროლისთვის განსაკუთრებით სასარგებლოა დაბალნახშირწყლოვანი და ბოჭკოთი მდიდარი ბოსტნეული.ბროკოლიმდიდარია ბოჭკოთი და შეიცავს სულფორაფანს, რომელიც კვლევებში გლუკოზის რეგულაციასთან არის დაკავშირებული.ისპანახიშეიცავს ძალიან ცოტა ნახშირწყალს და მდიდარია ბოჭკოთი და მაგნიუმით.კომბოსტო დაბალკალორიულია და შეიცავს ბოჭკოს.ყვავილოვანი კომბოსტო ნახშირწყლების დაბალი შემცველობის გამო კარგი არჩევანია.ბადრიჯანი შეიცავს ბოჭკოს და შედარებით ცოტა ნახშირწყალს.მწვანე ლობიობოჭკოს კარგი წყაროა და სისხლში გლუკოზის მკვეთრ მატებას ნაკლებად იწვევს, ვიდრე სახამებლით მდიდარი საკვები.როგორ მიირთვათ:ბოსტნეული მიირთვით უმად ან ორთქლზე მომზადებული, ძირითად კვებასთან ერთად. შეეცადეთ, თეფშის ნახევარი არასახამებლიან ბოსტნეულს დაუთმოთ.თუ შაქრიანი დიაბეტი გაქვთ, ბოსტნეული მედიკამენტებს ან ინსულინს ვერ ჩაანაცვლებს.    

1791836435

„მხატვრის წყევლა“ — არ დახატოთ და არ დაახატვინოთ სხვას საყვარელი ადამიანის პორტრეტი - სპეციალისტის განმარტება

ზოგჯერ ჩვეულებრივი ფანქარიც კი შფოთვის წყაროდ იქცევა. სოციალურ ქსელებში პოპულარობას იძენს თეორია სახელწოდებით Artist Curse Theory — „მხატვრის წყევლის თეორია“. მისი მიხედვით, საყვარელი ადამიანის პორტრეტმა შესაძლოა დაშორება იწინასწარმეტყველოს ან, სიმბოლურად მაინც, საყვარელი ადამიანის დაკარგვა დააჩქაროს.ზოგისთვის ეს უბრალოდ სახალისო ცრურწმენაა, სხვები კი საკუთარ ცხოვრებაში მომხდარ დამთხვევებს იხსენებენ და ფუნჯის ხელში აღებისაც კი ეშინიათ. მაგრამ მართლა შეუძლია თუ არა ადამიანის გამოსახულებას ურთიერთობის ბედზე გავლენის მოხდენა?რა არის „მხატვრის წყევლა“ და რატომ ალაპარაკდნენ მასზე ინტერნეტში?Artist Curse Theory-ის არსი მარტივია: თუ საყვარელ ადამიანს დახატავ, შესაძლოა, ის მალე შენი ცხოვრებიდან გაქრეს. თეორიის მიმდევრები პორტრეტის შექმნას უკავშირებენ ურთიერთობის გაცივებას, კამათს, დაშორებას ან მოულოდნელად შეწყვეტილ ურთიერთობას.ამ ისტორიას ერთი კონკრეტული, სარწმუნოდ დადგენილი ავტორი არ ჰყავს. ის თანამედროვე ციფრული ფოლკლორის მსგავსად ვრცელდება: ვიღაც საკუთარ ნახატზე ვიდეოს აქვეყნებს, ვიღაც წარუმატებელ ურთიერთობაზე ჰყვება, სხვები კი ამ ისტორიებში საკუთარ გამოცდილებას ამოიცნობენ. ასე იქმნება ცალკეული დამთხვევებისგან შემდგარი თითქოსდა შემაშფოთებელი კანონზომიერება.თუმცა იდეის პოპულარობა მის სისწორეს არ ადასტურებს. არ არსებობს სანდო სამეცნიერო მტკიცებულება, რომ ნახატს ურთიერთობის დასრულების გამოწვევა შეუძლია. ისიც კი, რომ პორტრეტის შექმნის შემდეგ ორი ადამიანი დაშორდა, არ ნიშნავს, რომ ერთი მოვლენა მეორის მიზეზი გახდა.უძველესი რწმენიდან დორიან გრეის პორტრეტამდეგამოსახულებების შიში გაცილებით ძველია, ვიდრე სოციალური ქსელები. სხვადასხვა კულტურაში არსებობდა წარმოდგენა, რომ ადამიანის გამოსახულება მის პიროვნებასთან განსაკუთრებულად იყო დაკავშირებული. პორტრეტი მხოლოდ ნახატად კი არა, თავად ადამიანის სიმბოლურ გაგრძელებადაც შეიძლებოდა აღექვათ.ამის გაგება რთული არ არის: გამოსახულება ინარჩუნებს ადამიანის სახის ნაკვთებს, თვალების გამომეტყველებასა და გარეგნულ თავისებურებებს. თითქოს მისი არსებობის შენარჩუნების საშუალებას გვაძლევს მაშინაც კი, როდესაც ის გვერდით არ გვყავს. აქედან კი არც ისე შორს არის წარმოდგენა, რომ გამოსახულებას მხოლოდ ადამიანის სახის შენარჩუნება კი არა, მასზე ზემოქმედებაც შეუძლია.ამასთან ახლოს დგას ავი თვალის შესახებ ხალხური წარმოდგენებიც. ზოგიერთ ტრადიციაში მიაჩნდათ, რომ სილამაზის, ჯანმრთელობისა თუ ბედნიერების მიმართ გადაჭარბებულმა ყურადღებამ შესაძლოა შური და უსიამოვნება მოიზიდოს. ამიტომ ცდილობდნენ, ძვირფასი და მნიშვნელოვანი რამ ზედმეტად არ გამოეჩინათ.მსგავსი კულტურული წარმოდგენა ლიტერატურაშიც გვხვდება. ოსკარ უაილდის რომანში „დორიან გრეის პორტრეტი“ ნახატი მთავარი გმირის ცხოვრების ზებუნებრივ ანარეკლად იქცევა. თუმცა შთამბეჭდავი ლიტერატურული სიუჟეტი არ ამტკიცებს, რომ რეალურ ცხოვრებაშიც მსგავსი მექანიზმები არსებობს.რატომ აქცევს ტვინი დამთხვევებს საშიშ ნიშნებად?„მხატვრის წყევლის“ პოპულარობას ფსიქოლოგია უფრო დამაჯერებლად ხსნის. ერთ-ერთი მთავარი ცნება აქ მაგიური აზროვნებაა — მიდრეკილება, ვივარაუდოთ, რომ სიმბოლოებს, აზრებს ან გარკვეულ მოქმედებებს მოვლენებზე უშუალო გავლენის მოხდენა შეუძლიათ მაშინაც კი, როდესაც მიზეზშედეგობრივი კავშირი დადასტურებული არ არის.ასეთი რწმენა განსაკუთრებით ადვილად ჩნდება გაურკვევლობის პირობებში. ადამიანს არ შეუძლია სრულად აკონტროლოს პარტნიორის გრძნობები, ურთიერთობის მომავალი ან გარშემომყოფთა ქცევა. სამაგიეროდ, შეუძლია საკუთარი მოქმედებების მართვა — მაგალითად, გადაწყვიტოს, რომ საყვარელ ადამიანს აღარ დახატავს. ასე ჩნდება ილუზია, თითქოს გარკვეული წესის დაცვა უბედურებისგან დაიცავს.კიდევ ერთი ფსიქოლოგიური მახეა დამადასტურებელი მიკერძოება. თუ ადამიანმა საყვარელი ადამიანის პორტრეტი დახატა, შემდეგ კი დაშორდა, შესაძლოა ეს მოვლენათა თანმიმდევრობა დიდხანს დაამახსოვრდეს. ნაცნობების მსგავსი ისტორიებიც ეჭვს გაუძლიერებს. სამაგიეროდ, შეუმჩნეველი დარჩება უამრავი შემთხვევა, როდესაც ადამიანებმა პარტნიორები დახატეს და ურთიერთობა ჩვეულებრივ გააგრძელეს.არსებობს მიზეზობრიობის ილუზიაც: ხშირად ორ მოვლენას შორის კავშირს მხოლოდ იმიტომ ვვარაუდობთ, რომ ერთი მეორის შემდეგ მოხდა. მაგრამ მოვლენათა დროითი თანმიმდევრობა მიზეზშედეგობრივ კავშირს არ ნიშნავს.რატომ ვხდებით ცრუმორწმუნეები, როცა გვიყვარს?როდესაც ურთიერთობა ჩვენთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ხდება, სიხარულთან ერთად მოწყვლადობაც ჩნდება. რაც უფრო ძვირფასია ადამიანი, მით უფრო მტკივნეულად წარმოგვიდგება მისი შესაძლო დაკარგვა. ბედნიერ პერიოდშიც კი შეიძლება გაჩნდეს შემაშფოთებელი ფიქრი: რა მოხდება, თუ ერთ დღეს ეს ყველაფერი დასრულდება?ასეთ დროს ცრურწმენა მარტივ გამოსავალს გვთავაზობს: არ დახატო, არ გადაიღო ფოტო, ბედნიერებაზე ხმამაღლა არ ილაპარაკო — და თითქოს უსიამოვნებებს თავიდან აიცილებ. რთული ემოციური განცდა გასაგებ აკრძალვად გარდაიქმნება, რაც უსაფრთხოების ილუზიას ქმნის.პორტრეტს ემოციური მხარეც აქვს. საყვარელი ადამიანის დასახატავად საჭიროა მის სახეზე დაკვირვება, დეტალების შემჩნევა და დროისა და ძალისხმევის დახარჯვა. შემოქმედებითი პროცესი მიჯაჭვულობას ხილულ ფორმას აძლევს. საკუთარი გრძნობების გაცნობიერებამ კი ზოგჯერ შიში შეიძლება გაამძაფროს: თუ ეს ადამიანი ჩემთვის ასე მნიშვნელოვანია, მისი დაკარგვის შემთხვევაში ძალიან მეტკინება.ამიტომ ნახატთან დაკავშირებული შფოთვა ყოველთვის არ ნიშნავს, რომ ადამიანს მისტიკის ღრმად სჯერა. ზოგჯერ ის უბრალოდ აჩვენებს, რამდენად აშინებს ადამიანს გაურკვევლობა.რამდენად სახიფათოა „მხატვრის წყევლის“ რწმენა?ამ თეორიის ერთ-ერთი მიმზიდველი მხარე ის არის, რომ რთულ მოვლენებს მზა ახსნას სთავაზობს. თუ პორტრეტის შექმნის შემდეგ ურთიერთობა დასრულდა, ადამიანს შეუძლია მიზეზად ნახატი დაასახელოს და აღარ გაარკვიოს, სინამდვილეში რა ხდებოდა პარტნიორებს შორის.რეალურ ცხოვრებაში დაშორებას იშვიათად აქვს მხოლოდ ერთი მიზეზი. მასზე გავლენას ახდენს მოლოდინების შეუთავსებლობა, დაგროვილი კონფლიქტები, განსხვავებული ცხოვრებისეული გეგმები, არასაკმარისი კომუნიკაცია და გრძნობების ცვლილება. ზოგჯერ ურთიერთობა ისეთი გარემოებების გამო სრულდება, რომელთა წინასწარ განჭვრეტაც არავის შეეძლო.მისტიკურმა ახსნამ შესაძლოა დროებით შეგვიმსუბუქოს განცდები, მაგრამ ამავე დროს ხელი შეგვიშალოს რეალური მიზეზების დანახვაში. უფრო მეტიც, თუ ადამიანი საყვარელი ადამიანების დაკარგვის შიშით ნახატებს, ფოტოებსა თუ სხვა სასიამოვნო საქმიანობას თავს არიდებს, ცრურწმენა თანდათან მის ცხოვრებას ზღუდავს.როგორ დავძლიოთ საყვარელი ადამიანის დახატვის შიში?არ არის აუცილებელი, საკუთარ შფოთვას დავცინოთ ან უსიამოვნო ფიქრისგან დაუყოვნებლივ გათავისუფლება მოვითხოვოთ. გაცილებით სასარგებლოა იმის გარკვევა, თუ რა დგას ამ შიშის უკან.დაარქვით განცდას თავისი სახელი. იმის ნაცვლად, რომ იფიქროთ: „შეიძლება წყევლა მოვიზიდო“, სცადეთ ასეთი ფორმულირება: „ეს ადამიანი ჩემთვის ძვირფასია და მისი დაკარგვის მეშინია“. ასე უფრო ადვილი გახდება რეალური გრძნობის მისტიკური ახსნისგან გამიჯვნა.განასხვავეთ სიმბოლო და მოვლენა. ნახატს შეუძლია გამოხატოს სინაზე, აღტაცება, ინტერესი ან მოგონების შენარჩუნების სურვილი. მაგრამ მას არ შეუძლია სხვა ადამიანის გრძნობების მართვა ან ურთიერთობის მომავლის განსაზღვრა.ნუ ეძებთ ყველა ცრურწმენის დამადასტურებელ ნიშნებს. თუ პორტრეტის შექმნის შემდეგ უსიამოვნო რამ მოხდა, ნაჩქარევი დასკვნების გამოტანას მოერიდეთ. გაიხსენეთ სხვა გარემოებებიც, რომლებმაც შესაძლოა ამ მოვლენაზე გავლენა მოახდინა.დააკვირდით, რამდენად ძლიერია შფოთვა. თუ შიშის გამო უარს ამბობთ ხატვაზე, ფოტოების გადაღებასა თუ სხვა მნიშვნელოვან საქმიანობაზე, ყურადღება თავად შფოთვას მიაქციეთ. თუ ის აკვიატებულ ხასიათს იღებს და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ხელს გიშლით, სასარგებლო იქნება ფსიქოლოგთან საუბარი.„მხატვრის წყევლა“ ინტერნეტლეგენდად რჩება და არა ბედისწერის დადგენილ კანონად. შესაძლოა, სწორედ ამიტომ ვრცელდება ის ასე მარტივად: ეს ისტორია ადამიანის ნაცნობ სურვილს ეხება — შეინარჩუნოს ის, რაც ძვირფასია, და თავიდან აიცილოს დანაკარგი.თუმცა პორტრეტს არ შეუძლია არც ადამიანის გვერდით დატოვება და არც მისი წასვლის იძულება. სიყვარული იმით არ იზომება, რამდენად ფრთხილად ვექცევით ფანქარს. ის იმაში ვლინდება, როგორ ვესაუბრებით ერთმანეთს, პატივს ვცემთ ერთმანეთის პირად საზღვრებს და ვზრუნავთ ურთიერთობაზე.და თუ საყვარელი ადამიანის დახატვა გსურთ, ამისთვის ერთი მარტივი მიზეზიც სრულიად საკმარისია — გინდათ, მისი სახე ფურცელზე შეინახოთ.

1791810720

ეხმარება თუ არა ბავშვს ალტერნატიული კომუნიკაცია მეტყველების განვითარებაში

როდესაც ბავშვი ვერ ან ჯერ კიდევ შეზღუდულად საუბრობს, მშობლებს ხშირად უჩნდებათ კითხვა: ხომ არ შეუშლის ხელს ალტერნატიული კომუნიკაციის გამოყენება მეტყველების განვითარებას? კვლევები აჩვენებს, რომ ალტერნატიული და აუგმენტური კომუნიკაცია (AAC) მეტყველების განვითარებას არ აფერხებს. პირიქით, მას შეუძლია ხელი შეუწყოს ბავშვის კომუნიკაციური უნარებისა და ენობრივი შესაძლებლობების განვითარებას. ალტერნატიული და აუგმენტური კომუნიკაცია მოიცავს სხვადასხვა საშუალებას, რომელთა დახმარებითაც ბავშვს საკუთარი სურვილების, საჭიროებების, აზრებისა და ემოციების გამოხატვა შეუძლია. ეს შეიძლება იყოს ჟესტები, სურათები, სიმბოლოები, საკომუნიკაციო დაფები ან სპეციალური ელექტრონული მოწყობილობები. რატომ არის ალტერნატიული კომუნიკაცია მნიშვნელოვანი?1. ბავშვი იღებს კომუნიკაციის შესაძლებლობას.როდესაც ბავშვს სიტყვებით გამოხატვა უჭირს, მას მაინც სჭირდება, რომ გვითხრას, რა უნდა, რა არ მოსწონს, რას გრძნობს ან რისი გაზიარება სურს. ალტერნატიული კომუნიკაცია მას ამ შესაძლებლობას აძლევს.2. მცირდება კომუნიკაციური სირთულეებით გამოწვეული იმედგაცრუება ან რთული ქცევა.როდესაც ბავშვს სათქმელის გადმოცემა არ შეუძლია, შესაძლოა გაღიზიანდეს, იტიროს, უარი თქვას აქტივობაზე ან ქცევით გამოხატოს ის, რისი თქმაც სიტყვებით ვერ მოახერხა. კომუნიკაციის დამატებითი საშუალება მას საკუთარი საჭიროებების უფრო გასაგებად გამოხატვაში ეხმარება.3. ხელს უწყობს მეტყველებისა და ენის განვითარებას.ბავშვი სწავლობს, რომ სიმბოლოს, ჟესტს ან სიტყვას კონკრეტული მნიშვნელობა აქვს და მათი გამოყენებით შეიძლება სხვა ადამიანთან ურთიერთობა. როდესაც ზრდასრული საუბრის პარალელურად თავადაც იყენებს სურათებს ან სიმბოლოებს, ბავშვს ენობრივი კავშირების გაგებაში ეხმარება.4. ავითარებს დამოუკიდებლობასა და ინიციატივას.ბავშვი მხოლოდ სხვისი შეკითხვის პასუხად კი არ გამოხატავს საკუთარ სურვილს, არამედ თავადაც იწყებს კომუნიკაციას, აკეთებს არჩევანს, ითხოვს დახმარებას და მონაწილეობს ყოველდღიურ ურთიერთობებში.5. ქმნის სწავლისა და სოციალური ურთიერთობების მეტ შესაძლებლობას.როდესაც ბავშვს კომუნიკაციის ხელმისაწვდომი საშუალება აქვს, მას მეტი შესაძლებლობა ეძლევა თამაშში, სწავლასა და სოციალურ ურთიერთობებში ჩასართავად.უნდა დაველოდოთ, როდის დაიწყებს ბავშვი ლაპარაკს?არა. არ არის აუცილებელი, ბავშვმა ჯერ მეტყველება განავითაროს და მხოლოდ ამის შემდეგ დაიწყოს ალტერნატიული კომუნიკაციის გამოყენება. საჭიროების შემთხვევაში მისი დანერგვა ადრეული ეტაპიდან შეიძლება.მნიშვნელოვანია, რომ კომუნიკაციის საშუალება ბავშვის ინდივიდუალურ საჭიროებებს შეესაბამებოდეს. მისი გამოყენებისას ზრდასრულმა უნდა მისცეს ბავშვს მოდელი, გამოიყენოს სიმბოლოები ბუნებრივ სიტუაციებში და არ მოსთხოვოს ბავშვს მათი გამოყენება მხოლოდ მაშინ, როდესაც ამისთვის მზად არ არის.ალტერნატიული კომუნიკაცია არ ნიშნავს მეტყველებაზე უარის თქმას. ის ბავშვს აძლევს შესაძლებლობას, კომუნიკაცია ახლავე შეძლოს, მეტყველების განვითარების მოლოდინში კი ურთიერთობისა და საკუთარი საჭიროებების გამოხატვის შესაძლებლობის გარეშე არ დარჩეს.გახსოვდეთ: კომუნიკაცია მხოლოდ სიტყვების წარმოთქმა არ არის. კომუნიკაციაა სურვილის გამოხატვა, უარის თქმა, არჩევანის გაკეთება, დახმარების თხოვნა, ემოციის გაზიარება და სხვა ადამიანთან ურთიერთობის დამყარება.ბავშვს არ უნდა უწევდეს ლოდინი, სანამ ალაპარაკდება, რათა მისი ხმა გაიგონ. მას კომუნიკაციის შესაძლებლობა ახლავე სჭირდება.შენიშვნა: ალტერნატიული კომუნიკაციის საშუალება ინდივიდუალურად უნდა შეირჩეს, საჭიროებისამებრ მეტყველებისა და ენის სპეციალისტის გამოცდილ პროფესიონალთან თანამშრომლობით.

1791805500

სარეცხის სამაგრის ფარული ფუნქცია - რას ემსახურება სინამდვილეში სამაგრის ორი ხვრელი?“

მათზე არავინ ფიქრობს. ისინი აწყვია ტომარაში სარეცხი მანქანის გვერდით ან კიდია თოკზე და უბრალოდ ასრულებენ თავიანთ საქმეს. მაგრამ თუ ჩვეულებრივ სარეცხის სამაგრს დავაკვირდებით, შეამჩნევთ ორ ხვრელს იმ ადგილას, სადაც მისი ნახევრები ერთდება: პატარას — ზამბარასთან უფრო ახლოს და დიდს — ბოლოებთან უფრო ახლოს.ადამიანების უმეტესობა სარეცხს იჭერს „ყბების“ იმ ნაწილით, რომელიც პირველი მოხვდება ხელში. ეს ორი ხვრელი კი ორი სხვადასხვა ამოცანისთვის შეიქმნა — და თუ მათ სწორად გამოიყენებთ, სარეცხი თოკიდან სრულიად სხვაგვარი ჩამოვა, წერს TheCoolist.რისთვის არის თითოეული ხვრელი?უფრო პატარა ხვრელი — ის, რაც შუაშია — განკუთვნილია თავად თოკის ან საშრობის ღერძის დასაჭერად. ხოლო უფრო დიდი ხვრელი — ქსოვილის დასაჭერად.თუ სამაგრს ისე დაამაგრებთ, რომ თოკი პატარა ხვრელში აღმოჩნდეს, ხოლო ტანსაცმელი — დიდში, დატვირთვა სწორად ნაწილდება: მყარად თოკზე და რბილად — ქსოვილზე.ხოლო თუ პირიქით იზამთ — ან ქსოვილს თოკთან ერთად სამაგრის წვერით მოუჭერთ — სამაგრი ძლიერად აწვება ტანსაცმლის მცირე მონაკვეთს. სწორედ ეს ტოვებს იმ ჩაჭყლეტილ კვალს, ნაჭდევებსა და ნაოჭებს, რომელთა გასწორებაც მერე უთოთი უწევთ.არსებობს წარმოებრივი ლოგიკაც. ამოჭრილი ადგილები ზოგავს მასალას და ამცირებს წონას — ეს კი მნიშვნელოვანია, თუ გავითვალისწინებთ, რომ ყოველწლიურად მილიონობით პლასტმასის სამაგრი იწარმოება.მათი წყალობით სამაგრი უფრო ადვილად იხრება და უკეთ უბრუნდება საწყის პოზიციას. ხის სამაგრებში, რომლებსაც ტრადიციულად არყის ხისგან ამზადებენ — რადგან ის არ იბზარება და სარეცხზე კვალს არ ტოვებს — ეს ხვრელები ხეს ეხმარება, გაუძლოს მუდმივ დასველებასა და გაშრობას.სად დავამაგროთ ტანსაცმლის ტიპის მიხედვით?სწორი ხვრელის გამოყენება საქმის ნახევარია. მეორე ნახევარია — კონკრეტულად საიდან დავიჭიროთ:მაისურები და მსუბუქი ტოპები: ბოლოთი (ქობოთი) და არა მხრებით — მხრები იწელება და იჭმუჭნება.შარვლები და ჯინსები: ტოტების ბოლოთი, ამოყირავებულ მდგომარეობაში.კაბები და ქვედაბოლოები: წელით ან მყარი გვერდითი ნაკერებით.წინდები და თეთრეული: რეზინით.არსებობს კიდევ რამდენიმე ჩვევა, რომელიც დაგეხმარებათ. თითოეული ნივთი კარგად უნდა დაიბერტყოს დაკიდებამდე — ასე ის სწორად გაშრება და არა ისეთ მდგომარეობაში, როგორითაც სარეცხი მანქანის დოლურიდან გამოვიდა.მუქი ნივთები ჯობია ჩრდილში დაკიდოთ — კაშკაშა მზე ფერს უხუნებს. ასევე მნიშვნელოვანია სამაგრების სახლში შეტანა, როცა სარეცხი გაშრება: წვიმასა და მზეზე დატოვებული ხის სამაგრები ხუნდება და შესაძლოა კვალი დატოვოს ღია ფერის ქსოვილებზე, ხოლო პლასტმასისა — ტყდება და მსხვრევადი ხდება.სარეცხის თოკზე გაშრობა ნივთებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე დამზოგველი მეთოდია — სარეცხ მანქანაში სწორი რეჟიმის შერჩევის პარალელურად.

1791651607

ზაზა თელია ასახელებს 13 მავნე ჩვევას, რომელსაც ყველა უნდა მოერიდოს

ნუნების მოჭრა, ან 10 წუთზე მეტ ხანს ბანაობა შეცდომაა - ზაზა თელია ასახელებს 13 მავნე ჩვევას, რომელსაც ყველა უნდა მოერიდოს.ცნობილი დერმატოლოგი, მავნე ჩვევათა ჩამონათვალში, მაკიაჟით დაძინებასა და შილაკის პროცედურაზეც ამახვილებს ყურადღებას."1. "პრიშიკების" ხელით წვალება2. მაკიაჟით დაძინება3. ცხელი წყლით ბანაობა4. ნუნების მოჭრა, გასწორება (Trimming Cuticles)5. ფრჩხილების მოკვნეტა6. ყოველდღიურად თმის ვარცხნილობის კეთება თმის უთოს გამოყენებით7. სველი თმის დავარცხნა8. შხაპის მიღება 5-10 წუთზე მეტხანს9. გარუჯვა10. გაპარსვა ამოსული თმის საპირისპირო მიმართულებით11. სავარჯიშო ტანსაცმლის მეორედ გამოყენება გარეცხვის გარეშე12. ტუჩების კბენა13. შილაქის კეთება," - წერს ზაზა თელია "ფეისბუქზე".

1791573980

„ამცირებს ქოლესტერინს, აძლიერებს ძვლებს“ - სპეციალიტების რჩევა ფინიკის შესახებ, როგორ არ მოტყუვდეთ მისი შეძენისას

ფინიკში ბევრი სასარგებლო ნივთიერება და ვიტამინია. ერთადერთი უარყოფითი არის შაქრის მაღალი შემცველობა (93 გ თითო ჭიქა). ამიტომ მნიშვნელოვანია გახსოვდეთ, რომ დიაბეტიანმა და ჭარბწონიანმა ადამიანებმა უნდა დაივიწყონ ფინიკი.ფინიკი შეიცავს B ჯგუფის ვიტამინებს, რკინას, კალიუმს, კალციუმს, მაგნიუმს, ფოსფორს. ამ ვიტამინებისა და მიკროელემენტების წყალობით ფინიკი ამცირებს ქოლესტერინს, ახდენს ნაწლავის ფუნქციის ნორმალიზებას, აძლიერებს ძვლებს, აუმჯობესებს კანისა და თმის მდგომარეობას. ფინიკის ოპტიმალური დღიური დოზა მოზრდილებისთვის არის არა უმეტეს 10 ცალი. მიზანშეწონილია მათი ჭამა დღის პირველ ნახევარში. და, რა თქმა უნდა, არა ყოველდღე.კანი - ფინიკის "კანი" არ უნდა იყოს დამსკდარი, ის უნდა იყოს მკვრივი და ერთგვაროვანი.ფერითუ ფინიკი ღია ყავისფერია, მაშინ მისგან რაიმე სარგებელს ვერ მიიღებთ. ნაყოფის მუქი ფერი მიუთითებს იმაზე, რომ ფინიკი ბუნებრივად დამწიფდა ხეზე. ბზინვარება - იმისათვის, რომ პროდუქტს ბზინვარება ჰქონდეს, გამყიდველები ხშირად ზედაპირს ზეთს უსვამენ. ამიტომ ნუ იყიდით ასეთ ფინიკს.შენახვა - მიზანშეწონილია ფინიკის შენახვა ჰერმეტულ (მინის) ჭურჭელში გრილ, ბნელ ადგილას.როგორ მოვაშოროთ ემულგატორები მარკეტებში ნაყიდ ჩირს?გაითვალისწინეთ: ფინიკს აქვს მაღალი გლიკემიური ინდექსი და ნახშირწყლების შემცველობა. აუცილებლად მიიღეთ ფინიკი წყალთან ერთად. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა კარიესი გაგიჩნდეთ.

1791571769

3 სიმპტომი, რომელთა დროსაც გინეკოლოგთან ვიზიტის გადადება არ შეიძლება – ონკოგინეკოლოგის გაფრთხილება

ონკოგინეკოლოგი, ნინო ჩერქეზიშვილი „ვივამედის“ მიერ გავრცელებულ ვიდეოში, საუბრობს იმ ნიშნებსა და სიმპტომებზე, რომლის აღმოჩენის შემთხვევაში, გინეკოლოგთან ვიზიტის გადადება არ ღირს. ვიდეოს აღწერაში ნათქვამია, რომ სიმპტომები თავისით არ გაქრება.„ვივამედი“ წერს, რომ დროული შეფასება და სწორი დიაგნოსტიკა ქალის ჯანმრთელობისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია:„გააჩნია პაციენტის ასაკს – ძირითადად გამონადენი სასქესო გზებიდან, ტკივილი და გარკვეული დისკომფორტი მცირე მენჯში… თუ არაფერი გვაწუხებს, მაინც საჭიროა წელიწადში ერთხელ გინეკოლოგთან ვიზიტი… ძალიან ბევრი ქალბატონი აწარმოებს სხვადასხვა სახის საშუალებებით საშოს შინაგან გამორეცხვას აბაზანაში, რაც ყოვლად დაუშვებელია…“ – ამბობს ექიმი. 

1791569676

მზეზე, ყველაზე ძლიერი აფეთქება დაფიქსირდა — მეცნიერები შესაძლო შედეგებს იკვლევენ

მზეზე აგვისტოს ბოლოდან მოყოლებული ყველაზე ძლიერი აფეთქება დაფიქსირდა. მისმა სიმძლავრემ M6.7 კლასს მიაღწია. ახალი მოვლენის შესახებ კოსმოსური კვლევების ინსტიტუტის მზის ასტრონომიის ლაბორატორიამ განაცხადა.აფეთქება მზის დისკის ცენტრთან შედარებით ახლოს მოხდა, ამიტომ მისი შედეგები შესაძლოა დედამიწაზეც აისახოს. თუმცა, მეცნიერებმა დარტყმითი ტალღები და მზის ნივთიერების დედამიწის მიმართულებით გადაადგილების ნიშნები ვერ აღმოაჩინეს.სპეციალისტები მოვლენას დამატებით შეისწავლიან და უფრო ზუსტ შეფასებას მოგვიანებით წარმოადგენენ.ბოლოს ამაზე უფრო ძლიერი აფეთქება 25 აგვისტოს დაფიქსირდა, როდესაც მისი მაჩვენებელი M6.9-ს აღწევდა.როგორ განისაზღვრება მზის აფეთქების სიმძლავრე?მზის აფეთქებების სიმძლავრის შესაფასებლად რენტგენის გამოსხივების ინტენსივობას იყენებენ. აფეთქებები ხუთ კლასად იყოფა: A, B, C, M და X. თითოეული მომდევნო კლასი უფრო ძლიერ მოვლენებს მოიცავს.მზის აქტივობამ შესაძლოა გეომაგნიტური აღშფოთება და მაგნიტური ქარიშხლები გამოიწვიოს. ძლიერმა გეომაგნიტურმა მოვლენებმა შეიძლება ენერგოსისტემების მუშაობა დაარღვიოს, მოკლეტალღოვან რადიოკავშირსა და სანავიგაციო სისტემებში შეფერხებები გამოიწვიოს. სამრეწველო ელექტროქსელებში კი ძაბვის მკვეთრი ცვლილებებიც არის შესაძლებელი.გეომაგნიტურმა ცვლილებებმა შესაძლოა გავლენა იქონიოს ფრინველებისა და სხვა ცხოველების მიგრაციის მარშრუტებზეც.ჩრდილოეთის ციალი უფრო ფართო ტერიტორიაზემაგნიტური ქარიშხლების ერთ-ერთი შესაძლო შედეგია იმ არეალის გაფართოება, საიდანაც პოლარული ციალის დანახვაა შესაძლებელი. გეომაგნიტური აქტივობის გაძლიერებისას ეს შთამბეჭდავი ბუნებრივი მოვლენა ზოგჯერ ჩვეულებრივზე უფრო დაბალ განედებზეც შეიმჩნევა.რაც შეეხება ადამიანის ჯანმრთელობაზე მაგნიტური ქარიშხლების გავლენას, ამ საკითხზე მეცნიერებს ჯერ საბოლოო და ერთმნიშვნელოვანი პასუხი არ აქვთ.ჯერჯერობით უცნობია, გამოიწვევს თუ არა მზეზე ახლახან დაფიქსირებული აფეთქება მსგავს შედეგებს. სპეციალისტები მოვლენას კვლავ იკვლევენ.

1791527856

„არცერთი უცხოელი ექიმი არ გირჩევთ სხვადასხვა ალკოჰოლური ხსნარით დაზილოთ პაციენტი…“ – თემურ მიქელაძის მნიშვნელოვანი რჩევა

რა შეიძლება გავაკეთოთ ბავშვის მდგომარეობის შესამსუბუქებლად მაშინ, როდესაც მას ძალიან ახველებს? – ნატა ხარაშვილის პოდკასტში „სტუმრად ექიმთან“ ექიმი – პედიატრი, თემურ მიქელაძე ამბობს, რომ ასეთ დროს მთავარია, სითხეებით დატვირთვა. მისივე თქმით, თუ ბავშვი დიდი რაოდენობით სითხეს იღებს, ნებისმიერი პათოლოგია მას არ გაურთულდება:გადაცემის წამყვანის კითხვაზე: აღნიშნეთ, რომ ხველის შესამსუბუქებლად კარგია თაფლი, სუფთა ჰაერი, კიდევ რა შეიძლება გავაკეთოთ, რომ ბავშვის მდგომარეობა შევამსუბუქოთ იმ მომენტში, როცა მას ძალიან ახველებს? – ექიმმა უპასუხა: „თაფლი მხოლოდ ორი წლის შემდგომ ასაკის ბავშვებში უნდა გამოვიყენოთ. მთავარია, სითხეებით დატვირთვა, მაგრამ უმეტეს შემთხვევაში, ცხელების დროს ბავშვი ვერ იღებს სითხეს. ჩვენ რატომ გვეშინია ცხელებით განვითარებული ფებრილური გულყრის?!იმიტომ, რომ სითხე აკლია ბავშვს, სითხით არ არის შევსებული, ამიტომ ჩვენ სხვადასხვა ღონისძიებასაც მივმართავთ, მაგალითად, ე.წ. მარილიან ჩხირებს, რომ მეტი რაოდენობით სითხე მიიღოს მან. თუ ბავშვი სითხით სწორად არის გაჯერებული და დიდი რაოდენობით სითხეს იღებს, ნებისმიერი პათოლოგია მას არ გაურთულდება, როგორც ბაქტერიული, ისე ვირუსული, განსაკუთრებით პნევმონიის დროს. შესაბამისად, მთავარია, სითხით დატვირთვა, სუფთა ჰაერი, ხშირად განიავება, ელემენტარული ჰიგიენური ნორმების დაცვა, თაფლის გამოყენება და ზოგ შემთხვევაში, ლიმონიანი სხვადასხვა ნელთბილი სითხის მიღება და არა ცხელის ან სხვადასხვა ალკოჰოლით გაჯერებული სასმლის მიღება, რომელსაც მოზრდილი ბავშვები, სამწუხაროდ, იყენებენ ჩვენს პირობებში.განსაკუთრებით ბოლო პერიოდში, წვეულებებს რომ აწყობენ, მაღალ ალკოჰოლურ საშუალებებს სვამენ, რაც კატეგორიულად დაუშვებელია.

1791476672

166-ე საჯარო სკოლის მოსწავლეებს სწავლის გაგრძელება 155-ე საჯარო სკოლაში შეუძლიათ, პარალელურად გამოცხადებულია ბაზრის კვლევა ალტერნატიული ფართის მოძიების მიზნით

საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს წარმომადგენლებმა 166-ე საჯარო სკოლის მშობლებთან და ადმინისტრაციის წარმომადგენლებთან შეხვედრა გამართეს, სადაც მოსწავლეებისთვის სასწავლო პროცესის შეუფერხებლად გაგრძელების საკითხი განიხილეს.მოსწავლეების საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით, განიხილება 166-ე საჯარო სკოლის სასწავლო პროცესის სრული შემადგენლობით 155-ე საჯარო სკოლის შენობაში გაგრძელება. ამ ეტაპზე, მშობლების ჩართულობით, მიმდინარეობს სასწავლო პროცესის ახალი განრიგის შემუშავება.ამასთან, სკოლის სრულად განთავსებისთვის ალტერნატიული ფართის მოძიების მიზნით, სკოლის მიერ გამოცხადებულია ღია ბაზრის კვლევა, რომელშიც მონაწილეობა ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შეუძლია.

1791405776

სალათის ფოთოლი ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი რისკის შემცველი ინგრედიენტია... - სურსათის უვნებლობის სპეციალისტის გაფრთხილება

ზაფხულის სეზონთან ერთად კვებითი ინტოქსიკაციებისა და ნაწლავური ინფექციების შემთხვევები მატულობს. ამის შესახებ სურსათის უვნებლობის სპეციალისტმა ირაკლი არაბულმა „დღის პოსტში“ ისაუბრა.მისი განმარტებით, მაღალი ტემპერატურა და ტენიანობა ბაქტერიების გამრავლებას უწყობს ხელს, რაც საკვებით მოწამვლის რისკს ზრდის. რისკის მატებას ხელს უწყობს ზაფხულში პიკნიკებისა და ექსკურსიების სეზონიც.ირაკლი არაბულის თქმით, ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი რისკის შემცველი პროდუქტი სალათის ფოთოლია.„სალათის ფოთოლი ხშირად დაბინძურებულია როგორც ბაქტერიებით, ისე სხვადასხვა მწერის კვერცხებით. ამიტომ აუცილებელია მისი სათანადოდ გარეცხვა და დამუშავება. კვებითი ინტოქსიკაციის არაერთი შემთხვევა სწორედ არასათანადოდ დამუშავებულ სალათის ფოთოლს უკავშირდება,“ – აღნიშნავს სპეციალისტი.მისივე თქმით, რძის პროდუქტებს შორის ყველაზე მგრძნობიარე რძეა, შემდეგ მოდის ხაჭო და მაწონი, ხოლო ყველი შედარებით უკეთ ინარჩუნებს თვისებებს, რადგან მასში არსებული მარილი გარკვეული ტიპის ბაქტერიების გამრავლებას აფერხებს.სპეციალისტმა ასევე განმარტა, რომ ულტრაპასტერიზებული, მუყაოს შეფუთვაში მოთავსებული რძე დამატებით ადუღებას არ საჭიროებს, რადგან დამუშავების პროცესში მავნე ბაქტერიები უკვე განადგურებულია.