პირტახიას საქმე

1785932359

„თქვენ არ იცით, კიდევ რა მაქვს გაკეთებულიო...“ - რას ჰყვება გამომძიებელი 25 წლის შემდეგ „რუსთაველ მანიაკზე“, რომელმაც 8 ქალის მკვლელობა აღიარა

90-იანი წლების ბოლოსა და 2000-იანი წლების დასაწყისში რუსთავში მომხდარმა სერიულმა მკვლელობებმა მთელი საქართველო შეძრა. წლების შემდეგ, გადაცემაში „საქართველოს დაბადება“, ამ საქმის ერთ-ერთმა გამომძიებელმა, შალვა ნიქაბაძემ, გამოძიების აქამდე უცნობ დეტალებზე ისაუბრა.მისი თქმით, ფრიადონ პირტახიას დაკავებისა და აღიარებითი ჩვენების შემდეგ ერთ-ერთი ყველაზე შოკისმომგვრელი აღმოჩნდა მეზობლების ჩვენებები.როგორც ნიქაბაძე იხსენებს, რუსთავში პირტახიას ყველა ერთნაირად ახასიათებდა – როგორც წყნარ, წესიერ და პატიოსან ადამიანს.„მეზობლების დაკითხვა იყო ყველაზე დიდი შოკი. ყველა ერთსა და იმავეს ამბობდა – ასეთი წესიერი, მშვიდი და პატიოსანი ადამიანი ჩვენს უბანში არ დადიოდა. როცა სადმე მივდიოდით, პატარა შვილებსაც მას ვუტოვებდით, ყურადღება მიაქციეო. ძირითადად ეზოში იჯდა, ბავშვები მის გარშემო თამაშობდნენ და ვერავის წარმოედგინა, რომ სწორედ ის შეიძლებოდა ასეთი სასტიკი დანაშაულების ჩამდენი ყოფილიყო,“ – ამბობს ყოფილი გამომძიებელი.მისივე განმარტებით, მსგავსი ქცევა სერიული მკვლელებისთვის დამახასიათებელი ფსიქოლოგიური ნიშანია – საზოგადოებაში ისინი ხშირად კეთილ, საიმედო და კანონმორჩილ ადამიანებად აღიქმებიან, რაც მათზე ეჭვის მიტანას კიდევ უფრო ართულებს.„მანიაკი აღნაგობით სუსტი იყო და მსხვერპლს იმ ნიშნით არჩევდა, რომელიც ადვილად დასამორჩილებელი იყო. ჰქონდა ფიზიკური ნაკლიც - კოჭლობდა. როგორც გვითხრა, მას არ ჰქონდა საშუალება, სექსუალური მოთხოვნილება მეძავებთან დაეკმაყოფილებინა და ამიტომ მსხვერპლთან ძალის გამოყენებით ამყარებდა სქესობრივ კავშირს. კითხვაზე, რა სიამოვნებას იღებდა მკვლელობის დროს, გვიპასუხა, არავითარ სიამოვნებას არ ვიღებდი, უბრალოდ, ნებით არავინ მიწვებოდა, ვიცოდი, დანაშაულს ჩავდიოდი და დამიჭერდნენ, ამიტომაც მოწმეს ვიცილებდიო. შალვა ნიქაბაძის თქმით, გამოძიების მიერ შეგროვებულმა მტკიცებულებებმა, მათ შორის ამოღებულმა ნივთმტკიცებებმა და პირტახიას ჩვენებებმა, დაადასტურა, რომ სწორედ ის იყო რუსთავში მომხდარი გახმაურებული სერიული მკვლელობების მთავარი ფიგურა.თუმცა, ბრალის ოფიციალურად წარდგენა ვერ მოხერხდა, რადგან დაკავებიდან მალევე მან საპატიმროში სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.  

ლენტა

1785873111

კაზინოსა და ტოტალიზატორის ყველა მეწილე მოკლეს - როგორ გაძარცვეს თბილისის ერთ-ერთი დიდი ტოტალიზატორი 2001 წელს და რა სქემა გაიშიფრა გამოძიებისთვის მიცემული დირექტორის ჩვენებით

მეოცე საუკუნის მიწურულს საქართველოში ტოტალიზატორების ბუმი დაიწყო და ეს უწყებები დიდ ფულს შოულობდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ უსაფრთხოების ტექნოლოგიები მაშინ ჯერ კიდევ არ იყო მაღალ დონეზე, ამ უწყებებს არავინ ესხმოდა თავს.საქმე კი ის იყო, რომ ტოტალიზატორებს კანონიერი ქურდები აკონტროლებდნენ – „კრიშავდნენ“ და პროფესიონალმა მძარცველებმა ეს კარგად იცოდნენ. ამიტომ ამ უწყებებს გვერდს უვლიდნენ. თუმცა, 2001 წელს თბილისის ერთ-ერთ უმაღლეს საბუკმეკერო კანტორაში შეიარაღებული ძარცვა განხორციელდა.ავტომატებით შეიარაღებული ორი ნიღბიანი პიროვნება მოულოდნელად შეიჭრა ტოტალიზატორის დარბაზში. უმალვე განაიარაღეს ოთხი მცველი და სალაროდან არც მეტი, არც ნაკლები, 200 ათასი დოლარი გაიტაცეს. ხოლო ტოტალიზატორის დირექტორი, 28 წლის ლევან აბალაკი მძიმედ დაჭრეს. მას 6 ტყვია ჰქონდა მოხვედრილი და ექიმებმა სიკვდილს სასწაულებრივად გამოსტაცეს. ფეხზე დადგა მთელი მაშინდელი პოლიცია და შავი სამყარო. თუმცა „დიდი კუშით“ მიმალული ბოროტმოქმედების აღმოჩენა ვერ მოხერხდა.საქმე არც იმან დაძრა ადგილიდან, რომ მძარცველების პიროვნებებს ვინც გაშიფრავდა, მას 100 ათას ამერიკულ დოლარს გადაუხდიდნენ.საქმის მიმცემი200 ათასი დოლარის დაკარგვა დიდი ზარალი იყო. მაგრამ უფრო მეტი ზარალი იყო ავტორიტეტის შელახვა. ამიტომ, კაზინოს რეალურმა მეპატრონეებმა ჯილდო გააორმაგეს და ის 20 ათასი ამერიკული დოლარი გახდა, თუმცა მძარცველთა კვალზე დადგომა არც ამჯერად მოხერხდა.ამასობაში, სიკვდილთან მებრძოლი ლევან აბალაკი საბოლოოდ დაუძვრა სიკვდილს. სამთვიანი კომის შემდეგ გონება დაუბრუნდა და მისი დაკითხვა შესაძლებელი გახდა. აბალაკის დაკითხვა ფორმალურ ხასიათს ატარებდა და ეს პროცედურულად იყო საჭირო, თუმცა ამან მოულოდნელი შედეგი მოიტანა.28 წლის დირექტორმა ყოველგვარი ძალდატანებისა და იძულების გარეშე გამომძიებელ კოტე ძნელაძეს განუცხადა, რომ ტოტალიზატორის ძარცვის საქმის მიმცემი თავად იყო. შემსრულებელი კი – ომარ ნიკოლაიშვილი. აბალაკი და ნიკოლაიშვილი ძველი კალათბურთელები იყვნენ და ერთ გუნდში თამაშობდნენ.როგორც აბალაკმა განაცხადა, ნიკოლაიშვილს ძარცვისთვის უფრო შესაფერისი დღე (როდესაც სალაროში დიდი თანხა იქნებოდა) დაუსახელა და შენობაში შეღწევის ზუსტი სქემაც მიაწოდა.წინასწარი მოლაპარაკებით, ძარცვას უსისხლოდ უნდა ჩაეარა. შემდგომ კი მათ ნაძარცვი ფული უნდა გაეყოთ. თუმცა, როგორც ნათელი იყო, ნიკოლაიშვილმა მეწილეს მოშორება განიზრახა და ამიტომ ჩაცხრილა, მაგრამ ვერ მოკლა.გაირკვა ნიკოლაიშვილის „პაძელნიკიც“, რომელიც ვინმე ოთარ ჯაში აღმოჩნდა, თუმცა, ჯაში ძარცვის მეორე დღეს მტკვარში დამხრჩვალი აღმოაჩინეს და ვარაუდობდნენ, რომ ისიც ნიკოლაიშვილმა მოიშორა თავიდან.პოლიციამ გაუჩინარებული ნიკოლაიშვილის ძებნა დაიწყო, შეურაცხყოფილმა ავტორიტეტებმა კი ჯილდო 30 ათას დოლარამდე გაზარდეს.ორი გზავნილიომარ ნიკოლაიშვილის კვალს ვერავინ მიაგნო და ვარაუდობდნენ, რომ ის ყალბი საბუთებით საზღვარგარეთ გაიქცა. გამწარებულმა ავტორიტეტებმა შურისძიება აბალაკზე გადაწყვიტეს.თავდაპირველად მისი მოკვლა განიზრახეს. თუმცა, გადაიფიქრეს და ციხეში მჯდომი საქმის მიმცემი „საქათმეში“ ჰომოსექსუალთა საკანში გამოამწყვდიეს. ამის შემდეგ სულ რაღაც სამი თვე იყო გასული, რომ ლევან აბალაკი, რომელიც რვაწლიან სასჯელს იხდიდა და „რესბალნიცაზე“ (საავადმყოფო) იყო გადაყვანილი, მოულოდნელად გაიქცა. განაგრძეთ კითხვა

მედიკამენტი

1785618203

ორსულებში ამ წამლის მიღებამ 10 000-ზე მეტი ბავშვის მძიმე თანდაყოლილი მანკები გამოიწვია... - საინტერესო ფაქტები მედიცინის ისტორიიდან

ექიმი რეპროდუქტოლოგი ეკა კვირკველია სოციალურ ქსელში ხშირად აზიარებს არა მხოლოდ სასარგებლო რჩევებს, არამედ საინტერესო ამბებს მედიცინის ისტორიიდან. ამჯერად ექიმი მედიკამენტების ტესტირების შესახებ გვაწვდის საინტერესო ცნობებს.„იცოდით, რომ ათწლეულების განმავლობაში მედიკამენტების უმეტესობა ძირითადად მამაკაცებზე იტესტებოდა?დღეს ეს წარმოუდგენლად ჟღერს, მაგრამ ეს იყო კლინიკური კვლევების სტანდარტი.  1957–1961 წლებში თალიდომიდის ტრაგედიამ, რომელმაც ორსულებში მიღების შემდეგ 10 000-ზე მეტი ბავშვის მძიმე თანდაყოლილი მანკები გამოიწვია, მედიცინა სამუდამოდ შეცვალა.  ამის შემდეგ, 1977 წელს, აშშ-ის FDA-მ ოფიციალურად რეკომენდაცია გასცა, რომ I და II ფაზის კლინიკური კვლევებიდან გამორიცხულიყო თითქმის ყველა რეპროდუქციული ასაკის ქალი, მაშინაც კი, თუ ისინი ორსულად არ იყვნენ, იყენებდნენ კონტრაცეფციას ან საერთოდ არ გეგმავდნენ ორსულობას.შედეგად, 1977–1993 წლებში მრავალი ახალი მედიკამენტის უსაფრთხოება, ეფექტურობა და დოზირება ძირითადად მამაკაცებში იყო შესწავლილი.მხოლოდ 1993 წელს შეიცვალა ეს პოლიტიკა, როდესაც FDA-მ გააუქმა აღნიშნული რეკომენდაცია და მოითხოვა ქალების კლინიკურ კვლევებში ჩართვა.შემდეგ:  1993 წელს აშშ-ის NIH Revitalization Act-მა NIH-ის მიერ დაფინანსებულ კვლევებში ქალების ჩართვა სავალდებულო გახადა.  2014 წელს NIH-მა შემოიღო მოთხოვნა, რომ კვლევებში სქესი განიხილებოდეს, როგორც ბიოლოგიური ცვლადი (Sex as a Biological Variable), რათა შედეგები ცალკე შეფასდეს ქალებსა და მამაკაცებში.  თუმცა პრობლემა ბოლომდე ჯერაც არ არის მოგვარებული.ქალები და მამაკაცები განსხვავდებიან:• სხეულის ცხიმისა და წყლის შემცველობით;• ღვიძლის ფერმენტების აქტივობით;• თირკმლის ფუნქციით;• ჰორმონული ციკლით;• იმუნური პასუხით.ამიტომ ქალებში ზოგიერთი მედიკამენტი იწვევს უფრო მაღალ კონცენტრაციას სისხლში და უფრო ხშირ ან უფრო მძიმე გვერდით მოვლენებს.ეს განსაკუთრებით კარგად არის დადასტურებული:  საძილე საშუალებებში (მაგ. ზოლპიდემი);  ოპიოიდებში;  ანტიდეპრესანტებსა და ანტიფსიქოზურ პრეპარატებში;  QT ინტერვალის გამახანგრძლივებელ გულ-სისხლძარღვთა და ანტიარითმიულ პრეპარატებში;  ზოგიერთ ანტიკოაგულანტსა და ონკოლოგიურ მედიკამენტში.თანამედროვე მედიცინა სულ უფრო მეტად გადადის პერსონალიზებულ მიდგომაზე, მაგრამ ჯერ კიდევ არსებობს მედიკამენტები, რომელთა დოზირების რეკომენდაციები არასაკმარისად ითვალისწინებს სქესობრივ განსხვავებებს.“ - წერს ექიმი სოციალურ ქსელში.

მეტეოროლოგი

1785617406

როგორ იქცა ამინდის პროგნოზი მშრალი ციფრებიდან ტელევიზიის მთავარ სანახაობად

დღეს წარმოუდგენელია ტელევიზია ამინდის პროგნოზის გარეშე - ყოველი დღის დასასრულს, ეკრანზე გამოჩენილი წამყვანი გვიყვება მოსალოდნელ მზეზე, წვიმასა და ქარზე. თუმცა, ცოტამ თუ იცის, რომ ამინდის პროგნოზის წამყვანის პროფესიას საკმაოდ ვრცელი ისტორია აქვს.ტელევიზიის გაჩენამდე, მეოცე საუკუნის დასაწყისში, ამინდის პროგნოზი მხოლოდ გაზეთებში იბეჭდებოდა მშრალი, ციფრული ცხრილებისა და რუკების სახით. პირველი სატელევიზიო ამინდის პროგნოზი გასული საუკუნის 40-იან წლებში გამოჩნდა, როდესაც ტექნოლოგია ჯერ კიდევ ძალიან პრიმიტიული იყო.სანამ კომპიუტერულ გრაფიკას გამოიგონებდნენ, წამყვანები გამჭვირვალე ან ჩვეულებრივ მუყაოს დაფებზე ხელით ხატავდნენ. საინტერესოა, რომ პირველი წამყვანები ხშირად პროფესიონალი მეტეოროლოგები იყვნენ, რომლებსაც უბრალოდ სთხოვდნენ კამერის წინ დადგომას, რადგან მათ მეცნიერულად ესმოდათ ამინდის ცვალებადობის მიზეზები.50-იან და 60-იან წლებში ტელევიზიის განვითარებამ ამინდის პროგნოზი სანახაობად აქცია. ტელეკომპანიები მიხვდნენ, რომ ხალხს მხოლოდ ციფრები არ აინტერესებდა, მათ ქარიზმატული ადამიანები სჭირდებოდათ, რომლებიც ამინდს „აცოცხლებდნენ“.მაგალითად, აშშ-ში ერთ-ერთმა წამყვანმა, ფრენსის დევისმა, ეკრანზე მუშაობა ისე დაიწყო, რომ თავიდან პროფესიონალი მეტეოროლოგი არ იყო, მაგრამ მისმა თეატრალურმა ნიჭმა მაყურებლის სიყვარული მყისიერად დაიმსახურა.70-იან წლებში კომპიუტერული გრაფიკის დანერგვამ ყველაფერი შეცვალა. წამყვანები ცარიელ კედელს ადებდნენ  ხელს და ჰაერში ხელით „აცურებდნენ“ ღრუბლებსა და ანტიციკლონებს (რეალურად კი ისინი მონიტორს აკვირდებოდნენ).დღეს ამინდის წამყვანობა ერთ-ერთი ყველაზე უნიკალური პროფესიაა მედიაში. ის მოითხოვს ორმაგ უნარს:მეცნიერულ სიზუსტეს: წამყვანმა შესანიშნავად უნდა იცოდეს ფიზიკა, გეოგრაფია და მეტეოროლოგია, რათა არასწორი ინფორმაცია არ მიაწოდოს მაყურებელს.მსახიობურ ოსტატობას: რადგან ამინდი ხშირად დეპრესიული ან მოსაწყენია (წვიმა, სიცივე), წამყვანის ენერგიას შეუძლია მთელი დღის განწყობა შეუქმნას ადამიანებს.ისტორიას ახსოვს შემთხვევები, როდესაც ამინდის წამყვანები პოლიტიკოსებზე ნაკლებად პოპულარულები არ ყოფილან. ზოგიერთი მათგანი ათწლეულების განმავლობაში უძღვებოდა გადაცემას და თაობების საყვარელ სახედ იქცა.სმარტფონებისა და მუდმივად განახლებადი აპლიკაციების ეპოქაში, როდესაც თითოეულ ჩვენგანს ჯიბეში აქვს ზუსტი მეტეოპროგნოზი, სატელევიზიო ამინდის წამყვანების როლი შეიცვალა. ისინი აღარ არიან მხოლოდ „ინფორმაციის მიმწოდებლები“, ისინი არიან ადამიანები, რომლებიც გვიხსნიან გლობალური დათბობის გამოწვევებს, გვაფრთხილებენ შტორმებზე და ცდილობენ, ნაცრისფერი დილა ღიმილით დავიწყოთ.

ხატი მანუგეშებელი

1785530656

„ბავშვი გემიდან გადავარდნილა და ზღვას გაუტაცია...“ - სასწაულმოქმედი ხატის "მანუგეშებლის" ისტორია

ხატი სახელწოდებით "ნუგეში" ანუ "მანუგეშებელი" ათონზეა დავანებული, კონსტანტინე დიდის მეფობის დროს აგებულ უძველეს ვატოპედის მონასტრის ხარების­ ეკლესიაში.გადმოცემით, 395 წელს გემი, რომელიც ათონის მთისკენ მიდიოდა და მასში იმპერატორ­ თეოდოსის ვაჟი, უფლი­სწული არკადი იმყოფებოდა, ქარიშხალში მოყვა.უფლისწული გემიდან გადავარდნილა და ზღვას გაუტაცია. გემმა­ გაჭირვებით მიაღწია ათონის მთის იმ ადგილს, სადაც მონასტერია აღმართული.­ ფიქრობდნენ, რომ უფლისწული დაიღუპა.­ ხანგრძლივი ძებნის შემდეგ სანაპიროზე ბუჩქნარს მიადგნენ, რომლის ჩრდილშიც ერთიანად სველი, მაგრამ მშვიდად მძინარე უფლისწული­ დაინახეს. გამოღვიძების შემდეგ ის თავისი სასწაულებრივი გადარჩენის ამბავს მოჰყვა. აქედანვე წარმოდგა სახელწოდება ვატოპედი – "ყმაწვილის ბუჩქი".იმპერატორმა თეოდოსიმ ვაჟის გადარჩენის სახსოვრად განავრცო და დაასაჩუქრა მონასტერი. მთავარი ტაძრის საკურთხეველი იმ ადგილას აშენდა, სადაც უფლისწული იპოვეს. ღვთისმშობლის სასწაულთმოქმედი ხატი "მანუგეშებელი" მარჯვენა კლიროსთან კედლის ნიშშია, რომელიც მის სახელზეა ნაკურთხი. ღვთისმშობლის სახე გამოხატავს თანაგრძნობასა და სიყვარულს, თუმცა მისი მზერა სავსეა სიმკაცრით."მეცხრე საუკუნეში, დილის ლოცვის­ შემდეგ, ამ მონასტრის იღუმენს ხატთან ლოცვისას უცებ მოესმა ღვთისმშობლის­ ხმა, რომელმაც უთხრა, ნუ გააღ­ებთ ტაძ­რის კარს, ყაჩაღების თა­ვდასხმა­ გელოდებათო. იღუმენი შეკრთა და ღვთისმშობლის­ ხატს თვალები მიაპყრო. უცებ მან სასწაული­ იხილა­ – ღვთისმშობლის სახე, ისევე როგორც სახე მის მკლავებში მყოფი ყრმისა, გაცოცხლდა. ყრმამ ხელი დედის ბაგეს ააფ­არა, სახე მისკენ მიიბრუნა და უთხრა, არა, დედაო ჩემო, ნუ ეუბნები მათ ამას, დაე, დაისაჯონო. მაგრამ ღვთისმშობელმა სცადა­ თავისი ძისა და უფლის ხელი შეეჩერებინა,­ სახე მარჯვნივ შეაბრუნა, თავი აარიდა და ორგზის კვლავ წარმოთქვა:"დღეს სავანის კარს ნუ გააღებთ, არამედ მონასტრის გალავანზე ადით და ყაჩაღები გააძევეთ". მართლაც, ყაჩაღების ჯგუფს განზრახული ჰქონია, გათენებისთანავე, როგორც კი ვატოპედის მონასტრის კარი გაიღებოდა, შიგ შეცვენილიყვნენ, ბერები ეცემათ და მონასტრის სიმდიდრე გაეტაცათ.ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელმა არ დაუშვა უღმერთ­ოთა ბოროტი ჩანაფიქრის აღსრულება… ამის შემდეგ ვატოპედის ღვთისმშობლის ხატს ეწოდება "ნუგეში" ანუ "მანუგეშებელი",­ ღვთისმშობლისა და მაცხოვრის გამომეტყვე­ლება კი დარჩა იმავე მდგომარეობაში, როგორიც­ მან მიიღო სამგზის ხმის აღმოტევების შემდეგ. მანუგეშებელ ხატთან ის ადამიანები მიდიან, რომლებსაც სათხოვნელი, სავედრებელი აქვთ."

9 ტაძრის საიდუმლო

1785511048

9 ტაძრის საიდუმლო - ის, რაც ყველა მართლმადიდებელმა უნდა იცოდეს

ჟურნალისტი თეონა გეგელია რუბრიკაში „ნამდვილი ისტორიები“ საუბრობს მთავარი მართლმადიდებლური ტაძრების შესახებ და გიამბობთ რით არიან ისინი გამორჩეულები.როგორც გეგელია აღნიშნავს, დღევანდელი ეპიზოდი არის მათთვის, ვისთვისაც რწმენის და ეკლესიის საკითხები მხოლოდ რელიგიური კეკლუცის თემა არ არის, არამედ კულტურის განუყოფელი ნაწილია და ცოდნის მიღების მუდმივი წყარო.ნახეთ ვიდეო - რომელი ტაძრებია ყველაზე მნიშვნელოვანი მართლმადიდებლობისთვის და რატომ? 

კიურები

1784401748

120 წლის შემდეგაც კი მარი კიურის ჩანაწერი წიგნაკები საშიშია - მათ ტყვიის ყუთებში ინახავენ

გამოჩენილი მეცნიერის, მარი კიურის ჩანაწერი წიგნაკები, რომლებშიც იგი რადიუმის აღმოჩენის ექსპერიმენტებს აღწერდა, დღემდე რადიოაქტიურია.როგორც Scienceblog წერს, მათი შექმნიდან 100 წელზე მეტი ხნის შემდეგაც კი, ეს დოკუმენტები საფრანგეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, ტყვიის კონტეინერებში ინახება. მკვლევრებს მათთან მუშაობა მხოლოდ დამცავი კოსტიუმებით შეუძლიათ, მას შემდეგ, რაც ხელს მოაწერენ სპეციალურ განცხადებას.მიზეზი ის არის, რომ XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში მარი კიურიმ და მისმა მეუღლემ, პიერ კიურიმ, არ იცოდნენ იონიზებადი გამოსხივების საფრთხის შესახებ და მუდმივი კონტაქტი ჰქონდათ რადიოაქტიურ მასალებთან. სტატიაში აღნიშნულია, რომ 1898-დან 1902 წლამდე წყვილმა დაახლოებით 8 ტონა ურანის მადანი გადაამუშავა, რათა სულ რაღაც ერთი მეათედი გრამი რადიუმის ქლორიდი მიეღოთ. ამისთვის ისინი თითქმის 4 წლის განმავლობაში ხელით ფქვავდნენ, ადუღებდნენ და მრავალჯერ წმენდდნენ მადანს ძველ ფარდულში, რომელსაც სახურავიდან წყალი ჩადიოდა და რომელიც მათ ლაბორატორიის მაგივრობას უწევდა.მარი კიური მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ყოველდღე საათობით ურევდა მდუღარე მასას მძიმე რკინის ღეროთი და საღამოსთვის სრულიად გამოფიტული იყო. მიღებული რადიუმი იმდენად უჩვეულო აღმოჩნდა, რომ მეცნიერების ისტორიაში ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს აღმოჩენად იქცა. ნივთიერება სიბნელეში ანათებდა, გამოსცემდა სითბოს ენერგიის გარეგანი წყაროს გარეშე და მეცნიერებს საშუალება მისცა, უფრო ღრმად ჩასწვდომოდნენ რადიოაქტიურობის ბუნებას.თუმცა, მეუღლეებმა ჯერ კიდევ არ იცოდნენ, რამდენად საშიში იყო ამ ელემენტთან მუდმივი მუშაობა. მათ რადიუმის ნიმუშები ჯიბით დაჰქონდათ, სახლში ინახავდნენ და საღამოობით სინჯარების ნაზი, მოცისფრო ნათებით ტკბებოდნენ.დღეს ცნობილია, რომ რადიუმ-226-ის ნახევრადდაშლის პერიოდი დაახლოებით 1600 წელია. ეს ნიშნავს, რომ იმ საგნების რადიოაქტიურობა, რომლებთანაც მარი კიური მუშაობდა, მხოლოდ ოდნავ შემცირდა და საუკუნეზე მეტი ხნის შემდეგაც კი საგრძნობი რჩება.ამიტომ, რადიოაქტიურია არა მხოლოდ მეცნიერის ლაბორატორიული ჩანაწერები, არამედ მისი ზოგიერთი პირადი ნივთიც - ავეჯი, კულინარიული წიგნები და საყოფაცხოვრებო ნივთები, რომლებიც პარიზში, კიურის მუზეუმში ინახება. ასევე ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ რადიაციული უსაფრთხოების სპეციალისტებმა რადიოაქტიური დაბინძურების კვალს პარიზის იმ შენობებშიც მიაგნეს, სადაც მეუღლეები მუშაობდნენ.რადიაციის ხანგრძლივმა ზემოქმედებამ სერიოზული კვალი დაატყო ოჯახის ჯანმრთელობას. მარი კიური 1934 წელს, 66 წლის ასაკში, აპლასტიური ანემიით გარდაიცვალა - დაავადებით, რომელსაც დღეს ქრონიკულ დასხივებას უკავშირებენ. მისი ქალიშვილი, ირენ ჟოლიო-კიური, რომელმაც ასევე რადიოაქტიურობის შესწავლას მიუძღვნა ცხოვრება, ლეიკემიით გარდაიცვალა.თვით მარი კიურის ნეშტიც კი რადიოაქტიურია. როდესაც 1995 წელს მეცნიერის ნეშტი პარიზის პანთეონში გადაასვენეს (სადაც ის გახდა პირველი ქალი, ვისაც ეს პატივი საკუთარი დამსახურების გამო ხვდა წილად), მისი კუბო დამატებით ტყვიის გარსით დააზღვიეს.საკუთარი ჯანმრთელობისთვის უდიდესი რისკის მიუხედავად, მარი და პიერ კიურის აღმოჩენამ შეცვალა მეცნიერების ისტორია. სწორედ რადიუმმა მისცა საშუალება ერნესტ რეზერფორდს, გამოეკვლია ალფა-, ბეტა- და გამა-გამოსხივების ბუნება, ბიძგი მისცა ბირთვული ფიზიკის განვითარებას და საფუძვლად დაედო კიბოს სხივური თერაპიის პირველ მეთოდებს.ამასთანავე, მეუღლეებმა კიურებმა შეგნებულად თქვეს უარი რადიუმის მიღების ტექნოლოგიის დაპატენტებაზე. მარი კიური მიიჩნევდა, რომ აღმოჩენა არა ცალკეულ ადამიანებს, არამედ მთელ მეცნიერებას უნდა ეკუთვნოდეს.

ასტამურ აჩბა

1784319001

„ასტამურს ფული რად უნდა, ასტამუ­რი თვითონ ფულია“ - სიმღერის ადრესატის ტრაგიკული ისტორია...

ფეისბუკ გვერდი „მატიანე“ ასტამურ აჩბას შესახებ სტატიას აქვეყნებს: ქალაქში მეხივით გავარდა ასტამურ აჩბას მკვლელობის ამბავი...მოსკოვში რესტორანი "არაგვი" ძალიან პოპულარული იყო სამზარეულოთი და მუსიკოსთა ჯგუფით, რომელიც შესანიშნავად ასრულებდა ქართულ მელოდიებს.ვის არ ნახავდით იქ - ხელოვნების ცნობილ მოღვაწეებს, სპორტსმენებს, მეცნიერებს, უცხოეთის დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლებსაც.სუფრას მოგვიანებით შევუერთდი.ცოტა ხანში ნაცნობმა გამიხმო - ეს წითელპერანგიანი მამაკაცი ვინ არის? ყველა უცხოელ სტუმარს პატივი სცა, თან ეუბნებოდა, - თქვენ საბჭოთა კავშირში ხართ, მოსკოვში, ეს "არაგვია", "არაგვი"კი საქართველოა.ასე რომ, ახლა თქვენ ჩვენი სტუმრები ხართო..."ასტამურს ფული რად უნდა... ასტამუ­რი თვითონ ფულია"... ყველას გაუგონია­ ცნობილი ხალხური სიმღერის ეს ვერსია, თუმცა ბევრმა არ იცის, ვინ ასტამურზეა ლაპარაკი... ეს სიმღერა გასული­ საუკუნის 60-იან წლებში ქსოვრელებმა­ წაუმღერეს ერთ გამორჩეულ თბილისელს - ასტამურ აჩბას - და მალე ყველამ აიტაცა.ასტამურ აჩბა, ერთ დროს ცნობილი კალათბურთელი, მშობლიური ქალაქის კოლორიტად იქცა, რომელსაც პეწი შეჰქონდა თბილისის ყოველდღიურობაში.აი, როგორ შემორჩა ასტამურ აჩბა და მისი თანამედროვე თბილისი მათ, ვინც ამ ადამიანს იცნობდა:"ეს ის დრო იყო, როცა არ ვარჩევდით,­ ვინ იყო აფხაზი, ვინ ოსი...ასტამურ აჩბასნაირი ქართველი იშვიათად მინახავს.იმიტომ კი არა, რომ კარგი ქართული იცოდა,­ არა - ნაღდი ქართველი იყო, მაგრამ შინაგანად აფხაზი გახლდათ.ეს ფაქტია - იცოდა თავისი წინაპრების ფასი. როცა წავიდა, სულ ვფიქრობდი, ასტამური­ თბილისს დააკლდა.ასეთი ადამიანები სძენდნენ თბილისს განსხვავებულ, სიყვარულით, სითბოთი სავსე ფერებს." - ჯანსუღ ჩარკვიანი. ასტამურ აჩბას მეგობრები იხსენებენ:დემურ ცქიტიშვილი: "ბირჟა ვერაზე, "კომუნისტის" რედაქციასთან გვქონდა, სადაც მეგობრები ვიყრიდით თავს.ასტამურს ერთ ადგილზე ვერ გააჩერებდი.სულ დარბოდა, სიახლის ძიებაში იყო, ოხუნჯობდა, რაღაცას მოიგონებდა და დაგაჯერებდა ხოლმე, ამის დიდი უნარი ჰქონდა".ნუგზარ ჭიჭინაძე: "სოხუმის აფხაზური დასი მარჯანიშვილის თეატრში მართავდა წარმოდგენას.ასტამურის ხათრით მთელი სამეგობრო წავედით სპექტაკლზე.ენა ასტამურმაც არ იცოდა, მაგრამ გულისყურით უსმენდა.ახალგაზრდები ვიყავით და ერთმა ჩვენგანმა რაღაც სიტყვაზე გაიცინა, მნიშვნელობა, რა თქმა უნდა, არ იცოდა, ჟღერადობამ გაახალისა.ასტამურის თვალები არ დამავიწყდება - რომ შემოგვხედა, მივხვდით, არ ვიქცეოდით სწორად". ერთხელ, ბაკურიანში ასტამურის ყურა­დღება თბილისელმა გოგონამ, დოდო დევ­დარიანმა მიიპყრო.ასტამური მას ანუკ ემეს ამგვანებდა.პაემანზე რომ მიდიოდა, ბიჭებს­ ეუბნებოდა, ჩემს ანუკ ემეს უნდა შევხვდეო...მათი ურთიერთობა ქორწინებით დასრულდა.ქორწილი შინ გადაიხადეს.ლხინი რომ ქეიფში გადაიზა­რდა, ერთმა სტუმარმა, ნოდარ ყანჩაველმა, ასტამურის ბედნიერება, ყველასთვის მოულოდნელად, ჭერში სროლით გამოხატა.ძალიან გაბრაზებულა ასტამური - იარაღი­ არ უყვარდა­ და არც ჰქონია, არც მოჩხუბარი ხალხი უყვარდა. ასტამურს და დოდოს ქალ-ვაჟი შეეძინათ - ირინე და ასტამური.ბედნიერი ოჯახი ჰქონდათ.ასტამურმა მსუბუქი მრეწველობის ფაკულტეტი დაამთავრა და მალევე დაიწყო მუშაობა ფაბრიკაში. ნელ-ნელა წელში გაიმართა, ოჯახს ხომ არაფერს აკლებდა, ახლობლებსაც მუდამ გვერდში ედგა.დემურ ცქიტიშვილი: "განსაკუთრებით ხიბლავდა უცხოელებთან ურთიერთობა.მაშინდელ საქართველოში ასეთი მისწრაფება კარგის მომასწავებელი არ იყო.სუკ-ის თანამშრომელი მყავდა ნაცნობი.მაფრთხილებდა, უთხარი ასტამურს, დაიჭერენო.დაჭერას გადაურჩა, მაგრამ სულ უთვალთვალებდნენ.მახსოვს, თბილისის ზღვაზე, რესტორანში, ეთიოპიის მეფეს მასპინძლობდნენ, ასტამურმა 5 ბოთლი შამპანური გაუგზავნა."გიზი გაბესკირია: "არაგვი" ძალიან პოპულარული იყო მაშინ სამზარეულოთი და მუსიკოსთა ჯგუფით, რომელიც შესანიშნავად ასრულებდა ქართულ მელოდიებს.ვის არ ნახავდით იქ - ხელოვნების ცნობილ მოღვაწეებს, სპორტსმენებს, მეცნიერებს, უცხოეთის დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლებსაც.სუფრას მოგვიანებით შევუერთდი.ცოტა ხანში ნაცნობმა გამიხმო - ეს წითელპერანგიანი მამაკაცი ვინ არის? ყველა უცხოელ სტუმარს პატივი სცა, თან ეუბნებოდა, - თქვენ საბჭოთა კავშირში ხართ, მოსკოვში, ეს "არაგვია", არაგვი"კი საქართველოა.ასე რომ, ახლა თქვენ ჩვენი სტუმრები ხართო.სტუმრები გაოცებულები იყვნენ ასეთი ყურადღებით, მე არ გამკვირვებია...  1969 წლის ივნისი იყო. აჩბას სახლში ტელეფონის ზარი გაისმა.ასტამურმა ყურმილი აიღო და რამდენიმე წამში ელდანაცემმა იყვირა:რაა?! ჩემი ტოგრიკა!!!(თამაზ ტოგონიძე, ცისკარას როლის შემსრულებელი ფილმში "ცისკარა")...უთხრეს, თამაზმა დაიძინა და ვეღარ გაიღვიძაო... გასვენებაზე უთქვამს ბიჭებთან, შემდეგი მე ვიქნებიო.ეს სიტყვები ნოემბერში გაიხსენეს, მაშინ, როდესაც ქალაქში მეხივით გავარდა ასტამურის მკვლელობის ამბავი.მიზეზი? თავის სიკეთესა და ხელგაშლილობას შეეწირა.გამოთხოვების უკანასკნელ წუთებში, სამარისებურ სიჩუმეში მოულოდნელად დუდუკების ჰანგი გაისმა - ქსოვრელები ემშვიდობებოდნენ, გაცილების სევდიანი საარით. თამაზ ტოგონიძეც და ასტამურ აჩბაც 34 წლისანი გარდაიცვალნენ.ახალგაზრდები იყვნენ, ძალიან პოპულარულები, რომ დასცლოდათ, კიდევ ბევრი კეთილი საქმის გაკეთებას შეძლებდნენ... - წერს „მატიანე“.

კარტოფილი ფრი

1784209500

საიდან გაჩნდა კარტოფილი ფრი - პოპულარული გარნირის ისტორია

ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული გარნირის წარმოშობის ზუსტი ისტორია და სამშობლო დღემდე უცნობია. უკვე საუკუნეებია, რაც საფრანგეთი და ბელგია ერთმანეთს ედავებიან იმაზე, თუ ვინ გამოიგონა ეს ხრაშუნა და გემრიელი კარტოფილი.ყველაზე გავრცელებული ლეგენდის მიხედვით, ყველაფერი მე-17 საუკუნეში, ბელგიაში დაიწყო. მდინარის პირას მცხოვრები მოსახლეობა პატარა თევზებს წვავდა და იმით იკვებებოდა. თუმცა, ზამთარში, როდესაც წყალი იყინებოდა, ადგილობრივები კარტოფილს წვრილად ჭრიდნენ, რათა მას თევზის ფორმა ჰქონოდა.არსებობს მეორე ვერსიაც, რომლის მიხედვითაც კარტოფილი ფრი პირველად  მეთვრამეტე საუკუნის ბოლოს, პარიზში,  ერთ-ერთ ხიდთან გაყიდეს. ამას იმდროინელი წერილობითი ჩანაწერებიც ადასტურებს, რის გამოც ბევრი ისტორიკოსი ხრაშუნა გარნირის სამშობლოდ სწორედ საფრანგეთს მიიჩნევს.აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ კარტოფილ ფრის პოპულარობაში მნიშვნელოვანი წვლილი ამერიკის შეერთებული შტატების მესამე პრეზიდენტს, თომას ჯეფერსონს მიუძღვის.საფრანგეთში ელჩად მუშაობის შემდეგ ის 1802 წელს,  თეთრ სახლში სტუმრებს „ფრანგული წესით მომზადებული კარტოფილით“ გაუმასპინძლდა.მზარეულები ხშირად ამბობენ, რომ იდეალური ფრი ორჯერ უნდა შეიწვას - ჯერ დაბალ ტემპერატურაზე, ხოლო გაციების შემდეგ - მაღალზე. სწორედ ეს ხდის მას ხრაშუნასა და გემრიელს. 

ახტირის ღვთისმშობლის ხატი

1783968736

„შინ დაბრუნდი და ეგ წყალი შეინახე, იგი ციებით შეპყრობილთ განკურნავსო...“ - ახტირის ღვთისმშობლის ხატის სასწაულები

ქალაქ ახტირში უძველესი დროიდან არსებობდა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის საფარველის სახელობის სამრევლო ეკლესია , სადაც 1739 წლიდან ქველმოქმედი და ღვთისმოსავი მღვდელი, დანიელ ვასილიევი მოღვაწეობდა.ერთ დღეს ბოსტანში თიბავდა, მაგრამ ცელის ორჯერ მოქნევაც ვერ მოასწრო, რომ ბალახში ხატი შენიშნა... მასზე გამოსახული დედა ღვთისა ჯვარცმული უფლის წინაშე ლოცულობდა და გამოუთქმელი სინათლით იყო გაბრწყინვებული...ღვთის შიშით აღვსილმა მღვდელმა პირჯვარი გამოისახა და ლოცვა იწყო... მხურვალედ ილოცა, ხატის წინ სამი დიდი მეტანია აღასრულა, შინ წააბრძანა და საპატიო ადგილიც მიუჩინა...სამი წლის მანძილზე ხატი მის სახლში იმყოფებოდა. შინაურებმა მალევე შენიშნეს, რომ გაურკვეველი შიშის გამო იმ ოთახში, სადაც ხატი იმყოფებოდა, ღამის გათევა შეუძლებელი იყო...სამი წლის შემდეგ ღვთისმშობლის საფარველის დღესასწაულზე მღვდელი ოთახში შევიდა და პირვანდელივით განაცვიფრა ხატიდან გარდამომავალმა ძლიერმა ნათებამ... ეს მოვლენა რამდენჯერმე განმეორდა, მაგრამ მღვდელი ლოცულობდა და ამის შესახებ დუმდა. ერთ დღეს სიზმრად ღვთისმშობელი გამოეცხადა, რომელმაც ხატის მტვრისაგან გათავისუფლება უბრძანა... მღვდელს იგი სუფთა წყლით უნდა განებანა და საფარველი ჩამოეფარებინა...გაღვიძებისთანავე მტვერი მოაცილა და წყლით განბანა, ნაბანი წყალი ჭურჭელში შეაგროვა და დილისთვის მის მდინარეში გადაღვრას აპირებდა, მაგრამ ღამით ესიზმრა, თითქოს მდინარისკენ მიდიოდა, წყლიანი ჭურჭელი გადასაღვრელად მიჰქონდა, გზად კი კვლავ დედა ღვთისა გამოეცხადა და უბრძანა: - "შინ დაბრუნდი და ეგ წყალი შეინახე, იგი ციებით შეპყრობილთ განკურნავსო..."მღვდლის ქალიშვილს, დიდი ხანი იყო, რაც ციება ტანჯავდა, როგორც კი გამოეღვიძა, დასალევად ეს წყალი მისცეს და იგი მყისიერად განიკურნა... ამ ამბის შემდგომ ღვთისმშობელს ყველა ციებით შეპყრობილი მიმართავდა და წყლის მიღებისთანავე იკურნებოდნენ... ხატი მღვდლის ოჯახში კიდევ სამ წელიწადს დარჩა.ერთ დღეს მამა ვასილმა შენიშნა, რომ ხატზე საღებავებს ბზარები გაუჩნდა, ხატმწერი მოიწვია და მისი აღდგენა მიანდო... ამ უკანასკნელმა ხატი შინ მიაბრძანა და საპატიო ადგილას მოათავსა, სურდა, მუშაობას ორიოდ დღეში შესდგომოდა, მაგრამ ღამით მისგან გამომავალმა ხმამ გააღვიძა: - "ადექი, ხატის უკან დაბრუნების დრო დადგა, უკეთესად შენ მას ვერ შეაკეთებო..."შეშინებულმა ხატმწერმა გათენებისთანავე ხატი მღვდელს დაუბრუნა და მისგან გარდამომავალი ხმის შესახებაც უამბო... ამის გამგონე მღვდელმა ამჯობინა, ხატი სამრევლო ტაძარში წაებრძანებინა, სადაც იგი სასწაულებრივად გაბრწყინდა...იოანეს, რომელსაც ხატი უნდა აღედგინა, ციებით გატანჯული ყრმა ჰყავდა. როდესაც ახტირის ღვთისმშობლის მიერ აღსრულებული სასწაულების შესახებ შეიტყო, ხატი განბანა და წყალი ბავშვს დაალევინა, რომელიც მყისვე გამოჯანმრთელდა...ყველა, ვინც რწმენით მიმართავდა ღვთისმშობელს, სასწაულებრივად იკურნებოდა. განსაკუთრებით საგულისხმოა ერთი ისტორიულად სარწმუნო გადმოცემა: - გენერალ ვეიდერის მეუღლე ელისაბედი ახტირში ჩავიდა და მხურვალედ ევედრა ღვთისმშობელს, რომ განეკურნა. მომდევნო ღამეს დედა ღვთისა იხილა, რომელმაც აუწყა: - "ამაოდ ითხოვ კურნებას, ეს შენ არ გჭირდება, რადგან მალე ამ ქვეყანას დატოვებ... შენი ქონება ეკლესიებსა და უპოვართ გაუნაწილე, რადგან ეს მსხვერპლი შენივე სულის საოხი იქნებაო..."სნეულმა უპასუხა: - "ღვთის დედაო, მე შვილები მყავს და თუ ქონებას დავარიგებ, ისინი სიღატაკეში აღმოჩნდებიანო...", რაზეც პასუხად მიიღო: - "შვილებზე ნუ ზრუნავ, მე მუდამ მათი მფარველი ვიქნები, შენ კი ხუთი დღის შემდეგ გარდაიცვლები, განსვლისათვის მოემზადე და ქონების გაცემა ისწრაფე, რათა შენი ხსნისათვის ილოცონო..."დედა ღვთისა გაუჩინარდა, ავადმყოფმა გამოიღვიძა, სულიერი მოძღვარი იხმო და ყოველივე ამცნო... ხუთი დღის შემდეგ კი მშვიდობით აღესრულა...როდესაც იმპერატრიცა ეკატერინე მეორემ ამ სასწაულებრივი მფარველობის შესახებ შეიტყო, მის ორ ქალიშვილზე მეურვეობა იკისრა და შემდგომ გაათხოვა კიდეც, - ერთი ცოლად გრაფ პალენს გაჰყვა, მეორე კი - გრაფ ჩერნიშევს.სასწაულთმოქმედი ხატი ხარკოვის გუბერნიაში, ქალაქ ახტირის საკათედრო ტაძარში იმყოფება. მასზე გამოსახული ღვთისმშობელი ჯვარცმული უფლის წინაშე ლოცულობს...

beri andria

1783284063

არც მტერს დაუჩოქა და არც ქვეყანას უღალატა… – გმირი მღვდელ-მონაზონი ანდრია

 1993 წლის 5 ივლისს, სოფელ კამანში სიცოცხლეს გამოასალმეს 27 წლის ბერი ანდრია ყურაშვილი.მან არც ხალხი დატოვა და არც ეკლესია. არც მტრის წინ დაუჩოქია და არც ქვეყნის ღალატი უფიქრია. მამა ანდრია არ ყოფილა მხოლოდ სასულიერო პირი, რომელიც ტაძარში მხოლოდ წირვა-ლოცვას აღავლენდა, ის ნამდვილი თავდადებული ქართველი, ერისკაცი და ბერი იყო…მამა ანდრიას აღსასრულმა მისი დებისა და ძმების ცხოვრება მთლიანად შეცვალა. ერთ-ერთი ძმა თეთრი მღვდელი გახდა, მეორე – ბერი, ორი და კი, მონაზონი.ომის ქარცეცხლში დაბადებული ლეგენდა.1993 წლის ივლისში, ბერი ანდრიას მამა რადიოს უსმენდა. მაუწყებლობა რუსეთ-საქართველოს საზარელი ომის შედეგებს ამცნობდა მსმენელს, სწორედ იმ საზარელ საღამოს გაიგო, რომ შვილი დაეხვრიტათ.დედა თავზარდამცემი ამბის გაგებისთანავე, გაითიშა და სამი დღე-ღამე კომაში იყო, იქამდე – სანამ ბერი ანდრია, მიწას არ მიაბარეს…აფხაზეთში, სოფელ კომანში სასულიერო პირზე ომის ქარცეცხლში ლეგენდა დაიბადა. თავისი მაგალითით შეშინებულ და დაბნეულ ხალხს ბრძოლის ჟინი გაუღვივა და საქართველოს ერთიანობისთვის თავი გაწირა, ბერის სისხლიანი კაბა და უსულო სხეული ქართულ მიწაზე დაეცა, მუხთლად, უკნიდან დამიზნებული მტრის ბანაკიდან ნასროლი ტყვიით.მამა ანდრიამ მანამდე მოასწრო და კომანელები აზიარა, საქართველოს ერთიანობისთვის ალოცა და ღიმილით აღესრულა.დახვრეტამდე, ბევრი ადამიანის გადარჩენა შეძლო. ბერმა გადამწვარი კომანის უსახლკარო მოსახლეობა თავის შესამოსელით შემოსა და თავისივე ხელით გამომცხვარი პურით დააპურა.მიზანში ამოღებულ მამა ანდრიას რუსულად ჰკითხეს მომხდურებმა, ეს საქართველოს მიწაა თუ აფხაზეთისო?! აუღელვებლად უპასუხა, ეს ღმერთის მიწააო. ამ უკანასკნელი წინადადებით გადაინაცვლა ზეციურ სასუფეველში…სამშობლოს სიყვარულისთვის კეფაში ნასროლი ტყვია.ეკლესიაში, როცა რუსული და აფხაზური საუბარი შემოესმათ, მამა ანდრია ყველაზე მშვიდად იყო და ლოცულობდაო, ის გაიყვანეს და დახვრიტეს, არაფრით არ აღიარა აფხაზეთის მიწა საქართველოს გარეშე… კეფაში ნასროლმა ტყვიამ იმსხვერპლა ბერი.ცისფერ ხავერდში გაახვიეს გვამი და მესამე დღეს დაკრძალეს. სამი დღე სისხლდენა არ ჩერდებოდა უსულო გვამიდან… მამა ანდრია კომანის მონასტრის ეზოში დაკრძალეს…

 საკვირველმომქმედი და მსწრაფლშემსმენელი ხატი "დედოფალი - სიხარულის მომნიჭებელი"

1782507326

კომაში მყოფ პაციენტს ნათლიამ ხატის ასლი თავთან დაუდო... უცებ ბავშვი თავისი ფეხით გავიდა ოთახიდან - ხატი, რომელიც უამრავ სასწაულს ახდენს

ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი - „დედოფალი სიხარულის მომნიჭებელი“,  რომელსაც ორი ახალგაზრდა მცველი ჰყავს - რეჟისორი ზურაბ შიოშვილი და მუსიკოსი გიორგი ჭოლოკავა, აბსოლუტური ანალოგია, ათონის მთაზე ივერონის მონასტერში დავანებული დედა ხატის - ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის, რომელსაც „პორტაიტისა“ (კარიბჭისა) ეწოდება.ხატის მცველები „პრაიმტაიმთან“ ექსკლუზიურ ინტერვიუში, ათონის მთაზე და იერუსალიმში მოგზაურობის შესახებ, საინტერესო ისტორიებს ჰყვებიან და აცხადებენ, რომ „სიხარულის მომნიჭებელი" პატრიარქმა უწოდა:მე და გიორგის ცოცხალი კონტაქტი გვაქვს ღვთისმშობელთან. ალბათ, სხვაგვარად არც შეიძლება იყოს ქრისტიანი, როცა ვინმე დახმარებას გვთხოვს, უკვე ვიცით, როგორ შეიძლება ამ კონკრეტულ შემთხვევაში დავეხმაროთ.არის შემთხვევები, როცა ადამიანს მივუთითებ, თუ როგორ უნდა მოიქცეს, მაგრამ სულ სხვა რამეს აკეთებს და ეს ისტორია, სამწუხაროდ, ცუდად მთავრდება.თითქმის ათი წელია, რაც ხატს - „დედოფალი“ დავაბრძანებთ, ადრეც თხოვნით მოგვმართავდნენ, ხატის გამობრძანებას.გთავაზობთ მცირე ამონარიდს ვრცელი ინეტრვიუდან- უამრავ სასწაულს ჰყვებიან ხატზე...სიმართლე გითხრათ, არც ვიცი რა ჩამოვთვალო.პაციენტს, რომელიც კომაში იმყოფებოდა, ნათლიამ ხატის ასლი მიუტანა და თავთან დაუდო. ბრწყინვალე შვიდეულის ორშაბათი იყო. უცებ ხედავენ, რომ თავის ფეხით გამოვიდა ოთახიდან - ბავშვს თავის ტვინის სიმსივნე ჰქონდა, უმძიმეს მდგომარეობაში იყო...იერუსალიმში, მაგალითად, ერთ მომლოცველს ხატი "დედოფალი" ესაუბრებოდა, ეს ზეთისხილის მთაზე მოხდა. ეს კაცი, ხატის წინ მუხლებზე დაეცა და წამოიძახა - „ის მე მესაუბრება, ღვთისმშობელი, მესაუბრება". როდესაც ვკითხეთ, თუ რა უთხრა მას ღვთისმშობლის ხატმა, მან ისეთი რამ გვითხრა ხატის ცხოვრებისა, რომელიც მხოლოდ მცველებმა ვიცოდით და არავის ეცოდინებოდა, მეტადრე უცხო კაცს იერუსალიმში.საქვეყნოდაა ცნობილი ის ფაქტი, რომ ღვთისმშობლის ხატის ასლებზე, რეპროდუქციებზე, დედა ღვთისას ხელები თბილი აქვს და ამას, ასიათასობით მომლოცველი შეიგრძნობს, მაგრამ ცხადია, ეს ფაქტი, უკლებლივ ყველამ არ იცის მაინც.იერუსალიმში როდესაც ვიყავით, აღდგომის ტაძარში იყო ერთი მორჩილი, სამოც წლამდე მამაკაცი, რომელსაც ვხვდებოდით, რომ დიდი განსაცდელები ჰქონდა.ერთ დღეს ტაძრის ატრიუმში შეგვხვდა და გამოველაპარაკეთ, საკმაოდ პირქუში და უსიტყვო კაცი იყო, შემდეგ სანუგეშებლად ხატის ასლი მივეცით და საუბარი გავაგრძელეთ.მორჩილმა არ იცოდა რომ ხატს ხელები უთბებოდა და შესაბამისად, არც ის, რომ ეს მხურვალება, ზოგჯერ ძალიან მატულობს. საუბრისას, უცებ ამ კაცმა ყვირილი დაიწყო - „ვიწვი, ვაიმე ვიწვი ფეხები სულ გამიცხელდა და ეს ცეცხლი ზემოთ ამოდისო",ჩვენ მას ვუთხარით, რომ ეს ხატიდან მოდიოდა და დავამშვიდეთ. უცებ როდესაც გაიაზრა, თუ რაოდენ დიდი ცხოველმყოფელობა და ნუგეში იყო ეს, ადამიანმა იერი იცვალა, თითქოს, სახე გაუნათდა, გაებადრა და უდიდესი მადლიერებით აივსო.როდესაც ხატს განსაკუთრებულ წმინდა ადგილებზე დავაბრძანებთ, ეს მხურვალება სულ მატულობს და მატულობს. წმინდა მიწაზე მოგზაურობის დროს, ისე ხდებოდა, რომ ძირითადად, გიორგი იღებდა ვიდეო მასალას და ხატი მე მეპყრა.როგორც კი მივუახლოვდებოდით რომელიმე წმინდა ადგილს, ხატი ისე გავარვარდებოდა, რომ გონების დაკარგვამდე მივყავდი ამ სიმხურვალეს, სამოსი ერთიანად ისე მისველდებოდა, როგორც წყლიანი ავზიდან ამოღებული, ჩვეულებრივ იწურებოდა. ამიტომ გამოსაცვლელი სტიქარი დამქონდა და ზოგჯერ, ერთ ადგილას სამჯერ, ოთხჯერ ვიცვლიდი სამოსს. მომლოცველები ფოტოებს გვიღებდნენ, ხვდებოდნენ, რომ რაღაც ისეთი ხდებოდა, რაც არ ენახათ. წაიკითხეთ სრულად