ისტორიები

1781382992

რატომ დააპატიმრეს არქეოლოგი, რომელმაც სავარაუდოდ, დარტანიანის ძვლები იპოვა - ბურუსით მოცული ისტორიის დეტალები

„სამი მუშკეტერის“ მთავარ გმირს რეალური პროტოტიპი ჰყავდა, შევალიე დარტანიანი, იგივე შარლ დე კასტელმორი. არქეოლოგი ვიმ დეიკმანი წლების განმავლობაში ეძებდა ლეგენდარული მუშკეტერის ნეშტს, რომელიც 1673 წელს ნიდერლანდების ქალაქ მაასტრიხტთან ბრძოლაში დაიღუპა. თუმცა, როდესაც იღბალმა გაუღიმა, დიდების ნაცვლად არქეოლოგს ჩხრეკა, დაპატიმრება და სისხლის სამართლის საქმე ელოდა. ცოტამ თუ იცის, რომ „სამი მუშკეტერი“ ლიტერატურული მისტიფიკაციაა, რომელიც დიუმას რომანის გამოცემამდე საუკუნე ნახევრით ადრე დაიწყო. 1700 წელს, ნამდვილი დარტანიანის დაღუპვიდან 27 წლის შემდეგ, გამოიცა „მესიე დარტანიანის მემუარები“. მალევე გაირკვა, რომ ეს იყო არა ნამდვილი მოგონებები, არამედ მწერალ გასინ დე კურტილ დე სენდრას ფანტაზიის ნაყოფი. თავად დარტანიანი კი, როგორც XX საუკუნეში გაირკვა, ნაკლებად განათლებული იყო და დღიურებს ძლივს აწარმოებდა.ალექსანდრე დიუმამ თავისი ტრილოგიის შექმნისას სწორედ კურტილის ეს ბულვარული რომანი აიღო საფუძვლად. იქიდან ისესხა სიუჟეტური ხაზი და სხვა მუშკეტერების, ათოსის, პორთოსისა და არამისის სახელები. მან ასევე დაამატა XVII საუკუნის სხვა ლეგენდარული ისტორიებიც, მაგალითად, დედოფალ ანა ავსტრიელის საკიდების ეპიზოდი და რკინის ნიღბის საიდუმლო.რეალურ შარლ დე ბატსს ამ ნახევრად ფანტასტიკურ ისტორიებში მონაწილეობა არ მიუღია, თუმცა მისი ცხოვრება მაინც საოცარი იყო. წიგნის გმირისგან განსხვავებით, რომელიც სულ კარდინალების წინააღმდეგ აჯანყებებით გამოირჩეოდა, ნამდვილი დარტანიანი მეფის ერთგულების სიმბოლო გახლდათ.მუშკეტერთა ასეულის დაშლის შემდეგ, იგი კარდინალ მაზარინის სამსახურში გადავიდა და მისი საიდუმლო კურიერი გახდა. მას ანდობდნენ დაშიფრულ წერილებს დევნილ კარდინალსა და დედოფალ-რეგენტ ანა ავსტრიელს შორის.მოგვიანებით, როდესაც ლუი XIV-ის მოთმინების ფიალამ აივსო გავლენიანი და მდიდარი ჩინოვნიკის, ფუკეს მიმართ, რომელსაც საკუთარი არმიაც კი ჰყავდა, მეფემ მისი დაპატიმრება სწორედ დარტანიანს დაავალა. 1661 წლის 5 სექტემბერს, ნანტში, დარტანიანმა ფუკე ქალაქის ბრბოში იპოვა და დააკავა. მას ოთხი წლის განმავლობაში პირადად იცავდა და ციხიდან ციხეში გადაჰყავდა. გაოგნებულმა ლუი XIV-მ გაზკონელი აღდგენილი მუშკეტერთა ასეულის კაპიტან-ლეიტენანტად დანიშნა. ფორმალურად მეთაური მეფე იყო, მაგრამ რეალურად ყველაფერს 20 წლის მანძილზე დარტანიანი განაგებდა.როგორ დაიღუპა დ’არტანიანი მაასტრიხტთან1673 წელს, 60 წლის დარტანიანმა, რომელიც უკვე საველე მარშალი იყო, მონაწილეობა მიიღო ჰოლანდიის ომში. ლუი XIV-ს სურდა მაასტრიხტის, ნიდერლანდების უძლიერესი ციხესიმაგრის აღება.25 ივნისის ღამეს ფრანგებმა დარტანიანის მეთაურობით ერთ-ერთი ბასტიონი დაიკავეს. დილით ისინი სხვა ნაწილებმა შეცვალეს. დარტანიანი აფრთხილებდა მათ, რომ პოზიცია სახიფათო იყო, თუმცა ყური არავინ უგდო. დილის რვა საათზე ჰოლანდიელებმა კონტრშეტევა დაიწყეს. დარტანიანმა სასწრაფოდ შეკრიბა მუშკეტერები. ინგლისის მეფის უკანონო შვილმა, ჰერცოგმა მონმუტმა, რომელიც ფრანგების მხარეს იბრძოდა, იერიშზე გადასვლა მოითხოვა. დარტანიანმა ამას სიგიჟე უწოდა, თუმცა შეტევას თავად ჩაუდგა სათავეში. ხელჩართულ ბრძოლაში მას ტყვია მკერდში მოხვდა და ადგილზევე გარდაიცვალა. მებრძოლებს ისე უყვარდათ თავიანთი მეთაური, რომ მისი ცხენის ბრძოლის ველიდან გამოსაყვანად ოთხი მათგანი დაიღუპა.სამწუხარო ამბის გაგებისთანავე, ლუი XIV-მ დედოფალს მისწერა:„მადამ, მე დავკარგე დ’არტანიანი, რომლის მიმართაც სრული ნდობა მქონდა და რომელიც ნებისმიერი საქმისთვის გამოსადეგი იყო“.დარტანიანის დაკრძალვის დოკუმენტები არ შემორჩენილა. თუმცა ცნობილია, რომ საშინელი სიცხის გამო ცხედრის სამშობლოში ტრანსპორტირება შეუძლებელი იყო, ამიტომ ისტორიკოსები ვარაუდობენ, რომ ლეგენდარული მუშკეტერი იქვე, ფრანგული ბანაკის მახლობლად დაკრძალეს.აი, ამ ვრცელი და საინტერესო სტატიის გამართული, ლიტერატურული და საგრძნობლად შემოკლებული თარგმანი. ტექსტიდან ამოღებულია მეორეხარისხოვანი დეტალები, თუმცა შენარჩუნებულია სიუჟეტის მთელი დრამატიზმი, ციტატები და მთავარი აზრი.მზადება სენსაციისთვის: ვინ არის ვიმ დეიკმანი?ვიმ დეიკმანი ჰოლანდიურ არქეოლოგიაში ლეგენდარული ფიგურაა. იგი 40 წლის განმავლობაში მაასტრიხტის მთავარი არქეოლოგი და კულტურული მემკვიდრეობის დამცველი იყო. 2022 წელს პენსიაზე გავიდა, თუმცა თავისი ცხოვრების მთავარ ოცნებაზე, დარტანიანის საფლავის პოვნაზე უარი არ უთქვამს. ამ იდეით ის თითქმის 28 წელი იყო შეპყრობილი.ფრანგმა ისტორიკოსმა ოდილ ბორდაზმა ჯერ კიდევ 2008 წელს ივარაუდა, რომ ლეგენდარული მუშკეტერი შესაძლოა მაასტრიხტის გარეუბანში, სოფელ ვოლდერის წმინდა პეტრესა და პავლეს ეკლესიაში ყოფილიყო დაკრძალული. ალყის დროს სწორედ ამ ეკლესიასთან იდგა ლუი XIV-ის კარავი, ხოლო მნიშვნელოვანი პირების ტაძარში დაკრძალვა მაშინ მიღებული პრაქტიკა იყო.წლების განმავლობაში დეიკმანი ამაოდ ცდილობდა გათხრების ნებართვის მიღებას, მაგრამ ბიუროკრატიულ კედელს აწყდებოდა. ყველაფერი „უზენაესი ძალების“ ჩარევით შეიცვალა: 2026 წლის ზამთარში ეკლესიის იატაკი ჩაინგრა. რემონტის დროს მუშებმა ჩონჩხი აღმოაჩინეს. ადგილობრივმა დიაკვანმა, რომელიც დეიკმანს იცნობდა, სასწრაფოდ დაურეკა არქეოლოგს.დეიკმანი ადგილზე მივიდა და ყოველგვარი ოფიციალური ნებართვების გარეშე, საკუთარი ძალებითა და სპეციალისტების დახმარებით, ნეშტი მიწიდან ამოიღო. ერთ-ერთ ნეკნში მან მუშკეტის ტყვია აღმოაჩინა!მსოფლიომ სენსაცია შეიტყო. 2026 წლის აპრილის ბოლოს დეიკმანს ამ აღმოჩენისთვის სამეფო რაინდული ორდენიც კი გადასცეს.თუმცა ტრიუმფი რამდენიმე კვირაში დიდ სკანდალში გადაიზარდა. ჩონჩხის იდენტიფიცირებისთვის დნმ-ის ტესტი იყო საჭირო. ნიმუშები (მხრის ძვლის ნაწილი და ორი კბილი) მიუნხენის სასამართლო მედიცინის ინსტიტუტში გაგზავნეს. მაისის დასაწყისში, როდესაც ანალიზი დასრულდა, ქალაქის ხელისუფლებამ რელიკვიების ჩვეულებრივი ფოსტით გამოგზავნა დააპირა. დეიკმანმა ეს მკრეხელობად მიიჩნია, საკუთარი ხარჯებით ჩავიდა მიუნხენში, ძვლები მანქანით ჩამოიტანა, თუმცა მერიას არ გადასცა და თავის სეიფში დამალა.8 მაისს არქეოლოგს კარზე პოლიცია და მემკვიდრეობის დაცვის ინსპექტორები მიადგნენ. დეიკმანმა ძვლების გადაცემაზე უარი თქვა, მან ისინი მეგობართან გადამალა.„არსებითად, მოვიქეცი ისე, როგორც ნებისმიერი პროფესიონალი მოიქცეოდა. არაფერი დამიბრუნებია“, — განაცხადა მან. კონფლიქტი გამწვავდა. 20 მაისს დეიკმანი პირდაპირ სახლიდან აიყვანეს და პოლიციაში გადაიყვანეს. მას ბრალი დაედო ქალაქის ქონების მითვისებასა და გათხრების უკანონო, ულიცენზიოდ წარმოებაში, რაც ნიდერლანდებში სისხლის სამართლის დანაშაულია. რამდენიმე საათიანი დაკითხვის შემდეგ, არქეოლოგმა ძვლების სამალავი გასცა და იგი გაათავისუფლეს.მაასტრიხტის მერიამ განაცხადა, რომ დეიკმანმა არაპროფესიონალურად იმოქმედა, ძვლებს შიშველი ხელებით ეხებოდა, ნიმუშები კი ნაყინის კონტეინერებით გადაჰქონდა, რითაც ისინი დააზიანა. დეიკმანი ბრალდებებს უარყოფს და ამ ყველაფერს „კუდიანებზე ნადირობას“ უწოდებს:„მათ აღიზიანებთ, რომ მე ძალიან ხშირად ვჩნდები საზოგადოების წინაშე, როგორც აღმომჩენი. მაგრამ ჩემ გარეშე ეს საერთოდ არ მოხდებოდა“.სკანდალს გამოეხმაურა დარტანიანის 83 წლის შთამომავალი, ემერი დე მონტესკიუ-ფეზენსაკი, რომელმაც დნმ-ის ტესტისთვის სისხლი და ნერწყვი სპეციალურად ჩააბარა. იგი აღშფოთებულია: „მაბრაზებს ის, რომ ძვლები შეიძლება ისე იყოს დაზიანებული, რომ ვეღარასდროს დავადგინოთ, ეკუთვნოდა თუ არა ისინი დარტანიანს“.სამწუხაროდ, მიუნხენში გაგზავნილი ნიმუშები ზედმეტად დაზიანებული აღმოჩნდა. ჟურნალისტებმა გაარკვიეს, რომ ჩონჩხის დნმ-ის 50-80% განადგურებულია. საქმეს ართულებს ისიც, რომ მონტესკიუ დარტანიანის შთამომავალი დედის ხაზითაა, რაც ნიშნავს, რომ მამიდან შვილზე გადასაცემი Y-ქრომოსომა მათ არ ემთხვევათ.ამჟამად ჩონჩხი საქსონის გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტშია, სადაც ანთროპოლოგიურ ანალიზს უტარებენ (ადგენენ ასაკს, სქესს, სიმაღლეს და ეძებენ მუშკეტის ტყვიის კვალს).ვიმ დეიკმანი კვლავ ეჭვმიტანილის სტატუსით სარგებლობს. მაასტრიხტის მერია ოფიციალურ პრესკონფერენციას 2026 წლის 17 ივნისს გეგმავს, თუმცა საბოლოო გენეტიკური პასუხები, შესაძლოა, 2026 წლის შემოდგომამდე მზად არ იყოს.

1780770904

„ნელ-ნელა მოვემზადოთ ამისთვის“ - ბერი პაისი ამბობდა, რომ ეს წინასწარმეტყველება მალე ახდება

წმინდა მამების ნაწინასწარმეტყველები ბოლო ჟამის ნიშნები, უფრო და უფრო გვარწმუნებს იმაში, რომ ეს დრო შორს არ უნდა იყოს; მომრავლებული კატასტროფები, გლობალური დათბობა, მომაკვდინებელი ვირუსები, საზარელი დანაშაულობები – მათი თქმით, ეს ყველაფერი სწორედ მეორე მოსვლას მოასწავებს.როგორ მოვიქცეთ უკანასკნელი ჟამისასო – ჰკითხეს ერთხელ ბერ პაისს. მან კი უპასუხა:"თუნდაც ადამიანს ოქროს მონეტები, ან დოლარები ჰქონდეს, მათ გამოყენებას ვერ შეძლებს. ამიტომაც, თუ საკუთარ თავს ახლავე მივაჩვევთ, უბრალოდ ზომიერად ცხოვრებას, იმ წლებს ადვილად გადავიტანთ.ისინი, არ დაიწყებენ, ადამიანთა წამებას, თუმცა, ის, ვისაც ბეჭედი არ ექნება, ცხოვრებას ვერ შეძლებს. თქვენ იტანჯებით ბეჭდის გარეშე, იტყვიან ისინი, ის რომ მიგეღოთ, სირთულეები აღარ გექნებოდათ. იმ წლებს გადავიტანთ: თუკი ადამიანს პატარა მიწის ნაკვეთი ექნება. ცოტა მარცვლეულს, კარტოფილს მოიყვანს, რამდენიმე ზეთისხილის ხეს დარგავს, საქონელი თუ ეყოლება: თხა, რამდენიმე ქათამი, მაშინ ქრისტიანი შეძლებს თავისი ოჯახის გამოკვებას, ვინაიდან დიდი მარაგისგან ხეირი მაინც არაა: პროდუქტი დიდხანს ვერ ძლებს, მალე ფუჭდება;მალე დაედება ფასი სოფელს, მგონი დროცაა ნელ-ნელა მოვემზადოთ ამისთვის.ნუ მიატოვებთ და უპატრონობით ნუ დაანგრევთ მამაპაპისეულ კერას. ალბათ, იმაზე მალე გამოგადგებათ, ვიდრე გგონიათ.რა თქმა უნდა, ეს გაჭირვება დიდხანს არ გასტანს - სამი წელი, სამწელიწადნახევარი; რჩეულთათვის დღეები შემოკლდება, ისინი ვერც კი შეამჩნევენ, როგორ გაირბენს ეს წლები. ღმერთი ადამიანს უმწეოდ არ დატოვებს.მე ვნუგეშობ, ჩვენ ჭექა-ქუხილი გველის და ჩვენს ბრძოლას აქვს ფასი, რადგანაც ამჟამად ჩვენი მტერი – ეს ალი ფაშა კი არ არის, არც ჰიტლერი და არც მუსოლინი, არამედ – ეშმაკი. და ამიტომაც ჯილდო ჩვენი იქნება ჯილდო ზეციური.ღმერთმან, ვითარცა სახიერმან, წარმართოს ბოროტება სიკეთედ, ამინ.”ღირსი პაისი მთაწმინდელი (1924-1994)

1780599180

საფრანგეთის მუზეუმიდან 6.2 მილიონ დოლარად შეფასებული ბანანი მოიპარეს, რომელიც მანამდე რამდენჯერმე შეჭამეს

საფრანგეთში მუზეუმში ახალი ქურდობა მოხდა. Times-ის ცნობით, ამჯერად მოპარული ნამუშევარი იტალიელი მხატვრის, მაურიციო კატელანის „კომიკოსი“ იყო. 2019 წელს შექმნილი ინსტალაცია კედელზე მიმაგრებული ბანანისგან შედგება. ეს კონცეპტუალური ნამუშევარი 6.2 მილიონ დოლარად არის შეფასებული.ნამუშევარი გამოფენის „Un Dimanche Sans Fin“ (ითარგმნება როგორც „უსასრულო კვირა“) ფარგლებში იყო წარმოდგენილი. გამოცემის ცნობით, შაბათს დილით დაცვის თანამშრომელმა შენიშნა, რომ კედელზე მიმაგრებული ბანანი დაკარგული იყო.მუზეუმმა პოლიციას აცნობა და სისხლის სამართლის გამოძიება დაიწყო. პომპიდუ-მეცის ცენტრმა უკვე აღადგინა ნამუშევარი და სხვა ბანანით ჩაანაცვლა. როგორც New York Post-მა დასძინა, 100 000 დოლარის ღირებულების სამკაულებისგან განსხვავებით, ამ შემთხვევაში ჩანაცვლება უფრო ადვილია.„მალფუჭებადი ნივთი“ რეგულარულად იცვლება, როდესაც ის ლპობას იწყებს ან როდესაც ვიზიტორი გადაწყვეტს მის ჭამას.2024 წელს, ბლოკჩეინ პროექტ Tron-ის დამფუძნებელმა ჯასტინ სანმა შეჭამა ბანანი, რომელიც მან ნიუ-იორკში, Sotheby's-ის აუქციონზე 6.2 მილიონ დოლარად შეიძინა.რას ნიშნავს ასეთი ხელოვნების ნიმუში?ნამუშევარი „კომიკოსი“ პირველად 2019 წელს მაიამი-ბიჩის თანამედროვე ხელოვნების ბაზრობაზე იყო წარმოდგენილი. ნამუშევარი შეიქმნა ბანანის გამოყენებით, რომელიც მხატვარმა მაიამის სასურსათო მაღაზიაში შეიძინა. პროექტმა ფართო დისკუსია გამოიწვია ხელოვნების საზოგადოებასა და პრესაში. მან ასევე მიიპყრო ყურადღება მხატვარ დევიდ დატონგის წარმოდგენის შემდეგ, რომელმაც კედლიდან ბანანი მოხსნა და გამოფენის სტუმრების წინაშე შეჭამა. აღდგენილი ნამუშევარი მალევე კვლავ შეჭამეს. 2019 წელს ხელოვნების ობიექტის ორი ეგზემპლარი 120 000 დოლარად გაიყიდა, ხოლო მესამე გუგენჰაიმის მუზეუმს (ნიუ-იორკი, აშშ) გადაეცა.ხელოვნების კრიტიკოსებს ამ პროექტის შეფასებებში განსხვავებული მოსაზრებები აქვთ. ზოგი „კომიკოსს“ პროვოკაციად მიიჩნევს, ზოგი კი მას მარსელ დიუშანის კონცეპტუალურ ნამუშევრებზე მინიშნებად მიიჩნევს, რომელიც ხელოვნების ღირებულებას, როგორც ასეთს, ეჭვქვეშ აყენებდა.მარსელ დიუშანი რედიმეიდ „შადრევნის“ შემქმნელია. 1917 წელს მხატვარმა ხელოვნების ობიექტად ფსევდონიმით რ. მატის („სულელი“) ხელმოწერილი პისუარი გამოფინა.რედიმეიდები არის მზა ნივთები, რომლებიც ნაცნობი გარემოდან ახალ კონტექსტში გადადის. ნამუშევრის უნიკალურობა იკარგება: ობიექტის მრავალჯერ გამეორება შეიძლება (მაგალითად, „შადრევანს“ რვა ეგზემპლარი აქვს).2021 წელს Art Newspaper-თან ინტერვიუში კატელანმა ბანანს „კომენტარის ნამუშევარი“ და „ჩვენთვის ღირებულებების რეფლექსია“ უწოდა.„კომიკოსის“ შეძენის შემდეგ, ჯასტინ სანმა განაცხადა, რომ ეს უბრალოდ ხელოვნების ნიმუშზე მეტი იყო: ის წარმოადგენდა კულტურულ ფენომენს, რომელიც აკავშირებდა ხელოვნების, მემებისა და კრიპტოვალუტის სამყაროს.

1780337012

მერილინ მონრო - ქალი, რომლის სიკვდილმაც უფრო მეტი კითხვა დატოვა, ვიდრე პასუხი - ქერა ლამაზმანის სკანდალური ცხოვრების დეტალები

მერილინ მონრო იმ იშვიათ ვარსკვლავთა შორისაა, რომელთა სიკვდილის შემდეგაც პოპულარობა არ შემცირებულა. პირიქით — 1962 წელს გარდაცვლილი მსახიობი დღემდე რჩება მსოფლიო პოპკულტურის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობად სახედ.დღეს, 1 ივნისს, ჰოლივუდის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ვარსკვლავის, მერილინ მონროს დაბადებიდან 100 წელი შესრულდებოდა. ქალი, რომლის თეთრი კაბა, პლატინისფერი თმა და მომხიბვლელი ღიმილი მსოფლიო პოპკულტურის ნაწილად იქცა, სინამდვილეში გაცილებით რთული ბედის მქონე ადამიანი იყო — ობოლი ბავშვობიდან დაწყებული, მსოფლიო დიდებითა და დღემდე ამოუხსნელი სიკვდილით დასრულებული.მერილინ მონრო — ქალი, რომელმაც ჰოლივუდი შეცვალადაიბადა 1926 წლის 1 ივნისს ლოს-ანჯელესში, სახელით ნორმა ჯინ მორტენსონი, მოგვიანებით კი ნორმა ჯინ ბეიკერი ერქვა.მომავალი ვარსკვლავის ბავშვობა ტრაგიკული იყო. დედას ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები ჰქონდა და ნორმა ჯინმა ბავშვობის დიდი ნაწილი მიმღებ ოჯახებსა და ბავშვთა სახლებში გაატარა. 16 წლის ასაკში ბავშვთა სახლში დაბრუნების თავიდან ასაცილებლად პირველად გათხოვდა.მეორე მსოფლიო ომის დროს ის სამხედრო ქარხანაში მუშაობდა, სადაც ფოტოგრაფმა შენიშნა. სწორედ მოდელობით დაიწყო მისი კარიერა. 1946 წელს ხელი მოაწერა კონტრაქტს Fox-ის სტუდიასთან და მიიღო სახელი „მერილინ მონრო“.1950-იანი წლების დასაწყისში ის უკვე ჰოლივუდის ყველაზე პოპულარულ მსახიობად იქცა. სკანდალები და ხმაურიანი ისტორიები1. შიშველი ფოტოები კალენდრისთვის1952 წელს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მონრო რამდენიმე წლით ადრე ფოტოებში შიშვლად ჩნდებოდა. სტუდია ურჩევდა, ყველაფერი უარეყო, თუმცა მან სიმართლე აღიარა და თქვა, რომ ფოტოების გადაღება ფინანსური პრობლემების გამო დასჭირდა. სკანდალი კარიერის დასრულების ნაცვლად მისი პოპულარობის გაზრდით დასრულდა.2. ქორწინებებიმონრო სამჯერ იყო დაქორწინებული:ჯო დიმაჯო — ლეგენდარული ბეისბოლისტი.არტურ მილარი — ცნობილი დრამატურგი.ჯიმ დოგერტი — პირველი მეუღლე. განსაკუთრებით ხმაურიანი იყო ურთიერთობა ჯო დიმაჯოსთან, რომელიც ვერ ეგუებოდა მონროს პოპულარობასა და სექსსიმბოლოს იმიჯს. მათი ქორწინება მხოლოდ 9 თვე გაგრძელდა.3. კავშირი კენედებთანმონროს სახელი დღემდე უკავშირდება ამერიკის პრეზიდენტს, ჯონ კენედის და მის ძმას, რობერტ კენედის.მათი ურთიერთობის შესახებ მრავალი ჭორი და თეორია არსებობს, თუმცა ბევრი დეტალი დღემდე დაუდასტურებელია. ყველაზე ცნობილი ეპიზოდია 1962 წელს პრეზიდენტისთვის შესრულებული „Happy Birthday, Mr. President“.4. საიდუმლო სიკვდილი1962 წლის აგვისტოში მონრო საკუთარ სახლში გარდაცვლილი იპოვეს. ოფიციალური ვერსიით, მიზეზი ბარბიტურატების ზედოზირება იყო. თუმცა მისი სიკვდილი დღემდე უამრავი შეთქმულების თეორიის საგანია.ნაკლებად ცნობილი ფაქტებიმონრო ხშირად ითვლებოდა მხოლოდ „ლამაზ ქერად“, თუმცა რეალურად მსახიობობის შესასწავლად ნიუ-იორკის Actors Studio-ში სწავლობდა. მან საკუთარი საპროდიუსერო კომპანია შექმნა, რაც იმ პერიოდში ქალებისთვის იშვიათი ნაბიჯი იყო. თანამედროვე მკვლევრები სულ უფრო ხშირად აღნიშნავენ, რომ მონრო არა მხოლოდ სექსსიმბოლო, არამედ ჭკვიანი და საკუთარი იმიჯისთვის მებრძოლი ქალი იყო.

1780215060

ტყუპი დის სიცოცხლე ჩახუტებამ იხსნა... - ამბავი, რომელმაც მსოფლიო აალაპარაკა

ერთ დროს, ტყუპი დების - კაირისა და ბრიელ ჯექსონების ჯანმრთელობის მდგომარეობა მსოფლიო ყურადღების ცებტრში იყო. მათი ისტორია დღემდე ერთ-ერთ ყველაზე ემოციურ და შთამბეჭდავ სამედიცინო მოვლენად მიიჩნევა.გოგონები 1995 წელს, ვადაზე 12 კვირით ადრე დაიბადნენ. თითოეული მათგანი კილოგრამსაც კი არ იწონიდა და ექიმები მათ გადარჩენას მცირე შანსს აძლევდნენ. ახალშობილები დღენაკლულთა ინკუბატორებში ცალ-ცალკე მოათავსეს.ბრიელის მდგომარეობა შედარებით სტაბილური იყო და დროთა განმავლობაში წონაში მატებაც დაიწყო, თუმცა კაირის ჯანმრთელობის მდგომარეობა უკიდურესად მძიმე რჩებოდა. ექიმები იმედს თითქმის კარგავდნენ.რამდენიმე კვირის შემდეგ მოულოდნელი შემთხვევა მოხდა: ერთ ღამეს ბრიელმა დაიწყო ტირილი, ისე, რომ სუნთქვა უჭირდა და სხეულიც გაუულურჯდა. მორიგე ექთანმა ყველა შესაძლო ზომას მიმართა, თუმცა ბავშვის დამშვიდება ვერ შეძლო.საბოლოოდ, მედდამ, გეილ კასპარანმა — წესების დარღვევის მიუხედავად, ტყუპების ერთად დაწვენა გადაწყვიტა. სწორედ მაშინ მოხდა ის, რასაც მოგვიანებით „სასწაულს“ უწოდებდნენ: ბრიელი მალევე დამშვიდდა და ინსტინქტურად მოეხვია დასუსტებულ დაიკოს, კაირს.რამდენიმე დღეში კაირის მდგომარეობა საგრძნობლად გაუმჯობესდა — მან წონაში მატება დაიწყო და მალევე დაიკოსაც კი გაუსწრო.დღეს კაირი და ბრიელი უნივერსიტეტში სწავლობენ. როგორც თავად ამბობენ, ერთმანეთის გარეშე ცხოვრება ვერ წარმოუდგენიათ — მათი ისტორია კი კიდევ ერთხელ გვახსენებს, რამდენად ძლიერია და მნიშვნელოვანია და-ძმის კავშირი.

1779976620

სოფელი, სადაც მამაკაცებს შესვლა ეკრძალებათ - როგორ ცხოვრობენ ქალები

ეგვიპტეში, ქალაქ ასუანიდან რამდენიმე საათის სავალზე, მდებარეობს უნიკალური სოფელი ალ-სამახა, სადაც მხოლოდ ქალები და ბავშვები ცხოვრობენ. ეს დასახლება 1998 წელს ეგვიპტის ხელისუფლებამ შექმნა, რათა დახმარებოდა ქვრივ, განქორწინებულ და ძალადობის მსხვერპლ ქალებს, რომლებიც მძიმე სოციალურ მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ.სოფელში ჩასახლებისას ქალებმა სახელმწიფოსგან მიიღეს სახლი, მიწა, პირუტყვი და სამუშაო იარაღები, რათა დამოუკიდებლად ეცხოვრათ და მეურნეობა გაემართათ. ადგილობრივები ძირითადად სოფლის მეურნეობასა და მეცხოველეობას მისდევენ.ალ-სამახაში მოქმედებს მკაცრი წესები - მამაკაცებს იქ ცხოვრება არ შეუძლიათ. თუ ქალი ხელახლა გათხოვდება, იგი საცხოვრებელსა და სახელმწიფოსგან მიღებულ დახმარებას კარგავს. ვაჟებსაც მხოლოდ გარკვეულ ასაკამდე შეუძლიათ დედასთან დარჩენა.მიუხედავად იმისა, რომ გარედან ეს ადგილი მშვიდ და უსაფრთხო გარემოდ ჩანს, ადგილობრივები მძიმე შრომასა და სიღარიბეს ებრძვიან. წლების განმავლობაში სოფელში წყლისა და ინფრასტრუქტურის პრობლემებიც არსებობდა.ადგილობრივების თქმით, ბევრი ქალი იქ უკეთესი ცხოვრების გამო კი არა, არამედ იმიტომ დარჩა, რომ სხვა წასასვლელი არ ჰქონდა. თუმცა, ყველა სირთულის მიუხედავად, ალ-სამახას მცხოვრებლები შვილების უკეთესი მომავლის იმედს მაინც არ კარგავენ.

1779827020

„ლამაზი ბიჭი“, რომელმაც დედა და შვილი იმსხვერპლა და 24-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს - კემერონ ჰერინის საბედისწერო რბოლა

ამერიკელი კემერონ ჰერინი სოციალურ ქსელებში მილიონობით ადამიანისთვის ცნობილი მას შემდეგ გახდა, რაც 2021 წელს სასამართლომ მას 24-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა.საქმე ტრაგიკულ ავარიას ეხებოდა, რომელმაც ახალგაზრდა დედისა და მისი მცირეწლოვანი შვილის სიცოცხლე იმსხვერპლა.ტრაგედია 2018 წლის მაისში, ფლორიდის ქალაქ ტამპაში მოხდა. მაშინ 18 წლის კემერონ ჰერინი მეგობართან ერთად ქუჩის რბოლაში მონაწილეობდა.პოლიციის ინფორმაციით, მისი Ford Mustang-ი დაახლოებით 160 კმ/სთ-ზე მეტი სიჩქარით მოძრაობდა, როცა გზაზე გადასულ 24 წლის ჯესიკა რეიზინგერ-რაუბენოლტს და მის 21 თვის შვილს, ლილიას დაეჯახა. ქალი ადგილზე გარდაიცვალა, ბავშვი კი მოგვიანებით საავადმყოფოში დაიღუპა.გამოძიებამ დაადგინა, რომ ჰერინი მეგობართან ერთად ქუჩაში არალეგალურ რბოლაში მონაწილეობდა. სასამართლომ მას ორი ადამიანის გაუფრთხილებლობით მკვლელობისთვის 24-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა.საქმე განსაკუთრებულად გახმაურდა TikTok-ზე. სასამართლო პროცესის კადრების გავრცელების შემდეგ, ათასობით მომხმარებელი კემერონ ჰერინის გარეგნობაზე ალაპარაკდა.სოციალურ ქსელებში შეიქმნა ვიდეოები და გვერდები, სადაც მას „ძალიან სიმპათიურ ბიჭად“ მოიხსენიებდნენ და სასჯელის შემცირებას ითხოვდნენ. ამან საზოგადოების ნაწილის მწვავე კრიტიკა გამოიწვია - ბევრი აღნიშნავდა, რომ ყურადღების ცენტრში დამნაშავე აღმოჩნდა და არა დაღუპული დედა და ბავშვი.მოსამართლემ განაჩენის გამოცხადებისას აღნიშნა, რომ ჰერინი წარსულშიც არაერთხელ არღვევდა სიჩქარის რეჟიმს და ეს შემთხვევა უბრალო შეცდომად ვერ ჩაითვლებოდა.დღემდე კემერონ ჰერინის საქმე სოციალურ ქსელებში ერთ-ერთ ყველაზე სადავო ისტორიად რჩება - ნაწილი მას ახალგაზრდულ შეცდომად მიიჩნევს, ნაწილი კი დარწმუნებულია, რომ ასეთი ტრაგედიის შემდეგ სასჯელი სრულიად სამართლიანი იყო.

1779824454

„ცხედარი გაუპატიურებული და გაგუდული იყო“ - 10 წლის შემდეგ გახსნილი 11 წლის გოგოს მკვლელობის დეტალები და უმაღლესი განაჩენი (უცხოეთი)

11 წლის ელისონ პაროტის მკვლელობის საქმე კანადაში დღემდე ერთ-ერთ ყველაზე გახმაურებულ და რთულად გასახსნელ დანაშაულად ითვლება.პატარა გოგონა 1986 წლის 25 ივლისს გაუჩინარდა, მას შემდეგ, რაც უცნობმა მამაკაცმა ფოტოგრაფად გაასაღა თავი და „ფოტოსესიაზე“ მიიწვია.ელისონს სირბილი უყვარდა და ცოტა ხნით ადრე 800-მეტრიან შეჯიბრებაში გამარჯვებაც მოიპოვა. სწორედ სპორტულმა წარმატებამ მიიქცია მკვლელის ყურადღება. მამაკაცი კვირების განმავლობაში რეკავდა პაროტების სახლში და გოგონას ეძებდა.გაუჩინარების დღეს ელისონი სახლიდან მარტო გავიდა. დედას უთხრა, რომ სტადიონზე ფოტოსესიაზე მიდიოდა და მალე დაბრუნდებოდა, თუმცა შინ აღარ მისულა. 55-საათიანი ძებნის შემდეგ გოგონას ცხედარი პარკში იპოვეს — მას ხელები შეკრული ჰქონდა და სიკვდილამდე გაუპატიურებული იყო.საქმეზე ერთ-ერთი მთავარი ეჭვმიტანილი ფრენსის კარლ როი იყო. კაცი, რომელიც წარსულში სექსუალური ძალადობისთვის უკვე იყო ნასამართლევი. თუმცა იმ წლებში დნმ-ის ექსპერტიზა ჯერ არ გამოიყენებოდა და მტკიცებულებების სიმცირის გამო მისი დაკავება ვერ მოხერხდა.გამოძიება წლების განმავლობაში ჩიხში იყო შესული. მხოლოდ 10 წლის შემდეგ, როდესაც პოლიციამ ძველ საქმეებში დნმ-ის ანალიზის გამოყენება დაიწყო, ელისონის საქმეც ხელახლა გახსნეს. ექსპერტიზამ საბოლოოდ დაადასტურა, რომ მკვლელი სწორედ ფრენსის კარლ როი იყო.სასამართლოზე კაცი ამტკიცებდა, რომ გოგონას ცხედარი შემთხვევით იპოვა, თუმცა დნმ-ის მტკიცებულებებს ვეღარ გაექცა. ერთთვიანი პროცესის შემდეგ მას უვადო პატიმრობა მიესაჯა, პირობითი გათავისუფლების უფლების გარეშე 25 წლის განმავლობაში.

1779633716

1779224811

„მას საუკეთესო მეგობრის ქმართან ფარული რომანი ჰქონდა, რამაც საბოლოოდ მკვლელობამდე მიიყვანა“ - ამბავი, რომელმაც მსოფლიო აალაპარაკა

1980 წლის 13 ივნისს, ტეხასის პატარა ქალაქ უაილში მომხდარმა მკვლელობამ მთელი ქვეყანა შოკში ჩააგდო. საქმე, რომელიც მოგვიანებით არაერთი წიგნისა და სერიალის შთაგონებად იქცა, აკრძალული სიყვარულის, ღალატისა და სისხლიანი დაპირისპირების ისტორიას უკავშირდება.ყველაფერი მაშინ დაიწყო, როცა ეკლესიის მრევლის წევრები - კენდი მონტგომერი და თავისი მეგობრის მეუღლე, ალან გორი ერთმანეთს დაუახლოვდნენ.მიუხედავად იმისა, რომ ორივეს ოჯახი და შვილები ჰყავდა, მათ შორის ფარული რომანი დაიწყო. წყვილმა ურთიერთობისთვის მკაცრი წესებიც კი შეიმუშავა, რათა ოჯახები არ დაენგრიათ და ყველაფერი საიდუმლოდ შეენარჩუნებინათ.1980 წლის ივნისში ალანის მეუღლემ, ბეტი გორმა, კენდი საკუთარ სახლში მიიწვია და პირდაპირ ჰკითხა, ჰქონდა თუ არა მის ქმართან რომანი. საუბარი მალევე ტრაგედიად გადაიქცა. გამოძიების ინფორმაციით, ქალებს შორის დაპირისპირება დაიწყო, რომლის დროსაც ბეტი გორი მოკლეს. სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზამ მის სხეულზე 41 ჭრილობა აღმოაჩინა.მომხდარმა პატარა ქალაქის მცხოვრებლები შეძრა, რადგან კენდი მონტგომერი ადგილობრივად სამაგალითო დედად, ეკლესიის აქტიურ წევრად და კეთილშობილ ქალად მიიჩნეოდა. სასამართლოზე კენდი ამტკიცებდა, რომ თავს იცავდა და მომხდარის დეტალები არ ახსოვდა. საბოლოოდ, ნაფიცმა მსაჯულებმა იგი უდანაშაულოდ ცნეს.საქმის დასრულების შემდეგ კენდი მონტგომერი ჯორჯია-ში გადავიდა საცხოვრებლად, მოგვიანებით კი ფსიქოთერაპევტად დაიწყო მუშაობა. ეს ისტორია დღემდე ერთ-ერთ ყველაზე გახმაურებულ კრიმინალურ საქმედ ითვლება ამერიკაში.წყარო

1778736420

„ხილვა ჰქონდა თამარ მეფეს, ანგელოზს უთქვამს, ეს არ არის შენი ტახტი...“ - ამონარიდი 2005 წლის ქადაგებიდან

14 მაისს, ქართული ეკლესიის მიერ წმინდანად შერაცხული მეფე თამარის ხსენების დღეს, ეკლესია-მონასტრებში საზეიმო ღვთისმსახურება სრულდება. თამარობას საქართველოს ავტოკეფალიის აღდგენიდან 1917 წლიდან აღნიშნავენ.გთავაზობთ ამონარიდს პატრიარქ ილია მეორის ქადაგებიდან, რომელიც 2005 წელს, წირვაზე იქადაგა:„რით დაიმსახურა თამარ მეფემ ასეთი დიდება, ასეთი პატივი? უპირველეს ყოვლისა, თავისი დიდი რწმენით, დიდი თავმდაბლობით, გონიერებითა და სიბრძნით. როცა ადამიანს აქვს დიდება, სიმდიდრე, მან არ უნდა დაკარგოს თავმდაბლობა.ბიბლიაში ნათქვამია, რომ ღმერთი ამპარტავანს შემუსრავს და თავმდაბალს მიანიჭებს მადლს. როცა ადამიანი ღებულობს რაღაც სიუხვეს, სიმდიდრეს, დიდებას ან თანამდებობას, მას ასევე უნდა მოემატოს თავმდაბლობაც, რომ ამპარტავნებამ არ გადაწონოს, არ დასძლიოს.საოცარი პიროვნება ბრძანდებოდა თამარ მეფე. თქვენ იცით მისი ცხოვრებიდან, რომ მიუხედავად იმისა, რომ იმ დროს საქართველო ძლიერი სახელმწიფო იყო, მტერი ხშირად იერიშით მოდიოდა, თამარი კი ჯარს ეკლესიაში დაალოცვინებდა და აზიარებინებდა ხოლმე, თვითონ მეფე კი ფეხშიშველა მონასტერში მიდიოდა, სადაც დღესა და ღამეს ასწორებდა ლოცვაში, სანამ ჯარი გამარჯვებული არ დაბრუნდებოდა. აი, ასეთი იყო თამარ მეფე.თამარ მეფეს ერთხელ ჰქონდა ასეთი ხილვა: იდგა ორი ტახტი - ერთი დიდებული, ძალიან ბრწყინვალე, მეორე კი - მომცრო. თამარ მეფე წასულა იმ დიდი ტახტისაკენ, მაგრამ ანგელოზს უთქვამს, ეს არ არის შენი ტახტი, არამედ მეორეაო."ჩემზე აღმატებული განა ვინ არის ამ ქვეყანაზე, ამ სახელმწიფოშიო?" - გაკვირვებია თამარ მეფეს.„არის. ის შენი მსახურია და მას ეკუთვნის ეგ დიდი ტახტიო“, - უპასუხია ანგელოზს.„რით დაიმსახურაო?“ - უკითხავს თამარ მეფეს.„თორმეტი მღვდლისთვის მოქსოვა და შეკერა შესამოსელი და ამ შესამოსლით თორმეტ ტაძარში თორმეტი ტრაპეზის წინ სრულდება წირვა, ამიტომ ღმერთმა დიდად მიიღო ეს შესაწირავიო“, - მიუღია პასუხად.თამარ მეფეს დილით მოუწვევია თავისი მსახური და უკითხავს: მართლა გააკეთე ესა და ესაო. კი გავაკეთეო, - უპასუხია მსახურს, - მაგრამ არ ვიცი, რაში შემეწევაო.მაშინ უბრძანებია თამარ მეფეს მსახურებისთვის, მოეტანათ მისთვისაც ძაფი, თვითონაც დაუწყია ქსოვა და შეუკერია 12 სამღვდელო შესამოსელი და 12 ტაძარში შეუწირავს. აი, ასეთი თავმდაბალი იყო თამარ მეფე. დარწმუნებული ვარ, რომ დღეს განსაკუთრებით ლოცულობს იგი ჩვენთვის და განსაკუთრებით ეწევა საქართველოს...თამარ მეფის ლოცვით ღმერთმა დალოცოს მთელი საქართველო, ღმერთმა ინებოს, დაგვიბრუნოს თამარ მეფის დიდება, თამარ მეფის დროინდელი რწმენა, მისი თავმდაბლობა, ის სიკეთე, რომელმაც თამარ მეფე ამ დიდების ტახტამდე აღამაღლა. ჩვენთან არს ღმერთი.

1778617748

„მითხრა, ინსტრუმენტთან რომ ვჯდები, სიცხე მიწევს 40 გრადუსამდეო“... - პატრიარქი შიოს აქამდე უცნობი ამბავი, რომელიც ბერად აღკვეცის ამბავს უკავშირდება

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ისტორიაში ახალი ეტაპი დაიწყო. შიო III საქართველოს 142-ე კათოლიკოს-პატრიარქად აღსაყდრდა.საზეიმო ლიტურგიის დროს ახალ პატრიარქს ეკლესიის უმნიშვნელოვანესი სიმბოლოები საპატრიარქო მიტრა, კუნკულ-ბარტყული, ჯვარ-პანაღია და კვერთხი გადასცეს.ამ მნიშვნელოვან მოვლენას საზოგადოების განსაკუთრებული ინტერესი მოჰყვა, რის ფონზეც მეუფე შიოს ბავშვობის, ახალგაზრდობისა და პირადი ცხოვრების შესახებ არაერთი მოგონება გავრცელდა.გთავაზობთ ამონარიდს გიო მგელაძის ჟურნალ „სარკისთვის“ მიცემული ინტერვიუდან, სადაც მეუფე შიო ბერად აღკვეცის ამბავს უკავშირდება:„მეუფე შიო ჩემი კლასელი და ნათლიაა. მამაჩემი მამამისის მეჯვარეა. მას ფანტასტიკური, მანათობელი მშობლები ჰყავდა. მამა, ძია თეიმურაზი, არქეოლოგი იყო, დედა, ნანა ქურდიანი, ფილოლოგიის დოქტორი გახლდათ. ბებია, ნინა ჟვანია, ცნობილი ექიმი იყო. პაპამისი, ელიზბარ ქურდიანიც ექიმი იყო. ერთს მოსკოვში ჰქონდა განათლება მიღებული, მეორეს — ლენინგრადში.მეუფე შიო კი ძალიან თბილი ადამიანი იყო და არის. ნამდვილი არისტოკრატია — ზრდილი, ჭკვიანი, განათლებული... წარმოიდგინეთ, მაშინ 53-ე სკოლაში სწავლობდა, ვერაზე ცხოვრობდა და შეეძლო ისე ევლო ჩელოთი ხელში, რომ ამის გამო ხმა არავის გაეცა. მუსიკა ძალიან უყვარდა. კონსერვატორიაში რომ ჩააბარა, კონკურსებს იგებდა და ა.შ. მერე კი მიატოვა კონსერვატორია, არ დაუმთავრებია.ერთ მშვენიერ დღეს მოვიდა ჩემთან და მითხრა, ინსტრუმენტთან რომ ვჯდები, სიცხე მიწევს 40 გრადუსამდეო. არადა, კარგმა მუსიკოსმა დღეში 10 საათი მაინც უნდა გაატაროს ინსტრუმენტთან. ვურჩიე, დაენებებინა თავი და დაესვენა. რამდენიმე თვის მერე მისთვის უჩვეულო რამ მითხრა — მინდა, სასულიერო სემინარიაში ჩავაბაროო. ძალიან გამიკვირდა. მითხრა, მინდა თეოლოგია ვისწავლო და მერე სხვებს ვასწავლოო. მაშინ მე ახალი ჩამოსული ვიყავი შიომღვიმის მონასტრიდან — იქ ცოტა ხანს ვიმყოფებოდი. შევთავაზე, ჩემს მეგობრებს ვეტყვი, აგიყვანენ შიომღვიმეში, ცოტა ხანს დარჩი, რომ მიხვდე იქ რა ხდება, აღსარება თქვი-მეთქი და ა.შ.მეორე დღესვე, ორმა ჩემმა მეგობარმა წაიყვანა შიომღვიმის მონასტერში. 5 წელი თბილისში არ ჩამოსულა. დედაქალაქში, 5 წლის შემდეგ, უკვე ბერად აღკვეცილი დაბრუნდა. 1991 წელს წავიდა შიომღვიმეში და 3 წელიწადში ბერად აღიკვეცა.ძალიან წარმოსადეგი იყო — მაღალი, ახოვანი, ქერა თმებითა და ცისფერი თვალებით. ასაკში კი გამუქდა და გაჭაღარავდა. პირველ კლასში ერთ მერხზე აღმოვჩნდით. ისეთი მაღალი და დიდი იყო ჩემზე, მეგონა, გვერდით მეხუთეკლასელი მეჯდა. მისი სიმაღლე ახლა, მგონი, 190 სანტიმეტრია.მამა შიო უთბილესი ადამიანია. ბოლომდე არისტოკრატად დარჩა. ნამდვილი ქრისტიანია. დარწმუნებული ვარ, რომ მისი გული ეკუთვნის სამშობლოს, სული — ღმერთს და ხორცი ღმერთმა დიდხანს შეუნარჩუნოს!“