1794606491

როგორი ამინდი გველის უქმეებზე - შაბათ-კვირის პროგნოზი

საქართველოში უქმეებზე, 14-15 ნოემბერს, შედარებით თბილი, თუმცა ცვალებადი ამინდია მოსალოდნელი. შაბათს ქვეყნის უმეტეს ტერიტორიაზე ღრუბლიანობა მოიმატებს, კვირას კი ზოგიერთ რეგიონში ნალექის ალბათობა გაიზრდება.შაბათს, 14 ნოემბერს, დღის განმავლობაში ჰაერის ტემპერატურა დაახლოებით +15 გრადუსამდე მოიმატებს. ამინდი უმეტესად ღრუბლიანი იქნება, თუმცა დღის პირველ ნახევარში მზეც პერიოდულად გამოჩნდება. ღამის საათებში ტემპერატურა +4 გრადუსამდე დაიკლებს.კვირას, 15 ნოემბერს, დღის პირველ ნახევარში შედარებით მზიანი ამინდია მოსალოდნელი, დღის მეორე ნახევრიდან კი ღრუბლიანობა მოიმატებს. ჰაერის ტემპერატურა დაახლოებით +12 გრადუსი იქნება, ღამით კი +2 გრადუსამდე დაიკლებს. ნალექის ალბათობა განსაკუთრებით საღამოსა და ღამის საათებში გაიზრდება.

1794606325

„ბოლომდე დაიხარჯა თავის პროფესიაში… კოლორიტი და კაცობის ეტალონი...“ - ცნობილი ექიმი, მალხაზ ასათიანი გარდაიცვალა

ქუთაისში ცნობილი ექიმი მალხაზ ასათიანი გარდაიცვალა. სამწუხარო ინფორმაცია სოციალურ ქსელში გავრცელდა.ექიმს ახლობლები და კოლეგები ემშვიდობებიან:ქუთაისის სამედიცინო საზოგადოებამ და ქართულმა მედიცინამ დიდი პიროვნება, გამორჩეული პროფესიონალი და ძალიან ბევრი ადამიანის სიცოცხლის გადამრჩენელი ექიმი დაკარგა…სასწაულად ნიჭიერი კაცი, სასწაულად! განსაკუთრებით დიდი დანაკლისია ეს ადამიანი ჩვენი ქალაქისთვის და დასავლეთის მოსახლეობისთვის, ვინც გარკვეულია მედიცინაში, მან იცის რასაც ვგულისხმობ ამ სიტყვების პირდაპირი მნიშვნელობით…მალხაზი ასათიანი იყო ექიმი, რომლის სახელი წარუშლელად უკავშირდება პროფესიულ ღირსებას, მაღალ სამედიცინო კულტურას, თავდადებასა და ადამიანებზე ზრუნვის განსაკუთრებულ მისიას. მან შექმნა კომბუსტიოლოგიის ისტორია ჩვენს ქალაქში. ათასი წინააღმდეგობის და ქარტეხილის მიუხედავად ის იყო იქ სადაც ყველაზე მეტად ტკიოდათ და დამწვრობით მიყენებულ ჭრილობებს გარდაქმნიდა სიცოცხლედ.ბევრია ამ კაცზე სალაპარაკო, უკეთესად მისი მეგობრები დაწერენ და იტყვიან, მაგრამ დაკარგვით ის ყველამ დავკარგეთ… ვისაც მასთან ჰქონია სამსახურეობრივი გადაკვეთა ან პაციენტი ყოფილა მისი, ის ხალხი დამეთანხმება, რომ მედიცინა მხოლოდ პროფესია არასოდეს ყოფილა ამ ადამიანისთვის.თეთრი ხალათი ნამდვილად იყო ამ კაცის ცხოვრების წესი, მოწოდება და უდიდესი პასუხისმგებლობა. ნამდვილად ბოლომდე დაიხარჯა და გაიღო ყველაფერი თავის პროფესიაში…მისი პროფესიული ავტორიტეტი, ადამიანური ღირსება, კოლეგიალობა და საქმისადმი უსაზღვრო ერთგულება ის ფასეულობებია, რომლებიც დროს გაუძლებს. ათწლეულების განმავლობაში მის სახელს ურთულესი პაციენტების სიცოცხლე და იმედი უკავშირდებოდა…აი ასეთი კაცი იყო მალხაზ ასათიანი, გულიანი და ყველაგან კარგის მთქმელი რომ დატოვა. ვუსამძიმრებ ოჯახს, ახლობლებს, მეგობრებსა და კოლეგებს. ვიზიარებ მათ ტკივილს და ქედს ვიხრით მისი ნათელი ხსოვნის წინაშე.მალხაზი ექიმო, მადლობა იმ სიცოცხლეებისთვის, რომლებიც გადაარჩინეთ, იმ იმედისთვის, რომელიც ადამიანებს აჩუქეთ და იმ ღირსეული პროფესიული გზისთვის, რომელიც გაიარეთ და ჩვენც გაგვიზიარეთ უმცროსი თაობის ექიმებს. ნათელი და მარადიული ხსოვნა თქვენს სულს, მშვიდობით ექიმო – წერს არჩილ ჯალაღონია.

1794606183

როგორ გაჩნდა ტაშის დაკვრის ტრადიცია

აპლოდისმენტი, როგორც სოციალური მოვლენა ძველ საბერძნეთში, დაახლოებით ძვ. წ. V საუკუნეში გაჩნდა. სავარაუდოდ, თეატრში ტაშის დაკვრა მაყურებელსა და მსახიობებს შორის საზღვრის გავლებას ემსახურებოდა და წარმოდგენას რიტუალურად ასრულებდა, თუმცა, აპლოდისმენტი ნამდვილ ტრადიციად და ძალაუფლების იარაღად ძველმა რომაელებმა აქციეს. მათთვის ტაშის დაკვრა ემოციაზე მეტად, ორგანიზებული რიტუალი იყო. სიტუაციის მიხედვით, სხვადასხვა აკუსტიკურ ეფექტს იყენებდნენ დაწყებული ფუტკრების ბზუილიდან, წვიმის ხმით დამთავრებული.სწორედ რომაელმა იმპერატორებმა აქციეს ტაშის დაკვრა ვალდებულებად. მაგალითად, ნერონს, რომელსაც სცენაზე გამოსვლა ძალიან უყვარდა, ხელოვნური ოვაციების შესაქმნელად ხუთი ათასი პროფესიონალი ტაშისმკვრელი (Augustiani) ჰყავდა დაქირავებული. ნერონის ყოველ გამოსვლას აღტაცება ახლდა თან, რაც მისი პოპულარობისა და ძალაუფლების მტკიცებულება იყო. ასე რომ, ტაშის დაკვრის ტრადიცია სახელმწიფო პროპაგანდიდან იშვა.რომაულ თეატრში ყველა წარმოდგენის ბოლოს მთავარი როლის შემსრულებელი მსახიობი მაყურებლებს უყვოდა: „მშვიდობით და ტაშს ველოდები!“ (Valete et plaudite!), რითაც მათ ტაშის დაკვრისკენ მოუწოდებდა.მოგვიანებით, ტაშის დაკვრის ტრადიცია ევროპული ხელოვნების სამყაროშიც გადავიდა. კლასიკური მუსიკის აყვავების ეპოქაში (XVI–XVIII სს) მსმენელებს ემოციების გამოხატვა იმდენად თავისუფლად შეეძლოთ, რომ მუსიკოსს გამოსვლას ტაშით აწყვეტინებდნენ. მოცარტი ზოგიერთ ნაწარმოებს საგანგებოდ ისე წერდა, რომ შუა კონცერტის დროს ემოციების ზღვაში ებანავა.XIX საუკუნის ევროპულ თეატრებში (განსაკუთრებით პარიზში) პროფესიონალი ტაშისმკვრელების — კლაკერების დაქირავების პრაქტიკა აყვავდა. ტაშისმკვრელებს, რომლებიც თეატრის ყველაზე იაფ ადგილებზე სხდებოდნენ, შეეძლოთ აღტაცების ილუზია შეექმნათ ან მსახიობებისთვის დაესტვინათ, თუ სათანადოდ არ გადაუხდიდნენ.XX საუკუნეში ტაში ტექნოლოგიად იქცა. ცოცხალი პუბლიკის ილუზიის შესაქმნელად პროდიუსერებმა „დაკონსერვებული აპლოდისმენტები“ (canned applause) ანუ ჩაწერილი ოვაციები გამოიგონეს, რომლებსაც სერიალებსა და ტოქ-შოუებში ატრიალებდნენ.დღეს აპლოდისმენტი ძლიერი სოციალური ვირუსივით მუშაობს. საკმარისია, ერთმა ადამიანმა ტაშის დაკვრა დაიწყოს, რომ დარბაზი მაშინვე აჰყვება. თუნდაც წარმოდგენამ გული არ აგიჩუყოთ, თქვენ მაინც აჰყვებით ტაშის დაკვრას, რითაც აგრძელებთ ტრადიციას, რომელიც ძველი რიტუალებიდან თანამედროვე სოციალურ ნორმებამდე გრძელდება.წყარო: 

1794606165

VIDEO: ასაკთან ერთად ტერფის ზომა იზრდება - ზაზა თელია გვირჩევს, როგორ ავარჩიოთ ფეხსაცმელი

რატომ იცვლება ფეხის ფორმა ასაკთან ერთად, რა უნდა გავითვალისწინოთ ფეხსაცმლის შერჩევისას - ამის შესახებ ზაზა თელია საუბრობს გადაცემაში „დილა მშვიდობისა საქართველო“ და საზოგადოებას რჩევებს უზიარებს.„რადგან ასაკის მატებასთან ერთად ეს ბოჭკოები მცირდება. კანქვეშა ქსოვილები შედგება, ზუსტად კოლაგენის და ელასტინის ბოჭკოებისგან, ტერფი კი არის ერთ-ერთი ყველაზე რთული ანატომიური ადგილი, რადგან ის შედგება უამრავი კუნთებისგან და მყესებისგან. როცა ადამიანი ბევრს დადის, იზრდება ზომაში, იფაშრება და ასაკის მატებასთან ერთად ტერფის ზომაც იზრდება“, - ამბობს ზაზა თელია. 

1794606052

„ყველაზე ხშირად მოგვმართავენ ბავშვები, რომლებსაც სწავლა უჭირთ...“ - ნეიროფსიქოლოგის საყურადღებო რეკომენდაცია

ბავშვებს სულ უფრო ხშირად უჭირთ კითხვა, წერა, მათემატიკა და წაკითხულის გააზრება. ამასთან, სპეციალისტები სულ უფრო ხშირად აწყდებიან შემთხვევებს, როდესაც ბავშვი ქართულად გამართულად ვერ საუბრობს, თუმცა ინგლისურ ენაზე გაცილებით უკეთ მეტყველებს.რა გავლენას ახდენს ბავშვის განვითარებაზე გაჯეტების ადრეული გამოყენება, უცხოენოვანი გარემო და მშობლიური ენის მიმართ უფროსების დამოკიდებულება? ნეიროფსიქოლოგი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი თამარ გაგოშიძე გადაცემაში „შუადღე“ საუბრობს იმ პრობლემებზე, რომლებიც, მისი შეფასებით, ბავშვების სწავლის პროცესსა და ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე აისახება.თამარ გაგოშიძის თქმით, მის პრაქტიკაში სულ უფრო ხშირად ხვდებიან ბავშვები, რომლებსაც სწავლის სხვადასხვა კომპონენტი უჭირთ. განსაკუთრებით საყურადღებოა ისიც, რომ წერა-კითხვის სირთულეები ხშირად მაღალი ინტელექტის მქონე ბავშვებსაც აქვთ.სპეციალისტი განმარტავს, რომ როდესაც ბავშვი ხედავს, თანატოლები დავალებებს მარტივად ასრულებენ, თავად კი ამას ვერ ახერხებს, მას საკუთარი შესაძლებლობების მიმართ რწმენა ეკარგება. შედეგად, შესაძლოა, არა მხოლოდ კონკრეტული საგნის სწავლაზე თქვას უარი, არამედ სხვა საქმიანობებშიც დაკარგოს ინტერესი და მოტივაცია.ნეიროფსიქოლოგი განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს ინგლისური ენის ადრეულ სწავლებასა და გაჯეტების გავლენაზე. მისი შეფასებით, ბავშვები ზოგჯერ უცხოურ ენაზე უკეთ მეტყველებენ, ვიდრე მშობლიურზე, რაც მხოლოდ ენის ცოდნის საკითხი არ არის და შესაძლოა, მათი ენობრივი განვითარების თავისებურებებთანაც იყოს დაკავშირებული.თამარ გაგოშიძის განმარტებით, ბავშვის ენობრივ განვითარებაში ორივე ჰემისფერო მონაწილეობს, თუმცა მშობლიური ენის სრულფასოვან ათვისებაში ადრეული ასაკიდან ცოცხალ კომუნიკაციას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. მისი თქმით, როდესაც ბავშვი ჯერ კიდევ ექვსი თვის ასაკიდან დიდ დროს ატარებს გაჯეტებთან, უყურებს ვიზუალურად დატვირთულ, ხშირად უცხოენოვან მასალას და ამავე დროს ნაკლები ცოცხალი ურთიერთობა აქვს გარშემომყოფებთან, შესაძლოა, მშობლიური ენის განვითარება შეფერხდეს.პროფესორი მიიჩნევს, რომ პრობლემა მშობლიური ენის მიმართ უფროსების დამოკიდებულებასაც უკავშირდება. დღეს ინგლისური ენა პრესტიჟულად მიიჩნევა, ბავშვები ადრეული ასაკიდან უცხოენოვან ჯგუფებში დადიან, მაშინ როდესაც ქართული ენის განვითარებას სათანადო ყურადღება არ ეთმობა.„ჯერ მშობლიური უნდა ისწავლოს და შემდეგ სხვა, იმიტომ, რომ ჩვენი ტვინი ასეა მოწყობილი“, – აღნიშნავს თამარ გაგოშიძე.მისივე შეფასებით, პრობლემას სასკოლო სწავლების მეთოდებიც ამძაფრებს. ბავშვებს ხშირად უწევთ ისეთი ტექსტებისა და მასალის დამუშავება, რომლებიც მათ ინტერესს არ აღძრავს. შედეგად, სწავლის პროცესი მოსაწყენი ხდება, მოსწავლეები კი მოტივაციას კარგავენ.ნეიროფსიქოლოგის აზრით, თანამედროვე განათლების მთავარი მიზანი მხოლოდ ინფორმაციის დაგროვება აღარ უნდა იყოს. ხელოვნური ინტელექტის განვითარების ფონზე განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს წაკითხულის გააზრება, კრიტიკული აზროვნება და ინფორმაციის გაანალიზების უნარი.თამარ გაგოშიძე მიიჩნევს, რომ ბავშვს უნდა ავუხსნათ, რატომ სწავლობს კონკრეტულ საგანს და რაში გამოადგება მიღებული ცოდნა. მნიშვნელოვანია, სასწავლო პროცესი საინტერესო გახდეს და მოსწავლე მასში აქტიურად მონაწილეობდეს.სპეციალისტი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ბავშვის წარმატებული განვითარებისთვის ორი მნიშვნელოვანი პირობაა: სასწავლო პროცესში მისი ჩართულობა და კეთილდღეობის განცდა. მისი შეფასებით, თანამედროვე სკოლებში ამ მიმართულებებს სათანადო ყურადღება არ ეთმობა.„ეს მათი ბრალი არ არის“, – ამბობს თამარ გაგოშიძე და დასძენს, რომ განათლების სისტემა მხოლოდ საუკეთესო მოსწავლეებზე არ უნდა იყოს ორიენტირებული. მისი აზრით, ფინური განათლების სისტემის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი უპირატესობაც ის არის, რომ ის საშუალო მოსწავლის საჭიროებებზეა მორგებული.

1794605761

როგორი ამინდია მოსალოდნელი საქართველოში უახლოეს დღეებში

საქართველოში უახლოეს დღეებში ამინდი შეიცვლება. სინოპტიკოსების პროგნოზით, 13-14 ნოემბერს ქვეყნის უმეტეს ტერიტორიაზე შედარებით თბილი და უმეტესად უნალექო ამინდია მოსალოდნელი, კვირის მეორე ნახევრიდან კი ტემპერატურა დაიკლებს და ზოგიერთ რეგიონში წვიმა იქნება.აღმოსავლეთ საქართველოში, უახლოეს დღეებში შედარებით მშვიდი ამინდი შენარჩუნდება.თბილისში 14 ნოემბერს დღისით ჰაერის ტემპერატურა დაახლოებით +17-დან +20 გრადუსამდე მოიმატებს. 15 ნოემბრიდან ღრუბლიანობა გაიზრდება, ხოლო 16-17 ნოემბერს ტემპერატურის კლებაა მოსალოდნელი.დასავლეთ საქართველოში ამინდი შედარებით თბილი იქნება, თუმცა ცალკეულ რაიონებში ღრუბლიანობა და მცირე ნალექია მოსალოდნელი. ზღვისპირა რეგიონებში ტემპერატურა დღისით დაახლოებით +17-დან +20 გრადუსამდე დაფიქსირდება.მთიან და მაღალმთიან რეგიონებში შედარებით ცივი ამინდია მოსალოდნელი. ღამის საათებში ტემპერატურა მნიშვნელოვნად დაიკლებს, მაღალმთიან ზონებში კი შესაძლებელია ყინვა.სინოპტიკოსების პროგნოზით, 16-17 ნოემბერს ამინდის გაუარესება და ტემპერატურის კლებაა მოსალოდნელი. მოსახლეობას რეკომენდაცია ეძლევა, გაითვალისწინოს ამინდის ცვლილება, განსაკუთრებით მთიან რეგიონებში გადაადგილებისას.

1794605458

თუ ბავშვს მშობლებთან სძინავს, ეს ინფორმაცია აუცილებლად ნახეთ

ფსიქოლოგების შეფასებით, მშობელთან ერთად ძილი პირდაპირ არ განსაზღვრავს ბავშვის დამოუკიდებლობის ხარისხს. ეს საკითხი უფრო მეტად ემოციურ უსაფრთხოებას, მშობელთან მიჯაჭვულობასა და ნდობის განცდას უკავშირდება, რაც ბავშვის ადრეული განვითარების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საფუძველია.„მშობელთან ერთად ძილი, სხვა მიჯაჭვულობაზე არის მიბმული, ვიდრე უნარების დონეზე დამოუკიდებლობასთან. ის უფრო ემოციურ უსაფრთხოებას და მიჯაჭვას უკავშირდება, რომელიც ძალიან მნიშვნელოვანია ბავშვისთვის საწყის ეტაპზე.ხშირად მიაჩნიათ, რომ თუ ბავშვი მშობელთან ერთად იძინებს, მომავალში დამოუკიდებლობა გაუჭირდება, თუმცა ეს კავშირი ასეთი მარტივი არ არის. დამოუკიდებლობა არ ნიშნავს იმას, რომ ბავშვმა ადრეული ასაკიდანვე დამოუკიდებლად უნდა დაიძინოს ან მშობლის სიახლოვე არ სჭირდებოდეს.პირიქით, როდესაც ბავშვს აქვს ემოციური უსაფრთხოების განცდა, იცის, რომ მისი საჭიროებები გათვალისწინებულია და მშობელთან საიმედო კავშირი აქვს, ეს შეიძლება მომავალში დამოუკიდებლობის ჩამოყალიბებასაც დაეხმაროს.ყველა ბავშვს განვითარების საკუთარი ტემპი აქვს და მშობლის მთავარი ამოცანაა, მისცეს მას როგორც ემოციური მხარდაჭერა, ისე ასაკის შესაბამისი დამოუკიდებლობის განვითარების შესაძლებლობა“, - ამბობს ბავშვთა ფსიქოლოგი.

1794604675

„სიმსივნის 5 სიმპტომი, რომელიც ხშირად შეუმჩნეველი რჩება“ - რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება

სიმსივნური დაავადებები ყოველთვის მკვეთრად გამოხატული სიმპტომებით არ იწყება. ზოგჯერ ორგანიზმში განვითარებული ცვლილებები იმდენად უმნიშვნელოდ გამოიყურება, რომ ადამიანები მათ სტრესს, გადაღლილობას, გაციებას ან საჭმლის მონელების პრობლემებს უკავშირებენ.ექიმების განმარტებით, არსებობს რამდენიმე საყურადღებო ნიშანი, რომლებიც შესაძლოა სხვადასხვა ონკოლოგიურ დაავადებას ახლდეს თან. მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი სიმპტომები უმეტესად სხვა, ნაკლებად საშიში მიზეზებით არის გამოწვეული, მათი უგულებელყოფა არ არის რეკომენდებული.1. მუდმივი დაღლილობათუ ადამიანი საკმარისად ისვენებს, მაგრამ სისუსტე და ენერგიის ნაკლებობა მაინც არ ქრება, შესაძლოა ორგანიზმში გარკვეული დარღვევა მიმდინარეობდეს. ხანგრძლივი დაღლილობა ზოგჯერ ლეიკემიის, ლიმფომისა და სხვა ონკოლოგიური დაავადებების ერთ-ერთი სიმპტომია.2. წონის აუხსნელი კლებაწონის სწრაფი კლება დიეტის ან ფიზიკური დატვირთვის გარეშე საყურადღებო ნიშანია. მსგავსი ცვლილება შესაძლოა კუჭის, პანკრეასის, ფილტვისა და სხვა ორგანოების სიმსივნურ დაავადებებს უკავშირდებოდეს.3. ხველა, რომელიც არ ქრებახანგრძლივი ხველა ხშირად გაციების ან ალერგიის შედეგია, თუმცა ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლოა ფილტვის სიმსივნის სიმპტომიც იყოს. განსაკუთრებით საყურადღებოა ხველა, რომელიც სამ კვირაზე მეტხანს გრძელდება ან სისხლიანი ნახველით მიმდინარეობს.4. მუცლის მუდმივი შებერილობამუცლის შებერილობა და დისკომფორტი ხშირად კვებასთან დაკავშირებულ პრობლემებად მიიჩნევა. თუმცა, თუ სიმპტომები მუდმივია და თან ახლავს სწრაფად დანაყრება, მადის დაქვეითება ან ტკივილი, აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია. ქალებში მსგავსი ნიშნები ზოგჯერ საკვერცხის სიმსივნესაც უკავშირდება.5. უჩვეულო სისხლდენასისხლი განავალში ან შარდში, სისხლიანი ნახველი და მენოპაუზის შემდეგ განვითარებული სისხლდენა განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭიროებს. აღნიშნული ნიშნები შესაძლოა სხვადასხვა დაავადებით იყოს გამოწვეული, თუმცა ზოგჯერ ონკოლოგიური პრობლემის სიმპტომიც არის.როდის უნდა მივმართოთ ექიმს?სპეციალისტები გვირჩევენ, რომ ნებისმიერი უჩვეულო სიმპტომის გახანგრძლივების, განმეორების ან გაძლიერების შემთხვევაში ექიმს მივმართოთ. უჩვეულო სისხლდენა კი დროულ სამედიცინო შეფასებას საჭიროებს, მაშინაც კი, თუ მხოლოდ ერთხელ გამოვლინდა.მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ ჩამოთვლილი ნიშნები აუცილებლად სიმსივნის არსებობას არ ნიშნავს. თუმცა, დროული დიაგნოსტიკა დაავადების ადრეულ ეტაპზე გამოვლენისა და ეფექტიანი მკურნალობის შესაძლებლობას ზრდის.

1794604607

მეცნიერებმა ღრძილების დაავადების მკურნალობის ახალი მეთოდი აღმოაჩინეს - კვლევა

მინესოტას უნივერსიტეტის მკვლევრებმა აღმოაჩინეს კბილის ნადების სიჯანსაღის გაუმჯობესების ინოვაციური გზა, რომელიც არ საჭიროებს პირის ღრუს ბაქტერიების განადგურებას.ახალი მიდგომა ეფუძნება მიკროორგანიზმებს შორის გაცვლილი ქიმიური სიგნალების პროცესში ჩარევას, რაც შესაძლოა ღრძილების დაავადებების პრევენციის სრულიად ახალი სტრატეგიის საფუძველი გახდეს. კვლევის შედეგები სამეცნიერო ჟურნალ npj Biofilms and Microbiomes-ში გამოქვეყნდა.კვორუმის შეგრძნება და კბილის ნადების ეკოსისტემაადამიანის პირის ღრუში დაახლოებით 700 სახეობის ბაქტერია ბინადრობს. ბევრი მათგანი არა მხოლოდ თანაარსებობს, არამედ ერთმანეთთან აქტიურად ურთიერთობს ქიმიური სიგნალების მეშვეობით — ამ მექანიზმს კვორუმის შეგრძნება (quorum sensing) ეწოდება. სწორედ ამ გზით აფასებენ მიკრობები, რამდენი მათი მსგავსი ბაქტერიაა გარშემო და ახდენენ საკუთარი ქცევის კოორდინაციას. პირის ღრუს ზოგიერთი ბაქტერია კომუნიკაციისთვის N-აცილ ჰომოსერინ ლაქტონის (AHL) კლასის მოლეკულებს იყენებს.მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ კბილის ნადები ტყის ეკოსისტემის მსგავსად, ეტაპობრივად ვითარდება:პიონერული სახეობები: ისეთი ბაქტერიები, როგორებიცაა სტრეპტოკოკები და აქტინომიცეტები, პირველი „მოსახლეები“ არიან. ისინი, როგორც წესი, უვნებელია და პირის ღრუს ჯანმრთელობასთან ასოცირდება.გვიანი და მრავალფეროვანი კოლონიზატორები: ამ ჯგუფს მიეკუთვნება ე.წ. „წითელი კომპლექსის“ ბაქტერიები, მათ შორის Porphyromonas gingivalis, რომელიც მჭიდრო კავშირშია პაროდონტიტის განვითარებასთან. განაგრძეთ კითხვა...

1794603343

„სულიერი სიმშვიდისა და შეწევნისთვის“ - ლოცვა, რომელსაც უდიდესი სულიერი ძალა აქვს

უძლიერესი ლოცვა დახმარების სათხოვნელად – არის სიტუაციები, როცა ხელს ვიქნევთ და სასოწარკვეთილს მხოლოდ ტირილი გვინდა. ვფიქრობთ, რომ გამოსავალი არაა და წინსვლა საჭირო არაა. ლოცვა სწორედ ამ მომენტებისთვის არსებობს, რომ არ დანებდეთ და უფლის მხარდაჭერა მოიპოვოთ. უფლის დახმარებით ნებისმიერ დაბრკოლებას გაუმკლავდებით. მთავარია, გულწრფელად ილოცოთ და სიტყვები გულიდანწარმოთქვათ.„მეუფეო ზეცათაო, ნუგეშინის მცემელო, სულო ჭეშმარიტებისაო, რომელი ყოველგან ხარ და ყოველსავე აღავსებ მადლითა შენითა, საუნჯეო კეთილთაო, მომნიჭებელო ცხოვრებისაო, მოვედ და დაემკვიდრე ჩვენს შორის და წმიდა მყვენ ჩვენ ყოვლისაგან ბიწისა და აცხოვნენ, სახიერო, სულნი ჩვენნი. მაკურთხე უფალო და შემწე მეყავ მე, ცოდვილს, აღსრულებასა ზედა ამის საქმისასა სადიდებელად შენდა. უფალო, იესუ ქრისტე, ძეომხოლოდშობილო დაუსაბამოისა მამისაო, შენ სთქუ ყოვლადწმიდითა ბაგითა შენითა: ვითარმედ გარეშე ჩემსა არცაერთი რაჲ ძალგიძსთ. უფალო ჩემო, უფალო, რწმენით მომიცავს გულსა და სულსა შინა ჩემსა შენ მიერ თქმული, შეუვრდები სახიერებასა შენსა: შემეწიე მე ცოდვილს, რათა საქმეჲ ესე, ჩემ მიერ დაწყებული განვასრულო შენ მიერ, სახელითა მამისათა და ძისათა და სულისა წმიდისათა, ლოცვითა ყოვლადწმიდისა დედისა შენისათა და ყოველთა წმიდათათა, ამინ.“ლოცვა დღითი-დღე სათქმელი უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტეს მიმართ წმ. ფილარეტ მოსკოველი მიტროპოლიტისა:„უფალო, არა ვუწყი რაი ვითხოვო შენგან! შენ მხოლომან უწყი რაი ვითხოვო შენგან! შენ მხოლომან უწყი რაი არს ჩემდა სახმარ. გაქუს შენ სიყვარული ჩემი უფროის, ვიდრეღა ძალმიძს მე სიყვარული თავისა თვისისა. მამაო! მეც მონასა შენსა – რაიცა არცაღა მე ვუწყი რაი ვითხოვო. არა თავს ვიდებ კადნიერებასა თხოვად ჯვარისა, გინა ნუგეშინისცემისა. მხოლოდღა წარდგომილ-ვარ წინაშე შენსა და გული ჩემი განხმულ არს. ხედავ შენ საჭიროებასა ჩემსა, რომელსა მე ვერ ვხედავ! ხედვიდე და იქმოდე ჩემთანა მოწყალებისაებრ შენისა! მომწყლავდე დაგანმკურნებდე მე, დამცემდე და აღმადგინებდე. ვჰკრთი და უსიტყველ ვიქმნები წინაშე წმიდისა ნებისა შენისა დამიუწვდომელისა განგებულებისა შენისა. თავსა თვისსა მსხვერპლად შენდა შემოვსწირავ. მიგენებები შენ. არარაი მაქუს სურვილი, გარნა სურვილისა აღვასრულო ნებაი შენი. მასწავე მე ლოცვაი შენი – თვით შენ ილოცვიდე თავსა შორის ჩემსა. ამინ.“

1794602994

მენოპაუზის პირველი ნიშნები, რომლებიც ხშირად შეუმჩნეველი რჩება

ბევრი ადამიანი მენოპაუზას მხოლოდ ალებთან (ცხელების შეგრძნებასთან) და ღამის ოფლიანობასთან აკავშირებს. სინამდვილეში, ორგანიზმში პირველი ჰორმონალური ცვლილებები გაცილებით ადრე იწყება და ისინი იმდენად შეუმჩნეველია, რომ ქალმა შესაძლოა ყურადღებაც არ მიაქციოს.ამ გარდამავალ ეტაპს, როდესაც საკვერცხეების ფუნქცია თანდათან მცირდება და ჰორმონების დონე მერყეობს, პერიმენოპაუზა ეწოდება. ის შეიძლება რამდენიმე წელი გაგრძელდეს და მოიცავდეს სიმპტომებს, რომლებიც ხშირად ჩვეულებრივ დაღლილობას ან სტრესს მიეწერება.1. მენსტრუალური ციკლის ცვლილებებიერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და ადრეული ნიშანი მენსტრუალური ციკლის ხასიათის შეცვლაა. გამონადენი შეიძლება გახდეს უფრო მცირე ან, პირopposite-ად, ჭარბი; იცვლება ციკლის ხანგრძლივობაც — პერიოდულად ის შეიძლება შემცირდეს ან გაიზარდოს. თითოეული ასეთი ცვლილება ცალკე აღებული ყოველთვის არ მიუთითებს მენოპაუზის დაწყებაზე, თუმცა ადრეული სტაბილური რეგულარობის ფონზე მათი გამოვლენა აღსანიშნავ სიმპტომს წარმოადგენს.2. ძილის სტრუქტურის დარღვევაეს არის სიმპტომი, რომელიც ადვილად შეიძლება აგვერიოს ქრონიკულ დაღლილობაში. ძილი კარგავს სიღრმეს, რის გამოც ორგანიზმი ვერ ახერხებს ძალების სრულფასოვნად აღდგენას. ქალს უჭირს დაძინება, ხშირად ეღვიძება ღამის განმავლობაში ან თვალს ახელს მაღვიძარას დარეკვამდე ბევრად ადრე. შედეგად, მთელი დღის განმავლობაში რჩება უენერგიობისა და გამოუძინებლობის შეგრძნება.3. ემოციური ფონის ცვალებადობა და შფოთვაჰორმონალური ცვლილებები პირდაპირ აისახება ემოციურ მდგომარეობაზე. ის ამოცანები, რომლებიც ადრე მარტივად სრულდებოდა, ახლა დამატებით ძალისხმევას მოითხოვს. იჩენს თავს უმიზეზო გაღიზიანება, გუნება-განწყობის მკვეთრი ცვლილება და მომატებული შფოთვა. ქალი ამჩნევს, რომ უფრო მწვავედ რეაგირებს ისეთ ყოველდღიურ სიტუაციებზე, სადაც ადრე სრულ სიმშვიდეს ინარჩუნებდა. განაგრძეთ კითხვა...

1794602776

დაუჯერებელი ამბავი გოგოზე, რომელიც 6 წლამდე მონასტერში გაიზარდა

4 თვის ორსული იყო დედაჩემი, როცა ბებიამ აბორტის გასაკეთებლად წაიყვანა. მოაშორეს ნაყოფი და ამის შემდეგ დედა მონასტერში წავიდა. ორი თვის შემდეგ აღმოაჩინა, რომ ორსულად იყო. როგორც გაირკვა - დედას ტყუპი ნაყოფი ჰყოლია. ერთი ნაყოფი გადარჩა, რომელიც ვიყავი მე,- ჰყვება შუშანიკ მანჯიკაშვილი, რომელიც 27 წლის დედამ წმინდა შუშანიკის დღეს მოავლინა ქვეყანას.დედას უფლება მისცეს მონასტერში, შვილთან ერთად გაეგრძელებინა ცხოვრება.გარდა მონაზვნების მიმართ მადლიერებისა და შუშანიკი იმ სასწაულზე საუბრობს, რომელიც პირადად მას უკავშირდება.„4 წლამდე არ ვლაპარაკობდი. დავყავდი დედას ექიმებთან. დამისვეს დიაგნოზი რომ „ვიყავი ყრუ-მუნჯი“. მონასტერში, სადაც ჩვენ ვიყავით - ჭანდარში, არის ერთი ეკლესია „დედა ღვთის ღვთისმშობლის“ ტაძარი. იქ ღვთისმშობლის ფრესკას ჩამოსდის რძე. რადგან ექიმების მხრიდან საშველი აღარ იყო, დამალევინეს ეს რძე და მესამე დღეს დავიწყე ლაპარაკი...6 წლის რომ გავხდი, სკოლაში უნდა წავსულიყავი და წამომიყვანეს მონასტრიდან. დედამ გააგრძელა მსახურება... 16 წელი იყო მედავითნე და მგალობელი“,- ამბობს შუშანიკი.მამა 29 წლის ასაკში იპოვა. ბავშვობის წლებში გული წყდებოდა რომ დედისერთა იყო. ახლა კი აღმოაჩინა, რომ სამი ძმა ჰყავს...