1781981824
ცისფერი თვალების გენი და საქართველო - რას მალავს ქართველების დნმ
უცნაურად ჟღერს, მაგრამ
კაცობრიობის ისტორიის
გარკვეულ მონაკვეთამდე
დედამიწაზე ყველა
ადამიანს ყავისფერი
თვალები ჰქონდა. ცისფერი
თვალები, რომლებსაც დღეს
ასე ხშირად ვხვდებით,
რეალურად ერთი კონკრეტული
გენეტიკური „შეცდომის“,
ანუ მუტაციის
შედეგია.კიდევ უფრო
საინტერესო კი ის არის, რომ
მეცნიერული კვლევების
მიხედვით, ამ უძველესი
მუტაციის კვალი და ცისფერი
თვალების გენეტიკური
ისტორია პირდაპირ
უკავშირდება შავი ზღვის
რეგიონსა და კავკასიას, მათ
შორის,
საქართველოს.კოპენჰაგენის
უნივერსიტეტის
პროფესორის, ჰანს ეიბერგის
ცნობილმა გენეტიკურმა
კვლევამ აჩვენა, რომ
მსოფლიოში ყველა
ცისფერთვალება ადამიანს
ერთი საერთო წინაპარი
ჰყავს.დაახლოებით 6,000-დან 10,000
წლის წინ, შავი ზღვის
ჩრდილო-აღმოსავლეთ
რეგიონში (კავკასიის
სიახლოვეს) მცხოვრებ ერთ
ადამიანში მოხდა
გენეტიკური მუტაცია.
კონკრეტულად, გენმა
სახელად HERC2 ერთგვარი
„გამომრთველის“ როლი
შეასრულა, მან ნაწილობრივ
დაბლოკა OCA2 გენი, რომელიც
პასუხისმგებელია თვალის
ფერად გარსში მელანინის
(მუქი პიგმენტის)
გამომუშავებაზე.
მელანინის დონე იმდენად
შემცირდა, რომ ყავისფერი
თვალის ნაცვლად მივიღეთ
ცისფერი.ცისფერ თვალებში
ლურჯი პიგმენტი რეალურად
არ არსებობს. ეს არის
ოპტიკური ილუზია (რეილის
გაფანტვა), ზუსტად იმავე
მიზეზით გვეჩვენება ცა
ლურჯი, რის გამოც სინათლე
თვალის ღია, უპიგმენტო
შრეებში
აირეკლება.საყოველთაოდ
მიღებულია აზრი, რომ ღია
ფერის თვალები მხოლოდ
ჩრდილოეთ და დასავლეთ
ევროპისთვისაა
დამახასიათებელი. თუმცა,
შანხაისა და ხუაჯონგის
უნივერსიტეტების მიერ
ჩატარებულმა
ფართომასშტაბიანმა
გენეტიკურმა კვლევამ,
რომელიც ევროპულ
პოპულაციებში HERC2 + OCA2
გენომის გავრცელებას
სწავლობდა, მოულოდნელი
შედეგი აჩვენა.აღმოჩნდა,
რომ საქართველოში ცისფერი
თვალების რეცესიული
(ფარული) გენის მატარებელთა
პროცენტული მაჩვენებელი
იმაზე მაღალია, ვიდრე
სამხრეთ ევროპის ისეთ
ქვეყნებში, როგორებიცაა:
იტალია, ესპანეთი,
საბერძნეთი, რუმინეთი და
ბულგარეთი.ეს იმას ნიშნავს,
რომ თუნდაც ქართველების
უმრავლესობას ყავისფერი
ან თაფლისფერი თვალები
ჰქონდეს, მათ დნმ-ში ეს
უძველესი „ლურჯი მუტაცია“
ხშირად ფარულად არის
ჩაწერილი და თაობიდან
თაობას გადაეცემა. სწორედ
ამიტომ, ორ
ყავისფერთვალება ქართველ
მშობელსაც კი საკმაოდ
ხშირად უჩნდება
ცისფერთვალება შვილი, თუკი
ეს გენი ორივე მხრიდან
(ბებია-ბაბუების ხაზით)
გააქტიურდება.თანამედროვე
არქეოგენეტიკამ (უძველესი
დნმ-ის შესწავლამ)
დაადასტურა, რომ ბრინჯაოს
ხანაში კავკასიიდან და
შავი ზღვის სტეპებიდან
მოხდა მოსახლეობის დიდი
მიგრაცია ევროპისკენ. ამ
ადამიანებმა ევროპაში არა
მხოლოდ ინდოევროპული
ენები და მეცხოველეობა,
არამედ გენეტიკური
მრავალფეროვნებაც
შეიტანეს.კავკასიის
გეოგრაფიულმა იზოლაციამ
(მთებმა) საუკუნეების
განმავლობაში შეინარჩუნა
უძველესი გენეტიკური
ტიპაჟები, რის გამოც დღეს
საქართველო ამ უნიკალური
გენეტიკური ფენომენის
ერთ-ერთი ცოცხალი საცავია.