1786741480

ბრიტანეთის ყველაზე საშიში კაცი, „წამების ბანდის“ ლიდერი ტყუპი ძმებიდან ერთ-ერთი, 90 წლისა გარდაიცვალა

რიჩარდსონი 1960-იან წლებში ლონდონში „წამების ბანდას“ ხელმძღვანელობდა და თავის ძმასთან, ჩარლისთან ერთად დედაქალაქს ატერორებდა.მისმა დამ, ელეინმა, განაცხადა, რომ ედი დღეს დილით გარდაიცვალა. ის რამდენიმე დღის წინ პნევმონიით საავადმყოფოში მოათავსეს.ელეინ რიჩარდსონმა თქვა: „ყველანი ძალიან დამწუხრებულები ვართ. იანვარში ის 90 წლის გახდა. ედი ოჯახის კაცი იყო, ბევრი მეგობარი ჰყავდა და ძალიან ერთგული იყო მათთვის. ვიცით, რომ ის 90 წლის იყო, მაგრამ ყველას მოგვენატრება“.როდესაც ჰკითხეს, განაგრძობდა თუ არა რიჩარდსონი კრიმინალურ საქმიანობას სიბერეში, წყარომ უპასუხა: „ის იმდენად ჯიუტი მოხუცი იყო, რომ შეიძლებოდა რაღაცას სჩადიოდა, მაგრამ ამას ვერავინ იფიქრებდა“.60 წელზე მეტი ხნის წინ, სამხრეთ ლონდონიდან რიჩარდსონების ბანდა მტრობდა აღმოსავლეთ ლონდონიდან კრეის ძმებს.ძმები ედი და ჩარლი ჯართის ბიზნესს და სათამაშო აპარატების კომპანიას იყენებდნენ კრიმინალური იმპერიის ფასადად, რომელიც ნარკოტიკებით ვაჭრობას, გამოძალვას მოიცავდა.ბანდას ყველაზე მეტად ეშინოდათ მათი მცველის, მეტსახელად „გიჟი“ ფრეიზერის გამო, რომელიც აწამებდა ყველას, ვინც მათ სასამართლო პროცესის შემდეგ შეაწუხებდა, რასაც თავად ძმები აწყობდნენ.მისი საყვარელი წამების მეთოდები, როგორც ჭორები ამბობდნენ, მოიცავდა კბილების ამოღებას ქლიბით, ადამიანების იატაკზე წვერებით მიმაგრებას და ელექტროშოკს. 2015 წელს ედიმ ზიზღი გამოუცხადა თავისი კრიმინალური მეტოქეების, კრეის ძმების რეპუტაციას და განაცხადა, რომ ისინი „წვრილმანი განგსტერები“ იყვნენ, რომლებიც „მის დონეზე“ არ იყვნენ.იმ დროს მან თქვა, რომ ცნობილ ისთ-ენდის დამნაშავეებს, რონი და რეჯი კრეებს, არ ჰქონდათ საკმარისი „ტვინი“, რომ ოდესმე ნამდვილ მეტოქედ ჩაეთვალათ.რიჩარდსონმა თქვა, რომ „გაოცებული“ იყო იმ ინტერესით, რომელსაც კრეის ძმები დღემდე იწვევენ და დასძინა, რომ მის თვალში ისინი ლეგენდების გარდა ყველაფერია.ორმა სხვადასხვა შინაგან საქმეთა მინისტრმა ედი „ბრიტანეთში ერთ-ერთ ყველაზე საშიშ კაცად“ მოიხსენია და მან სულ 46 წელი მოიხადა ციხეში და საბოლოოდ, ის 2002 წელს გაათავისუფლეს.ედი რიჩარდსონი სიცოცხლის ბოლომდე თავისუფლებაზე დარჩა და სიკვდილამდე სამხრეთ ლონდონში, ბეკენჰემში ცხოვრობდა. - წერს ბრიტანული გამოცემა

1786740874

ერთი სისხლის ანალიზი, შესაძლოა, რამდენიმე დაავადების აღმოჩენას დაეხმაროს - კვლევა

მეცნიერებმა შექმნეს ახალი სისხლის ტესტი, რომელიც მომავალში, შესაძლოა, მედიცინას ერთდროულად რამდენიმე ტიპის კიბოს, ღვიძლის დაავადებისა და ორგანოების დაზიანების ნიშნების აღმოჩენაში დაეხმაროს. ტექნოლოგია განსაკუთრებით საინტერესოა იმით, რომ კვლევისთვის მხოლოდ ერთი სისხლის ნიმუშია საჭირო.ტესტი, სახელად MethylScan, კალიფორნიის უნივერსიტეტის (UCLA) მკვლევრებმა შეიმუშავეს. მისი მუშაობის პრინციპი სისხლში არსებული ე.წ. უჯრედებისგან თავისუფალი დნმ-ის - cfDNA-ს - ანალიზს ეფუძნება. ეს არის დნმ-ის მცირე ფრაგმენტები, რომლებიც უჯრედების ბუნებრივი დაშლის დროს სისხლში ხვდება. ვინაიდან ორგანიზმის სხვადასხვა ორგანოს უჯრედები სისხლში დნმ-ის ასეთ ფრაგმენტებს გამოყოფენ, მეცნიერებს მათი შესწავლით სხვადასხვა ქსოვილის მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის მიღება შეუძლიათ.როგორ მუშაობს ახალი მეთოდი?მკვლევრებმა ყურადღება დნმ-ის მუტაციების ნაცვლად მის მეთილაციის ნიმუშებზე გაამახვილეს. დნმ-ის მეთილაცია ქიმიური ცვლილებაა, რომელიც გენების აქტივობის რეგულირებაში მონაწილეობს. სხვადასხვა ქსოვილს მეთილაციის განსხვავებული „ხელწერა“ აქვს და ეს ნიმუშები დაავადების ან კიბოს განვითარებისას შეიძლება შეიცვალოს.ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა ისაა, რომ სისხლში არსებული თავისუფალი დნმ-ის დაახლოებით 80–90% ნორმალური სისხლის უჯრედებიდან მოდის. შედეგად, დაავადებასთან დაკავშირებული მცირე რაოდენობის დნმ-ის აღმოჩენა რთულდება. UCLA-ს მკვლევრებმა სპეციალური ტექნიკით ამ „ფონის“ დიდი ნაწილის მოცილება შეძლეს, რის შემდეგაც დაავადებასთან დაკავშირებული სიგნალების აღმოჩენა უფრო მარტივი ხდება.რა დაავადებების აღმოჩენა შეძლეს?კვლევაში მონაწილეობდა 1 061 ადამიანი. მეცნიერებმა MethylScan-ის შესაძლებლობები შეაფასეს ოთხი ტიპის კიბოს შემთხვევაში: ღვიძლის, ფილტვის, საკვერცხისა და კუჭის კიბო. კვლევაში ასევე შედიოდნენ ღვიძლის დაავადებების მქონე ადამიანები და ჯანმრთელი მონაწილეები.კვლევის შედეგებით, 98%-იანი სპეციფიკურობის პირობებში ტესტმა კიბოს შემთხვევების დაახლოებით 63% გამოავლინა, ხოლო ადრეულ  I და II სტადიებზე დაახლოებით 55% შემთხვევის აღმოჩენა შეძლო. მაღალი რისკის მქონე ადამიანებში, მაგალითად ღვიძლის ციროზის ან B ჰეპატიტის მქონე პაციენტებში, ღვიძლის კიბოს აღმოჩენის მაჩვენებელი კიდევ უფრო მაღალი იყო.მკვლევრებმა ასევე შეძლეს სისხლში არსებული დნმ-ის მიხედვით გარკვეული მინიშნებების მიღება იმის შესახებ, რომელი ორგანოდან მოდიოდა დაავადებასთან დაკავშირებული სიგნალი. ეს შესაძლებლობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან მომავალში ექიმებს შესაძლოა არა მხოლოდ დაავადების არსებობის, არამედ მისი სავარაუდო წარმოშობის შესახებაც მიაწოდოს ინფორმაცია.აღსანიშნავია, რომ MethylScan ამ ეტაპზე კვლევითი მეთოდია და არა ფართოდ გამოყენებული კლინიკური სკრინინგის ტესტი. მიუხედავად იმედის მომცემი შედეგებისა, საჭიროა უფრო დიდი და დამოუკიდებელი კვლევები, რათა დადგინდეს, რამდენად ზუსტად მუშაობს მეთოდი რეალურ სამედიცინო პრაქტიკაში და შეუძლია თუ არა მას დაავადებების ადრეული აღმოჩენის გაუმჯობესება.მეცნიერების მთავარი მიზანი არის ისეთი იაფი და არაინვაზიური მეთოდის შექმნა, რომელიც მომავალში ერთი სისხლის ნიმუშიდან ორგანიზმის სხვადასხვა ნაწილის შესახებ ინფორმაციას მოგვცემს. ასეთი მიდგომა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი შეიძლება გახდეს კიბოს ადრეული გამოვლენისთვის, რადგან დაავადების აღმოჩენა ადრეულ ეტაპზე მკურნალობის შედეგებს მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს.

1786737351

ევროკავშირს არ აქვს მორალური საფუძველი ადამიანის უფლებების შესახებ ქადაგებისთვის - აბას არაღჩი

ევროკავშირს არ გააჩნია მორალური საფუძველი ადამიანის უფლებების შესახებ ქადაგებისთვის, – ამის შესახებ ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, აბას არაღჩიმ განაცხადა.ირანის საგარეო უწყების ხელმძღვანელის თქმით, ევროკავშირს თავად არ აქვს კარგი მდგომარეობა ადამიანის უფლებების კუთხით.როგორც აბას არაღჩიმ ბერძენ კოლეგასთან, გეორგიოს  გერაპეტრიტისთან სატელეფონო საუბრისას აღნიშნა, ევროკავშირს ორმაგი სტანდარტები აქვს ადამიანის უფლებებთან დაკავშირებით და გააკრიტიკა ევროპული ქვეყნების მიერ ისრაელისთვის გაწეული დახმარება.ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის განცხადებით, ევროპის ქვეყნები გულგრილი არიან პალესტინების გენოციდისა და ისრაელის რეჟიმის მიერ ლიბანსა და ირანში ჩადენილი ომის დანაშაულების მიმართ.ამასთან, აბას არაღჩიმ აშშ უკანონო აგრესიაში, საზღვაო ბლოკადასა და 18 ივნისის შეთანხმების დარღვევაში დაადანაშაულა და აღნიშნა, რომ ირანს მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი, დაიცვას თავისი ეროვნული ინტერესები და უსაფრთხოება.

1786736940

ოთხი სტუდენტის სასტიკი მკვლელობა - გახმაურებულ საქმის ახალი დეტალები

აშშ-ში ერთ-ერთი ყველაზე გახმაურებული მკვლელობის საქმე კვლავ საზოგადოების ყურადღების ცენტრშია. აიდაჰოს უნივერსიტეტის ოთხი სტუდენტის მკვლელობიდან თითქმის ოთხი წლის შემდეგ, საქმეს ახალი დოკუმენტური ფილმი და მოულოდნელი სამართლებრივი განვითარება კვლავ აქტუალურს ხდის. გარდაცვლილები არიან: მედისონ მოგენი, კეილ გონკალვესი, ქსანა კერნოდლი და ეთან ჩაპინი.ოთხი სტუდენტი 2022 წლის 13 ნოემბერს უნივერსიტეტის კამპუსთან ახლოს მდებარე სახლში მოკლული იპოვეს. ოთხივე დანით მიყენებული ჭრილობებით იყო გარდაცვლილი. მკვლელობამ მთელი ქვეყანა შეძრა. სამართალდამცველებმა ეჭვმიტანილის დასადგენად მასშტაბური გამოძიება დაიწყეს.საქმეზე საბოლოოდ ბრალი ბრაიან კობერგერს წაუყენეს - კრიმინოლოგიის დოქტორანტს, რომელიც იმ პერიოდში ვაშინგტონის შტატში სწავლობდა. კობერგერმა 2025 წელს დანაშაული აღიარა და მას სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს. თუმცა 2026 წლის ივლისში საქმეში მოულოდნელი შემობრუნება მოხდა. კობერგერმა განაცხადა, რომ სურდა დანაშაულის აღიარების უკან წაღება და სასამართლოსგან მისი საქმის ხელახალი განხილვა მოითხოვა. იგი ამტკიცებს, რომ უდანაშაულოა და აღიარებამდე მასზე მცდარმა დაპირებებმა და დეზინფორმაციამ იმოქმედებდა.საქმის მიმართ ინტერესს კიდევ უფრო ზრდის Netflix-ის ახალი სამნაწილიანი დოკუმენტური სერიალი „The Idaho Murders: College Nightmare“, რომელიც 2026 წლის ივლისში გამოვიდა. ფილმი ყურადღებას განსაკუთრებით ოთხივე მსხვერპლის ცხოვრებაზე, მათ ოჯახებზე და მკვლელობის შემდეგ განვითარებულ მოვლენებზე ამახვილებს.დოკუმენტურ ფილმში ასევე განხილულია კობერგერის წარსული, მისი ინტერნეტში განხორციელებული ძიებები და ის გარემოებები, რომლებიც გამოძიებისთვის საინტერესო გახდა. ამასთან, მკვლელობის ზუსტი მოტივი დღემდე საჯაროდ დადგენილი არ არის - კობერგერს თავად არ აუხსნია, რატომ ჩაიდინა დანაშაული.საქმის კიდევ ერთი შემაშფოთებელი დეტალი ის არის, რომ გამოძიების მიხედვით, ოთხივე სტუდენტი უკვე გარდაცვლილი იყო იმ დროისთვის, როდესაც გადარჩენილმა თანამაცხოვრებელმა კობერგერი სახლიდან გასვლისას დაინახა. ახალი მასალები კვლავ აჩენს კითხვებს იმ ღამის მოვლენების ქრონოლოგიისა და გამოძიების ცალკეული დეტალების შესახებ.

1786732779

აშშ-ის ავიამზიდ „აბრაამ ლინკოლნზე“ სავარაუდო პრობლემების გამო, ახლო აღმოსავლეთში კიდევ ერთი ავიამზიდი მის ჩასანაცვლებლად მიემართება

აშშ-ის ავიამზიდ „აბრაამ ლინკოლნზე“ სავარაუდო პრობლემების გამო, ახლო აღმოსავლეთში კიდევ ერთი ამერიკული ავიამზიდი მიემართება.აშშ-ის ავიამზიდმა უნდა ჩაანაცვლოს „აბრაამ ლინკოლნი“, რომელზეც ათასობით მეზღვაური, როგორც ამბობენ, ცხრათვიანი ხანგრძლივი დისლოკაციის დროს საკვების დეფიციტისა და რთული პირობების წინაშე დგას.ავიამზიდი „ჯორჯ ვაშინგტონი“, რომელიც მალაიზიასთან ახლოს იმყოფებოდა, რეგიონში დაახლოებით ცხრა დღეში შეიძლება, ჩავიდეს.„ლინკოლნის“ ბორტზე მყოფი მეზღვაურების ოჯახის წევრებმა შეშფოთება გამოთქვეს მათი ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, ზოგიერთი მეზღვაური, როგორც ამბობენ, ზღვაში გადახტომას ცდილობდა. მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის საზღვაო ძალებმა აღიარეს მომარაგების პრობლემები, მათ უარყვეს, რომ „ლინკოლნზე“, რომლის ბორტზეც 5 000 მეზღვაური იმყოფება, ფსიქიკური ჯანმრთელობის კრიზისი არსებობს.„ვაშინგტონის“ განთავსების შემდეგ, ახლო აღმოსავლეთში სამი ამერიკული ავიამზიდი იქნება, წყნარ ოკეანეში კი არცერთი.„ლინკოლნი“ ზღვაში 11 დეკემბრიდან იმყოფება, რომლის მისიის დასრულებაც თავდაპირველად მაისში იყო დაგეგმილი.

1786719425

საფრანგეთის საკონსტიტუციო სასამართლომ 15 წლამდე მოზარდებისთვის სოციალური ქსელების აკრძალვის კანონპროექტი დაბლოკა

საფრანგეთის საკონსტიტუციო სასამართლომ 15 წლამდე მოზარდებისთვის სოციალური ქსელების გამოყენების აკრძალვასთან დაკავშირებული კანონპროექტი დაბლოკა. კანონპროექტი ქვეყნის პარლამენტმა გასულ თვეში დაამტკიცა.საკონსტიტუციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ასეთი აკრძალვა არაკონსტიტუციურია. კერძოდ, სასამართლოს მოჰყავს ზოგიერთი ოპოზიციური პარტიის არგუმენტი, რომ კანონპროექტი არის ბუნდოვანი და არღვევს სიტყვისა და კომუნიკაციის თავისუფლებას.საფრანგეთის პარლამენტის მიერ ივლისში დამტკიცებული დოკუმენტის მიხედვით, 15 წლამდე მოზარდები სექტემბრიდან ვეღარ შეძლებდნენ, შეექმნათ ახალი ანგარიშები სოციალურ ქსელებში, ხოლო არსებულ ანგარიშებზე სრული აკრძალვა 2027 წლის იანვრიდან უნდა შესულიყო ძალაში. შეზღუდვები ვრცელდებოდა „ინსტაგრამზე“, „ვოტს აპზე“, „ფეისბუკზე“, „სნეპზე“, „იქსზე“, „იუ თუბსა“ და „ტიკ ტოკზე“.ცნობისთვის, ინტერნეტში ბავშვების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით ევროკომისიამ 13 ივლისს კომისიის ექსპერტთა ანგარიში წარადგინა, სადაც გაცემული იყო რეკომენდაცია, 13 წლამდე მოზარდებს სოციალურ ქსელებთან წვდომა ჰქონოდათ მხოლოდ შეზღუდული დროით და მშობლების ზედამხედველობის ქვეშ.

1786713471

ზელენსკი აცხადებს, რომ ომის დასრულების შემდეგ ოჯახთან ერთად ზღვის სანაპიროზე წასვლა და დასვენება სურს

უკრაინის პრეზიდენტის, ვოლოდიმირ ზელენსკის თქმით, ომის დასრულების შემდეგ ოჯახთან ერთად ზღვის სანაპიროზე წასვლა და დასვენება სურს.„სიენენთან“ ინტერვიუში უკრაინის პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ ოჯახთან ურთიერთობის დანაკლისს განიცდის და მათთან დროის გატარება და ჩახუტება დიდ ენერგიას და სტიმულს აძლევს.კითხვაზე, ომის შემდეგ ხომ არ აღმოჩნდება პოლიტიკური სამყაროს „ხაფანგში“, ზელენსკი აღნიშნავს, რომ  ზღვაზე წასვლის შესაძლებლობას არ დათმობს.„რა თქმა უნდა, მენატრება ოჯახი და ყოველთვის ვეუბნები, რომ მიყვარს ისინი. ფიზიკურად მესაჭიროება, რომ მათ ჩავეხუტო. ეს დიდი მხარდაჭერაა, ენერგეტიკული მხარდაჭერაა“, – ამბობს ზელენსკი და ხუმრობით აღნიშნავს: „ვერავინ წამართმევს ზღვას…ვიბრძოლებ მისთვის“.

1786712971

ძლიერი ხანძარი საბერძნეთში - საჭირო გახდა ტურისტების და ადგილობრივების ევაკუაცია

ძლიერი ხანძარია საბერძნეთში.კუნძულ ჰალკიდიკის რამდენიმე დასახლებიდან ადგილობრივებისა და ტურისტების ევაკუაცია გახდა საჭირო.ხანძრის დროს ორი ორი მეხანძრე-მაშველი დაშავდა, ისინი საავადმყოფოში გადაიყვანეს.გავრცელებული ინფორმაციით, ხანძარი შესაძლოა ძლიერმა ქარმა გამოიწვია. ვარაუდობენ, რომ წაქცეული ხე ელექტროგადამცემ ხაზებს დაეცა.თუმცა, ხანძრის გამომწვევი მიზეზი ოფიციალურად ჯერ არ დადასტურებულა.

1786706436

„73 წლის ფერმერმა მოკლულის ცხედარი დაანაწევრა და კასრში დამალა...“ - საქმე 6 წლის შემდეგ გაიხსნა

დიდ ბრიტანეთში, სამხრეთ იორკშირში, 73 წლის ფერმერს, კრისტოფერ რაიტს, 55 წლის რიჩარდ დაისონის მკვლელობისთვის სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს. მამაკაცმა მკვლელობის შემდეგ ცხედარი დაანაწევრა და ბეტონით სავსე კასრში დამალა, სადაც ნეშტი ექვსი წლის განმავლობაში დარჩა.დაისონი რაიტის ფერმაში ცხოვრობდა და სხვადასხვა სამუშაოს ასრულებდა. გამოძიების ინფორმაციით, 2019 წლის ნოემბერში მათ შორის კონფლიქტი მას შემდეგ დაიწყო, რაც რაიტმა დაისონი იარაღის მოპარვაში დაადანაშაულა.დაპირისპირება მკვლელობით დასრულდა - რაიტმა მას სანადირო თოფიდან ესროლა. შემდეგ, როგორც სასამართლომ დაადგინა, რამდენიმე დღის განმავლობაში ცხედარს ანაწევრებდა, ნარჩენები კასრში მოათავსა და კასრი ცემენტით შეავსო.ამის შემდეგ მან კასრი მისაბმელში მოათავსა და მეზობელ ფერმერს სთხოვა, სატრანსპორტო საშუალება მის ტერიტორიაზე დროებით შეენახა. მეზობელმა არ იცოდა, რას შეიცავდა ჩაკეტილი მისაბმელი.რიჩარდ დაისონის გაუჩინარების შესახებ ოჯახმა პოლიციას 2019 წლის ნოემბერში შეატყობინა, თუმცა მისი კვალის პოვნა წლების განმავლობაში ვერ მოხერხდა. გამოძიება ხელახლა გააქტიურდა 2025 წელს, როდესაც სამართალდამცველებმა ახალი მტკიცებულებები, მათ შორის სატელეფონო მონაცემები და ფერმის ჩანაწერები შეისწავლეს. ჩხრეკისას მათ მისაბმელში ბეტონით სავსე ლურჯი კასრი აღმოაჩინეს, რომელშიც ადამიანის ნეშტი იყო. დნმ-ის ექსპერტიზამ დაადასტურა, რომ ის რიჩარდ დაისონს ეკუთვნოდა.საქმის გამოძიებისას პოლიციამ ასევე აღმოაჩინა იარაღი და საბრძოლო მასალა, რომლებიც მკვლელობის დროს გამოყენებულ იარაღთან იყო დაკავშირებული. სასამართლომ რაიტი მკვლელობაში, მართლმსაჯულებისთვის ხელის შეშლის მიზნით შეთქმულებასა და იარაღთან დაკავშირებულ სხვა დანაშაულებებში დამნაშავედ ცნო.რაიტს სამუდამო პატიმრობა მიესაჯა და მინიმუმ 33 წელი და 353 დღე ციხეში უნდა გაატაროს. მის ბავშვობის მეგობარს, რომელიც დანაშაულის დაფარვაში დაეხმარა, სამი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა.რიჩარდ დაისონის ოჯახისთვის სიმართლე მხოლოდ ექვსი წლის შემდეგ გახდა ცნობილი. მისმა ქალიშვილმა სასამართლოში განაცხადა, რომ ამ წლების განმავლობაში პასუხის გარეშე ცხოვრება მისთვის მძიმე იყო და მამის ბედის შესახებ სიმართლის არცოდნამ გლოვის შესაძლებლობაც კი წაართვა.

1786706206

დაბადების რიგითობა და დაავადებების რისკი - ახალი კვლევა

ახალი ფართომასშტაბიანი კვლევის მიხედვით, ოჯახში ბავშვის დაბადების რიგითობას შესაძლოა ჯანმრთელობის სხვადასხვა მდგომარეობასთან სტატისტიკური კავშირი ჰქონდეს. მეცნიერებმა 10 მილიონზე მეტი ადამიანის მონაცემები შეისწავლეს და 569 სხვადასხვა დაავადების შემთხვევაში შეაფასეს, განსხვავდებოდა თუ არა რისკი პირველ და მეორე შვილებს შორის.კვლევა 2026 წლის მარტში გამოქვეყნდა სამეცნიერო წინასწარ პუბლიკაციის პლატფორმა medRxiv-ზე. მნიშვნელოვანია, რომ ნაშრომს ამ ეტაპზე რეცენზირება გავლილი არ აქვს, შესაბამისად, მისი შედეგები საბოლოო სამეცნიერო დასკვნად არ უნდა ჩაითვალოს. ანალიზში მონაწილეობდა დაახლოებით 10.3 მილიონი ადამიანი 5.1 მილიონი ორშვილიანი ოჯახიდან.მკვლევრებმა 569 დაავადება შეისწავლეს. მათგან 418 დაავადებას საკმარისი შემთხვევების რაოდენობა ჰქონდა სტატისტიკური ანალიზისთვის და 150 შემთხვევაში დაბადების რიგითობასთან სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი კავშირი გამოვლინდა. კვლევის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თავისებურება ის იყო, რომ მეცნიერებმა და-ძმები ერთმანეთთან პირდაპირ შეადარეს. ამ გზით მათ შეძლეს გარკვეული ფაქტორების - მაგალითად, ოჯახის, მშობლების, საცხოვრებელი გარემოსა და სხვა საერთო პირობების - გავლენის შემცირება.პირველშობილებში ზოგიერთი მდგომარეობა უფრო ხშირად დაფიქსირდა.კვლევის მიხედვით, პირველშობილ ბავშვებს შედარებით ხშირად ჰქონდათ გარკვეული ნეიროგანვითარებითი და ალერგიული მდგომარეობების დიაგნოზი.მაგალითად, მეორე შვილებთან შედარებით პირველშობილებში უფრო ხშირად ფიქსირდებოდა:აუტიზმის სპექტრის აშლილობა;ADHD - ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა;ტიკები და ტურეტის სინდრომი;საკვების ალერგია;ალერგიული რინიტი;შფოთვითი და ფობიური აშლილობები;აკნე.კვლევაში, მაგალითად, აუტიზმისთვის მეორე და პირველ შვილებს შორის შედარებითი მაჩვენებელი იყო დაახლოებით 0.74, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოცემულ მონაცემებში დიაგნოზი მეორე შვილებში შედარებით იშვიათად ფიქსირდებოდა. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ პირველი შვილის დაბადება აუტიზმს იწვევს. საუბარია მხოლოდ სტატისტიკურ კავშირზე. საპირისპიროდ, მკვლევრებმა გარკვეული მდგომარეობების შემთხვევაში მეორე შვილებში უფრო მაღალი მაჩვენებლები აღმოაჩინეს.მათ შორის იყო:ნივთიერებების მოხმარებასთან დაკავშირებული დარღვევები;ზოგიერთი კუჭ-ნაწლავის დაავადება;ჰერპეს ზოსტერი;ნაღვლის გზებთან დაკავშირებული დაავადებები;გასტრიტი და დუოდენიტი;შაკიკი.ნივთიერებების მოხმარებასთან დაკავშირებული დარღვევებისთვის მეორე და პირველ შვილებს შორის შეფარდებითი მაჩვენებელი დაახლოებით 1.19 იყო.რატომ შეიძლება არსებობდეს ასეთი განსხვავება?მეცნიერებს ჯერ არ აქვთ ერთი კონკრეტული პასუხი.ერთ-ერთი შესაძლო ახსნა დაკავშირებულია იმუნურ სისტემასთან და ადრეულ ასაკში მიკრობებთან კონტაქტთან. უფროსი და-ძმების არსებობის გამო მოგვიანებით დაბადებულ ბავშვებს შესაძლოა ადრეულ ასაკშივე ჰქონდეთ უფრო მეტი კონტაქტი სხვადასხვა მიკროორგანიზმთან. მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ ეს გარკვეულწილად შეესაბამება ე.წ. „ჰიგიენის ჰიპოთეზას“, რომლის მიხედვითაც ადრეულ ასაკში მიკრობებთან მრავალფეროვანი კონტაქტი შესაძლოა იმუნური სისტემის განვითარებასა და ალერგიული დაავადებების რისკთან იყოს დაკავშირებული. თუმცა სხვა დაავადებების შემთხვევაში შესაძლოა სრულიად განსხვავებული ფაქტორები მოქმედებდეს. მაგალითად, პირველი შვილის შემთხვევაში მშობლებმა შესაძლოა ჯანმრთელობისა და განვითარების პრობლემებს მეტი ყურადღება მიაქციონ, რის გამოც გარკვეული მდგომარეობების დიაგნოზი უფრო ადრე ან უფრო ხშირად დაისვას.მკვლევრები თავადაც აღნიშნავენ, რომ ნეიროგანვითარებითი დაავადებების შემთხვევაში შედეგები შესაძლოა რამდენიმე ფაქტორის ერთობლიობას ასახავდეს - მათ შორის ორსულობის რიგითობას, მშობლების ყურადღებას, დიაგნოსტიკის თავისებურებებსა და სხვა გარემოებებს. კვლევა არ ამბობს, რომ პირველი შვილი აუცილებლად უფრო მაღალი ჯანმრთელობის რისკის ქვეშაა ან მეორე შვილი უფრო ჯანმრთელი. პირიქით, აღმოჩნდა დაავადებები, რომელთა შემთხვევაშიც სტატისტიკური მაჩვენებელი პირველშობილებში იყო მაღალი და ისეთი დაავადებებიც, სადაც მეორე შვილებში იყო მაღალი.ასევე, კვლევა არ ამტკიცებს, რომ დაბადების რიგითობა თავად იწვევს რომელიმე დაავადებას. ეს არის დაკვირვებითი კვლევა, რომელიც სტატისტიკურ კავშირებს ავლენს. ავტორებიც აღნიშნავენ, რომ შედეგების ინტერპრეტაცია სიფრთხილით არის საჭირო. რატომ არის კვლევა მნიშვნელოვანი?მიუხედავად შეზღუდვებისა, კვლევა საინტერესოა მისი მასშტაბის გამო. წინა კვლევების დიდი ნაწილი დაბადების რიგითობას მხოლოდ ერთ ან რამდენიმე დაავადებასთან აკავშირებდა, ახალი ნაშრომი კი ერთდროულად 569 დაავადებას განიხილავს.მკვლევრების შეფასებით, დაბადების რიგითობასა და დაავადებების რისკს შორის აღმოჩენილი კავშირები უმეტეს შემთხვევაში შედარებით მცირეა, თუმცა მათი არსებობა შესაძლოა მეცნიერებს დაეხმაროს იმის უკეთ გაგებაში, თუ როგორ მოქმედებს ორსულობის რიგითობა, ოჯახური გარემო და ადრეული ცხოვრების პირობები ადამიანის ჯანმრთელობაზე.

1786703634

სახელმწიფო დეპარტამენტის პრესსპიკერი: ტრამპის ადმინისტრაციის პირობებში, დიპლომატებს ევალებათ ეროვნული ინტერესების და არა „ვოუქ პოლიტიკური დოგმების“ გატარება

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა გააუქმა ბაიდენის ადმინისტრაციის დროინდელი დირექტივა, რომელიც დიპლომატებს უცხო ქვეყნის ოფიციალურ პირებთან და მთავრობებთან „მრავალფეროვნების, თანასწორობის, ინლკუზიურობისა და წვდომის“ (DEIA) დღის წესრიგის გატარებას ავალებდა.ტრამპის ადმინისტრაციაში აცხადებენ, რომ დიპლომატებმა მსოფლიო არენაზე ეროვნული ინტერესები უნდა გაატარონ და არა „ვოუქ პოლიტიკური დოგმები“.„ტრამპის ადმინისტრაციის პირობებში, ამერიკის დიპლომატებს ევალებათ ჩვენი ეროვნული ინტერესების დაცვა მსოფლიო ასპარეზზე – და არა „ვოუქის“ პოლიტიკური დოგმების მიმართ ერთგულების დემონსტრირება“, – განუცხადა სახელმწიფო დეპარტამენტის პრესსპიკერმა, ტომი პიგოტმა Fox News Digital-ს.გამოცემის მიერ მოპოვებულ ბაიდენის ადმინისტრაციის ოფიციალურ გზამკვლევში ჩანს, რომ „წინა ადმინისტრაცია მითითებებს აძლევდა თანამშრომლებს, გაევრცელებინათ „ვოუქური აბსურდი“ უცხოელ კოლეგებთან მაღალი დონის დისკუსიებსა და ორმხრივ დიალოგებში“, – ნათქვამია სტატიაში.ბაიდენის ადმინისტრაციის დროს, „ფრონტ ოფისებს“ დავალებული ჰქონდათ, წამოეწიათ რასობრივი, გენდერული თანასწორობის, უნარშეზღუდულობისა და ლგბტქი+ უფლებებებთან დაკავშირებული საკითხები ორმხრივი საუბრებისა თუ მაღალ დონეზე გამართულ დისკუსიებში.აქვე აღნიშნულია, რომ ეს გზამკვლევი არ ყოფილა მხოლოდ სარეკომენდაციო ხასიათის. წინა ადმინისტრაციის დროს, სახელმწიფო დეპარტამენტი თანამშრომელთა დაწინაურებისას ითვალისწინებდა იმასაც, რამდენად ახორციელებდა თანამშრომელი DEI პოლიტიკას.„ეს მოიცავს აქტიურ მუშაობას არა მხოლოდ რასობრივი/ეთნიკური/გენდერული/LGBTQI+/უნარშეზღუდულობასთან მიმართებით მიკერძოებულობის აღმოფხვრას, არამედ მიკერძოებულობის აღმოფხვრას საჯარო და დიპლომატიურ მოხელეთა შორის, რომლებიც დაქირავებული და აყვანილი იყვნენ სამსახურში, მათ შორის დიპლომატიური სამსახურის დანაყოფებში“, – ვკითხულობთ სტატიაში.დოკუმენტში ასევე მოითხოვებოდა, „ფრონტ ოფისებს“ უზურნველეყო, რომ თითოეული თანამშრომელი მხარს უჭერდა „DEIA საბჭოს“ ან იმ შემთხვევაში, თუ „ფრონტ-ოფისს“ არ ჰქონდა ასეთი საბჭო, მხარი დაეჭირათ მისი შექმნისთვის.როგორც Fox News Digital აღნიშნავს, ტრამპის ადმინისტრაციის პირობებში, შეფასების ასეთი კრიტერიუმი აღარ არსებობს.„სახელმწიფო დეპარტამენტი ახორციელებს ფართომასშტაბიან რეფორმებს საგარეო სამსახურში, რათა პრიორიტეტი მიანიჭოს დამსახურებას, გადაერთოს ხელშესახები დიპლომატიური უნარების სწავლებებზე და მოამზადოს ჩვენი ქვეყნის დიპლომატები, რათა შეძლონ პასუხის გაცემა ყველაზე აქტუალურ გამოწვევებზე“, – განაცხადა სახელმწიფო დეპარტამენტის პრესსპიკერმა, ტომი პიგოტმა.

1786703402

Reuters: ტრამპი დრონების იმპორტზე 100-პროცენტიანი ტარიფების დაწესებას გეგმავს

აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის განაცხადებით, ამერიკა დრონებისა და მათი კომპონენტების იმპორტზე, მათ შორის აშშ-ის რამდენიმე მნიშვნელოვანი მოკავშირისგან შემოტანილ პროდუქციაზე ტარიფების დაწესებას გეგმავს. ინფორმაციას Reuters-ი ავრცელებს.ტრამპის ადმინისტრაციის განცხადებით, ქვეყანა უცხოური წარმოების დრონებსა და მათ კომპონენტებზე „ზედმეტად არის დამოკიდებული“.ტრამპის მიერ ხელმოწერილი საპრეზიდენტო განკარგულების თანახმად, ეროვნული უსაფრთხოების თვალსაზრისით განსაკუთრებით მგრძნობიარე, გარკვეული ზომისა და შესაძლებლობების მქონე დრონებზე 100%-იანი ტარიფი დაწესდება. თეთრი სახლის განცხადებით, უფრო მცირე ზომის დრონებზე ტარიფი 25% იქნება.ევროკავშირიდან, იაპონიიდან, ლიხტენშტაინიდან, სამხრეთ კორეიდან, შვეიცარიიდან და ტაივანიდან იმპორტირებულ დრონებსა და მათ კომპონენტებზე 15%-იანი ტარიფი დაწესდება, ხოლო გაერთიანებული სამეფოდან შემოტანილ დრონებზე - 10%-იანი ტარიფი, განაცხადეს თეთრ სახლში.როგორც Reuters-ი იუწყება, ტრამპმა ტარიფები თავისი საგარეო და სავაჭრო პოლიტიკის ერთ-ერთ მთავარ ინსტრუმენტად აქცია, სამართლებრივი დაბრკოლებებისა და ზოგიერთი ანალიტიკოსის კრიტიკის მიუხედავად.თეთრი სახლის მიერ გამოქვეყნებულ განკარგულებაში ტრამპმა განაცხადა, რომ ვაჭრობის მდივანმა ჰოვარდ ლუტნიკმა უპილოტო საფრენი აპარატების სისტემების, ანუ დრონების იმპორტის გავლენა შეისწავლა.„მდივანმა დაადგინა, რომ უცხოელი მწარმოებლების მიერ წარმოებული უპილოტო საფრენი აპარატების იმპორტის წილი არსებითია და რომ აშშ ზედმეტად არის დამოკიდებული უცხოურ წყაროებზე, როგორც უპილოტო საფრენი აპარატების, ისე მათი კომპონენტების თვალსაზრისით“, - განაცხადა ტრამპმა.ტრამპის თქმით, ლუტნიკის შეფასებით, გარკვეული უცხოური კომპანიებისა და სუბიექტების მიერ წარმოებული დრონები და მათი კომპონენტები „უსაფრთხოებისა და დაცულობის რისკებს ქმნის“, ხოლო აშშ-ის ადგილობრივი ინდუსტრია ქვეყნის უსაფრთხოების საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად საკმარის პროდუქციას ვერ აწარმოებს.ტარიფები ძალაში 21 დღეში შევა, განაცხადა თეთრმა სახლმა. განსაკუთრებით მგრძნობიარე კატეგორიაში არ შემავალი დრონების კომპონენტებზე ტარიფები ხელმოწერიდან 180 დღის შემდეგ ამოქმედდება.