1790542424
მენოპაუზა ქალის ორგანიზმში ბუნებრივი ბიოლოგიური პროცესია, თუმცა ახალი კვლევა მიუთითებს, რომ ამ პერიოდში მიმდინარე ჰორმონულმა ცვლილებებმა შესაძლოა ტვინის დაბერებასთან დაკავშირებულ პროცესებზეც დატოვოს კვალი.კვლევა, რომელიც ჟურნალ Nature Medicine-ში გამოქვეყნდა, მეცნიერებმა რამდენიმე ჯგუფის მონაცემების გამოყენებით ჩაატარეს. მათ სისხლში არსებული ცილების ცვლილებები შეისწავლეს და მათი კავშირი ტვინის დაბერებასა და მოგვიანებით კოგნიტურ ჯანმრთელობასთან გააანალიზეს. მკვლევრებმა თავდაპირველად 43-დან 58 წლამდე ასაკის 80 ქალი შეისწავლეს - მათ შორის იყვნენ პრემენოპაუზის, პერიმენოპაუზისა და პოსტმენოპაუზის ეტაპზე მყოფი ქალები. მეცნიერებმა სისხლში 100-ზე მეტი ცილის მაჩვენებელი შეამოწმეს.კვლევაში გამოვლინდა 16 ცილისგან შემდგარი მოლეკულური პროფილი, რომელიც მენოპაუზის სხვადასხვა ეტაპზე იცვლებოდა. ეს ცილები დაკავშირებული იყო ანთებით პროცესებთან, ნერვული უჯრედების ფუნქციონირებასთან, მეტაბოლიზმთან და ალცჰაიმერის დაავადებასთან დაკავშირებულ ბიოლოგიურ პროცესებთან. განსაკუთრებით საინტერესო აღმოჩნდა ის, რომ აღნიშნული ცვლილებები უფრო მჭიდროდ იყო დაკავშირებული რეპროდუქციულ ჰორმონებთან, ვიდრე მხოლოდ ასაკთან. მკვლევრებმა ყურადღება გაამახვილეს ესტრადიოლის შემცირებასა და ფოლიკულომასტიმულირებელი ჰორმონის - FSH-ის მატებაზე, რომლებიც მენოპაუზის პერიოდში ბუნებრივად იცვლება.კვლევის შედეგები შემდეგ უფრო დიდ ჯგუფშიც გადაამოწმეს. გაერთიანებულ სამეფოში ჩატარებულ მონაცემთა ანალიზში 2 814 ქალი მონაწილეობდა და მკვლევრებმა მენოპაუზასთან დაკავშირებული ცილების ცვლილებების მნიშვნელოვანი ნაწილი კვლავ დააფიქსირეს. ამავე დროს, აღნიშნული მოლეკულური პროფილი დაკავშირებული იყო ორგანოებისა და უჯრედების, მათ შორის ტვინის, დაბერების უფრო გამოხატულ მაჩვენებლებთან. რა კავშირი აქვს ამას მეხსიერებასთან?მეცნიერებმა მოგვიანებით ოთხ დამოუკიდებელ ჯგუფში თითქმის 12 000 ხანდაზმული ქალის მონაცემებიც შეისწავლეს. უფრო მაღალი „მენოპაუზის ცილოვანი პროფილი“ დაკავშირებული იყო კოგნიტური ფუნქციის ნაკლებად ხელსაყრელ ცვლილებებთან. ერთ-ერთ ანალიზში ასევე დაფიქსირდა კავშირი ალცჰაიმერის დემენციის განვითარების რისკთან. კვლევის ერთ-ერთი საინტერესო აღმოჩენა მენოპაუზის სიმპტომებსაც ეხებოდა. მაგალითად, ღამის ოფლიანობა გარკვეული ანთებითი ცილების უფრო მაღალ მაჩვენებლებთან იყო დაკავშირებული.თუმცა მკვლევრები ხაზს უსვამენ, რომ მიღებული შედეგები არ ნიშნავს, რომ მენოპაუზა დემენციას იწვევს. კვლევა ძირითადად აკვირდება ბიოლოგიურ კავშირებს და ვერ ამტკიცებს პირდაპირ მიზეზ-შედეგობრივ დამოკიდებულებას. საჭიროა უფრო ხანგრძლივი კვლევები, რომლებიც ქალებს მენოპაუზის პერიოდიდან წლების განმავლობაში დააკვირდება. მეცნიერების აზრით, მენოპაუზის პერიოდი შესაძლოა მნიშვნელოვანი ეტაპი აღმოჩნდეს ქალების მომავალი ტვინის ჯანმრთელობის შესასწავლად. სისხლში გამოვლენილი მოლეკულური ცვლილებების უკეთ შესწავლა მომავალში შესაძლოა მეცნიერებს დაეხმაროს იმის გარკვევაში, თუ რომელ ბიოლოგიურ პროცესებს უკავშირდება კოგნიტური დაბერება და როგორ შეიძლება მათი ადრეული აღმოჩენა.























