1780161292

„ალიონიდან ალიონამდე, 36 საათი“: მეცნიერებმა უპასუხეს კითხვას, საშიშია თუ არა დედამიწის ბრუნვის შენელება

დედამიწა თანდათან ანელებს თავის ბრუნვას - მილიარდ წელიწადში დღე 36-საათიანი იქნება. კოსმოსური კვლევების ინსტიტუტის წამყვანმა მკვლევარმა, ნათან ეისმონტმა ახსნა, თუ რატომ არ არის ეს საშიში კაცობრიობისთვის, რა კავშირი აქვს მთვარეს ამ მოვლენასთან და როგორ ზომავენ მეცნიერები დროს წყალბადის ატომების სიზუსტით.სინამდვილეში, არაფერია სანერვიულო. დედამიწის ბრუნვა მუდმივად შენელდება მთვარის მოქცევითი ძალების გამო. დაახლოებით მილიარდ წელიწადში დედამიწის სიჩქარე იმდენად შენელდება, რომ დღის დრო - გათენებიდან დაღამებამდე - 24 საათის ნაცვლად 36 საათი იქნება. ამჟამად ჩვენ ვაკვირდებით პერიოდულ ეფექტებს (ყინულის საფარის ცვლილებები და სხვა). ეს არ არის ის, რამაც უნდა შეგვაშინოს. ჩვენ, ადამიანები, ამ შენელებას ვერ ვამჩნევთ. რესპონდენტი განმარტავს: მთვარის მუდმივი გავლენის გარდა, ბრუნვის სიჩქარის ცვლილების სხვა მიზეზებიც არსებობს - მაგალითად, ყინულის საფარის გადანაწილება პოლარულ რეგიონებში. ეს რყევები შეიძლება იყოს როგორც შენელებადი, ასევე აჩქარებადი, პერიოდულია და საფრთხეს არ წარმოადგენს. ისინი უბრალოდ უფრო შესამჩნევი გახდა და გაზომვის მეთოდები გაცილებით ზუსტია.ადრე ასეთი ზუსტი ინსტრუმენტები არ არსებობდა. ახლა ჩვენ გვაქვს წყალბადის სიხშირის სტანდარტები (წყალბადის მოლეკულების ვიბრაცია), რომლებიც კოსმოსურ ხომალდებზეც კია დამონტაჟებული. ამის წყალობით, ჩვენ შეგვიძლია განვსაზღვროთ ჩვენი პოზიცია დედამიწაზე არაუმეტეს ნახევარი მეტრის შეცდომით. თავად შენელება მნიშვნელოვანია კოსმოსური ხომალდის მოძრაობის, ნავიგაციისა და ასტრონომიის გამოსათვლელად - მაგრამ ჩვეულებრივი ადამიანები მას საერთოდ ვერ იგრძნობენ.„თუ ამ საგანგაშო სიგნალებს დავუბრუნდებით, ჩვენ შეგვიძლია მათი სრულად იგნორირება. ეს არ გვეხება ჩვენ, დედამიწაზე მცხოვრებ ადამიანებს. ეს გავლენას არ მოახდენს ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. ის ფაქტი, რომ ასეთი შენელება დაფიქსირდა, ტექნოლოგიური განვითარების დონის დემონსტრირებაა. ჩვენ შეიძლება სრულიად არ ვიცოდეთ ამის შესახებ და მაინც არ ვიყოთ შენელებულები“, - დაასკვნა მეცნიერმა.

1780145475

რა ინფორმაცია ვრცელდება ამ დროისთვის მიუნხენის აეროპორტიდან, სადაც ფრენები შეჩერებული იყო

სამხრეთ გერმანიაში, მიუნხენის აეროპორტში, ფრენები დაახლოებით ერთი საათით შეჩერდა მას შემდეგ, რაც ორმა პილოტმა დრონის დაფიქსირების შესახებ განაცხადა, - ინფორმაციას Reuters-ი აეროპორტისა და პოლიციის წარმომადგენლებზე დაყრდნობით ავრცელებს.აეროპორტის წარმომადგენლის განცხადებით, მუშაობის შეჩერების პერიოდში, 20-ზე მეტი რეისი სხვა აეროპორტებში გადამისამართდა.სააგენტო აეროპორტის წარმომადგენელზე დაყრდნობით წერს, რომ ადგილობრივი დროით დაახლოებით დილის 9:00 საათზე, ასაფრენ ბილიკზე მყოფმა ორმა პილოტმა, აეროპორტის თავზე დრონი შენიშნა, რის გამოც ფრენები დროებით შეჩერდა."ფართომასშტაბიანმა საპოლიციო ოპერაციებმა, მათ შორის, ტერიტორიის პოლიციის ვერტმფრენის გამოყენებით დათვალიერებამ, არანაირი შედეგი არ გამოიღო. მას შემდეგ, რაც საჰაერო მიმოსვლისთვის საფრთხე აღმოიფხვრა, აეროპორტის მუშაობა დილის 10:05 საათზე განახლდა", - განაცხადა პოლიციის წარმომადგენელმა.სამართალდამცველების ცნობით, ინციდენტის გარემოებების დასადგენად გამოძიება დაიწყო.

1780135782

მიუნხენის აეროპორტი დრონის გამო რამდენიმე საათით დაკეტილი იყო

მიუნხენის საერთაშორისო აეროპორტი ცაში დრონის აღმოჩენის გამო რამდენიმე საათის განმავლობაში დაკეტილი იყო. ინფორმაციას გერმანული მედია ავრცელებს.ადგილობრივი პოლიციის განცხადებით, თვითმფრინავებს ორივე ასაფრენ-დასაფრენ ზოლზე დაშვება და აფრენა აკრძალული ჰქონდათ, ხოლო ადგილზე სამართალდამცველები მუშაობდნენ.როგორც მედია იუწყება, ადგილობრივი დროით დილის 9:00 საათზე პილოტებმა ცაში საეჭვო ობიექტი შენიშნეს და პოლიციას აცნობეს. სამართალდამცველებმა აეროპორტი და აეროპორტის მიმდებარე ტერიტორია მთლიანად შეამოწმეს. შემოწმებაში ვერტმფრენიც მონაწილეობდა.ამ დროისთვის აეროპორტი მუშაობას ჩვეულ რეჟიმში განაგრძობს.

1780132519

The New York Times: ირანთან დაკავშირებით თეთრ სახლში გამართული 2-საათიანი შეხვედრა საბოლოო გადაწყვეტილების გარეშე დასრულდა

The New York Times-ის ინფორმაციით, ირანთან დაკავშირებით თეთრ სახლში გამართული 2-საათიანი შეხვედრა საბოლოო გადაწყვეტილების გარეშე დასრულდა.ირკვევა, რომ მხარეები შეთანხმებასთან ახლოს არიან, თუმცა კონსულტაციები გარკვეულ საკითხებზე კვლავ გრძელდება.მანამდე, აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა სოციალურ ქსელში გამოაქვეყნა მოთხოვნები, რომლებიც, ტრამპის თქმით, ოფიციალურმა თეირანმა სამშვიდობო შეთანხმების მისაღწევად უნდა შეასრულოს, მათ შორისაა ბირთვული პროგრამის შეზღუდვა და ჰორმუზის სრუტის უპირობო გახსნა.

1780130888

პიტ ჰეგსეტი ევროპას: ეპოქა, როცა აშშ მდიდარი ქვეყნების თავდაცვას აფინანსებდა, დასრულდა. ჩვენ გვჭირდება პარტნიორები და არა პროტექტორატები

აშშ-ის თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეტმა ევროპის ქვეყნები კიდევ ერთხელ გააკრიტიკა და აღნიშნა, რომ ეპოქა, როცა შეერთებული შტატები მდიდარი ქვეყნების თავდაცვას აფინანსებდა დასრულდა.როგორც ჰეგსეტმა სინგაპურში ერთ-ერთ ღონისძებაზე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა, ამერიკას სჭირდება პარტნიორები და არა პროტექტორატები.„როცა ჩვენი ინტერესები ერთმანეთს სცდება, ჩვენ ვმოქმედებთ პრაგმატულად, დრამისა და მორალისტობის გარეშე. ვფიქრობ, დასავლეთ ევროპამ ეს უნდა გაითვალისწინოს. ეს არის მიდგომა, რომელსაც ჩვენ ვემხრობით. ეპოქა, როცა შეერთებული შტატები მდიდარი ქვეყნების თავდაცვას აფინანსებდა, დასრულდა. ჩვენ გვჭირდება პარტნიორები და არა პროტექტორატები. ჩვენ ვისწრაფვით კავშირებისკენ, რომელიც დაფუძნებული იქნება საერთო პასუხისმგებლობაზე და არა დამოკიდებულებაზე“, - განაცხადა ჰეგსეტმა.

1780123860

„ეს 3.6 მილიონი წლის განმავლობაში არ მომხდარა...“ - დედამიწის ბრუნვასთან დაკავშირებით რაღაც „უპრეცედენტო“ ხდება - კვლევა

ახალი კვლევის თანახმად, კლიმატის ცვლილება დედამიწის ბრუნვის სიჩქარეზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს და დღეების ხანგრძლივობას ზრდის ისეთი ტემპით, რომელიც ბოლო 3.6 მილიონი წლის განმავლობაში უპრეცედენტოა.მთავარი მიზეზი პოლარული ყინულის ფენებისა და მყინვარების დნობაა. დამდნარი წყალი ოკეანეებში გადადის და ეკვატორისკენ ნაწილდება, რაც დედამიწაზე მასის გადანაწილებას იწვევს. ამ პროცესის შედეგად პლანეტის ბრუნვა მცირედით ნელდება.მეცნიერებმა ვენის უნივერსიტეტიდან და ციურიხის ტექნოლოგიური ინსტიტუტიდან ეს ცვლილებები უძველესი საზღვაო ორგანიზმების შესწავლით დაადგინეს. სპეციალური მანქანათმცოდნეობის ალგორითმის დახმარებით მათ დაასკვნეს, რომ დღეის ზრდის ამჟამინდელი ტემპი - საუკუნეში 1.33 მილიწამი - ისტორიულად გამორჩეულია.მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ ასეთი ცვლილება დედამიწის მასის უზარმაზარ გადაადგილებას მოითხოვს. მიუხედავად იმისა, რომ მილიწამი უმნიშვნელოდ ჟღერს, ეს ცვლილება კრიტიკულია ულტრა ზუსტი დროის განსაზღვრისთვის, რაც აუცილებელია GPS ნავიგაციისა და კოსმოსური ხომალდების მართვისთვის.კვლევა კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ კლიმატის ცვლილების გავლენა მხოლოდ ამინდსა და გარემოზე არ ახედნს გავლენას. ის უკვე პლანეტარული მასშტაბის ფიზიკურ პროცესებზეც აისახება.

1780121650

აშშ-მა 1 მილიარდი დოლარის ოდენობის ირანული კრიპტოვალუტის კონფისკაცია მოახდინა

აშშ-ის ხაზინის მდივნის სკოტ ბესენტის განაცხადებით, ვაშინგტონმა ირანული კრიპტოვალუტის აქტივებიდან ერთი მილიარდი დოლარის კონფისკაცია მოახდინა. ინფორმაციას Sky News-ი ავრცელებს.ბესენტის თქმით, აღნიშნული გადაწყვეტილება ირანის წინააღმდეგ ეკონომიკური ზეწოლის ფარგლებში მიიღეს.ირანული მედიის ცნობით, თეირანი მოლაპარაკებების შემდგომი რაუნდის დაწყებამდე გაყინული ირანული სახსრებიდან 12 მილიარდი დოლარის გათავისუფლებას ითხოვს.Sky News-ის ინფორმაციით, თითქმის ყოველდღიურ რეჟიმში ორივე მხარე ერთმანეთს ბრალდებებს უყენებს, თუმცა უშედეგოდ.

1780120240

აშშ-ის სასამართლომ „კენედის ცენტრისთვის“ სახელის შეცვლა და მისთვის ტრამპის სახელის დარქმევა აკრძალა

ვაშინგტონის საოლქო სასამართლომ ჯონ კენედის სახელობის სახვითი ხელოვნების ცენტრისთვის სახელის შეცვლა და მისთვის აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის სახელის დარქმევა აკრძალა. ინფორმაციას Reuters-ი ავრცელებს.როგორც სასამართლოს განჩინებაშია აღნიშნული, ცენტრის სახელის შეცვლა მხოლოდ კონგრესს შეუძლია.მოსამართლემ კრისტოფერ კუპერმა ტრამპის ადმინისტრაციას დაავალა, 14 დღის განმავლობაში ცენტრის შენობიდან მოხსნას წარწერა, რომელიც მიუთითებს, რომ ის ტრამპის სახელს ატარებს. გარდა ამისა მოსამართლემ აშშ-ის ხელისუფლებას დაავალა ოფიციალური დოკუმენტებიდან ამოიღოს ყველა ჩანაწერი, სადაც დაწესებულება აღნიშნულია, როგორც „ტრამპი-კენედის ცენტრი“.მოსამართლემ აგრეთვე შეაჩერა ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ ორწლიანი მასშტაბური რეკონსტრუქციის საბაბით ცენტრის დახურვის გადაწყვეტილება, თუმცა იქვე აღნიშნა, რომ საჭირო სარემონტო სამუშაოები შენობაში უნდა ჩატარდეს.გადაწყვეტილებას გამოეხმაურა თავად ტრამპი. მან მას შოკის მომგვრელი უწოდა, ხოლო მოსამართლეს მიუკერძოებლობა დაუწუნა და აღნიშნა, რომ ის ბარაკ ობამას პრეზიდენტობის დროს იყო დანიშნული.კენედის სახვითი ხელოვნების ცენტრი 1971 წელს აშშ-ის მოკლული პრეზიდენტის ჯონ კენედის პატივსაცემად დაარსდა. 2025 წელს ტრამპმა ცენტრის სამეთვალყურეო საბჭოში თავისი ორი მომხრე დანიშნა და თავადაც გაწევრიანდა. მოგვიანებით განახლებულმა სამეთვალყურეო საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება და ცენტრს ტრამპი-კენედის სახელი დაარქვა.

1780088878

ზღვაში გაუჩინარებული გოგო 2 დღის შემდეგ ცოცხალი იპოვეს (ბრაზილია)

ბრაზილიაში 26 წლის ქალი, რომელიც ჰიდროციკლით სეირნობის დროს ზღვაში გაუჩინარდა, ორი დღის შემდეგ ცოცხალი იპოვეს.შემთხვევის შემდეგ სამძებრო ოპერაციაში ბრაზილიის საზღვაო ძალები და სახანძრო-სამაშველო ჯგუფები ჩაერთნენ. რამდენიმე საათიანი ძებნის მიუხედავად, ქალის პოვნა თავდაპირველად ვერ მოხერხდა.მოგვიანებით მაშველებმა მიტოვებული ჰიდროციკლი აღმოაჩინეს, რამაც ძებნის არეალის შემცირებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა.ბრუნა დამარის სანტა და სილვა სამშაბათს დილით მეთევზეებმა სანაპიროდან დაახლოებით 16 კილომეტრის დაშორებით შენიშნეს. ქალი წყალში სამაშველო ჟილეტით ტივტივებდა და გამვლელ გემს სუსტად უქნევდა ხელს.მეთევზე ალექს კვინტინოს თქმით, გადარჩენილი დაბნეული იყო და პირველ რიგში წყალი მოითხოვა.„საბანი მოვახვიეთ. ხელები და ფეხები წყალში დიდი ხნის ყოფნისგან დანაოჭებული ჰქონდა,“ — განაცხადა მეთევზემ.გადარჩენის შემდეგ ქალი საავადმყოფოში გადაიყვანეს. ექიმების ინფორმაციით, მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურია.ამ დროისთვის კვლავ დაკარგულად ითვლება 28 წლის დიოგო პერეირა ბერნარდინო, რომელიც მასთან ერთად იმყოფებოდა. სამძებრო ოპერაცია ზღვაში ნავებისა და ვერტმფრენების დახმარებით გრძელდება.წყარო

1780088374

დედამიწას მომდევნო 5 წლის განმავლობაში რეკორდული სიცხე ელოდება - გაერო

2026-2030 წლებში საშუალო წლიური ტემპერატურა 1850-1900 წლების საშუალო მაჩვენებელზე, შესაძლოა, 1,3 – 1,9 გრადუსით მაღლა ავიდეს. ამის შესახებ საერთაშორისო მეტეოროლოგიური ორგანიზაცია იუწყება. ინფორმაციას Deutche Welle ავრცელებს.ინდუსტრიამდელ პერიოდთან შედარებით დედამიწის საშუალო ტემპერატურის 1,5 გრადუსით მაღლა აწევა არის პარიზის კლიმატური სამიტის მიერ 2015 წელს დაწესებული ზღვარი.მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ტემპერატურის ახალი რეკორდი 2027 წელს დაფიქსირდება. ეს ელ-ნინიოს ეფექტს უკავშირდება. ელ-ნინიო არის კლიმატური მოვლენა, რომელიც წყნარი ოკეანის ეკვატორულ ნაწილში ტემპერატურის მკვეთრ მატებას იწვევს. ამ რეგიონში ტემპერატურის ზრდა მთელ მსოფლიოში კლიმატის სერიოზულ ცვლილებას იწვევს.

1780087305

დედამიწის ბირთვმა წყნარი ოკეანის ქვეშ მოულოდნელად მიმართულება შეიცვალა - რას ნიშნავს ეს ჩვენთვის

მეცნიერებმა დედამიწის გარე ბირთვში უჩვეულო ფენომენი აღმოაჩინეს - თხევადი ლითონის უზარმაზარმა ნაკადმა მოულოდნელად მიმართულება შეიცვალა. კვლევის მიხედვით, რომელიც Earth.com-მა გაავრცელა, ეკვატორული წყნარი ოკეანის ქვეშ გამდნარი რკინის მასა დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ სწრაფად გადაადგილდა.დედამიწის გარე ბირთვი დაახლოებით 2,200 კილომეტრის სიღრმეზე მდებარეობს და ძირითადად გამდნარი რკინისა და ნიკელისგან შედგება. სწორედ ამ ლითონების მოძრაობა ქმნის პლანეტის მაგნიტურ ველს, რომელიც დედამიწას მზის მავნე გამოსხივებისგან იცავს.მკვლევრებმა 1997-2025 წლების თანამგზავრული მონაცემები გააანალიზეს და დაადგინეს, რომ ცვლილებები განსაკუთრებით 2010 წლის შემდეგ გახდა შესამჩნევი. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ეს შესაძლოა დროებითი რყევა იყოს ან დედამიწის ბირთვში მიმდინარე უფრო დიდი პროცესების ნაწილი.სპეციალისტების თქმით, ეს მოვლენა ჩვეულებრივი ადამიანისთვის შეუმჩნეველია და არც მიწისძვრებთან ან კლიმატის ცვლილებასთან არ არის პირდაპირ კავშირში. თუმცა, მაგნიტურ ველში ცვლილებებმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს სატელიტურ კავშირზე, ავიაციის ნავიგაციასა და კოსმოსური ამინდის პროგნოზირებაზე.

1780083428

ვაშინგტონი და თეირანი კვლავ ინარჩუნებენ კონტაქტს, თუმცა საბოლოო შეთანხმებამდე ჯერ არ მივსულვართ - ისმაილ ბაღაი

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა, ისმაილ ბაღაიმ განაცხადა, რომ ვაშინგტონი და თეირანი კვლავ ინარჩუნებენ კონტაქტს, თუმცა ორ ქვეყანას შორის საბოლოო შეთანხმება ჯერ არ მიღწეულა.„მე რომ გელაპარაკებით, შეტყობინებების გაცვლა, რა თქმა უნდა, მიმდინარეობს, მაგრამ საბოლოო ურთიერთგაგებამდე ჯერ არ მივსულვართ“, – განუცხადა ბაღაიმ ირანის სახელმწიფო ტელევიზიას.ირანის საგარეო სამინისტროს სპიკერის თქმით, ჰორმუზის სრუტის მომავალი ომანსა და ირანს შორის განისაზღვრება.„ირანმა და ომანმა, როგორც ორმა პასუხისმგებელმა სახელმწიფომ, უნდა შეიმუშაონ მექანიზმები, რომლებიც როგორც მათ ეროვნულ ინტერესებსა და უსაფრთხოებას, ისე საერთაშორისო საზოგადოებისთვის ამ მარშრუტით სატრანსპორტო გადაზიდვების უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს“, – განაცხადა ირანის საგარეო უწყების სპიკერმა.ისმაილ ბაღაიმ ასევე განმარტა, რომ მიმდინარე მოლაპარაკებები ომის დასრულებაზეა ორიენტირებული და ბირთვული საკითხები ამჟამად განიხილება.მანამდე, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ნებისმიერი შეთანხმების ფარგლებში ირანი „უნდა დათანხმდეს,  რომ არასდროს ექნებათ ბირთვული იარაღი“, ხოლო ჰორმუზის სრუტე „დაუყოვნებლივ გაიხსნება“ ყოველგვარი გადასახადისა თუ შეზღუდვის გარეშე.