მეცნიერებმა ათეროსკლეროზის „ჩუმი“ ნიშნები აღმოაჩინეს - ცვლილებები ახალგაზრდების არტერიებშიც გამოვლინდა

ახალმა ფართომასშტაბიანმა კვლევამ აჩვენა, რომ ათეროსკლეროზი - არტერიების კედლებში ცხიმოვანი ფოლაქების დაგროვება - შესაძლოა ბევრად უფრო ადრეულ ასაკში დაიწყოს, ვიდრე აქამდე იყო მიჩნეული.

კვლევაში დანიიდან და ესპანეთიდან 16 808 ადამიანი, 18-დან 70 წლამდე ასაკის, მონაწილეობდა. მონაწილეებს ცნობილი გულ-სისხლძარღვთა დაავადება არ ჰქონდათ და არტერიების მდგომარეობა სპეციალური ვიზუალიზაციის მეთოდებით შეამოწმეს. 

აღმოჩნდა, რომ 18–29 წლის მონაწილეების დაახლოებით 1-ს 13-დან უკვე ჰქონდა ათეროსკლეროზის ნიშნები. მთლიანობაში კი კვლევის მონაწილეთა 57.1%-ში გამოვლინდა ე.წ. „ჩუმი“ ათეროსკლეროზი - ცვლილებები, რომლებიც სიმპტომებს ჯერ არ იწვევს.

მკვლევრების მიხედვით, ახალგაზრდა ასაკში ფოლაქები ძირითადად ერთ სისხლძარღვოვან უბანში გვხვდებოდა. ასაკის მატებასთან ერთად კი ფოლაქების რაოდენობა და მოცულობა იზრდებოდა და რამდენიმე არტერიის ერთდროულად დაზიანება უფრო ხშირი ხდებოდა. 

კვლევის ავტორები აღნიშნავენ, რომ ათეროსკლეროზის ადრეულ ეტაპზე აღმოჩენამ შესაძლოა მომავალში გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების პრევენციის ახალი შესაძლებლობები შექმნას. თუმცა, კვლევა არ ნიშნავს, რომ ფოლაქის მქონე ყველა ახალგაზრდა აუცილებლად განუვითარდება გულის დაავადება - საჭიროა რისკების ინდივიდუალური შეფასება. 

ათეროსკლეროზის „ჩუმი“ ნიშნები შესაძლოა წლების განმავლობაში ყოველგვარი სიმპტომის გარეშე ვითარდებოდეს. კვლევაში გამოვლენილი ძირითადი ნიშნებია არტერიის კედელში ათეროსკლეროზული ფოლაქების არსებობა, სისხლძარღვების კედლის გასქელება და ფოლაქების რაოდენობისა და მოცულობის ზრდა. ახალგაზრდებში ცვლილებები ხშირად მხოლოდ ერთ სისხლძარღვოვან უბანში გვხვდება და კლინიკურ ჩივილებს ჯერ არ იწვევს.

ათეროსკლეროზის განვითარების რისკის შესამცირებლად მნიშვნელოვანია არ მოწიოთ, იკვებოთ დაბალანსებულად, შეინარჩუნოთ ჯანსაღი წონა და რეგულარულად ივარჯიშოთ. ასევე მნიშვნელოვანია არტერიული წნევის, ქოლესტერინისა და სისხლში შაქრის კონტროლი, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ადამიანს დამატებითი რისკ-ფაქტორები აქვს. ცხოვრების წესის ცვლილებები ათეროსკლეროზის პრევენციის ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებად მიიჩნევა.