დედამიწა 6 წუთით სიბნელეში ჩაიძირება: სად და როდის უნდა ვუყუროთ საუკუნის ყველაზე ხანგრძლივ დაბნელებას

2027 წლის 2 აგვისტოს შუადღე ევროპის სამხრეთის, ჩრდილოეთ აფრიკისა და ახლო აღმოსავლეთის ზოგიერთ ნაწილში ხანმოკლედ ღამედ გადაიქცევა - სამ კონტინენტზე მზის სრული დაბნელება მოხდება. მაქსიმალურ ფაზაში მთვარე მზეს დაახლოებით 6 წუთი და 23 წამით დაფარავს, რაც ამ მოვლენას ყველაზე ხანგრძლივ სრულ დაბნელებად აქცევს. მსგავსი დაბნელება სავარაუდოდ, 2114 წლამდე აღარ იქნება.

ასტრონომების შეფასებით, სრული ფაზის ზოლში დაახლოებით 89 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს - ესპანეთის სანაპიროდან წითელ ზღვამდე და აფრიკის რქამდე. იქ მყოფთათვის დღე უცნაურ ბინდად შეიცვლება, წერს Ecoticias.

ცაზე გამოჩნდება ვარსკვლავები და პლანეტები, ტემპერატურა დაეცემა, ხოლო ჩვეულებრივ უხილავი მზის კორონა შავი დისკის გარშემო გაანათებს.

ყველა სრული მზის დაბნელება ასე დიდხანს არ გრძელდება. ეს მოვლენა განსაკუთრებულია, რადგან თითქმის იდეალურად დაემთხვა სამი ფაქტორი:

მთვარე პერიგეასთან ახლოს იქნება, ამიტომ ცაზე ოდნავ უფრო დიდად გამოჩნდება;
დედამიწა აფელიუმის გავლის შემდეგ მხოლოდ რამდენიმე კვირაში იქნება, რის გამოც მზე ოდნავ პატარა გამოჩნდება;
ჩრდილი დედამიწის ზედაპირს დაბალ სიმაღლეზე, ტროპიკულ განედებთან ახლოს გადაკვეთს, სადაც გეომეტრია აიძულებს მთვარის ჩრდილს დედამიწის ზედაპირზე უფრო ნელა გადაადგილდეს.
ამ ყველაფრის ერთობლიობა სიბნელის ძალიან ხანგრძლივ პერიოდს შექმნის. მაქსიმალური ფაზა ეგვიპტეში, ლუქსორის სიახლოვეს დაფიქსირდება, სადაც დამკვირვებლებს საშუალება ექნებათ იხილონ ექვს წუთზე მეტი ღრმა ჩრდილი და შთამბეჭდავი ხედი ნილოსის ველზე გადაჭიმულ ხედებზე.

დაბნელების გზა იწყება ატლანტის ოკეანეზე, კვეთს გიბრალტარის სრუტეს, ეხება ესპანეთის სამხრეთს, შემდეგ გადის მაროკოს, ალჟირს, ტუნისს, ლიბიას, ეგვიპტეს, საუდის არაბეთს, იემენს და ბოლოს სომალის, სანამ ინდოეთის ოკეანეში გაუჩინარდება. 

იტალია ცენტრალურ ზოლში არ ხვდება, თუმცა ქვეყანაშიც შთამბეჭდავი სანახაობა იქნება. ნახევარკუნძულის უმეტეს ნაწილში დაფიქსირდება ღრმა ნაწილობრივი დაბნელება: რომსა და ვატიკანში მზე დაახლოებით 75%-ით დაიფარება.

ეკოლოგებისა და კლიმატოლოგებისთვის ეს ხანგრძლივი დაბნელება უბრალოდ ციური შოუ კი არა, ბუნებრივი ექსპერიმენტია, რომელიც დღის შუაგულში მთელ რეგიონში თითქოს „შუქს თიშავს“. 2024 წლის დიდ ამერიკულ დაბნელებაზე მკვლევრებმა დააფიქსირეს ჰაერის ტემპერატურის რამდენიმე გრადუსით დაცემა და ტენიანობის ცვლილებები, როცა მთვარის ჩრდილი ჩრდილოეთ ამერიკას გადაეფარა.

ცხოველებმაც აშკარად შეამჩნიეს ეს ცვლილება. 2025 წელს ჟურნალ Science-ში გამოქვეყნებულმა მასშტაბურმა კვლევამ აჩვენა, რომ 2024 წლის დაბნელების დროს ველური ფრინველების ნახევარზე მეტმა ამ რამდენიმე წუთიანი მოულოდნელი სიბნელის განმავლობაში ქცევა შეცვალა.