ტაშის დაკვრა

საზოგადოება • 1794606183

როგორ გაჩნდა ტაშის დაკვრის ტრადიცია

აპლოდისმენტი, როგორც სოციალური მოვლენა ძველ საბერძნეთში, დაახლოებით ძვ. წ. V საუკუნეში გაჩნდა. სავარაუდოდ, თეატრში ტაშის დაკვრა მაყურებელსა და მსახიობებს შორის საზღვრის გავლებას ემსახურებოდა და წარმოდგენას რიტუალურად ასრულებდა, თუმცა, აპლოდისმენტი ნამდვილ ტრადიციად და ძალაუფლების იარაღად ძველმა რომაელებმა აქციეს. მათთვის ტაშის დაკვრა ემოციაზე მეტად, ორგანიზებული რიტუალი იყო. სიტუაციის მიხედვით, სხვადასხვა აკუსტიკურ ეფექტს იყენებდნენ დაწყებული ფუტკრების ბზუილიდან, წვიმის ხმით დამთავრებული.სწორედ რომაელმა იმპერატორებმა აქციეს ტაშის დაკვრა ვალდებულებად. მაგალითად, ნერონს, რომელსაც სცენაზე გამოსვლა ძალიან უყვარდა, ხელოვნური ოვაციების შესაქმნელად ხუთი ათასი პროფესიონალი ტაშისმკვრელი (Augustiani) ჰყავდა დაქირავებული. ნერონის ყოველ გამოსვლას აღტაცება ახლდა თან, რაც მისი პოპულარობისა და ძალაუფლების მტკიცებულება იყო. ასე რომ, ტაშის დაკვრის ტრადიცია სახელმწიფო პროპაგანდიდან იშვა.რომაულ თეატრში ყველა წარმოდგენის ბოლოს მთავარი როლის შემსრულებელი მსახიობი მაყურებლებს უყვოდა: „მშვიდობით და ტაშს ველოდები!“ (Valete et plaudite!), რითაც მათ ტაშის დაკვრისკენ მოუწოდებდა.მოგვიანებით, ტაშის დაკვრის ტრადიცია ევროპული ხელოვნების სამყაროშიც გადავიდა. კლასიკური მუსიკის აყვავების ეპოქაში (XVI–XVIII სს) მსმენელებს ემოციების გამოხატვა იმდენად თავისუფლად შეეძლოთ, რომ მუსიკოსს გამოსვლას ტაშით აწყვეტინებდნენ. მოცარტი ზოგიერთ ნაწარმოებს საგანგებოდ ისე წერდა, რომ შუა კონცერტის დროს ემოციების ზღვაში ებანავა.XIX საუკუნის ევროპულ თეატრებში (განსაკუთრებით პარიზში) პროფესიონალი ტაშისმკვრელების — კლაკერების დაქირავების პრაქტიკა აყვავდა. ტაშისმკვრელებს, რომლებიც თეატრის ყველაზე იაფ ადგილებზე სხდებოდნენ, შეეძლოთ აღტაცების ილუზია შეექმნათ ან მსახიობებისთვის დაესტვინათ, თუ სათანადოდ არ გადაუხდიდნენ.XX საუკუნეში ტაში ტექნოლოგიად იქცა. ცოცხალი პუბლიკის ილუზიის შესაქმნელად პროდიუსერებმა „დაკონსერვებული აპლოდისმენტები“ (canned applause) ანუ ჩაწერილი ოვაციები გამოიგონეს, რომლებსაც სერიალებსა და ტოქ-შოუებში ატრიალებდნენ.დღეს აპლოდისმენტი ძლიერი სოციალური ვირუსივით მუშაობს. საკმარისია, ერთმა ადამიანმა ტაშის დაკვრა დაიწყოს, რომ დარბაზი მაშინვე აჰყვება. თუნდაც წარმოდგენამ გული არ აგიჩუყოთ, თქვენ მაინც აჰყვებით ტაშის დაკვრას, რითაც აგრძელებთ ტრადიციას, რომელიც ძველი რიტუალებიდან თანამედროვე სოციალურ ნორმებამდე გრძელდება.წყარო: 

ნაწლავის კიბო

ტექნოლოგიები • 1794217620

ნაწლავის ანთებითი დაავადებები შესაძლოა სიმპტომების გამოვლენამდე 10 წლით ადრე იწყებოდეს - კვლევა

შესაძლოა, ნაწლავის ქრონიკული დაავადებების პირველი ნიშნები ორგანიზმში მაშინ ჩნდებოდეს, როდესაც ადამიანს ჯერ კიდევ არ აქვს საჭმლის მომნელებელ სისტემასთან დაკავშირებული ჩივილები. ახალი კვლევის თანახმად, სისხლში არსებული ანტისხეულების ცვლილებებმა შესაძლოა კრონის დაავადებისა და წყლულოვანი კოლიტის განვითარების რისკი დიაგნოზის დასმამდე დაახლოებით 10 წლით ადრე გამოავლინოს.მეცნიერებმა შეისწავლეს 500 ადამიანის დაახლოებით 2 000 სისხლის ნიმუში. მათ შორის იყვნენ ადამიანები, რომლებსაც მოგვიანებით კრონის დაავადება ან წყლულოვანი კოლიტი განუვითარდათ, ასევე ჯანმრთელი მონაწილეები.კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა სისხლში სხვადასხვა ვირუსისა და ბაქტერიის მიმართ წარმოქმნილი ანტისხეულები შეისწავლეს. აღმოჩნდა, რომ იმ ადამიანების იმუნურ სისტემაში, რომლებსაც მომავალში ნაწლავის ანთებითი დაავადებები განუვითარდათ, გარკვეული ცვლილებები დიაგნოზამდე წლების განმავლობაში შეინიშნებოდა.განსაკუთრებით საინტერესო იყო კრონის დაავადების შემთხვევები: მკვლევრებმა აღმოაჩინეს ეპშტეინ-ბარის ვირუსისა და ზოგიერთი ბაქტერიის მიმართ ანტისხეულების მომატებული მაჩვენებლები. წყლულოვანი კოლიტის განვითარების შემთხვევაში კი იმუნური სისტემის განსხვავებული ცვლილებები დაფიქსირდა.მეცნიერების განმარტებით, ეს შედეგები მიუთითებს, რომ ნაწლავის ანთებითი დაავადებები შესაძლოა დიაგნოზის დასმამდე დიდი ხნით ადრე იწყებოდეს და ორგანიზმში გარკვეული ბიოლოგიური ცვლილებები მიმდინარეობდეს. 

ფლეშკა

რჩევები • 1794076594

როგორ გამოვიყენოთ ძველი „ფლეშკა“ - 5 სასარგებლო იდეა, რომელთა შესახებაც ბევრმა არ იცის

თითქმის ყველა ოჯახში მოიძებნება ძველი, პატარა მოცულობის (2, 4 ან 8 გიგაბაიტიანი) USB ფლეშკა, რომელიც თანამედროვე სტანდარტებით ფაილების გადასატანად აღარ გვყოფნის და უჯრაში უსაქმოდ დევს. ნუ იჩქარებთ მის გადაგდებას — მცირე მოცულობის მეხსიერების ბარათსაც კი შეუძლია კომპიუტერის უსაფრთხოების, სისწრაფისა და ყოველდღიური კომფორტის საიმედო ხელსაწყოდ გადაქცევა.წარმოგიდგენთ 5 ჭკვიანურ იდეას, რომლებიც ძველ მოწყობილობას ახალ დატვირთვას შესძენს:1. კომპიუტერის ფიზიკური გასაღები;სპეციალური უფასო პროგრამების საშუალებით, შეგიძლიათ თქვენი USB ფლეშკა კომპიუტერის რეალურ ციფრულ გასაღებად აქციოთ. ფლეშკის კომპიუტერში შეერთებისას სისტემა ავტომატურად იხსნება, ხოლო მისი გამორთვისთანავე ეკრანი მომენტალურად იბლოკება. კლავიატურაზე პაროლის შეყვანა საჭირო აღარ არის — თქვენი კომპიუტერი დაცულია უცხო თვალისგან.2. „სამაშველო რაზმი“ — ანტივირუსი და სისტემის აღდგენათუ კომპიუტერს მძიმე ვირუსი შეეყარა და Windows-ი აღარ იტვირთება, ძველი ფლეშკა საუკეთესო დამხმარეა.ჩაწერეთ მასზე ე.წ. „სამაშველო დისკი“. ამ ფლეშკის საშუალებით შეძლებთ კომპიუტერის ჩართვას ოპერაციული სისტემის გვერდის ავლით და მყარი დისკის სრულად გაწმენდას ყველაზე საშიში მავნე პროგრამებისგანაც კი.3. საყვარელი პროგრამები ჯიბით (პორტატული აპლიკაციები).იცოდით, რომ უამრავი საჭირო პროგრამის კომპიუტერში ინსტალაცია სავალდებულო სულაც არ არის?პორტატული ვერსიები: პლატფორმა PortableApps.com-ის საშუალებით შეგიძლიათ ფლეშკაზე ჩაიწეროთ ბრაუზერები, ტექსტური რედაქტორები, მედია-ფლეერები და გრაფიკული პროგრამები. ასეთი ფლეშკით ნებისმიერ უცხო კომპიუტერზე (ოფისში, ბიბლიოთეკაში) შეძლებთ მუშაობას საკუთარი პარამეტრებით, ბრაუზერის ისტორიითა და დამახსოვრებული გვერდებით — ისე, რომ მასპინძელ კომპიუტერზე არანაირი კვალი არ დარჩება.4. კომპიუტერის დაჩქარება;თუ სახლში ძველი ან შედარებით სუსტი კომპიუტერი გაქვთ, რომელსაც ოპერატიული მეხსიერება არ ჰყოფნის, Windows-ის ჩაშენებული ტექნოლოგია ReadyBoost დაგეხმარებათ.ფლეშკის კომპიუტერში შეერთების შემდეგ, სისტემას შეუძლია მისი მეხსიერება გამოიყენოს როგორც დამატებითი ქეში (დროებითი ბუფერი), რაც აჩქარებს პროგრამების გახსნასა და სისტემის რეაგირებას.5. ციფრული „შავი ყუთი“ - კრიპტოგრაფიული სეიფი;ძველი 4-გიგაბაიტიანი ფლეშკა იდეალური სივრცეა თქვენი ყველაზე მგრძნობიარე დოკუმენტებისთვის: პასპორტის ასლები, ხელშეკრულებები, პაროლების ბაზა ან პირადი ჩანაწერები.უსაფრთხოება: უფასო პროგრამა VeraCrypt-ით შეგიძლიათ ფლეშკაზე შექმნათ ძლიერი პაროლით დაშიფრული „კონტეინერი“. ფლეშკა რომც დაკარგოთ, მის შიგთავსს უძლიერესი ჰაკერიც კი ვერ წაიკითხავს.

FDA

საზოგადოება • 1793989970

ისტორიული გადაწყვეტილება! - FDA-მ B ჰეპატიტის პირველი პრეპარატი დაამტკიცა

ისტორიული გადაწყვეტილება - FDA-მ B ჰეპატიტის პირველი „ფუნქციური განმკურნებელი“ პრეპარატი დაამტკიცა! აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) ქრონიკული B ჰეპატიტის სამკურნალოდ კომპანია GSK-ის ინოვაციური პრეპარატი - ბეპიროვირსენი (ბრენდული სახელწოდებით Hibsago) დაამტკიცა.ავტორიტეტულ სამედიცინო ჟურნალ New England Journal of Medicine-ში გამოქვეყნებულმა III ფაზის კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ პრეპარატს შეუძლია რევოლუცია მოახდინოს დაავადების მკურნალობაში, რომელიც მსოფლიოში ღვიძლის კიბოს შემთხვევების 56%-ზეა პასუხისმგებელი.ფუნქციური განკურნება: არსებული მედიკამენტებისგან განსხვავებით, რომლებიც მხოლოდ ვირუსის მართვას ახდენენ (და პაციენტებს აბების სამუდამოდ მიღება უწევთ), Hibsago სისხლში ვირუსს იმ დონემდე თრგუნავს, რომ მისი დაფიქსირება შეუძლებელი ხდება.შთამბეჭდავი შედეგი: 6-თვიანი კურსის შემდეგ, 1220 პაციენტიდან 233-ში (19%) მიღწეულ იქნა სრული ფუნქციური განკურნება - ვირუსი აღარ ფიქსირდებოდა მკურნალობის შეწყვეტიდან 24 კვირის შემდეგაც კი.მოსახერხებელი ფორმა: პრეპარატი ყოველკვირეული ინიექციის სახით კეთდება, რომლის გაკეთებაც პაციენტებს პირველი დოზის შემდეგ სახლის პირობებში, დამოუკიდებლადაც შეუძლიათ.წინასწარი დიაგნოსტიკა: მკურნალობის დაწყებამდე შესაძლებელია იმ პაციენტთა იდენტიფიცირება (ვირუსული ცილის დაბალი დონით), რომლებშიც პრეპარატის ეფექტიანობა ყველაზე მაღალი იქნება.მკვლევრები აღნიშნავენ, რომ პრეპარატი გარკვეულ გვერდით ეფექტებსაც (მათ შორის ღვიძლის ფერმენტების ცვლილებას) იწვევს და სისხლის რეგულარულ ანალიზს საჭიროებს, თუმცა ის ქრონიკული B ჰეპატიტის მართვაში სრულიად ახალი ეპოქის დასაწყისია!

აცრა

საზოგადოება • 1793900041

რომელია გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინის ჩასატარებლად საუკეთესო დრო

საქართველოში 2026-2027 წლების სეზონისთვის გრიპის საწინააღმდეგო საყოველთაო ვაქცინაცია ოფიციალურად 2026 წლის 21 ოქტომბრიდან დაიწყო.და სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ყველა მოქალაქისთვის სრულიად უფასოა. წარმოგიდგენთ ძირითად და პრაქტიკულ ინფორმაციას, რაც ვაქცინაციის შესახებ უნდა იცოდეთ.ვაქცინის დასახელება და შემადგენლობასახელმწიფო პროგრამით ხელმისაწვდომია ფრანგული წარმოების, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მიერ პრეკვალიფიცირებული "Vaxigrip" (მწარმოებელი: Sanofi Winthrop Industrie). წლევანდელი ვაქცინა სამკომპონენტიანია (ტრივალენტური). მისი შემადგენლობა სრულად განახლდა და მორგებულია ზუსტად იმ შტამებზე, რომელთა ცირკულაციაც მიმდინარე სეზონზეა მოსალოდნელი.სად და როგორ შეიძლება აცრააცრა ხელმისაწვდომია ქვეყნის მასშტაბით როგორც თბილისში, ისე რეგიონებში, ნებისმიერ იმ პოლიკლინიკასა და სამედიცინო დაწესებულებაში, რომელიც ჩართულია სახელმწიფო იმუნიზაციის პროგრამაში. კლინიკაში მხოლოდ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის (პასპორტი ან ID ბარათი) წარდგენა დაგჭირდებათ, რათა თქვენი მონაცემები ელექტრონულ ბაზაში დარეგისტრირდეს.ვისთვის არის ვაქცინაცია რეკომენდებულივაქცინაცია ნებადართულია და სასურველია ნებისმიერი ადამიანისთვის 6 თვის ასაკიდან, თუმცა ის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაღალი რისკის ჯგუფებისთვის:60 წლის და უფროსი ასაკის პირები.ორსულები.ქრონიკული დაავადებების მქონე პირები (დიაბეტი, ფილტვის, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, დიალიზზე მყოფი პაციენტები და ა.შ.).ონკოლოგიური პაციენტები.სამედიცინო პერსონალი.ბავშვები 6 თვიდან 5 წლამდე.საუკეთესო დრო აცრისთვისოქტომბრის ბოლო და ნოემბრის დასაწყისი იდეალური პერიოდია. ვაქცინაციის შემდეგ ორგანიზმს იმუნიტეტის გამომუშავებისთვის დაახლოებით 2 კვირა სჭირდება, ამიტომ აცრა სასურველია ჩაიტაროთ მანამ, სანამ ვირუსის აქტიური გავრცელება დაიწყება. ვაქცინაციის შემდეგ იმუნიტეტი საშუალოდ 6-12 თვე გრძელდება, რაც ნიშნავს, რომ დაცვა ვირუსის აქტივობის მთელი პერიოდის განმავლობაში ნარჩუნდება. განაგრძეთ კითხვა...

მაია ბუწაშვილი

საზოგადოება • 1793700389

მაია ბუწაშვილი ინფორმაციას ავრცელებს

ინფექციონისტი, მაია ბუწაშვილი სოციალურ ქსელში ინფორმაციას ავრცელებს."გუშინ ნიუ-იორკის შტატში წითელას ვირუსით სიკვდილის პირველი შემთხვევა დაფიქსირდა ბოლო 30 წლის განმავლობაში. გარდაცვლილი ბავშვი წითელაზე აცრილი არ იყო. ჯამურად აშშ-ში  წითელას ამ ეპიდაფეთქების პერიოდში 5000-მდე შემთხვევაა რეგისტრირებული (უმრავლესობა აუცრელი ან არასრულად აცრილია). არის ლეტალური შემთხვევებიც.აქვე უნდა ვახსენოთ, რომ წითელას მსუბუქი შემთხვევების დროსაც, როდესაც სრულად ხდება სიმპტომების ალაგება, რჩება რისკი, რომ 5-10 წლის შემდეგ გამოვლინდეს წითელასმიერი პანენცეფალიტი. დაავადება, რომელიც წლების მანძილზე სრულიად უსიმპტომოდ, ფარულად მიმდინარეობს, რომლის მკურნალობა არ არსებობს და ლეტალობა 100%-ს შეადგენს. შესაბამისად, ამ დაავადების თავიდან აცილების ერთადერთი საშუალება წითელას საწინააღმდეგო აცრაა.ჰოდა რა ვიცი, ამ ფონზე აშშ-ში ჯანდაცვის უმაღლესი პირის, რობერტ კენედის ანტივაქსერული განცხადებები რომ ციტატებად მოგყავთ ქართველ ანტივაქსერებს, ცოტა მეტი იფიქრეთ",-წერს ბუწაშვილი.

მედიუმი

ასტროლოგია • 1793649661

„2027 წელი იქნება მძიმე...“ - მედიუმი საყურადღებო ინფორმაციას ავრცელებს

მედიუმი ხოსე დეივ კორტეზი 2027 წელთან დაკავშირებით საყურადღებო ინფორმაციას ავრცელებს, რომელსაც უცვლელად გთავაზობთ.„2027 წელი იქნება მძიმე და რთული წელი, ამ წლის ციფრი ნუმეროლოგიურად იქნება "2". ამ წელს ადამიანები უნდა იყვნენ ძალიან ყურადღებით, გამოიჩინონ ყველაფერში დიდი სიფრთხილე... სამწუხაროდ, განსაკუთრებით მათთვის იქნება რთული, ვისაც აწუხებს ჯანმრთელობის პრობლემები, თავს იჩენს მიძინებული დაავადებები, გაგიკვირდებათ და სრულიად ჯანმრთელმა ადამიანებმა მიაქციეთ ყურადღება შეგრძნებას, არაფერი გაწუხებთ მაგრამ თავს იგრძნობთ არაკომფორტულად...საკმაოდ ყურადღება მისაქცევი არიან ადამიანები, ვისაც "კარმა" არ აქვს დაბლოკილი, რადგან კარმული დაავადებები წამოიწევა წინა პლანზე და იჩენს თავს...დაიწყება მუსლიმური ომი...ყურადღებით იყვნენ ახალგაზრდები, მოერიდეთ ჩხუბს და თავშეყრის ადგილებს. ასევე, გაფრთხილება ახალგაზრდებს, ვინც მართავთ საჭეს, იყავით ფრთხილად... ზოგადად, ადამიანები შეცდომას უშვებენ იქ, სადაც ფიქრობენ, დაველოდები, აბა თუ ახდება? ჩემი თითოეული ნათქვამი ყოველთვის ხდება, როდესაც ხდება, შემდეგ უკვე გვიანია...სამწუხაროდ, ცუდი პერიოდი დაუდგებათ ემიგრანტებს, შესაძლებელია ვთქვა კიდეც, უმრავლესობაც კი დატოვებს ქვეყნებს...ბევრი კომპანია გაკოტრდება; ბიზნესებსაც თავისებური პრობლემები ელოდებათ... 2027 წელი ძალიან მნიშვნელოვანი და გადამწყვეტი წელი იქნება, 2027 წელს გადაწყდება ადამიანების ყოფნა/არ ყოფნის საკითხი. ამ წელს დაესმევა ბეჭედი, თუ კიდევ რამდენ ხანს იარსებებს დედამიწა, კაცობრიობა, რადგანაც დასასრულის დასაწყისი წყდება... მოსალოდნელია, დიდი კატაკლიზმები, მიწისძვრა ... რაც შეეხება კარმულ დაავადებებს ,2027 წელს ძალიან გააქტიურდება ამ ციფრის მატარებელ ადამიანებში ვისაც ურევია წელში, თვეში, რიცხვში, თუნდაც მანქანის სერიაში - 6/8/4/22/2/27/17/16/12/26/28/21.მამაკაცებში იმატებს გულის და სისხლძარღვების პრობლემები.... აქტიურ ფაზაზე იქნება სიმსივნე.ვირუსი, რომელზეც ჯერ კიდევ ერთი წლის წინ ვსაუბრობდი და ახდა, გარდა შავი ჭირისა, მიდევს მეორე პოსტი სადაც ვამბობ, ამჟამად მედიცინის ენაზე არ აქვს სახელი ეს ვირუსიც ისევ რჩება და 2027 წელს დაიწყებს საკმაოდ გააქტიურებას !!! ამოტომ ვამბობდი სულ დაიყენეთ დაცვები....გახშირდება ეპიდემიები... გაიღვიძებს ძველი ვირუსები ...ოკეანეების წყლის დონე მოემატებათ 5 სმ 50 სმ ოდენობით ...ინდონეზიაში, თურქეთში, იაპონიაში, ნეაპოლში მოხდება მიწისძვრა...კავკასიონის მთებში არის მიძინებული ვულკანი, რომელიც რაღაცა პერიოდში შესაძლებელი არის ამოქმედდეს...დიდი ცვლილებები წავა პლანეტებს შორის...ბევრი ამოუცნობი ადგილები გამჟღავნდება ...ამაზონის ჯუნგლებში, მოსალოდნელია ხანძრის გაჩენის რისკი ...მძიმე მდგომარეობა ელოდება ჩინეთს და სხვადასხვა დიდ სახელმწიფოს, ბევრი დაპირისპირება იქნება...2027 წელი იქნება პრობლემატური, ვისაც 2026 წელს ჰქონდა პრობლემა, ფინანსური, ვისაც ჰქონდა შეხება ყიდვა-გაყიდვის საკითხებზე, საბუთებზე, ჯანმრთელობის პრობლემები... 2027 წელი იქნება რთული მათთვის, ვისაც ჰქონდა ჯანმრთელობის პრობლემები... რჩევა: გაიკეთეთ დაცვები, გაიწმინდეთ კარმა, ასევე ემიგრანტებს მივმართავ, რომ არ დარჩეთ სამსახურების გარეშე, მიხედეთ თავს, იყავით დაცულები.....დაიცავით თავი ვირუსებისგან, გაიკეთეთ დაცვები...მიხედეთ თავებს ეზოთერული კუთხით... ამ ყველაფერს, როგორც გაფრთხილებთ ასევე გაძლევთ რჩევას, რამდენად მიხედავთ თქვენს ჯანმრთელობას ,სამსახურსა და მომავალს თქვენზეა დამოკიდებული და რამდენად გაითვალისწინებთ თქვენი საქმეა...“, - წერს მედიუმი.

mama gabrieli

საზოგადოება • 1793563906

„სანამ ის ქვები თავის ადგილს არ დაუბრუნდება, არასდროს დაწყნარდება იქაურობა...“ - 2 ნოემბერი მამა გაბრიელის ხსენების დღეა

2012 წლის 20 დეკემბერს, საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალიური მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდის განჩინებით, არქიმანდრიტი გაბრიელი (ურგებაძე) წმინდანად შეირაცხა სახელით - ღირსი მამა გაბრიელი აღმსარებელი და სალოსი. მისი ხსენების დღედ დაწესდა 2 ნოემბერი.***მამა გაბრიელის წინასწარმეტყველებანი„…ათასი უბედურება მოდის: მიწისძვრები, ინფექციები, დაავადებები. ახლა ახალი ვირუსი შემოდის: ჩირქით და მუწუკებით აისახება და ვილოცოთ, შეგვიწყალოს უფალმა. თუ ვართ ამის ღირსნი…შვილებო, არ გაცდუნოთ ბოროტმა: გაარჩიეთ შავი და თეთრი. რწმენას მიხედეთ, მოყვასნო, რწმენას, თორემ ძალიან გიგიჭირდებათ მალე.შვილებო, აღარ არის (ტაძრების) შენების დრო, აღარ, მოყვასნო. რაც არის აშენებული, ისიც მალე ძალას დაკარგავს და აღარ იქნება ლოცვა იმ ადამიანებისთვის, ვინც წყეულის ბეჭედს მიიღებს…ჩიპი აქაც მალე შემოვა, მოყვასნო. ხალხს ვერაფრით დაიყოლიებენ, მორწმუნე ერზე მაქვს საუბარი, თორემ სხვაზე რა გითხრათ, იმას მოიგონებენ, რომ ვითომცდა ეს ჩვენი შვილებისა და შვილიშვილებისთვის, პატარებისთვის იქნება საჭირო, რომ არ დაიხოცონ, რომ არ შეხვდეთ ვირუსი და არ დაავადდნენ სხვადასხვა დაავადებისგან.ვიცი, ბევრი მორწმუნე ჩაიდგამს და ბევრი სამღვდელო პირი ცდუნდება: ვერ დათმობენ კეთილდღეობას და მერე ვაიმე, შვილებო. დაიჩიპებიან და აი, მერე, უკვე გამოჩნდება სატანა.ორმა ქვეყანამ თქვა უარი დაჩიპვაზე, მაგრამ ქართველ ხალხს, ცუდი ზნე აქვს: ყველაფერ ცუდს ჩვენი ერი ითვისებს. მაგრამ გონზე მოდით, გონს მოეგეთ, მოყვასნო. მალე შემოვა ეს საქართველოში და ავიცილოთ სატანის ნიშანი, შვილებო, ნუ დავიღუპავთ თავს. კარს არის მომდგარი ეშმაკის ნიშანი და დავიცვათ ერთმანეთი, შვილებო!მალე კავკასიონს ტალახი ჩამორეცხავს, შავი მიწა ჩამოიტანს და გაასწორებს. კარგია, თუ შორს, სადმე, სოფლებში მიწები და ადგილები გექნებათ. დაგჭირდებათ მალე მისი დამუშავება და საზრდოს მოყვანა, რათა თავი ირჩინოთ და გამოკვებოთ ერთმანეთი. როცა მოახლოვდება ის საშინელი დღეები, წინასწარ გაგაფრთხილებთ და გზას გიჩვენებთ.ნეტარ იქნება ის ადამიანი, რომელიც ამ დღეებს დაითმენს და უფალს სიხარულით შეხვდება. გეტყვით და გირჩევთ, რა უნდა დათესოთ და რა უნდა მოიყვანოთ. ბევრი ადამიანი პურის ნატეხს ყრის და არაფრად აგდებს. შეინახეთ, გაახმეთ, სანატრელი იქნება, შვილებო. ჩვენი პატრიარქი პურის ნაფხვენებს და კარტოფილის ნაფცქვენებს ახმობს და დარიალის ხეობაში ინახავს. საშინელი დღეები იქნება და უნდა დავძლიოთ, შვილებო, ერთმანეთის დახმარებითა და სიყვარულით“.„მე მესმის, რომ მოციქულთა დროიდან ამბობენ – ახლოს არის ჟამი. მაგრამ მერწმუნეთ, ქრისტეს საშინელი სამსჯავროს წინაშე ვიყო პასუხისმგებელი ამ სიტყვებზე, რომ მართლაც ახლოს არის ჟამი! თქვენ მოესწრებით ანტიქრისტეს“…„მაშინ მთავარი იქნება რწმენა, სასოება და სიყვარული ქრისტესი. ანტიქრისტე საშინელ შიშს მოიტანს ქვეყანაზე და მთავარია, თქვენ ამ შიშს გაუძლოთ. ელიას და ენუქის ბრძოლა ანტიქრისტესთან ტელევიზიით იქნება ნაჩვენები და ამისი ნახვა მრავალ იუდეველს მოაქცევს”…"საქართველოს ტერიტორიების გაყიდვას და დაკარგვას, ღვთისმშობელი არავის აპატიებს. ყველა დაისჯება.ბოლოს თბილისის თავს ორი ნაცრისფერი ფრინველი დასტრიალებდა (ბომბდამშენი ხომ არის ნეტავ?).რუსთაველს არ გაეკაროთ, ისეთი ამბავი იქნება...ფუნიკულიორზე რესტორანი რომ არის, მაგ შენობას ურევია იმ ეკლესიის ქვები, რომლებიც პარლამენტის შენობის ადგილას იდგა. სანამ ის ქვები თავის ადგილს არ დაუბრუნდება, არასდროს დაწყნარდება იქაურობა, სულ არეულობა იქნება. ის ქვები თავის ადგილს დაუბრუნდება.ვინც ამ არეულობაში და ომში მოჰყვება, მაგათთვის კარგია სულის ცხონებისათვის.ნუ შეგეშინდებათ, ღმერთი ყველგანაა, გული განიწმინდეთ და ისე ილოცეთ, დაგიფარავთ მაცხოვარი.სუსტებს ადრე გაიყვანს უფალი, ძლიერებს დატოვებს, ბოლო ჟამისთვის, რომ შეებრძოლონ ანტიქრისტეს საცდურებს.რომ იტყვიან უკვე, საქართველო აღარ არისო, აი, მაშინ შეიწყალებს ღვთისმშობელი ჩვენს ქვეყანას და ისეთი სასწაული მოხდება, რომ მალე იქნება საქართველო ნიკოფსიიდან დარუბანდამდის."წმინდა მამა გაბრიელი (ურგებაძე) 1993 წელი

დნმ

ტექნოლოგიები • 1793478666

მეცნიერებმა ადამიანის დნმ-ში იპოვეს ვირუსი, რომლის გარეშეც აზროვნება შეუძლებელია

ადამიანის გენომის შესწავლისას მეცნიერები დიდი ხნის განმავლობაში ე.წ. „ნაგავ დნმ-ს“  უგულებელყოფდნენ — გენომის თითქმის 8-10% შედგება ენდოგენური რეტროვირუსებისგან (HERVs), რომლებიც მილიონობით წლის წინ ჩვენს წინაპრებს შეეყარნენ და მათი გენეტიკური კოდის მუდმივ ნაწილად იქცნენ.იუტას უნივერსიტეტისა და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ნეირობიოლოგებმა აღმოაჩინეს, რომ ადამიანის ტვინში მეხსიერების, აზროვნებისა და სწავლის მთავარი მექანიზმი პირდაპირ იმართება გენით, რომელიც არ არის ადამიანური წარმოშობის - ის 400 მილიონი წლის წინანდელი უძველესი ვირუსია.გენი Arc: ვირუსი, რომელიც ნეირონებს შორის „ინფორმაციულ პაკეტებს“ აგზავნის.ტვინის ფუნქციონირების ერთ-ერთი მთავარი საიდუმლო იყო ის, თუ როგორ გადასცემენ ნეირონები ერთმანეთს კომპლექსურ გენეტიკურ ინსტრუქციებს სინაფსური კავშირების გასაძლიერებლად (რაც მეხსიერების ჩამოყალიბების საფუძველია).პასუხი აღმოჩნდა გენი, სახელად Arc.როდესაც მეცნიერებმა Arc ცილის სტრუქტურა ელექტრონული მიკროსკოპით შეისწავლეს, შოკში ჩავარდნენ: ეს ცილა არ ჰგავს ადამიანის არცერთ ტიპურ მოლეკულას. აღმოჩნდა, რომ ნეირონები Arc-ს იყენებენ ზუსტად ისე, როგორც ვირუსები: უჯრედი ამ ცილისგან აწყობს პატარა კაფსულებს, შიგნით ალაგებს რნმ-ის მოლეკულებს, აგზავნის მათ უჯრედგარე სივრცეში და მეზობელ ნეირონს გადასცემს.მიმღები ნეირონი „ინფიცირდება“ ამ პაკეტით, კითხულობს რნმ-ს და მყისიერად ცვლის თავის სტრუქტურას. სწორედ ამ გზით იბეჭდება ახალი მოგონება ადამიანის ტვინში.როდესაც ლაბორატორიულ თაგვებში Arc გენი გათიშეს, ცხოველებმა მეხსიერების უნარი მთლიანად დაკარგეს: მათ შეეძლოთ ახალი ინფორმაციის მიღება, თუმცა 24 საათის შემდეგ აღარაფერი ახსოვდათ.როგორ შეცვალა ინფექციამ ევოლუციის მიმდინარეობა?დაახლოებით 350-400 მილიონი წლის წინ, როდესაც პირველი ოთხფეხა ხმელეთის არსებები ოკეანიდან ამოვიდნენ, ერთ-ერთ მათგანს რეტროვირუსი შეეყარა. ვირუსმა საკუთარი გენომი მასპინძლის ჩანასახოვან უჯრედებში (სპერმატოზოიდში ან კვერცხუჯრედში) ჩააშენა.განადგურების ნაცვლად, ევოლუციამ მოახდინა ამ ვირუსის „მოლეკულური მოშინაურება“:ორგანიზმმა ვირუსს წაართვა გამრავლებისა და უჯრედის დახოცვის უნარი.სანაცვლოდ, დაიტოვა მისი უნიკალური თვისება — კაფსულის აწყობა და გენეტიკური მასალის უსაფრთხოდ გადატანა უჯრედიდან უჯრედში.ამ მექანიზმის გარეშე ხერხემლიანების ტვინი ვერ განავითარებდა მაღალ პლასტიკურობას — შესაბამისად, ვერ ჩამოყალიბდებოდა კომპლექსური მეხსიერება, აბსტრაქტული აზროვნება და ადამიანის ცნობიერება.

ინგა მამუჩიშვილი

საზოგადოება • 1793210351

„რესპირაციული ვირუსული ინფექციების შემთხვევებმა იმატა“ - პედიატრი მიმართვას ავრცელებს

პედიატრი, ინგა მამუჩიშვილი მიმართვას ავრცელებს: „შემოდგომის დადგომასთან ერთად რესპირაციული ვირუსული ინფექციების შემთხვევებმა იმატა. მშობლები ხშირად მეკითხებიან: “გრიპი უკვე დაიწყო?“, “როგორ გავარჩიოთ გრიპი ჩვეულებრივი გაციებისგან?“ და “როგორ მოვუაროთ ბავშვს სახლის პირობებში?“რა ვითარებაა ამჟამად?2026 წლის ოქტომბრის ბოლო მონაცემებით, საქართველოში ძირითადად ცირკულირებს:რინოვირუსი -ამჟამად ყველაზე გავრცელებული რესპირაციული ვირუსია, რომელიც უმეტესად იწვევს სურდოს, ცხვირის გაჭედვას, ცემინებასა და ხველას.ადენოვირუსი-ხშირად მიმდინარეობს ცხელებით, ყელის ტკივილით, კონიუნქტივიტით, ზოგჯერ დიარეითაც.პარაგრიპის ვირუსი-განსაკუთრებით საყურადღებოა მცირეწლოვან ბავშვებში, რადგან შეიძლება გამოიწვიოს ლარინგიტი და ცრუ კრუპი.რესპირაციულ-სინციტიური ვირუსი (RSV)-ჩვილებში შეიძლება გამოიწვიოს ბრონქიოლიტი, ხიხინი და სუნთქვის გაძნელება.კორონავირუსი-კვლავ ცირკულირებს და შესაძლოა გამოვლინდეს როგორც მსუბუქი გაციებით, ისე უფრო გამოხატული რესპირაციული სიმპტომებით.  გვხვდება თუ არა გრიპი?სეზონის დასაწყისში A ტიპის გრიპის ცალკეული შემთხვევები დაფიქსირდა, თუმცა ოქტომბრის ბოლო კვირების მონაცემებით მისი აქტიური გავრცელება ჯერ არ დასტურდება. გრიპის შემთხვევების მატება მომდევნო თვეებშია მოსალოდნელი.როგორ ამოვიცნოთ გრიპი?გრიპისთვის უფრო დამახასიათებელია დაავადების უეცარი დასაწყისი, მაღალი ტემპერატურა, თავისა და კუნთების ტკივილი, ძლიერი სისუსტე და მშრალი ხველა.ჩვეულებრივი გაციებისას კი ხშირად წამყვანია სურდო, ცემინება, ყელის დისკომფორტი და შედარებით მსუბუქი საერთო მდგომარეობა.თუმცა მხოლოდ კლინიკური ნიშნებით ვირუსის ზუსტი იდენტიფიცირება ყოველთვის შეუძლებელია.  როგორ ვუმკურნალოთ ბავშვს სახლის პირობებში?თუ ბავშვის ზოგადი მდგომარეობა დამაკმაყოფილებელია და არ აღენიშნება საგანგაშო ნიშნები:მიეცით საკმარისი სითხე, ჩვილებში გააგრძელეთ ძუძუთი კვება ან ფორმულა.უზრუნველყავით დასვენება, ოთახის განიავება და კომფორტული ტემპერატურა.ცხვირის გაჭედვისას გამოიყენეთ ფიზიოლოგიური ხსნარი.ცხელებისა და დისკომფორტის დროს გამოიყენეთ პარაცეტამოლი ან, 6 თვის ასაკიდან, იბუპროფენი ასაკისა და წონის შესაბამისი დოზით.1 წელზე უფროს ბავშვებში ხველის შესამსუბუქებლად შეიძლება თაფლის გამოყენება.არ გამოიყენოთ ანტიბიოტიკი ექიმის დანიშნულების გარეშე ვირუსებზე ის არ მოქმედებს.არ არის რეკომენდებული ბავშვებში ასპირინი და თვითნებურად ხველის საწინააღმდეგო კომბინირებული პრეპარატები.  როდის უნდა მივმართოთ ექიმს დაუყოვნებლივ?თუ ბავშვს აღენიშნება სუნთქვის გაძნელება, ტუჩების სილურჯე, გამოხატული მოდუნება, გაუწყლოების ნიშნები, კრუნჩხვა ან მდგომარეობის მკვეთრი გაუარესება, აუცილებელია გადაუდებელი სამედიცინო შეფასება.3 თვემდე ასაკის ჩვილში 38°C ან მეტი ტემპერატურა დაუყოვნებელი შეფასების საფუძველია.  როგორ დავიცვათ ბავშვები?გრიპის პრევენციის ყველაზე ეფექტიანი სპეციფიკური საშუალებაა ყოველწლიური ვაქცინაცია, რომელიც რეკომენდებულია 6 თვის ასაკიდან.ასევე მნიშვნელოვანია ხელების ჰიგიენა, დახურული სივრცეების განიავება, ავადმყოფ ადამიანებთან ახლო კონტაქტის შეზღუდვა და სიმპტომების მქონე ბავშვის სახლში დატოვება.ჯანმრთელობას გისურვებთ ყველას

ებოლა

მსოფლიო • 1793183484

ებოლას ვირუსით ინფიცირებული დიპლომატის მეუღლე შვეიცარიაში გადაიყვანეს

პაციენტი დიპლომატის მეუღლეა და, სავარაუდოდ, ვირუსით უგანდაში მოგზაურობისას დაინფიცირდა.ებოლას ვირუსით ინფიცირებული 42 წლის შვეიცარიელი ქალი ორშაბათიდან ჟენევის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს იზოლირებულ განყოფილებაში მკურნალობს. პაციენტი ნიგერიიდან სპეციალური სამედიცინო თვითმფრინავით შვეიცარიაში გადაიყვანეს.ქალი ნიგერიის დედაქალაქ აბუჯაში შვეიცარიის საელჩოს თანამშრომლის მეუღლეა. მეუღლეებთან ერთად ის უგანდაში მოგზაურობდა, რის შემდეგაც ისინი ნიგერიაში დაბრუნდნენ.„ებოლას ვირუსით ინფიცირებული ქალი ამჟამად ჟენევის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოში (HUG) მკურნალობს. მისი მეუღლე, რომელიც ახლო კონტაქტად არის იდენტიფიცირებული, ციურიხის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოში (USZ) იზოლაციაში იმყოფება“, — ნათქვამია შვეიცარიის ჯანდაცვის სამინისტროს განცხადებაში.შვეიცარიის ხელისუფლების განცხადებით, ეს შემთხვევა ქვეყნის მოსახლეობისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს.ჟენევის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ინფორმაციით, პაციენტის მდგომარეობა სტაბილურია და მას სპეციალიზებული სამედიცინო დახმარება უტარდება.„ის იზოლაციაში დარჩება იმდენ ხანს, რამდენსაც მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის მოთხოვნები მოითხოვს“, — განაცხადეს საავადმყოფოში.ნიგერიაში ინფიცირების ერთადერთი დადასტურებული შემთხვევაქალი ნიგერიაში ებოლას ბოლო, სასიკვდილო აფეთქების ფარგლებში ინფიცირების ერთადერთი დადასტურებული შემთხვევაა.ნიგერიის ჯანდაცვის მინისტრმა, მუჰამედ ალი პატემ, მანამდე განაცხადა, რომ პაციენტის მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა.„ის გონზეა, ურთიერთობს და მისი კლინიკური ანალიზების შედეგები ნორმალურ მაჩვენებლებს უახლოვდება“, — აღნიშნა მინისტრმა.თუმცა მან იქვე განმარტა, რომ ეს ჯერ კიდევ არ ნიშნავს, თითქოს პაციენტს ინფექციის გადაცემა აღარ შეუძლია.„ნიგერიაში კვლავ გრძელდება კონტაქტების გამოვლენა და მონიტორინგი, საეჭვო შემთხვევების შესახებ შეტყობინებების შესწავლა და ინფექციის გავრცელების შესაკავებლად საჭირო სხვა ღონისძიებები“, — განაცხადა მან.ნიგერიის ჯანდაცვის ორგანოებმა უკვე გამოავლინეს 53 ადამიანი, რომლებსაც ინფიცირებულ ქალთან კონტაქტი ჰქონდათ.ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აფრიკის რეგიონული დირექტორის, მოჰამედ ჯანაბის განცხადებით, ნიგერიამ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში „დაავადების მწვავე ფაზის მართვა წარმატებით შეძლო“.გასულ კვირას ნიგერიის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ პაციენტის მდგომარეობა გარკვეულ ეტაპზე მკვეთრად გაუარესდა და მას მრავალორგანული უკმარისობა განუვითარდა.ჯანაბიმ სოციალურ ქსელ X-ში დაადასტურა, რომ პაციენტის ევაკუაციის შემდეგ ნიგერიაში ებოლას შემთხვევები ამჟამად აღარ ფიქსირდება.აფრიკაში ებოლას გავრცელება კვლავ შეშფოთებას იწვევსგასულ კვირას მოჰამედ ჯანაბიმ გააფრთხილა საზოგადოება, რომ აფრიკაში ებოლას გავრცელება რთულ ვითარებას ქმნის. ვირუსი კონტინენტის დასავლეთ, აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ნაწილებშია გამოვლენილი, ხოლო დადასტურებული შემთხვევების რაოდენობა შესაძლოა 10 000-ს გადასცდეს.ებოლას ვირუსის ბანდიბუგიოს შტამის აფეთქება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში მძვინვარებს. მაისიდან მოყოლებული, იქ 4 600-ზე მეტი გარდაცვალების შემთხვევაა დაფიქსირებული.ბანდიბუგიოს შტამის წინააღმდეგ ამჟამად არც ვაქცინა არსებობს და არც სპეციფიკური მკურნალობის მეთოდი.როგორ შეიძლებოდა ვირუსი ნიგერიაში გავრცელებულიყო?ნიგერიამ, რომელიც აფრიკის ყველაზე მრავალრიცხოვანი მოსახლეობის მქონე ქვეყანაა, დაახლოებით 12 წლის წინ ებოლას აფეთქების შეკავება წარმატებით შეძლო.თუმცა ზოგიერთი ექსპერტი შეშფოთებულია, რომ ვირუსი შესაძლოა გავრცელებულიყო მას შემდეგ, რაც შვეიცარიელი წყვილი 3 ოქტომბერს ნიგერიაში დაბრუნდა.ებოლას ვირუსი ძირითადად ინფიცირებული ადამიანის სისხლთან და სხვა სხეულის სითხეებთან უშუალო კონტაქტით ვრცელდება.

ვირუსი

მსოფლიო • 1793037365

საფრანგეთში შამონდას ვირუსით ინფიცირებული პაციენტი გარდაიცვალა - ახალი დეტალები

ვირუსი, რომელიც ევროპაში ზაფხულში პირუტყვში გავრცელდა, ადამიანში პირველად გამოავლინეს. პაციენტს მძიმე იმუნოდეფიციტი ჰქონდა, თუმცა მისი გარდაცვალების უშუალო მიზეზი ჯერ დადგენილი არ არის.საფრანგეთში პირველად დაფიქსირდა ადამიანის შამონდას ვირუსით (Shamonda virus, SHAV) ინფიცირების შემთხვევა. ვირუსი, რომელიც მანამდე ძირითადად მცოხნავ ცხოველებში ვრცელდებოდა, ადამიანისთვის საფრთხის შემცველად არ მიიჩნეოდა. შემთხვევის შესახებ Reuters საფრანგეთის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს განცხადებაზე დაყრდნობით იუწყება.რა არის შამონდას ვირუსი?შამონდას ვირუსი ორთობუნიავირუსების ჯგუფს მიეკუთვნება. ის უმთავრესად მცოხნავ ცხოველებს, განსაკუთრებით მსხვილფეხა რქოსან პირუტყვს აზიანებს. ვირუსის გადამტანები Culicoides-ის გვარის უმცირესი სისხლისმწოველი მწერები — მოსკიტები არიან.ორთობუნიავირუსები Peribunyaviridae-ს ოჯახში შემავალი ყველაზე დიდი გვარია. ვირუსების ტაქსონომიის საერთაშორისო კომიტეტის (ICTV) მონაცემებით, ამ ჯგუფში 138 სახეობაა გაერთიანებული. ისინი გვხვდება ტროპიკულ, ზომიერ და არქტიკულ ზონებში. ვირუსების გადამტანები შეიძლება იყვნენ კოღოები და მოსკიტები, ხოლო მათ მასპინძლებს შორისაა ხერხემლიან ცხოველთა მრავალი სახეობა — მღრღნელებიდან და ღამურებიდან დაწყებული, ჩლიქოსნებითა და ფრინველებით დამთავრებული.ორთობუნიავირუსების ზოგიერთი წარმომადგენელი ადამიანისთვისაც საშიშია. მაგალითად, ლა-კროსის ვირუსი იწვევს დაავადებას, რომელიც ლა-კროსის ენცეფალიტის სახელითაა ცნობილი. ოროპუშის ვირუსი კი ოროპუშის ცხელებას იწვევს, რომელსაც ზოგჯერ მენინგიტი და მენინგოენცეფალიტიც ახლავს.შამონდას ვირუსი სიმბუს სეროჯგუფს მიეკუთვნება. სეროჯგუფში აერთიანებენ ერთმანეთთან დაკავშირებულ ვირუსებს, რომლებსაც ანტისხეულებთან რეაქციის მსგავსება ახასიათებთ. სიმბუს ჯგუფში 33 ვირუსია გაერთიანებული და შამონდა ერთ-ერთი მათგანია.ამ ჯგუფის ვირუსების უმეტესობა ადამიანებში დაავადების გამომწვევად არ მიიჩნევა. თუმცა ზოგიერთი მათგანი პირუტყვისთვის საშიშია. მათ შორისაა აკაბანეს, შმალენბერგის, აინოს, შუნის, პეიტონისა და შამონდას ვირუსები.ევროპაში გავრცელებული ვირუსის გენომი 93–97%-ით ემთხვევა ნიგერიაში აღმოჩენილ იზოლატს. თავდაპირველად მას „შამონდას მსგავს ორთობუნიავირუსს“ უწოდებდნენ. საბოლოო კლასიფიკაცია ჯერ დადგენილი არ არის.„ახლა ძალიან სწრაფად უნდა ვიმოქმედოთ, რათა გავაფართოოთ ჩვენი ცოდნა ამ ვირუსის შესახებ და შევიმუშაოთ ახალი ინსტრუმენტები იმის შესასწავლად, თუ რა ხდება“, — განაცხადა ჟან-ლუკ გერენმა, ტულუზის ეროვნული ვეტერინარული სკოლის მკვლევარმა, რომელიც საფრანგეთში ვირუსის გენომის სეკვენირებას ხელმძღვანელობდა.მკვლევრის განმარტებით, ვირუსი საერთაშორისო გენომურ ბაზებში არსებულ შამონდას ვირუსის არც ერთ შტამს სრულად არ ემთხვევა. ამიტომ მეცნიერები ამ ეტაპზე მას „შამონდას მსგავსს“ უწოდებენ. შესაძლოა, საბოლოოდ ის შამონდას ვირუსის ვარიანტად კლასიფიცირდეს.როდის აღმოაჩინეს ვირუსი?შამონდას ვირუსი პირველად 1960-იანი წლების შუა პერიოდში ნიგერიაში აღმოაჩინეს. მას შემდეგ მისი შემთხვევები პერიოდულად ფიქსირდებოდა მსხვილფეხა რქოსან პირუტყვში დასავლეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში, ასევე იაპონიაში.2026 წლის ზაფხულში ვირუსი ევროპაში პირველად გამოვლინდა. ივნისის შუა რიცხვებიდან სამხრეთ გერმანიასა და შვეიცარიაში ძროხებმა ავადობა დაიწყეს. მათ აღენიშნებოდათ რძის პროდუქტიულობის შემცირება, ტემპერატურის მატება და დიარეა.რუსეთის ვეტერინარული და ფიტოსანიტარიული ზედამხედველობის სამსახურის, „როსსელხოზნადზორის“, ცნობით, სექტემბრის დასაწყისში ვირუსი გერმანიაში ცხენებსა და ალპაკებშიც დაადასტურეს.შემოდგომის დასაწყისში ინფიცირების შემთხვევები დაფიქსირდა პორტუგალიასა და ლუქსემბურგში. 10 სექტემბერს ვირუსი ნიდერლანდებში ხბოს აღმოაჩნდა, სექტემბრის ბოლოს კი — ბრიტანეთის გვირგვინის კუნძულ ჯერსიზე. ოქტომბრის დასაწყისში ვირუსი ესპანეთშიც გამოვლინდა. 19 ოქტომბერს „როსსელხოზნადზორმა“ ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში გავრცელებული შემთხვევების შესახებ კვლავ გაავრცელა ინფორმაცია.მეცნიერების შეფასებით, ვირუსის გავრცელებაზე შესაძლოა გავლენას ახდენდეს გადამტანი მწერების რაოდენობის ცვლილება, კლიმატური პირობები და ცხოველებში კონკრეტული ვირუსის მიმართ კოლექტიური იმუნიტეტის დონე.რა ვიცით გარდაცვლილი პაციენტის შესახებ?შამონდას ვირუსით საფრანგეთის მოქალაქე დაინფიცირდა, რომელსაც მძიმე იმუნოდეფიციტი ჰქონდა. ის ლიონის საავადმყოფოში სხვა სერიოზული დაავადების გამო მკურნალობდა და ოქტომბრის დასაწყისში გარდაიცვალა.Reuters-ის ინფორმაციით, ვირუსი მას, სავარაუდოდ, სისხლისმწოველი მოსკიტის ნაკბენით გადაეცა. ამ დროისთვის ჯერ კიდევ იკვლევენ, უკავშირდებოდა თუ არა ვირუსით ინფიცირება პაციენტის გარდაცვალებას.საფრანგეთის ხელისუფლების განცხადებით, მოსახლეობისთვის საფრთხე გამოვლენილი არ არის. არსებული ვარაუდით, პაციენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაინფიცირდა, სადაც 2026 წლის გაზაფხულსა და ზაფხულში ვირუსი ცხოველებში ცირკულირებდა.ევროპის პირუტყვს ამ ვირუსთან მანამდე შეხება არ ჰქონია, რის გამოც მას მის მიმართ ჩამოყალიბებული იმუნიტეტი არ გააჩნია.რა სიმპტომებს იწვევს ვირუსი ცხოველებში?ძროხებში შამონდას ვირუსმა შესაძლოა გამოიწვიოს:ცხელება;მოდუნება და საერთო სისუსტე;დიარეა;რძის პროდუქტიულობის მკვეთრი შემცირება;ზოგჯერ — მსუბუქი რესპირატორული სიმპტომები.დაავადება, არსებული მონაცემებით, ერთიდან სამ კვირამდე გრძელდება. დაზარალებულ ნახირებში შესაძლოა თითქმის ყველა ცხოველი დაავადდეს, თუმცა ამ დრომდე ლეტალური შემთხვევები არ დაფიქსირებულა.ვირუსი ასევე აღმოაჩინეს ცხვრებში, თხებში, ალპაკებსა და ცხენებში. ზოგიერთ ცხოველს ნევროლოგიური სიმპტომებიც აღენიშნებოდა.განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭიროებს ორსული ცხოველები. მონათესავე შმალენბერგისა და აკაბანეს ვირუსებს შეუძლიათ პლაცენტის გავლით ნაყოფამდე მიღწევა და მუცლის მოშლის, მკვდრადშობადობისა თუ თანდაყოლილი მანკების გამოწვევა.„რაც შეეხება ახლად გამოვლენილ შამონდას ვირუსს, ამ ეტაპზე შეუძლებელია იმის შეფასება, რამდენად შეიძლება ორსული ცხოველების ინფიცირებამ ნაყოფი დააზიანოს. ამიტომ შესაძლო ინფიცირებულ ნახირებში განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს მუცლის მოშლის შემთხვევებს, მკვდრადშობადობასა და მანკებით დაბადებულ ხბოებსა თუ ბატკნებს“, — ნათქვამია ფრიდრიხ ლიოფლერის ინსტიტუტის განცხადებაში.საშიშია თუ არა შამონდას ვირუსი ადამიანისთვის?ამ შემთხვევამდე სიმბუს სეროჯგუფის ვირუსები ადამიანისთვის მნიშვნელოვან საფრთხედ არ მიიჩნეოდა და ზოონოზურ ინფექციებად — ანუ ცხოველიდან ადამიანზე გადამდებ დაავადებებად — არ იყო ცნობილი.ახლა მეცნიერებს რისკების ხელახლა შეფასება მოუწევთ. ფრიდრიხ ლიოფლერის ინსტიტუტი ჯერ კიდევ აგვისტოში აღნიშნავდა, რომ სიფრთხილის მიზნით აუცილებელია ადამიანისთვის პოტენციური საფრთხის შესწავლა.თუმცა ჯერჯერობით არ არსებობს საკმარისი სამეცნიერო მონაცემები იმის შესახებ, როგორ ვითარდება ეს ინფექცია ადამიანში და ვის შეიძლება დაემუქროს ყველაზე დიდი საფრთხე. ამ დროისთვის ცნობილია მხოლოდ ერთი ადამიანის ინფიცირების შემთხვევა, რომელიც ლეტალურად დასრულდა. ერთი შემთხვევა არ არის საკმარისი იმის დასადგენად, რამდენად მძიმე შეიძლება იყოს დაავადება ზოგადად ადამიანებში.საფრანგეთის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს განცხადებაში აღნიშნულია: „ამ ვირუსის შესახებ დღეისთვის არსებული ცოდნის გათვალისწინებით, ზოგადი მოსახლეობის ჯანმრთელობისთვის საფრთხე გამოვლენილი არ არის“.არსებობს თუ არა მკურნალობა ან ვაქცინა?შამონდას ვირუსის საწინააღმდეგო სპეციფიკური მკურნალობა და ვაქცინა ამჟამად არ არსებობს. ცხოველებში დაავადება, არსებული მონაცემებით, უმეტესად მძიმე მიმდინარეობით არ გამოირჩევა და სიმპტომები თავისთავად გაივლის.ადამიანებში ინფექციის იშვიათობის გამო კლინიკური მართვის დამკვიდრებული რეკომენდაციებიც არ არსებობს. ასევე არ გამოქვეყნებულა ამ კონკრეტული ვირუსისგან დაცვის სპეციალური ოფიციალური რეკომენდაციები ჯანდაცვის საერთაშორისო და ეროვნულ უწყებებში.ვინაიდან ვირუსის სავარაუდო გადამტანები სისხლისმწოველი მწერები არიან, მათი ნაკბენისგან თავის დაცვა გონივრული ზოგადი სიფრთხილის ზომაა. თუმცა ეს მოსაზრება ზოგად პრევენციულ მიდგომას ეფუძნება და არა შამონდას ვირუსისთვის შემუშავებულ სპეციალურ სამედიცინო რეკომენდაციას.მეცნიერებისთვის მთავარი ამოცანა ახლა ვირუსის ბიოლოგიის, ადამიანზე გადაცემის შესაძლებლობისა და ჯანმრთელობისთვის მისი რეალური საფრთხის დადგენაა.

✕