რატომ გვერევა პედლები და სიჩქარეები მართვისას - ექსპერტები განმარტავენ, თუ რატომ უშვებენ გამოცდილი მძღოლებიც კი კრიტიკულ შეცდომებს

ბოლო რამდენიმე დღეა თბილისში, დადიანის ქუჩაზე მომხდარი ტრაგიკული ავტოსაგზაო შემთხვევა, რა დროსაც ჯიპის მძღოლი ტროტუარზე მიმავალ ქალს დაეჯახა, საზოგადოებაში განხილვის თემაა. გავრცელებული ვერსიით, მძღოლს წინა და უკანა მიმართულება ერია და უკან დახევის ნაცვლად წინ წავიდა, რა დროსაც ქალს დაეჯახა. მსოფლიო სტატისტიკით, საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევების აბსოლუტური უმრავლესობა, დაახლოებით 90-95% ადამიანური ფაქტორით (მძღოლის შეცდომით) არის გამოწვეული.

ყველაზე ხშირი მიზეზების რეიტინგი მსოფლიოში ასე გამოიყურება:

ყურადღების გაფანტვა (განსაკუთრებით სმარტფონების გამო);
სიჩქარის გადაჭარბება;
არაფხიზელ მდგომარეობაში მართვა;
დაღლილობა და ჩაძინება;

რაც შეეხება პედლების, გაზისა და მუხრუჭის არევას, ეს იმაზე ბევრად ხშირი პრობლემაა, ვიდრე ადამიანებს ჰგონიათ. 

აშშ-ის საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების ეროვნული ადმინისტრაციის (NHTSA) მონაცემებით, მხოლოდ ამერიკაში წელიწადში დაახლოებით 16,000-მდე ავარია ხდება იმის გამო, რომ მძღოლს გაზი და მუხრუჭი ერევა. ეს სტატისტიკურად დღეში დაახლოებით 44 ავარიას ნიშნავს. ყველაზე ხშირად ეს ემართებათ ძალიან ახალბედა მძღოლებს ან ხანდაზმულებს, ასევე სტრესულ, მოულოდნელ სიტუაციებში, როცა მძღოლს პანიკა იპყრობს (ე.წ. „პანიკური დამუხრუჭების“ ნაცვლად პანიკურად აჭერენ გაზს).

Tesla-ს გახმაურებული შემთხვევები ჩინეთსა და აშშ-ში: რამდენჯერმე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ "ტესლამ" თავისით აკრიფა გიჟური სიჩქარე და ავარია გამოიწვია. თუმცა, მონაცემთა ბაზების (Black Box) ოფიციალური შემოწმების შემდეგ თითქმის ყველა შემთხვევაში დადასტურდა, რომ ელექტრომობილის სისტემას კი არ ჰქონდა ხარვეზი, არამედ მძღოლს გაზის პედალი ბოლომდე ჰქონდა ჩაჭერილი, რადგან მუხრუჭი ეგონა.

რაც შეეხება წინა და უკანა სვლის (სიჩქარის) არევას, ეს კიდევ ერთი ძალიან გავრცელებული ადამიანური შეცდომაა.

თუ პედლების არევა უფრო ხშირად პანიკისა და რეფლექსების ბრალია, სიჩქარეების არევა ძირითადად ავტომატური გადაცემათა კოლოფის (ავტომატიკის) მქონე მანქანებში ხდება და მას საფუძვლად ყურადღების გაფანტვა ან ჩვევა უდევს.

აი, რატომ და როგორ ხდება ეს შეცდომა ყველაზე ხშირად მსოფლიო სტატისტიკით:

1. „მექანიკური მეხსიერების“ ხაფანგი;
ეს ხშირად ემართებათ გამოცდილ მძღოლებსაც კი, როდესაც ისინი ახალ მანქანაზე სხდებიან. სხვადასხვა მოდელში სიჩქარის გადამრთველი (რიჩაგი) სხვადასხვანაირად მუშაობს: ზოგიერთ თანამედროვე მანქანაში ის საერთოდ ღილაკებია, ზოგში — მბრუნავი რგოლი , ზოგში კი საჭესთან მდებარეობს. მძღოლი ინსტინქტურად აკეთებს მოძრაობას, რომელიც ძველ მანქანაზე ჰქონდა გამომუშავებული, თვალს არ ადევნებს პანელს და ჰგონია, რომ უკანა სვლა (R) ჩართო, რეალურად კი წინ მიდის (D) ან პირიქით.

2. ყურადღების გაფანტვა პარკირებისას;ყველაზე ტიპური სცენარი: მძღოლი აპარკირებს მანქანას, გადის წინ და უკან. ერთ-ერთი მანევრის დროს ტელეფონზე მისდის შეტყობინება, ან გვერდით მყოფ მგზავრს ელაპარაკება. ის გადართავს რიჩაგს, ჰგონია, რომ „უკანაში“ ჩააგდო, აჭერს გაზს და მანქანა წინ მიქრის.