რატომ „ღეჭავს" ბავშვი ფანქრებს, კალმებსა და ტანსაცმელს - სპეციალისტის განმარტება

ზოგიერთი ბავშვი გამუდმებით ღეჭავს ფანქრებსა და კალმებს, იდებს პირში მაისურის საყელოს ან სახელოს. მშობლები ხშირად ცდილობენ შენიშვნებითა და აკრძალვებით გადააჩვიონ, თუმცა შედეგს ვერ აღწევენ. ზოგჯერ კი პირიქით ხდება — ბავშვი ჩვევის დამალვას იწყებს.

სპეციალისტების განმარტებით, ასეთი ქცევა შესაძლოა, ბავშვისთვის დამშვიდების, ყურადღების კონცენტრაციის ან ემოციურ დატვირთვასთან გამკლავების საშუალება იყოს.

რატომ უჩნდებათ ბავშვებს ნივთების ღეჭვის მოთხოვნილება, როგორ უნდა განვასხვაოთ ჩვეულებრივი ჩვევა პრობლემისგან და როდის არის საჭირო სპეციალისტის დახმარება?

რატომ იდებს ბავშვი სხვადასხვა ნივთს პირში?
 
ორ წლამდე ასაკში საგნების პირში ჩადება განვითარების ბუნებრივი ნაწილია. ამ გზით პატარები სამყაროს შეისწავლიან, ეცნობიან ნივთების ფორმას, ზომასა და ტექსტურას.

სასკოლო ასაკში კი მსგავსი ქცევის მიზეზები, როგორც წესი, განსხვავებულია. განმეორებითი ღეჭვა შეიძლება თვითრეგულაციის საშუალებად ჩამოყალიბდეს, ისევე, როგორც თმის თითზე დახვევა, ტანსაცმლის წვალება ან ფეხის მუდმივი ქნევა.

პირის ღრუსა და ყბის კუნთებში განლაგებულია პროპრიორეცეპტორები — მგრძნობიარე რეცეპტორები, რომლებიც ტვინს კუნთების მოძრაობისა და დაძაბულობის შესახებ ინფორმაციას აწვდიან. როდესაც ბავშვი ძლიერად კბენს ფანქარს ან ქსოვილს, ყბის კუნთები აქტიურად მუშაობს და ნერვული სისტემა დამატებით სენსორულ ინფორმაციას იღებს.

ზოგიერთ ბავშვს ეს დამშვიდებაში ეხმარება, ზოგიერთს კი — ყურადღების კონცენტრაციაში.

სწორედ ამიტომ შეიძლება ბავშვმა ფანქრის ან ტანსაცმლის ღეჭვა განსაკუთრებით ხშირად დაიწყოს გაკვეთილების მომზადებისას, საკონტროლო სამუშაოს წინ, უცხო გარემოში ან დატვირთული დღის ბოლოს.

თუმცა ეს აუცილებლად ძლიერ სტრესს არ ნიშნავს. მიზეზი შეიძლება იყოს მოწყენილობა, დაღლილობა, სენსორული მოთხოვნილება, პირის ღრუში დისკომფორტი ან უბრალოდ წლების განმავლობაში ჩამოყალიბებული ჩვევა.

როგორ მივხვდეთ, რომ ბავშვი გადაღლილია?
დაწყებითი კლასების მოსწავლეს ყოველთვის არ შეუძლია საკუთარი განცდების სიტყვებით გადმოცემა. შესაძლოა, ვერ გითხრათ, რომ დავალებები მეტისმეტად რთულია, შეცდომის დაშინია ან სკოლის შემდეგ დასვენება სჭირდება.

ზოგჯერ გადატვირთვაზე მისი ქცევა მიანიშნებს: ბავშვი იწყებს ფრჩხილების ან კალმების ღეჭვას, მოუსვენრად მოძრაობს, უჭირს დაძინება, უჩივის მუცლის ტკივილს ან ადვილად ღიზიანდება.  განაგრძეთ კითხვა...