ვისთვის არის ვიტამინ D-ს მიღება სავალდებულო - ენდოკრინოლოგმა რისკის 5 ჯგუფი დაასახელა

„მზის ვიტამინი“ ჩვენს ორგანიზმში უამრავ ფუნქციას ასრულებს — ძვლების ჯანმრთელობიდან დაწყებული, იმუნური სისტემის ფუნქციონირებით დამთავრებული, თუმცა მისი მიღების ირგვლივ ჯერ კიდევ ბევრი გაუგებრობა და წინააღმდეგობრივი რჩევა არსებობს.

ენდოკრინოლოგმა, დოქტორმა კარინ ამრაინმა ყველაზე მნიშვნელოვან კითხვებს უპასუხა: ვის სჭირდება D ვიტამინის მიღება, რა ნიშნებით შეიძლება მისი დეფიციტის ამოცნობა, რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება შევსებისას და რა კავშირი აქვს მას კიბოსთან და დიაბეტთან. შეიძლება ვთქვათ, D ვიტამინი ვიტამინიც კი არ არის, წერს Active Beauty. საუბარია პროჰორმონზე, ანუ ჰორმონის წინამორბედზე, რომელიც ორგანიზმში აქტიურ სტეროიდულ ჰორმონად — კალციტრიოლად გარდაიქმნება.

რატომ გვჭირდება D ვიტამინი?

სტეროიდულ ჰორმონებს, ჰორმონების სხვა ჯგუფებისგან განსხვავებით, შეუძლიათ პირდაპირ შეაღწიონ სხეულის უჯრედებში და იქ რეცეპტორებს დაუკავშირდნენ. როგორც შუამავალი ნივთიერებები, ისინი ქსოვილებს შორის მნიშვნელოვან ინფორმაციას გადასცემენ.

1. „D ვიტამინი ძალიან მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს კალციუმის ცვლაზე, - განმარტავს დოქტორი ამრაინი.  ის აკონტროლებს კალციუმის შეწოვას ნაწლავებში, ასევე კალციუმის გამოყოფას თირკმელების მიერ. განსაკუთრებით მენოპაუზის პერიოდში მყოფი ქალბატონები დგანან ოსტეოპოროზის რისკის წინაშე, რის გამოც მათ განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციონ ძვლების ჯანმრთელობას.

2. ბავშვებში D ვიტამინის უკიდურესმა დეფიციტმა შესაძლოა მზარდი ძვლების დეფორმაციაც კი გამოიწვიოს. „მიუხედავად იმისა, რომ რაქიტის შემთხვევების აღრიცხვა არ წარმოებს, ეს დაავადება კვლავ არსებობს, თუმცა მისი თავიდან აცილება ძალიან მარტივად იყო შესაძლებელი“, - აცხადებს ექსპერტი.

3. იმუნურ სისტემასა და D ვიტამინს შორის ასევე არსებობს მნიშვნელოვანი კავშირი. „ეს განსაკუთრებით საინტერესოა ინფექციების, ასევე აუტოიმუნური და ონკოლოგიური დაავადებების თვალსაზრისით, -  ხაზს უსვამს ენდოკრინოლოგი.  ომეგა-3 ცხიმოვან მჟავებთან ერთად, D ვიტამინს დამცავი ეფექტი აქვს აუტოიმუნური დაავადებების განვითარების წინააღმდეგ“.

4. ეხმარება თუ არა D ვიტამინი ონკოლოგიური დაავადებების პრევენციას?

იმის გაგება, რომ ონკოლოგიური დაავადებების განვითარება დაკავშირებულია იმუნურ სისტემასთან, ჯერ კიდევ შედარებით ახალია. ორგანიზმში მუდმივად ყალიბდება ახალი სიმსივნური უჯრედები, რომლებსაც ჯანსაღ ორგანიზმში იმუნური სისტემა ანადგურებს.

რადგან D ვიტამინი მხარს უჭერს იმუნურ სისტემას, ჩნდება ვარაუდი, რომ მისი მეშვეობით ონკოლოგიური დაავადებების თავიდან აცილებაა შესაძლებელი.

„სინამდვილეში, კიბოს წარმოქმნის სიხშირის შესახებ მონაცემები საკმარისი არ არის. ამიტომ დანამდვილებით იმის თქმა, რომ D ვიტამინი კიბოს პრევენციას ახდენს, არ შეიძლება, - განმარტავს დოქტორი ამრაინი.  თუმცა უკვე არსებულ ონკოლოგიურ დაავადებებთან დაკავშირებით მონაცემები ნამდვილად არსებობს. და ეს მონაცემები აჩვენებს: თუ მე უკვე მაქვს ონკოლოგიური დაავადება, სიკვდილიანობის რისკი 10–15%-ით დაბალია, თუ D ვიტამინს ვიღებ“.

5. ეხმარება თუ არა D ვიტამინი დიაბეტის დროს?

D ვიტამინი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს შაქრისა და ცხიმების ცვლაში, რადგან პირდაპირ გავლენას ახდენს ინსულინის ბუნებრივ გამომუშავებაზე, გამოყოფასა და ათვისებაზე.

D ვიტამინის დეფიციტმა შესაძლოა გაზარდოს ინსულინრეზისტენტობის, 1 ტიპის დიაბეტის (აუტოიმუნური წარმოშობის) და 2 ტიპის დიაბეტის განვითარების რისკი, ასევე გამოიწვიოს სისხლძარღვების დაზიანება.

„მიუხედავად იმისა, რომ ამ თემაზე მასშტაბური კვლევები არ არსებობს, არსებული მონაცემებით, D ვიტამინის მიღება რისკის 18%-ით შემცირების საშუალებას იძლევა“, - აცხადებს დოქტორი ამრაინი. გარდა ამისა, პაციენტებს მნიშვნელოვნად მაღალი შანსი აქვთ, პრედიაბეტის მდგომარეობიდან შაქრის ნორმალურ ცვლას დაუბრუნდნენ.

ეს არის მარტივი და ეკონომიურად ეფექტური ინსტრუმენტი, რომლის გამოყენებაც შეგვიძლია.

როგორ ვიღებთ D ვიტამინს

საკმარისი რაოდენობის მზის სინათლის ზემოქმედებით (განსაკუთრებით ულტრაიისფერი B სხივების წყალობით) D ვიტამინი უშუალოდ ორგანიზმში გამომუშავდება. სწორედ ამიტომ უწოდებენ D ვიტამინს ხშირად „მზის ვიტამინს“.