1794775979
ბევრი ადამიანი მიჩვეულია, რომ 37°C-ზე მაღალი ტემპერატურა ავადმყოფობის ნიშნად მიიჩნიოს. გამოცემა UNIAN-თან საუბრის დროს სამედიცინო ქსელ „დობრობუტის“ ოჯახის ექიმმა ანდრეი ნაკონეჩნიმ ისაუბრა იმაზე, თუ რატომ შეიძლება აიწიოს სხეულის ტემპერატურამ, როდის ღირს მისი დაწევა სინამდვილეში, მართალია თუ არა, რომ ერთიანი ნორმა ყველასთვის 36,6°C-ია და შეიცვალა თუ არა ეს მიდგომა ბოლო წლებში.
37°C - უკვე მომატებული ტემპერატურაა თუ ჯერ კიდევ ნორმა? ექიმის თქმით, მოსაზრება, თითქოს 37°C უკვე მომატებული ტემპერატურაა, უმეტესად პაციენტებს შორის არის გავრცელებული. თუმცა ექიმები ასეთ მაჩვენებელს ცხელების ნიშნად არ მიიჩნევენ, რადგან სხეულის ნორმალური ტემპერატურა ადამიანის ინდივიდუალური თავისებურებების მიხედვით შეიძლება განსხვავდებოდეს.
„ზოგისთვის ნორმაა 36,2-36,3°C, ზოგისთვის კი — 37°C-იც. 37,4°C-მდე ტემპერატურა ყოველთვის არ მიუთითებს ანთებითი პროცესის არსებობაზე; ეს შეიძლება გამოწვეული იყოს სხვა მიზეზებით, კერძოდ, ფარისებრი ჯირკვლის მუშაობის დარღვევით ან ორგანიზმის ფიზიოლოგიური თავისებურებებით. ზოგჯერ გადაღლამაც კი შეიძლება გამოიწვიოს ტემპერატურის მატება — არა მაღალ მაჩვენებლებამდე, არამედ სწორედ 37°C-მდე. ამიტომ დიახ, პაციენტები 37°C-ს მომატებულ ტემპერატურად თვლიან, მაგრამ ექიმებმა იციან, რომ 37°C ჯერ კიდევ არ არის მაღალი ტემპერატურა და ნორმის ფარგლებშია“, — აღნიშნა ნაკონეჩნიმ.
შესაბამისად, ექიმი გვირჩევს, არ ვიჩქაროთ ტემპერატურის დაწევა, თუ ის ძალიან მაღალი არ არის.
შეიცვალა თუ არა „ნორმა“ ბოლო 150 წლის განმავლობაში? ბოლოდროინდელმა კვლევებმა, კერძოდ სტენფორდისა და ჰარვარდის უნივერსიტეტების ნაშრომებმა, რომელთა შესახებაც BBC წერდა, აჩვენა, რომ ადამიანის სხეულის საშუალო ტემპერატურა ბოლო 150 წლის განმავლობაში შემცირდა — ეტალონური 37°C-დან დაახლოებით 36,6°C-მდე. მეცნიერები ამას ცხოვრების უკეთესი პირობებითა და ქრონიკული ინფექციების ნაკლებობით ხსნიან, რის გამოც ადრე სხეული უფრო თბილი იყო. ექიმმა აღნიშნა, რომ ბოლო ათწლეულებში ადამიანები მართლაც უფრო იშვიათად ავადობენ, მათ შორის ვაქცინაციისა და მედიცინის განვითარების წყალობით.
რაც შეეხება ინდივიდუალურ ნორმას, ნაკონეჩნის თქმით, გაზომვის შედეგები შესაძლოა განსხვავდებოდეს იმის მიხედვითაც, თუ რომელი თერმომეტრით გაიზომა ტემპერატურა:
„ელექტრონული თერმომეტრები საკმაოდ დიდ ცდომილებას იძლევა და ძალიან ხშირად პაციენტები ერთ ჯერზე იზომავენ და იღებენ 35,1°C-ს, მეორე ჯერზე კი — 36,2°C-ს. მართლაც, ბევრი პაციენტი მოდის ჩვენთვის არატიპური ტემპერატურით, მაგალითად 35,5°C-ით. ასეთი ტენდენცია არსებობს, თუმცა ეს არანაირად არ მოქმედებს მკურნალობასა და ტაქტიკაზე. რადგან, კიდევ ერთხელ, ჩვენ ვმკურნალობთ არა ციფრებს, არამედ ადამიანს. შემთხვევები, როდესაც ადამიანისთვის ტემპერატურის ნორმა 37°C-ია, დიდი იშვიათობაა. ამიტომ პირობითად შეიძლება ითქვას, რომ 36,6°C გაცილებით ხშირად გვხვდება“, - ამბობს ექიმი.
როდის უნდა დავწიოთ ტემპერატურა და როდის — არა? ჩვეულებრივ, ორიენტირს დაახლოებით 38,5°C-ზე იღებენ, თუმცა სიცხის დამწევი პრეპარატების მიღების შესახებ გადაწყვეტილება სწორედ ადამიანის საერთო მდგომარეობის გათვალისწინებით უნდა იქნეს მიღებული, — ხაზგასმით აღნიშნა ექსპერტმა. ცხელება ორგანიზმის ბუნებრივი დამცავი რეაქციაა, რომელიც უმეტესად ინფექციის საპასუხოდ წარმოიქმნება. მომატებული ტემპერატურა იმუნურ სისტემას გამომწვევებთან ბრძოლაში ეხმარება, კერძოდ, ხელს უშლის ვირუსების გამრავლებას. ამიტომ თავისთავად ცხელება ჩვეულებრივ საფრთხეს არ წარმოადგენს და გართულებებს არ იწვევს. გამონაკლისი შეიძლება იყოს ფებრილური კრუნჩხვები ბავშვებში ან მძიმე მდგომარეობები, როგორიცაა სეფსისი.
„თუ 37,2°C ტემპერატურის დროს ადამიანი თავს ძალიან ცუდად გრძნობს, ან ბავშვი მოუსვენრადაა და ჭამაზე უარს ამბობს, რა თქმა უნდა, ტემპერატურას ვწევთ. ხოლო თუ 38,5°C ან თუნდაც 39,9°C ტემპერატურის დროს ადამიანი მხნედ და ენერგიულადაა, ყველაფერი წესრიგში აქვს, ტემპერატურის დაწევის აუცილებლობა არ არსებობს. ამიტომ საკითხი, ღირს თუ არა სიცხის დაწევა, დამოკიდებულია არა ციფრებზე, არამედ საერთო მდგომარეობაზე“, - აღნიშნავს ექიმი.
გარდა ამისა, მან დასძინა, რომ თუ ჩვეულებრივ ადამიანის სხეულის ტემპერატურა დაახლოებით 36°C-ია, 37,2°C-მდე მატება მან შესაძლოა უფრო მძიმედ გადაიტანოს, ვიდრე ადამიანმა, რომლისთვისაც ჩვეული მაჩვენებელი 36,9°C-ია.
რაზე უნდა გავაკეთოთ ორიენტირება? — მთავარი „წითელი ალმები“.
ექიმის თქმით, თავისთავად ცხელება საშიში არ არის, თუმცა არსებობს ე.წ. „წითელი ალმები“ (საგანგაშო ნიშნები), რომელთა დროსაც სიცხის დაწევა აუცილებელია.
„ამ ნიშნებს, უპირველეს ყოვლისა, მივაკუთვნებთ ცნობიერების დარღვევას. თუ 39,5°C ან 40°C-ის დროს ადამიანი ხვდება, რომ ცნობიერება დაბინდული აქვს, ზოგჯერ ჰალუცინაციებიც კი ეწყება, ამის მოთმენა არ ღირს“, - განაცხადა ექიმმა.
თუ ადამიანი თავს იმდენად ცუდად გრძნობს, რომ დამოუკიდებლად საკუთარ თავზე ზრუნვა არ შეუძლია, მაგალითად, საჭმლის მომზადება ან მაღაზიაში წყალზე ჩასვლა, - ექიმი მათ ურჩევს მდგომარეობის მედიკამენტებით შემსუბუქებას. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია გარემოებების გათვალისწინებაც (მაგალითად, საგანგებო სიტუაციის დროს, როცა ადამიანს სჭირდება აზროვნების სიცხადისა და მოქმედების უნარის შენარჩუნება).
ექიმმა ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ არ არსებობს დამაჯერებელი მტკიცებულება იმისა, რომ მომატებული ტემპერატურა აუცილებლად იწვევს ორგანოების დაზიანებას ან სხვა გართულებებს. ეს ეხება 40°C-ზე მაღალ ტემპერატურასაც კი, თუმცა ასეთი მაჩვენებლები იშვიათად გვხვდება (მაგალითად, სეფსისის, გრიპის მძიმე მიმდინარეობისა და ზოგიერთი სხვა ინფექციის დროს). ამავდროულად, ორგანიზმს აქვს თერმორეგულაციის საკუთარი მექანიზმები, რომლებიც ტემპერატურის შემდგომ მატებას ზღუდავს.
ერთნაირია თუ არა ნორმალური ტემპერატურა მთელ მსოფლიოში? „სინამდვილეში, რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, ნორმა ყველა ადამიანისთვის ერთნაირია, რეგიონის, რასისა და სხვა ფაქტორების მიუხედავად. მაგრამ იმ ქვეყნებში, სადაც ცხოვრებისა და მედიცინის დონე უფრო დაბალია, ხოლო ავადობა მაღალი, სხეულის საშუალო ტემპერატურა შესაძლოა უფრო მაღალი იყოს“, - ამბობს ექიმი.
ანუ, ფაქტობრივად, საუბარია იმავე ტენდენციაზე: დაინფიცირების რისკის შემცირების გამო პლანეტაზე ადამიანების სხეულის საშუალო ტემპერატურა შემცირდა, თუმცა ზოგიერთ ქვეყანაში ეს პროცესი უფრო ნელა მიმდინარეობს.
