ნორვეგიაში პლანშეტებითა და ხელოვნური ინტელექტით სწავლებამ შემაშფოთებელი შედეგები გამოიწვია - რა აჩვენა კვლევებმა

ნორვეგიის მთავრობამ სკოლებში ხელოვნური ინტელექტის (AI) გამოყენებაზე მკაცრი შეზღუდვები დააწესა. გადაწყვეტილების მიზეზად ხელისუფლება ბავშვების საბაზისო აკადემიური უნარების გაუარესებას ასახელებს.

ახალი რეგულაციების მიხედვით, 6-13 წლის ასაკის მოსწავლეები, როგორც წესი, ვეღარ გამოიყენებენ გენერაციულ ხელოვნურ ინტელექტს სასწავლო პროცესში, ხოლო უფროსი კლასების მოსწავლეებს მისი გამოყენება მხოლოდ მასწავლებლის ზედამხედველობით შეეძლებათ. 

ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, ბავშვებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი კითხვის, წერისა და მათემატიკის საფუძვლიანი სწავლაა, ხოლო AI-ის ნაადრევმა გამოყენებამ შესაძლოა მათ სწავლის აუცილებელი ეტაპები გამოატოვებინოს. 

პლანშეტებიდან ქაღალდის წიგნებამდე

ნორვეგია იმ ქვეყნებს შორის იყო, რომლებმაც სკოლებში ტექნოლოგიების ინტეგრირება ყველაზე ადრე დაიწყეს. კომპიუტერები კლასებში ჯერ კიდევ 1990-იან წლებში გამოჩნდა, ხოლო 2010 წლიდან iPad-ებისა და სხვა პლანშეტების გამოყენება სწრაფად გავრცელდა. შედეგად, ბევრ სკოლაში ქაღალდის წიგნები და ხელით წერა მნიშვნელოვნად შემცირდა. 

თუმცა, ბოლო წლებში საერთაშორისო შეფასებებში მოსწავლეთა შედეგების გაუარესების ფონზე, ხელისუფლებამ მიდგომა შეცვალა. მთავრობა უკვე გეგმავს ბეჭდური სახელმძღვანელოების დაფინანსების გაზრდას და პლანშეტებზე დამოკიდებულების შემცირებას. 

რას აჩვენებს კვლევები?

მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ არ არსებობს ერთი კონკრეტული კვლევა, რომელმაც პირდაპირ დაასკვნა, რომ „პლანშეტებმა ან ხელოვნურმა ინტელექტმა ნორვეგიაში საგანგაშო შედეგები გამოიწვია“.

თუმცა, გადაწყვეტილება ეფუძნება რამდენიმე ფაქტორს:

საერთაშორისო საგანმანათლებლო შეფასებებში კითხვისა და მათემატიკის შედეგების გაუარესებას;

მეცნიერების ნაშრომებს, რომლებიც მიუთითებს, რომ ხელით წერა და ქაღალდზე კითხვა ხელს უწყობს ინფორმაციის უკეთ დამახსოვრებასა და კონცენტრაციას;

განათლების სპეციალისტების შეშფოთებას, რომ გენერაციულ AI-ზე ზედმეტმა დამოკიდებულებამ შესაძლოა ბავშვებს დამოუკიდებელი აზროვნება, პრობლემების გადაჭრის უნარი და კრიტიკული ფიქრი შეუმციროს.

AI-ის შეზღუდვა ნორვეგიის უფრო ფართო საგანმანათლებლო პოლიტიკის ნაწილია. ქვეყანამ ჯერ კიდევ 2024 წელს აკრძალა სკოლებში სმარტფონების გამოყენება, მასწავლებლებს დისციპლინის დაცვის მეტი უფლებამოსილება მისცა, ხოლო 2026 წელს სოციალური ქსელების გამოყენების ასაკობრივი შეზღუდვებიც გაამკაცრა. 

რას ნიშნავს ეს გადაწყვეტილება?

ექსპერტების შეფასებით, ნორვეგია ტექნოლოგიებზე უარს არ ამბობს, თუმცა ცდილობს, ისინი მხოლოდ იმ ასაკში და იმ ფორმით გამოიყენოს, როდესაც ეს სწავლას ნამდვილად ეხმარება და არა – ანაცვლებს.