ტარიელ ონიანისა და მერაბ ჯანგველაძის დაჯგუფება ევროპაში შეკრებას გეგმავს - რა დეტალები ხდება ცნობილი
1790192695
ტუტანხამონის სამარხის აღმოჩენამ 1922 წელს მთელი მსოფლიო მოიცვა, თუმცა ამ აღმოჩენამ არქეოლოგიის ერთ-ერთი ყველაზე გამძლე ლეგენდაც გააჩინა.
ექსპედიციასთან დაკავშირებულ ადამიანებს შორის ავადმყოფობის, უბედური შემთხვევებისა და ნაადრევი სიკვდილის მთელი სერია დაიწყო, რამაც გააძლიერა მოსაზრება, თითქოს ახალგაზრდა ფარაონის განსასვენებელს სასიკვდილო წყევლა იცავდა.
ახლა, როდესაც არქეოლოგები განიხილავენ ფარული კამერებისთვის გასახვრეტი სამუშაოების ჩატარებას, სადაც შესაძლოა დიდი ხნის წინ დაკარგული დედოფალ ნეფერტიტის სამარხი იმალებოდეს, ე.წ. „ფარაონის წყევლის“ შესახებ შემზარავი ისტორიებიც კვლავ აქტუალური გახდა.
ტუტანხამონის სამარხის გახსნიდან სულ რაღაც ხუთ თვეში პირველი ადამიანი გახდა ის, ვინც, გავრცელებული რწმენით, წყევლის „მსხვერპლი“ აღმოჩნდა.
ლორდ კარნარვონი — პირველი „მსხვერპლი“
ლორდ კარნარვონი, რომელიც არქეოლოგიური პროექტის მთავარი ფინანსური მხარდამჭერი იყო, 1923 წლის 5 აპრილს სისხლის მოწამვლისა და პნევმონიის შედეგად გარდაიცვალა.
მის სახეზე კოღოს ნაკბენი დაინფიცირდა, რამაც მძიმე გართულებები გამოიწვია.
თუმცა ზოგიერთი ადამიანი ამტკიცებდა, რომ მის სიკვდილში შესაძლოა ფარაონის კრიპტიდან გავრცელებულ სპორებსაც შეეტანა წვლილი.
ჭორებს კიდევ უფრო შეუწყო ხელი სერ ართურ კონან დოილმა — „შერლოკ ჰოლმსის“ სერიის ავტორმა. „გლაზგოუ ჰერალდში“ გამოქვეყნებულ წერილში მან განაცხადა, რომ შესაძლოა ლორდ კარნარვონის სასიკვდილო ავადმყოფობა „ბოროტ ელემენტს“ გამოეწვია.
კონან დოილის სიტყვებით, უცნობი იყო, „რა ელემენტები არსებობდა იმ დღეებში და როგორი შეიძლებოდა ყოფილიყო მათი ფორმა“. მისი თქმით, ძველმა ეგვიპტელებმა ამ საკითხების შესახებ ჩვენზე გაცილებით მეტი იცოდნენ.
ჯორჯ ჯეი გულდი — ავადმყოფობა სამარხის მონახულების შემდეგ
მეფე ტუტანხამონის სამარხის კიდევ ერთი „დაწყევლილი“ სტუმარი იყო მდიდარი ამერიკელი ფინანსისტი ჯორჯ ჯეი გულდი.
მან 1923 წელს, ლორდ კარნარვონის სტუმრის სტატუსით, კრიპტა მოინახულა, თუმცა თითქმის მაშინვე შეუძლოდ გახდა.
მისი მდგომარეობა აღარ გაუმჯობესებულა და რამდენიმე თვის შემდეგ პნევმონიით გარდაიცვალა.
არტურ მეისი — არქეოლოგი, რომელიც სამარხის საგანძურს იკვლევდა
არტურ მეისი არქეოლოგი იყო, რომელიც ტუტანხამონის სამარხის გაწმენდასა და აღმოჩენილი საგანძურის კატალოგიზაციაში მონაწილეობდა.
სამარხში მუშაობის შემდეგ მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა. იგი 53 წლის ასაკში გარდაიცვალა პნევმონიასთან დაკავშირებული გართულებების შედეგად.
ჰიუ ეველინ-უაიტი — „მე წყევლას შევეწირე“
ერთ-ერთი ყველაზე იდუმალი სიკვდილი ჰიუ ეველინ-უაითის შემთხვევა იყო.
არქეოლოგი სამარხის სამარხ დარბაზში შევიდა, ხოლო 1924 წელს მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.
გავრცელებული ცნობების თანახმად, მან დატოვა ჩანაწერი, რომელშიც ეწერა:
„მე წყევლას შევეწირე.“
ზოგიერთი „მსხვერპლი“ სამარხში საერთოდ არ შესულა
უცნაურია, მაგრამ წყევლის სავარაუდო „მსხვერპლთა“ შორის იყვნენ ადამიანები, რომლებსაც ტუტანხამონის სამარხში ფეხიც კი არ დაუდგამთ.
ლორდ კარნარვონის ნახევარძმა, ობრი ჰერბერტი, ასევე 1923 წელს გარდაიცვალა — სამარხის გახსნიდან ცოტა ხნის შემდეგ.
მას სტომატოლოგიური ოპერაციის შემდეგ სისხლის მოწამვლა განუვითარდა.
ამ ფაქტმა კარნარვონის ოჯახთან დაკავშირებით არსებული სპეკულაციები კიდევ უფრო გააძლიერა. ზოგიერთი ადამიანი ვარაუდობდა, რომ ჰერბერტი წყევლის მსხვერპლი მხოლოდ იმიტომ გახდა, რომ ლორდ კარნარვონის ნათესავი იყო.
აარონ ემბერი — ეგვიპტოლოგი, რომელიც ხანძარში დაიღუპა
მუმიის წყევლის კიდევ ერთ სავარაუდო მსხვერპლად სახელდება აარონ ემბერი, რომელიც 1926 წელს გარდაიცვალა.
მართალია, იგი გათხრებში უშუალოდ არ მონაწილეობდა, მაგრამ ეგვიპტოლოგი ექსპედიციის რამდენიმე წევრის მეგობარი იყო.
ემბერი სახლის ხანძრის დროს დაიღუპა, როდესაც უძველესი ეგვიპტური რწმენების შესახებ ხელნაწერის გადარჩენას ცდილობდა.
მუმიფიცირებული ხელი და დამწვარი სახლი
ჰოვარდ კარტერი — ადამიანი, რომელსაც ტუტანხამონის სამარხის აღმოჩენის მთავარი დამსახურება მიეწერება — თითქოს თავად არ დაზარალებულა რაიმე იდუმალი უბედურებით.
თუმცა იგივე ვერ ითქმის მის მეგობრებზე.
გამომცემელმა და მეწარმემ სერ ბრიუს ინგრამმა, გავრცელებული ცნობებით, კარტერისგან საჩუქრად მუმიფიცირებული ხელი მიიღო, რომელსაც შემდეგ ქაღალდის საწონად იყენებდა.
მალევე მისი სახლი, სავარაუდოდ, ხანძარმა გაანადგურა.
შემდეგ, როდესაც შენობის აღდგენა მიმდინარეობდა, სახლს წყალდიდობამაც მიაყენა ზიანი.
რადიოლოგი, რომელიც თითქოს ტუტანხამონის მუმიას რენტგენზე იღებდა
წყევლის ისტორიებში კიდევ ერთი ხშირად ნახსენები პიროვნებაა რადიოლოგი სერ არჩიბალდ დუგლას რიდი.
1920-იანი წლების პოპულარული ლეგენდებისა და სენსაციური საგაზეთო ცნობების თანახმად, სერ არჩიბალდმა ტუტანხამონის ნეშტის რენტგენოგრაფია ჩაატარა, სანამ მუმიას მუზეუმის წარმომადგენლებს გადასცემდნენ.
მოგვიანებით ამბობდნენ, რომ რენტგენოგრაფიის შემდეგ, მეორე დღეს, იგი შეუძლოდ გახდა.
ლეგენდის თანახმად, სამი დღის შემდეგ რიდი შვეიცარიაში გარდაიცვალა მუცლის ღრუს ოპერაციასთან დაკავშირებული გართულებების შედეგად.
ჯეიმს ჰენრი ბრესტედი და მოკლული კანარის ისტორია
ცნობილი ეგვიპტოლოგი ჯეიმს ჰენრი ბრესტედიც ჰოვარდ კარტერის გუნდთან ერთად მონაწილეობდა ტუტანხამონის სამარხის შესწავლაში.
ლეგენდის თანახმად, აღმოჩენის შემდეგ, როდესაც ის სახლში დაბრუნდა, აღმოაჩინა, რომ მისი საყვარელი კანარი კობრას მოეკლა, რომელიც იმ დროს ჯერ კიდევ ჩიტის გალიაში იმყოფებოდა.
კობრა ძველ ეგვიპტეში სამეფო ძალაუფლების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სიმბოლო იყო და ფარაონების თავსაბურავებზე დაცვის ნიშნადაც გამოსახავდნენ.
ამიტომ ეს შემთხვევა ფართოდ იქნა აღქმული, როგორც ავისმომასწავებელი გაფრთხილება.
ჰოვარდ კარტერი — ადამიანი, რომელიც „წყევლამ“ ვერ შეიწირა
თუმცა, შესაძლოა, წყევლის წინააღმდეგ ყველაზე ძლიერი არგუმენტი თავად ჰოვარდ კარტერის ბედია.
არქეოლოგმა, რომელმაც სამარხი აღმოაჩინა, მისი გათხრების პროცესს ხელმძღვანელობდა და სხვებზე მეტი დრო გაატარა მის შიგნით, კიდევ 17 წელი იცოცხლა.
კარტერი 1939 წელს, 64 წლის ასაკში, კიბოთი გარდაიცვალა.
მას არ ჰქონია რაიმე იდუმალი ან მოულოდნელი დასასრული და მისი შედარებით ხანგრძლივი სიცოცხლე ერთ-ერთი მიზეზია, რის გამოც ბევრი ისტორიკოსი ე.წ. „ფარაონის წყევლას“ უბრალო მითზე მეტად არაფრად მიიჩნევს — მითზე, რომელიც ერთმანეთთან დამთხვევებმა და შემთხვევითობებმა დააკავშირა.
ახლა კი, როდესაც ტუტანხამონის სამარხში სავარაუდოდ დამალული კამერებით შეღწევა და იქ შესაძლოა ნეფერტიტის დიდი ხნის წინ დაკარგული სამარხის ძებნა კვლავ განიხილება, თითქმის საუკუნის წინანდელი „წყევლის“ ისტორიებიც თავიდან იჩენს თავს. - წერს უცხოური პრესა.