მეცნიერები მოჩვენებების არსებობის ახსნას ცდილობდნენ, თუმცა გაცილებით შემაშფოთებელი რამ აღმოაჩინეს

მეცნიერებმა შეისწავლეს ფენომენი, რომლის დროსაც ადამიანები გრძნობენ, რომ მათ გვერდით ვიღაც იმყოფება, მიუხედავად იმისა, რომ რეალურად ვერავის ხედავენ. კვლევამ აჩვენა, რომ ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებული გამოცდილებისა და მდგომარეობის მქონე ადამიანები მსგავს შეგრძნებებს აღწერენ.

ამის შესახებ გამოცემა Popular Mechanics სამეცნიერო ჟურნალ Psychological Medicine-ში გამოქვეყნებულ კვლევაზე დაყრდნობით წერს.

ფენომენს, რომელსაც მეცნიერები „უხილავი არსების სიახლოვის შეგრძნებას“ უწოდებენ, ფსიქოლოგები და ნევროლოგები წლების განმავლობაში სწავლობენ. ის შეიძლება გამოიხატებოდეს განცდით, თითქოს ადამიანს ვიღაც აკვირდება, მის უკან დგას ან ახლოს იმყოფება.

მკვლევრების განმარტებით, მსგავსი შეგრძნებები შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ახლობელი ადამიანის გარდაცვალებით გამოწვეულ ემოციურ მდგომარეობასთან, ძილსა და სიფხიზლეს შორის გარდამავალ პერიოდთან ან გარკვეულ ნევროლოგიურ და ფსიქიკურ მდგომარეობებთან. თუმცა ფენომენის ერთიანი მიზეზი ამ დრომდე დადგენილი არ არის.

კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა სამი ერთმანეთისგან განსხვავებული ჯგუფი შეისწავლეს.

პირველ ჯგუფში შედიოდნენ ადამიანები, რომლებსაც ხმების გაგონების გამოცდილება ჰქონდათ ან ისეთი ფსიქიკური და ნევროლოგიური მდგომარეობები აღენიშნებოდათ, როგორიცაა შიზოფრენია.

მეორე ჯგუფი სულიერი პრაქტიკებით დაინტერესებული ადამიანებისგან შედგებოდა. ზოგიერთი მათგანი აცხადებდა, რომ უხილავ არსებებს გრძნობდა, ხედავდა ან მათ ხმებს ისმენდა.

მესამე ჯგუფში კი ექსტრემალური სპორტისა და გამძლეობაზე ორიენტირებული შეჯიბრებების მონაწილეები იყვნენ, რომლებსაც მსგავსი გამოცდილება მძიმე ფიზიკური დატვირთვის დროს ჰქონდათ.

მონაწილეებს ონლაინ კითხვარების საშუალებით სთხოვეს, დეტალურად აღეწერათ საკუთარი შეგრძნებები.

შედეგებმა აჩვენა, რომ მიუხედავად ჯგუფებს შორის მნიშვნელოვანი განსხვავებებისა, მათი გამოცდილება ხშირად ერთმანეთს ემთხვეოდა.

მონაწილეთა დაახლოებით ნახევარი უხილავ არსებობას ადამიანის მსგავსად აღიქვამდა. დაახლოებით ნახევარი მას შეხების საშუალებით გრძნობდა, თითქმის ამდენივე კი ხმებთან აკავშირებდა.

უმეტეს შემთხვევაში ადამიანები აღწერდნენ შეგრძნებას, თითქოს ვიღაც მათ უკან ან უშუალოდ სიახლოვეს იმყოფებოდა.

ზოგიერთი მონაწილე ამ არსებობას ანგელოზს ან დემონს უკავშირებდა, სხვები კი გარდაცვლილი ახლობლების სიახლოვეს გრძნობდნენ.

შეგრძნებების ინტენსივობაც განსხვავებული იყო. ზოგისთვის ეს მხოლოდ განცდა იყო, თითქოს ვიღაც აკვირდებოდა, სხვებისთვის კი ძლიერ შიშსა და საფრთხის შეგრძნებას იწვევდა.

კვლევაში აღწერილია უჩვეულო შემთხვევებიც. ერთ-ერთი მონაწილე ჰყვებოდა, რომ ახალგაზრდა ქალის მსგავს მოჩვენებით ფიგურას ხედავდა, რომლის არსებობასაც საკუთარ ცხოვრებასთან დაკავშირებულად აღიქვამდა.

ექსტრემალური სპორტის ერთ-ერთმა მონაწილემ კი გაიხსენა, რომ შეჯიბრების დროს, როდესაც ჰიპოთერმიის საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა, წინ მოულოდნელად ძლიერი სინათლე დაინახა. მისი თქმით, სწორედ ამ სინათლემ უბიძგა გზის გაგრძელებისკენ და შეჯიბრების დასრულებაში დაეხმარა.

მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ უხილავი არსების სიახლოვის შეგრძნება უფრო ხშირად იმ ადამიანებში გვხვდებოდა, რომლებსაც ჰალუცინაციებისკენ მიდრეკილება ჰქონდათ. ასეთ გამოცდილებას ზოგჯერ პარანოიაც ახლდა.

ამასთან, სულიერი პრაქტიკებით დაინტერესებული ადამიანები მსგავს შეგრძნებებს ხშირად მედიტაციის დროს აღწერდნენ, ხოლო ძილისა და სიფხიზლის გარდამავალ მდგომარეობაში ასეთი გამოცდილება სამივე ჯგუფის მონაწილეებს ჰქონდათ.

მიუხედავად გამოვლენილი მსგავსებებისა, მეცნიერებმა ფენომენის გამომწვევი ერთი კონკრეტული მიზეზის დადგენა ვერ შეძლეს.

მკვლევრების შეფასებით, საჭიროა დამატებითი კვლევები იმის გასარკვევად, როგორ და რატომ ქმნის ადამიანის ტვინი სხვისი სიახლოვის შეგრძნებას მაშინ, როდესაც მის გვერდით არავინ იმყოფება.