პარლამენტთან

საქართველოს გენერალურმა აუდიტორმა, გიორგი გაბიტაშვილმა საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის სხდომაზე 2025 წლის საქმიანობის ანგარიში წარადგინა

საქართველოს გენერალურმა აუდიტორმა, გიორგი გაბიტაშვილმა პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის სხდომაზე 2025 წლის საქმიანობის ანგარიში წარადგინა.როგორც გაბიტაშვილმა აღნიშნა, აუდიტის სამსახურის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შესრულების შედეგად, ბიუჯეტში დაბრუნდა ზედმეტად გადახდილი თანხები, მობილიზებულ იქნა დამატებითი შემოსავლები, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში, დაიზოგა საბიუჯეტო რესურსები.ამასთან, მისივე თქმით, საანგარიშო პერიოდში ბიუჯეტში დაბრუნებული/დაზოგილი/დამატებით მობილიზებული თანხების ჯამურმა მოცულობამ 11.8 მლნ ლარი შეადგინა.„2025 წელს ჩავატარეთ 44 აუდიტი, მათ შორის: ხუთი − ფინანსური, 26 − შესაბამისობის, სამი − უწყებათაშორისი შესაბამისობის და ათი ეფექტიანობის აუდიტი. ჩატარებული ფინანსური აუდიტებით დავფარეთ 28.5 მლრდ ლარზე მეტი, რაც ნაერთი ბიუჯეტის 95%-ია.საერთო ჯამში, 2025 წელს 36.5 მლნ ლარი შეადგინა ჩატარებული აუდიტებით გამოვლენილი დარღვევების თანხობრივმა მაჩვენებელმა, რომელიც სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებებს მოიცავს და ძირითადად უკავშირდება საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი, არაეკონომიური და არამიზნობრივი გამოყენების შემთხვევებს, ასევე შესყიდვებისა და აქტივების მართვასთან დაკავშირებულ საკითხებს. ამასთან, აუდიტის სამსახურის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შესრულების შედეგად, ბიუჯეტში დაბრუნდა ზედმეტად გადახდილი თანხები, მობილიზებულ იქნა დამატებითი შემოსავლები, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში, დაიზოგა საბიუჯეტო რესურსები. საანგარიშო პერიოდში ბიუჯეტში დაბრუნებული/დაზოგილი/დამატებით მობილიზებული თანხების ჯამურმა მოცულობამ 11.8 მლნ ლარი შეადგინა.სამსახურის მიერ ჩატარებული რეალურ დროში აუდიტების ფარგლებში განხორციელებული შესწავლის შედეგად, სატენდერო დოკუმენტაციაში არსებული ხარვეზებისა და არასწორად განსაზღვრული საჭიროებების გამო, შეწყდა 9.2 მლნ ლარის ღირებულების ტენდერი. შესაბამისად, თავიდან იქნა აცილებული საბიუჯეტო რესურსის არაეკონომიური გამოყენება.2025 წელს მაღალი რისკის შემცველი გარემოებებიდან გამომდინარე, შემდგომი რეაგირებისთვის პროკურატურას გადაეგზავნა 17 აუდიტის ანგარიში/კონკრეტული ინფორმაცია. აქედან ოთხი საკითხი დაერთო უკვე მიმდინარე სისხლის სამართლის საქმეს, ხოლო 13 შემთხვევაში დაიწყო გამოძიება ახალ სისხლის სამართლის საქმეზე. პროკურატურაში გადაგზავნილი მასალები თანხობრივ გამოხატულებაში 80 მლნ ლარს შეადგენს“, – აღნიშნულია ანგარიშში.გაბიტაშვილის თქმით, 2025 წელს ჩატარებული აუდიტების შედეგად გამოვლინდა სისტემური ხასიათის საკითხები და გამოწვევები.„ფინანსური აუდიტი – როგორც მოგეხსენებათ, ფინანსური აუდიტის ფარგლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ამოწმებს და აფასებს საჯარო დაწესებულების ფინანსურ ანგარიშგებას და გასცემს მოსაზრებას ანგარიშგების სისრულესა და სიზუსტეზე. 2025 წელს ჩატარებული ხუთი ფინანსური აუდიტიდან უპირობო მოსაზრება გაიცა მხოლოდ ერთ შემთხვევაში, პირობითი მოსაზრება – სამ შემთხვევაში და ერთი მოსაზრება იყო უარყოფითი.2025 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ინსტიტუციური განვითარების ახალ საფეხურზე გადავიდა და პირველად განახორციელა სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების აუდიტი, ნაცვლად ინდივიდუალური სამინისტროების ფინანსური აუდიტისა. აღნიშნულის შედეგად ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელი 95%-მდე გაიზარდა და შესაძლებელი გახდა აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტებითა და შეფასებებით განსაზღვრული მოთხოვნების სრულად დაკმაყოფილება, მათ შორის, ისეთი მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტების ფარგლებში, როგორებიცაა, უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საქმიანობის შეფასების ჩარჩო (SAI-PMF), საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ფისკალური გამჭვირვალობის შეფასება და PEFA-ს შეფასება. აღნიშნული მნიშვნელოვანი წინგადადგმული ნაბიჯია, რის შედეგადაც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსური აუდიტის არსებული პრაქტიკა სრულ შესაბამისობაში მოვიდა უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშორისო სტანდარტების მოთხოვნებთან.საანგარიშო პერიოდში ჩატარებული ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გამოვლენილი გარემოებები აჩვენებს, რომ საჯარო სექტორში ფინანსური აღრიცხვაანგარიშგების პროცესი გამოწვევებით ხასიათდება, რაც ამ მიმართულებით მუშაობის გაგრძელების საჭიროებაზე მიუთითებს. კერძოდ, ფინანსური აუდიტების შედეგად სისტემური ნაკლოვანებები იქნა იდენტიფიცირებული შემდეგი მიმართულებებით:არაფინანსური აქტივების აღრიცხვა-ანგარიშგება, რაც გამოიხატება აღურიცხავი, ნულოვანი ღირებულებით აღრიცხული, დაზიანებული ან გამოუყენებელი აქტივების არსებობაში;ექსპლუატაციისთვის გამოუსადეგარი მატერიალური მარაგების არსებობა;ფინანსური აქტივების აღრიცხვის საკითხი, მათ შორის დებიტორული და კრედიტორული დავალიანებების მართვა;წილობრივ ინსტრუმენტებში ინვესტიციების აღრიცხვა-ანგარიშგება;ერთიანი სააღრიცხვო პოლიტიკის არარსებობა, რაც ვერ უზრუნველყოფს შიდაჯგუფური ოპერაციების ელიმინირებების შესრულებას. ასევე, სააღრიცხვო პოლიტიკის არარსებობა საბიუჯეტო ორგანიზაციების დონეზე;სასამართლო დავებისა და სხვა პირობითი ვალდებულებების აღრიცხვა-ანგარიშგება;სავალდებულო ინვენტარიზაციის ჩატარება;ფინანსური აღრიცხვის სპეციალიზებული საინფორმაციო სისტემების გამოუყენებლობა საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ. შესაბამისობის აუდიტი – რაც შეეხება შესაბამისობის აუდიტს, 2025 წელს ჩავატარეთ 29 შესაბამისობის აუდიტი, რომლის ფარგლებშიც დაიფარა 3.2 მლრდ ლარი.აუდიტის სამსახურის პრიორიტეტული მიმართულებაა საჯარო სექტორში არსებული სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებების იდენტიფიცირება და შესაბამისი რეკომენდაციების გაცემა. ამ მიზნით სამსახური იყენებს სისტემური, ე.წ. უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტის ინსტრუმენტს, რომლის ფარგლებშიც თემატურად იფარება ათეულობით საბიუჯეტო ორგანიზაცია, განსხვავებით ტრადიციული შესაბამისობის აუდიტისა. აღნიშნული აუდიტის შედეგად გამოვლენილი საკითხები საერთოა საჯარო უწყებების უმრავლესობისთვის და ხშირ შემთხვევაში მათი აღმოფხვრა სცდება ცალკეული ორგანიზაციების უფლებამოსილებას. შესაბამისად, სისტემური შესაბამისობის აუდიტი ზრდის აუდიტის შედეგად მოტანილ სარგებელს მისი მასშტაბის ეფექტიდან გამომდინარე. 2025 წელს ჩავატარეთ სამი უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტი, რომელთა ფარგლებშიც შესწავლილ იქნა საჯარო უწყებების ადმინისტრაციული ხარჯები სახელმწიფოს ყველა დონეზე.აუდიტის სამსახურის კიდევ ერთი სტრატეგიული მიმართულებაა სახელმწიფო საწარმოების აუდიტი. სამსახურის გაცხადებული მიზანია, სტრატეგიის პერიოდში (2023-2027 წლებში) განახორციელოს 20 მსხვილი სახელმწიფო საწარმოს აუდიტი. მხოლოდ 2025 წელს სამსახურმა ჩაატარა შვიდი სახელმწიფო საწარმოს ინდივიდუალური შესაბამისობის აუდიტი, სამი სისტემური შესაბამისობის და ერთი ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო საწარმოებში. შედეგად, ჩვენ უკვე 2025 წლის ბოლოს მივუახლოვდით 2027 წლისთვის სტრატეგიით დაგეგმილ მიზნობრივ ნიშნულს.შესაბამისობის აუდიტების ფარგლებში სამსახურის მიერ გამოვლენილი ნაკლოვანებები შესაძლებელია დაჯგუფდეს ოთხი ძირითადი სისტემური მიმართულებით:სახელმწიფო შესყიდვების მართვა და მასთან დაკავშირებული საკითხები – მოიცავს საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ განხორციელებული შესყიდვების სხვადასხვა ეტაპზე გამოვლენილ მიგნებებს;სახელმწიფო აქტივების მართვა – მოიცავს უწყებების მართვაში არსებული აქტივების გამოყენებასთან დაკავშირებულ საკითხებს;ორგანიზაციული და პერსონალის მართვა – მოიცავს ორგანიზაციების შიდა მმართველობასა და ადამიანური რესურსების მართვასთან დაკავშირებულ საკითხებს;საბიუჯეტო რესურსის მართვა – მოიცავს საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ ბიუჯეტის მართვასთან, მათ შორის ბიუჯეტის დაგეგმვასა და შესრულებასთან დაკავშირებულ საკითხებს.ეფექტიანობის აუდიტი – აუდიტის სამსახურის პრიორიტეტული და სტრატეგიული მიმართულებაა ეფექტიანობის აუდიტი, რომელიც შეისწავლის სახელმწიფო პროგრამებისა და პროექტების ფარგლებში მიღწეული შედეგებისა და ამ პროცესში საბიუჯეტო რესურსის გამოყენების ეკონომიურობას, ეფექტიანობასა და პროდუქტიულობას. ეფექტიანობის აუდიტის რეკომენდაციების შესრულება ხელს უწყობს საჯარო მმართველობის ხარისხის გაუმჯობესებას.2025 წელს ჩავატარეთ 10 ეფექტიანობის აუდიტი და შევისწავლეთ ისეთი საკითხები, რომლებიც განსაკუთრებულად აქტუალურია ჩვენი საზოგადოებისთვის. კერძოდ, აუდიტებით დაიფარა სოციალური, ჯანდაცვის, განათლების, გარემოს დაცვისა და საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების სექტორები.აუდიტის შედეგებიდან გამომდინარე გავეცით მნიშვნელოვანი რეკომენდაციები, რომელთა დეტალური განხილვა ასევე მოხდება საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან არსებული აუდიტის ჯგუფის ფარგლებში. ვფიქრობთ, რომ რეკომენდაციების შესრულება მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს საჯარო მმართველობის ზოგიერთ სფეროში ეფექტიანობის ამაღლებას.დონორების აუდიტები – აუდიტორული საქმიანობის კუთხით შევეხები კიდევ ერთ მნიშვნელოვან მიმართულებას – საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ დაფინანსებული პროექტების აუდიტს. 2018 წლიდან აუდიტის სამსახური საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ დაფინანსებული პროექტების აუდიტორია ჩვენს რეგიონში. ვთვლით, რომ საერთაშორისო ორგანიზაციების აღიარება ჩვენს მიერ ჩატარებული აუდიტების მაღალ ხარისხსა და სტანდარტზე მიუთითებს.2025 წელს ჩვენ ჩავატარეთ მსოფლიო ბანკის მიერ დაფინანსებული მსხვილი პროექტის − „საქართველოს ადამიანური კაპიტალის პროგრამის“ ფინანსური აუდიტი და ასევე, განვახორციელეთ პროგრამის ფარგლებში დაგეგმილი შედეგებისა და ინდიკატორების მიღწევის დამოუკიდებელი ვერიფიკაცია. სწორედ, აუდიტის სამსახურის ვერიფიკაციის ანგარიშის საფუძველზე მსოფლიო ბანკის მხრიდან მიიღება გადაწყვეტილება პროექტით გათვალისწინებული დაფინანსების ქვეყნისთვის გამოყოფის შესახებ. 2025 წელს აუდიტის სამსახურმა მოამზადა მესამე ვერიფიკაციის ანგარიში, რომელიც დაერთო აუდიტის სამსახურის მოხსენებას „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის შესახებ“. ახლახან წარმატებით დასრულდა მიმდინარე მოლაპარაკებები აზიის განვითარების ბანკთან, რის შედეგადაც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა დაიწყო საფინანსო ინსტიტუტის მიერ დაფინანსებული ერთი კაპიტალური პროექტის აუდიტი. აღნიშნული თანამშრომლობა გაგრძელდება შემდგომ წლებშიც.რეკომენდაციების შესრულება – რაც შეეხება აუდიტის სამსახურის რეკომენდაციებს, 2020-2025 წლებში გაიცა 3,200-ზე მეტი რეკომენდაცია. რეკომენდაციების 79% სრულად ან ნაწილობრივად არის შესრულებული, 11% – მიმდინარეა, ხოლო 10% – შეუსრულებელია. რეკომენდაციების შესრულების დადებითი ტენდენცია შეინიშნება ცენტრალური ხელისუფლების დონეზე გაცემულ რეკომენდაციებზე, რომელიც ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში 47%-დან 61%-მდე გაიზარდა. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ამას ხელი შეუწყო პარლამენტთან მჭიდრო კოორდინაციამ და ანგარიშების აუდიტის ჯგუფის ფორმატში ინტენსიურმა განხილვამ.გამოწვევად რჩება მუნიციპალიტეტებზე გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა, სადაც რეკომენდაციების მხოლოდ 36%-ია შესრულებული, ნაწილობრივ შესრულებულია – 43%, მიმდინარეა – 6%, ხოლო შეუსრულებელია – 15%.ვფიქრობ, ასევე საინტერესოა სტატისტიკა აუდიტის სახეობების მიხედვით რეკომენდაციების შესრულების კუთხით. შესრულების ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი აქვს ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გაცემულ რეკომენდაციებს – 61%, ხოლო ყველაზე დაბალი ეფექტიანობის აუდიტის რეკომენდაციებს – 30%. აღნიშნული მნიშვნელოვანწილად განპირობებულია ეფექტიანობის აუდიტების შინაარსიდან გამომდინარე რეკომენდაციების შესრულების მეტი სირთულითა და შესრულების პროცესის ხანგრძლივობით.პარლამენტთან ურთიერთობა – პარლამენტთან თანამშრომლობის კუთხით, მინდა აღვნიშნო, რომ აუდიტის სამსახურისთვის მნიშვნელოვანი პლატფორმაა საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან არსებული აუდიტის ჯგუფი. 2025 წელს ჯგუფმა განიხილა 31 აუდიტის ანგარიში, რაც ისტორიულად მაღალი მაჩვენებელია. განხილული აუდიტებიდან ათი − ფინანსურია, ცხრა − შესაბამისობის და 12 ეფექტიანობის.საჯარო ფინანსების მართვის სფეროში საზედამხედველო როლის გაძლიერებისა და ჩვენი რეკომენდაციების უკეთ შესრულების მიზნით, პარლამენტსა და მის კომიტეტებთან მჭიდრო თანამშრომლობა აუდიტის სამსახურის პრიორიტეტად რჩება.საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი – სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აქტიურად იყენებს თავის გამოცდილებასა და რესურსს საჯარო მოხელეთა კვალიფიკაციის ამაღლებისათვის. სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის ტრენინგ-კურსები ფარავს საბიუჯეტო ორგანიზაციებისთვის აქტუალურ საკითხებს და მიზნად ისახავს მოხელეთა პროფესიული განვითარებით საჯარო უწყებების ეფექტიანობის ზრდას.2025 წელს ინსტიტუტის მიერ განხორციელებულ 37 სასწავლო ღონისძიებასა და ტრენინგში, საერთო ჯამში მონაწილეობა მიიღო 1 131-მა მსმენელმა. გასულ წელს ინსტიტუტმა მოიპოვა საგანმანათლებლო ორგანიზაციების მართვის სისტემის სერტიფიკატი (ISO 21001:2018). აღნიშნული მიღწევა ხაზს უსვამს ინსტიტუტის შესაბამისობას სწავლების ხარისხის საერთაშორისო კრიტერიუმებთან.სამსახურის ფინანსები – და ბოლოს, რაც შეეხება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსებს. როგორც მოგეხსენებათ, ჩვენი ფინანსური ანგარიშგების აუდიტს ატარებს პარლამენტის მიერ შერჩეული მსოფლიოს ოთხი უმსხვილესი კერძო აუდიტორული კომპანიიდან ერთ-ერთი.2025 წლის ფინანსური აუდიტი ჩაატარა „ფრაისუოთერჰაუსკუპერს საქართველომ“ (PwC). სამსახური ზედიზედ მერვე წელია იღებს უპირობო დასკვნას, რაც ნიშნავს, რომ ჩვენი ფინანსური ანგარიშგება მომზადებულია კანონმდებლობის სრული დაცვით.ცნობისთვის, 2025 წელს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით, ანტიკორუფციული ბიუროს და პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის გაუქმების შედეგად, 2026 წლის 2 მარტიდან, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის საზედამხედველო და ანტიკორუფციული ბიუროს პრევენციული ფუნქციების უმეტესობა გადაეცა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ცნობით, გაიზარდა აუდიტის სამსახურის მანდატი და ინსტიტუციური როლი; ამასთან, სამსახურს მიეცა შესაძლებლობა, უფრო კომპლექსურად მართოს საჯარო სექტორში არსებული რისკები. არსებული მდგომარეობით, დასრულებულია ორგანიზაციული შერწყმის პროცესი და ახალი ფუნქციები სრულად ინტეგრირებულია სამსახურის სამუშაო გარემოში.

მსოფლიო • 1782149760

POLITICO: ბელგიის ხელისუფლებამ დაკავების ორდერი გასცა ყოფილი ევროკომისრის წინააღმდეგ „კატარგეიტის“ სკანდალთან დაკავშირებით

ბელგიის ხელისუფლებამ დაკავების ორდერი გასცა მიგრაციის საკითხებში ყოფილი ევროკომისრის, დიმიტრის ავრამოპულოსის წინააღმდეგ „კატარგეიტის“ სკანდალთან დაკავშირებით. ინფორმაციას ამის შესახებ გამოცემა POLITICO საბერძნეთის მაღალი რანგის ოფიციალურ პირებზე დაყრდნობით ავრცელებს.„კატარგეიტის“ სკანდალი 2022 წლის დეკემბერში, მას შემდეგ აგორდა, რაც ავრამოპულოსმა ევროკომისია დატოვა. ბელგიის პოლიციამ ბრიუსელში მდებარე საცხოვრებელ სახლებსა და ოფისებში ჩხრეკების სერია ჩაატარა, დააკავა მთავარი ეჭვმიტანილები და ამოიღო ნაღდი ფულით სავსე ჩანთები - ეს იყო ევროკავშირის ისტორიაში კორუფციასთან დაკავშირებული ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური გამოძიება. ბრალდების არსი იმაში მდგომარეობს, რომ ევროპარლამენტთან დაკავშირებული პირები კატარის ინტერესების გატარების სანაცვლოდ ფულს ან საჩუქრებს იღებდნენ.„ყოფილი ევროკომისარი ბრალდებულია დანაშაულებრივ ორგანიზაციაში მონაწილეობაში. ხელისუფლება ამ საქმეს უკავშირებს იმ შემოსავალს, რომელიც მან სკანდალის ცენტრში მყოფი არასამთავრობო ორგანიზაციისგან მიიღო“, - განაცხადა საბერძნეთის ერთ-ერთმა მაღალი რანგის ოფიციალურმა პირმა.„ბელგიის ხელისუფლებამ ყოფილი ევროკომისარი ჩვენების მისაცემად თითქმის ერთი წლის წინ გამოიძახა, თუმცა ის არ გამოცხადდა“, - განაცხადა საბერძნეთის მეორე მაღალი რანგის ოფიციალურმა პირმა.ავრამოპულოსმა, რომელიც ამჟამად საბერძნეთის პარლამენტის წევრია და 2014-2019 წლებში მიგრაციის საკითხებში ევროკომისრის თანამდებობას იკავებდა, დაიკავა საპატიო საბჭოს წევრის პოსტი არასამთავრობო ორგანიზაცია Fight Impunity-ში. ავრამოპულოსმა ორგანიზაცია სკანდალის აგორებისთანავე დატოვა. ბელგიის ხელისუფლებამ ყოფილი კომისარი გასულ წელს ჩვენების მისაცემად გამოიძახა, თუმცა მან ეს მოთხოვნა არ შეასრულა.

პოლიტიკა • 1782131514

ნინო წილოსანმა და ლევან მახაშვილმა საქართველოში ბულგარეთის ელჩთან გამოსამშვიდობებელი შეხვედრა გამართეს

საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ, ბულგარეთის რესპუბლიკის პარლამენტთან მეგობრობის ჯგუფის ხელმძღვანელმა, ნინო წილოსანმა და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ, ლევან მახაშვილმა საქართველოში ბულგარეთის ელჩ ვესელინ ვალკანოვთან გამოსამშვიდობებელი შეხვედრა გამართეს.მხარეებმა საქართველოსა და ბულგარეთს შორის არსებული მეგობრული და პარტნიორული ურთიერთობები მიმოიხილეს. შეხვედრაზე ასევე ყურადღება გამახვილდა ორი ქვეყნის ევროპულ მისწრაფებებსა და საერთო ღირებულებებზე.მხარეებმა იმედი გამოთქვეს, რომ საქართველოსა და ბულგარეთს შორის თანამშრომლობა მომავალშიც აქტიურად გაგრძელდება და კიდევ უფრო გაღრმავდება.ნინო წილოსანმა და ლევან მახაშვილმა ბულგარეთის ელჩს ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობების გაღრმავებაში შეტანილი წვლილისთვის მადლობა გადაუხადეს, აღნიშნეს, რომ ვესელინ ვალკანოვთან თანამშრომლობა ნაყოფიერი და შედეგიანი იყო და მას სამომავლო საქმიანობაში წარმატებები უსურვეს.

პოლიტიკა • 1781686908

შალვა პაპუაშვილი საქართველოში UNICEF-ის ახალ წარმომადგენელს შეხვდა

პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილმა საქართველოში გაეროს ბავშვთა ფონდის (UNICEF) ახალ წარმომადგენელთან, იზაბელა კასტროჯოვანისთან გაცნობითი შეხვედრა გამართა.შალვა პაპუაშვილმა განაცხადა, რომ საქართველო აფასებს გაეროს ბავშვთა ფონდთან მრავალწლიან ნაყოფიერ თანამშრომლობას.იზაბელა კასტროჯოვანიმ აღნიშნა საქართველოსა და UNICEF-ს შორის წარმატებული თანამშრომლობა ბავშვის უფლებათა კოდექსის შემუშავების პროცესში. მისი თქმით, საპროგრამო დოკუმენტის მიხედვით, ბავშვის უფლებები, განათლება, ჯანდაცვა და სოციალური პოლიტიკა საქართველოსთვის განსაზღვრული პრიორიტეტული მიმართულებებია და გამოხატა კონკრეტულ ინიციატივებზე საქართველოს პარლამენტთან მუშაობის მზაობა.შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ საქართველო გაეროს ბავშვთა საბჭოს აღმასრულებელი საბჭოს წევრია და აქტიურად ჩაერთვება მის საქმიანობაში.შალვა პაპუაშვილმა UNICEF-ის ახალ წარმომადგენელს საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და დონორების საქმიანობასთან დაკავშირებული საქართველოს კანონმდებლობა გააცნო.შალვა პაპუაშვილმა იზაბელა კასტროჯოვანის ახალ პოზიციაზე საქმიანობაში წარმატება უსურვა.

პოლიტიკა • 1780991453

ირაკლი კობახიძე: იმის გათვალისწინებით, რომ ჯარიმები ტვირთად აწვება მოსახლეობას, შეგვიძლია, განვიხილოთ ვერსია ჯარიმების შემცირებასთან დაკავშირებით

ჩვენ დავაკვირდით დაახლოებით ერთი წლის მონაცემებს და ვნახეთ, რომ პირდაპირი კორელაცია გაზრდილ ჯარიმებსა და შემცირებულ სტატისტიკას შორის სამწუხაროდ, არ არის, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ დღევანდელ ბრიფინგზე განაცხადა.როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, იმის გათვალისწინებით, რომ ჯარიმები ტვირთად აწვება მოსახლეობას, შესაძლებელია ჯარიმების შემცირებასთან დაკავშირებით მსჯელობა.„ჩვენ მუდმივად ვაკვირდებით სტატისტიკას და იმას, რა გავლენას ახდენს ჯარიმების ზრდა სტატისტიკის გაუმჯობესებაზე. ჩვენ დავაკვირდით გასული დაახლოებით ერთი წლის მონაცემებს და ვნახეთ, რომ პირდაპირი კორელაცია გაზრდილ ჯარიმებსა და შემცირებულ სტატისტიკას შორის სამწუხაროდ არ არის. აქედან გამომდინარე და იმის გათვალისწინებით, რომ ჯარიმები ტვირთად აწვება მოსახლეობას, აბსოლუტურად შეგვიძლია, განვიხილოთ ასეთი ვერსია, ჯარიმების შემცირებასთან დაკავშირებით. ამაზე უნდა ვიმუშაოთ საქართველოს პარლამენტთან ერთად“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა, ირაკლი კირცხალიამ განაცხადა, რომ მმართველი გუნდი შესაბამის უწყებებთან მუშაობს იმაზე, რომ საგზაო მოძრაობის წესებში გარკვეული ცვლილებები განხორციელდეს. მისი თქმით, შესაძლებელია, რიგ შემთხვევაში საგზაო წესებთან დაკავშირებით შემსუბუქდეს რიგი მიდგომები და რიგი ჯარიმები.

პოლიტიკა • 1780900824

საქართველოს საპარლამენტო დელეგაცია კანადის პარლამენტის თავმჯდომარეს ფრენსის სკარპალეჯას შეხვდა

კანადაში ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში, საქართველოს საპარლამენტო დელეგაცია, პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილის, კანადის პარლამენტთან მეგობრობის ჯგუფის ხელმძღვანელის ნინო წილოსანის ხელმძღვანელობით, კანადის პარლამენტის თავმჯდომარეს ფრენსის სკარპალეჯას შეხვდა, - ინფორმაციას საქართველოს პარლამენტი ავრცელებს.უწყების ცნობით, შეხვედრაზე მხარეებმა საქართველოსა და კანადას შორის არსებული მეგობრული და პარტნიორული ურთიერთობები მიმოიხილეს და ხაზი გაუსვეს საპარლამენტო დიპლომატიის მნიშვნელოვან როლს ორმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავებისა და კავშირების განმტკიცების პროცესში. ნინო წილოსანმა კანადის მხარეს მადლობა გადაუხადა საქართველოს სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მტკიცე მხარდაჭერისთვის.„საუბრისას განსაკუთრებული ყურადღება საქართველოს გეოპოლიტიკურ მნიშვნელობას, ქვეყნის სტრატეგიულ როლსა და დასავლური კურსისადმი მის ერთგულებას დაეთმო.„კანადის პარლამენტის თავმჯდომარესთან შეხვედრისას შესაძლებლობა გვქონდა, გვესაუბრა საქართველოს გეოპოლიტიკურ მნიშვნელობაზე, ქვეყნის ეკონომიკურ პოტენციალსა და იმ მნიშვნელოვან როლზე, რომელიც საქართველოს როგორც ევროკავშირისთვის, ისე მთლიანად დასავლური სამყაროსთვის აქვს. კანადის მხრიდან საქართველოს მიმართ დიდი ინტერესი გამოიკვეთა. იმედია, ეს ინტერესი ორ ქვეყანას შორის თანამშრომლობის კიდევ უფრო გაღრმავებას შეუწყობს ხელს“, - განაცხადა ნინო წილოსანმა.შეხვედრის დასასრულს მხარეებმა მზადყოფნა გამოხატეს, ხელი შეუწყონ ორმხრივ ვიზიტებს და პარლამენტებს შორის თანამშრომლობის შემდგომ გაღრმავებას.საქართველოს საპარლამენტო დელეგაციის შემადგენლობაში არიან: პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე, კანადის პარლამენტთან მეგობრობის ჯგუფის ხელმძღვანელი ნინო წილოსანი, განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე მარიამ ლაშხი, დიასპორის კომიტეტის თავმჯდომარე ირაკლი ზარქუა, თავმჯდომარის მოადგილე გოჩა ენუქიძე, სპორტის კომიტეტის თავმჯდომარე ვიქტორ სანიკიძე, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე გიორგი ხახუბია“, - აღნიშნულია გავრცელებულ ინფორმაციაში.

პოლიტიკა • 1780664853

იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივნის მოადგილის თანამდებობის გაუქმებას მხარი დაუჭირა

იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა „საპარლამენტო მდივნის შესახებ“ კანონში ცვლილებას პირველი მოსმენით მხარი დაუჭირა.კანონპროექტის თანახმად, უქმდება საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივნის მოადგილის თანამდებობა.საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივნის, ვახტანგ ბაჩიაშვილის განმარტებით, არსებული მდგომარეობის მიხედვით, მთავრობის საპარლამენტო მდივანს ჰყავს მოადგილე, რომლის ფუნქციებიც არ არის დაკონკრეტებული.ამავდროულად, „საპარლამენტო მდივნის შესახებ“ საქართველოს კანონით, მთავრობის საპარლამენტო მდივნის საქმიანობას უზრუნველყოფს საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის უფლებამოსილი სტრუქტურული ერთეული - პარლამენტთან და პრეზიდენტთან ურთიერთობის დეპარტამენტი, რომლის ძირითად ამოცანათაგან ერთ-ერთი უპირველესი მთავრობის საპარლამენტო მდივნისათვის კანონით განსაზღვრული უფლებამოსილებების განხორციელების ხელშეწყობაა.შესაბამისად, სახეზეა ფუნქციების გარკვეული დუბლირება, რამაც რიგ შემთხვევებში, შესაძლოა უარყოფითად იმოქმედოს კონკრეტული საკითხების დროულ განხილვა-გადაწყვეტაზე.„აქედან გამომდინარე, საპარლამენტო მდივნის მოადგილის დამატებითი რგოლის საჭიროება აღარ არსებობს. შესაბამისად, ვფიქრობთ, რომ ამ ცვლილებით მნიშვნელოვნად დაიზოგება წლიური ბიუჯეტი მთავრობის ადმინისტრაციის საშტატო ნუსხისთვის“, - აღნიშნა ვახტანგ ბაჩიაშვილმა.

პოლიტიკა • 1780664724

პოლიტიკა • 1780654005

საქართველოს პარლამენტის დელეგაცია კანადაში, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილ ოფიციალურ მიღებას დაესწრო

კანადაში საქართველოს საელჩოს ორგანიზებით, ოტავას ეროვნული ხელოვნების ცენტრში, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილი ოფიციალური მიღება გაიმართა. ღონისძიებაში მონაწილეობა მიიღო კანადაში ოფიციალური ვიზიტით მყოფმა საქართველოს პარლამენტის დელეგაციამ, რომელსაც პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე, კანადის პარლამენტთან მეგობრობის ჯგუფის ხელმძღვანელი ნინო წილოსანი ხელმძღვანელობს.საზეიმო ღონისძიებას კანადის საკანონმდებლო, აღმასრულებელი ხელისუფლების და დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლები, საერთაშორისო ორგანიზაციების ხელმძღვანელები და ადგილობრივი ქართული დიასპორის წევრები ესწრებოდნენ.საზეიმო მიღებაზე შეკრებილ საზოგადოებას სიტყვით მიმართა ნინო წილოსანმა. მან თავის გამოსვლაში ხაზი გაუსვა საქართველოს დამოუკიდებლობისა და თავისუფლებისთვის მისწრაფებას და აღნიშნა, რომ 1918 წლის 26 მაისს გამოცხადებული დამოუკიდებლობა არის ისტორიული მომენტი, რომელმაც განსაზღვრა ქართველი ერის ურყევი ნება, თავად ჩამოაყალიბოს და შექმნას საკუთარი მომავალი, როგორც თავისუფალმა და სუვერენულმა სახელმწიფომ.პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ ქალაქ ოტავას და კანადელ ხალხს ქალაქის დაარსების 200 წლის იუბილე მიულოცა და მადლობა გადაუხადა კანადას საქართველოს სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობის, ასევე ევროატლანტიკური მისწრაფების მტკიცე მხარდაჭერისთვის.გამოსვლის დასასრულს, პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ ისაუბრა საქართველოს უძველეს ცივილიზაციასა და კულტურულ კოდზე. როგორც ნინო წილოსანმა აღნიშნა, მიმდინარე წელს სრულდება 1700 წელი საქართველოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებიდან. ასევე ყურადღება გაამახვილა იუნესკოს (UNESCO) არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ნუსხაში შესულ ქართულ ტრადიციებზე - ქვევრის ღვინის დაყენების მეთოდსა და ქართული ხორბლის კულტურაზე, რაც უწყვეტი სახელმწიფოებრივი და ცივილიზაციური მეხსიერების დასტურია.დელეგაციის შემადგენლობაში ასევე შედიან: პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე მარიამ ლაშხი, დიასპორის კომიტეტის თავმჯდომარე ირაკლი ზარქუა, თავმჯდომარის მოადგილე გოჩა ენუქიძე, სპორტის კომიტეტის თავმჯდომარე ვიქტორ სანიკიძე, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე გიორგი ხახუბია.

პოლიტიკა • 1780606695

იან პრაუდი: ეს რომ მომხდარიყო ჩემს ქვეყანაში, უცხოელი ელჩი რომ გამოსულიყო და ეთქვა, რომ მთავრობა უნდა შეიცვალოს იმიტომ, რომ პროტესტი მიდის პარლამენტის გარეთ, ყველა გაზეთში იქნებოდა მოთხოვნა, რომ ეს ელჩი გაეწვიათ

ეს რომ მომხდარიყო ჩემს ქვეყანაში, უცხოელი ელჩი რომ გამოსულიყო და ეთქვა, რომ მთავრობა უნდა შეიცვალოს იმიტომ, რომ პროტესტი მიდის პარლამენტის გარეთ, ყველა გაზეთში იქნებოდა მოთხოვნა, რომ ეს ელჩი გაეწვიათ, - განაცხადა გადაცემაში „იმედი LIVE“ ბრიტანელმა დიპლომატმა, გლობალური კრიზისების მართვის ექსპერტმა იან პრაუდმა.მისი თქმით, . საქართველოში გამოწვევა გახდა ის, რომ პროტესტი გახდა საერთაშორისო და მას აფინანსებენ გარე ძალები.„პროტესტი მისაღებია, კარგია თუ იგი სამართლებრივ ჩარჩოებშია მოქცეული. ლონდონში თუ ჩახვალთ, კვირის ნებისმიერ დღესაა პროტესტი პარლამენტის შენობასთან - ომზე, უკრაინაზე, ევროპაზე, თავად მთავრობის ქმედებებზე, რომელიც ძალიან არაპოპულარულია ამჟამად. ეს არის ნორმალური. უცხოელი ელჩები ხომ არ დგანან პარლამენტთან და ამბობენ, რომ მთავრობა უნდა შეიცვალოს იმიტომ, რომ თურმე პროტესტანტები ამას აცხადებენ?! ეს რომ მომხდარიყო ჩემს ქვეყანაში, უცხოელი ელჩი რომ გამოსულიყო და ეთქვა, რომ მთავრობა უნდა შეიცვალოს იმიტომ, რომ პროტესტი მიდის პარლამენტის გარეთ, ყველა გაზეთში იქნებოდა მოთხოვნა, რომ ეს ელჩი გაეწვიათ. საქართველოში გამოწვევა გახდა ის, რომ პროტესტი გახდა საერთაშორისო და მას აფინანსებენ გარე ძალები - ევროპიდან, ამერიკიდან, თუმცა ამერიკიდან დაფინანსება ტრამპის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ შემცირდა“, - აღნიშნა პრაუდმა.

პოლიტიკა • 1780579640

საქართველოს საპარლამენტო დელეგაცია კანადის პარლამენტის საგარეო საქმეთა და საერთაშორისო განვითარების კომიტეტის თავმჯდომარეს, აჰმედ ჰუსენს შეხვდა

კანადაში ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში, საქართველოს პარლამენტის დელეგაცია, პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილის, კანადის პარლამენტთან მეგობრობის ჯგუფის ხელმძღვანელის ნინო წილოსანის ხელმძღვანელობით, კანადის პარლამენტის საგარეო საქმეთა და საერთაშორისო განვითარების კომიტეტის თავმჯდომარეს, აჰმედ ჰუსენს შეხვდა.მხარეებმა ორ ქვეყანას შორის არსებული დიპლომატიური ურთიერთობები მიმოიხილეს და ხაზი გაუსვეს თანამშრომლობის გაღრმავების მნიშვნელობას როგორც პოლიტიკურ, ისე ეკონომიკურ დონეზე.კანადის პარლამენტის საგარეო საქმეთა და საერთაშორისო განვითარების კომიტეტის თავმჯდომარემ აჰმედ ჰუსენმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა კანადის მტკიცე მხარდაჭერა ორმხრივი კავშირების განვითარების მიმართ და აღნიშნა, რომ კანადა და საქართველო საერთო ფასეულობების მქონე მოკავშირეები არიან.„ეს შეხვედრა ჩემთვის შესაძლებლობა იყო, დამედასტურებინა კანადასა და საქართველოს შორის არსებული მყარი დიპლომატიური ურთიერთობები. კანადა და საქართველო საერთო ღირებულებების მატარებლები არიან მსოფლიოში მშვიდობისა და უსაფრთხოების მხარდაჭერის საკითხში, განსაკუთრებით - სამხრეთ კავკასიაში. მოხარული ვარ, რომ შეხვედრა შედგა და ვიმედოვნებ, კანადასა და საქართველოს შორის ურთიერთობები კიდევ უფრო გაღრმავდება“, - განაცხადა აჰმედ ჰუსენმა.როგორც პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილემ ნინო წილოსანმა აღნიშნა, კანადის მხარეს დეტალური ინფორმაცია აქვს როგორც საქართველოს, ისე მთლიანად რეგიონში არსებული გეოპოლიტიკური მდგომარეობის შესახებ. მისი თქმით, კანადის მხარის დაინტერესება და ორმხრივი შეხვედრების დინამიკა იმედისმომცემ წინაპირობას ქმნის მომავალში პარტნიორობის ახალ ეტაპზე გადასასვლელად და კიდევ უფრო ნაყოფიერი თანამშრომლობის გასავითარებლად.„კანადის პარლამენტის საგარეო საქმეთა და საერთაშორისო განვითარების კომიტეტის თავმჯდომარის, ისევე როგორც კანადის მთავრობის ინტერესი - განავითაროს ურთიერთობები საქართველოსთან არა მხოლოდ პოლიტიკურ, არამედ ეკონომიკურ დონეზე, ალბათ ყველაზე მთავარი გზავნილია“, - აღნიშნა ნინო წილოსანმა შეხვედრის დასრულებისას.განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის მარიამ ლაშხის განცხადებით, ამ შეხვედრებს უკვე მოაქვს კონკრეტული შედეგები, მათ შორის, ეკონომიკური დიპლომატიის გაძლიერებისა და საქართველოში, წამყვან სექტორებში ინვესტიციების განხორციელების პერსპექტივით.„ჩვენმა შეხვედრებმა ხელშესახები შედეგები გამოიღო. არსებობს დაინტერესება საქართველოში ინვესტიციების განხორციელების მიმართულებით. შეხვედრისას ვისაუბრეთ როგორც გეოპოლიტიკასა და ორმხრივ ურთიერთობებზე, ასევე ეკონომიკურ დიპლომატიასა და იმ კონკრეტულ პროექტებზე, რომლითაც კანადელი ინვესტორები და საინვესტიციო ფონდები დაინტერესდებიან. ეს არის როგორც IT მიმართულება, კიბერუსაფრთხოება, საგანმანათლებლო, ასევე საზღვაო ენერგეტიკის მიმართულებები“, - განაცხადა მარიამ ლაშხმა.საქართველოს საპარლამენტო დელეგაციის შემადგენლობაში არიან: პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე ნინო წილოსანი, განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე მარიამ ლაშხი, დიასპორის კომიტეტის თავმჯდომარე ირაკლი ზარქუა და კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე გოჩა ენუქიძე, სპორტის კომიტეტის თავმჯდომარე ვიქტორ სანიკიძე, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე გიორგი ხახუბია.შეხვედრაში ასევე მონაწილეობდა კანადაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი დესპანი სალომე ქურასბედიანი.

პოლიტიკა • 1780331574

პარლამენტის დელეგაცია, ნინო წილოსანის ხელმძღვანელობით, კანადაში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფება

საქართველოს პარლამენტის დელეგაცია, პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილის, კანადის პარლამენტთან მეგობრობის ჯგუფის ხელმძღვანელის ნინო წილოსანის ხელმძღვანელობით, კანადაში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფება. ინფორმაციას საქართველოს პარლამენტის პრესცენტრი ავრცელებს.ვიზიტის ფარგლებში ოტავასა და ტორონტოში დაგეგმილია მაღალი დონის ორმხრივი შეხვედრები კანადის საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების წარმომადგენლებთან.დელეგაციის წევრები შეხვედრას გამართავენ კანადის პარლამენტის თავმჯდომარესთან, ფრენსის სკარპალეჯასთან.ვიზიტის ფარგლებში ქართული დელეგაცია შეხვედრას გამართავს კანადის პარლამენტში საქართველოსთან მეგობრობის ჯგუფთან. ეს იქნება პირველი შემთხვევა, როდესაც მეგობრობის ჯგუფის ფარგლებში საქართველოდან საპარლამენტო დელეგაცია ოფიციალური ვიზიტით კანადას ეწვევა.შეხვედრები ასევე გაიმართება სენატისა და თემთა პალატის საგარეო საქმეთა, საერთაშორისო განვითარებისა და ვაჭრობის, ადამიანური რესურსებისა და სოციალური განვითარების კომიტეტებში. დელეგაცია შეხვედრებს გამართავს ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეაში კანადის დელეგაციის ხელმძღვანელობასთან და საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენლებთან.შეხვედრების მთავარ მიზანს ორ ქვეყანას შორის ორმხრივი საპარლამენტო კავშირების გაძლიერება, ეკონომიკური და სავაჭრო ურთიერთობების გაღრმავება და რეგიონული უსაფრთხოების საკითხების განხილვა წარმოადგენს.ვიზიტის დასასრულს საპარლამენტო დელეგაცია შეხვედრას გამართავს კანადაში მცხოვრებ ქართული დიასპორის წარმომადგენლებთან.დელეგაციის შემადგენლობაში არიან: განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე მარიამ ლაშხი, დიასპორის კომიტეტის თავმჯდომარე ირაკლი ზარქუა, თავმჯდომარის მოადგილე გოჩა ენუქიძე, სპორტის კომიტეტის თავმჯდომარე ვიქტორ სანიკიძე, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე გიორგი ხახუბია.