ხელოვნური ინტელექტის ახალი მიღწევა მედიცინაში - თვალის ფოტოთი დაავადების პროგნოზირება იქნება შესაძლებელი

ოსტეოპოროზს ხშირად „ჩუმ ქურდს“ უწოდებენ, რადგან დაავადება წლების განმავლობაში უსიმპტომოდ ვითარდება და ადამიანების უმეტესობა მის შესახებ მხოლოდ მაშინ იგებს, როცა უკვე მძიმე მოტეხილობა ვითარდება. თუმცა, სულ ახლახან, მეცნიერებმა ოსტეოპოროზის რისკის განსაზღვრის სრულიად ახალ, მარტივ და არაინვაზიურ გზას მიაგნეს - დაავადების პროგნოზირება თვალის ფსკერის ფოტოსურათით გახდა შესაძლებელი.

სინგაპურის, დიდი ბრიტანეთისა და სხვა წამყვანი ქვეყნების მკვლევართა საერთაშორისო ჯგუფის დასკვნით, ბადურის ბიოლოგიური ასაკი პირდაპირ კავშირშია ოსტეოპოროზისა და მოტეხილობების განვითარების რისკთან. კვლევის მასალები და შედეგები ცნობილ სამეცნიერო გამოცემაში, PLOS Digital Health-ში გამოქვეყნდა.

მეცნიერებმა კვლევაში გამოიყენეს სპეციალური ხელოვნური ინტელექტის (AI) ალგორითმი, სახელწოდებით RetiAGE. ეს უნიკალური სისტემა თვალის ფსკერის (ბადურის) ფოტოების გაანალიზების საფუძველზე, ზუსტად აფასებს ბადურის ბიოლოგიურ ასაკს.

თვალი ადამიანის ორგანიზმის ერთადერთი ორგანოა, სადაც მიკროსისხლძარღვოვანი ქსელის დანახვა ყოველგვარი ქირურგიული ჩარევის გარეშეა შესაძლებელი. ბადურაზე მიმდინარე ცვლილებები და მისი "დაბერების" ტემპი კარგად ასახავს ორგანიზმის სისტემურ დაბერების პროცესებს, მათ შორის — ძვლოვანი ქსოვილის ცვლილებებსაც.

 თავდაპირველად, მკვლევრებმა თითქმის 2000 ხანდაზმული სინგაპურელის მონაცემები შეისწავლეს, რის შემდეგაც საკუთარი დასკვნები გლობალური ბაზის, UK Biobank-ის გამოყენებით გადაამოწმეს, რომელიც 43 000-ზე მეტი მონაწილის სამედიცინო ისტორიას აერთიანებდა.

კვლევის ძირითადი მიგნებები:

შედეგებმა აჩვენა, რომ ადამიანებს, რომელთაც ხელოვნურმა ინტელექტმა „ხანდაზმული“ ბადურა დაუდგინა, რიგი სამედიცინო პრობლემები აღენიშნებოდათ:

მნიშვნელოვნად ჰქონდათ შემცირებული ძვლის მინერალური სიმკვრივე;
აღენიშნებოდათ ძვლის მოტეხილობების გაზრდილი რისკი;
ჰქონდათ მომავალში ოსტეოპოროზის განვითარების ბევრად უფრო მაღალი ალბათობა.
კვლევის თანახმად, ბადურის ასაკის განმსაზღვრელი RetiAGE ქულის თითოეული ერთეულით ზრდა, ოსტეოპოროზის განვითარების რისკს დაახლოებით 12 პროცენტით ზრდიდა.

რატომ არის ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი?

კვლევის ავტორები მიიჩნევენ, რომ ბადურას ვიზუალიზაცია შესაძლოა მალე ოსტეოპოროზის ადრეული გამოვლენის ოქროს სტანდარტად იქცეს.

ამჟამად, ოსტეოპოროზის დიაგნოსტირება ძირითადად დენსიტომეტრიის (ორმაგენერგეტიკული რენტგენული აბსორბციომეტრია - DXA) საშუალებით ხდება. მიუხედავად იმისა, რომ ეს მეთოდი ზუსტია, ის საკმაოდ ძვირად ღირებულია, მოითხოვს სპეციალურ აპარატურას და ფართო პოპულაციის სკრინინგისთვის ყოველთვის ხელმისაწვდომი არ არის. ამის გამო, დაავადების დიაგნოსტირება ხშირად დაგვიანებით, უკვე მომხდარი მოტეხილობის (მაგალითად, ბარძაყის ყელის ან მალების მოტეხილობის) შემდეგ ხდება.

თვალის ფსკერის ფოტოგრაფირება კი გაცილებით იაფი, სწრაფი და მარტივად ხელმისაწვდომი პროცედურაა. ხელოვნური ინტელექტის ამ ტექნოლოგიის დანერგვა პაციენტებს მისცემს საშუალებას, რუტინული ოფთალმოლოგიური შემოწმებისას პარალელურად ძვლების მდგომარეობაც შეამოწმონ, რაც დაავადების პრევენციისა და დროული მკურნალობისთვის გადამწყვეტი ნაბიჯი იქნება.