კიბერთავდასხმა მსოფლიოს 178 მსხვილ ორგანიზაციას შეეხო - ზოგიერთი ბანკის მომხმარებლებს საბანკო ამონაწერების შემოწმებისკენ მოუწოდებენ

კიბერშტევა

HSBC-ისა და TalkTalk-ის მომხმარებლებს iPhone-ების პროგრამული უზრუნველყოფის განახლებისა და საბანკო ანგარიშების ამონაწერების შემოწმებისკენ მოუწოდეს მას შემდეგ, რაც მასშტაბური კიბერთავდასხმის სამიზნე მსოფლიოს უმსხვილეს კომპანიებს შორის მოხვედრილი ორგანიზაციები გახდნენ.

ბრიტანელმა კიბერუსაფრთხოების მკვლევრებმა მავნე კოდი აღმოაჩინეს ვებინსტრუმენტებში, რომლებსაც მსოფლიოს 178 ორგანიზაცია იყენებდა.

დაზარალებულ ორგანიზაციათა დიდი ნაწილი აშშ-შია დაფუძნებული, თუმცა მათ შორის რამდენიმე ბრიტანული კომპანიაცაა, მათ შორის HSBC — ევროპის უმსხვილესი ბანკი, TalkTalk — გაერთიანებული სამეფოს ერთ-ერთი უმსხვილესი სატელეკომუნიკაციო კომპანია და BBC.

სამიზნეებს შორის ასევე აღმოჩნდნენ IKEA, Zoom, Equifax, CNN, Salesforce, Peacock და Fox News.

კიბერთავდასხმა გუშინ საღამოს კიბერუსაფრთხოების კომპანია Report URI-მ აღმოაჩინა. კომპანია ლანკაშირში მდებარეობს. თავდასხმა მიმართული იყო Optimizely-ის წინააღმდეგ — ეს არის სერვისი, რომელსაც კომპანიები ვებგვერდების სხვადასხვა დიზაინისა და ფუნქციის შესამოწმებლად იყენებენ.

ჰაკერებმა პლატფორმის პერსონალიზაციის ინსტრუმენტში არსებული შესაძლებლობა გამოიყენეს და ვებგვერდებში მავნე კოდი ჩასვეს. ის მომხმარებლებს Optimizely-ის სანდო სისტემების მეშვეობით, ლეგიტიმურ პროგრამულ უზრუნველყოფასთან ერთად მიეწოდებოდა, რაც საფრთხის აღმოჩენას ართულებდა.

კიბერდამნაშავეების მიერ შექმნილი მავნე პროგრამა რამდენიმე მიზანს ემსახურებოდა: კრიპტოვალუტის გადარიცხვების მოპარვას, გარკვეულ ონლაინფორმებში შეყვანილი საბანკო ბარათების მონაცემების მოპოვებას და უსაფრთხოების სისუსტეების მქონე iPhone-ებსა და iPad-ებზე შეღწევას.

მკვლევრებმა თავდამსხმელების მიერ კონტროლირებულ კრიპტოსაფულეებზე გადარიცხვები დააფიქსირეს. ამ დროისთვის მოპარული კრიპტოვალუტის ღირებულება მხოლოდ 7 000 დოლარზე ოდნავ მეტია (დაახლოებით 5 200 ფუნტი სტერლინგი). თუმცა უცნობია, რამდენი ადამიანის საბანკო ბარათის მონაცემები მოიპარეს ან რამდენ მოწყობილობაში მოახერხეს ჰაკერებმა შეღწევა.

კიბერთავდასხმა იმ შეფერხებების სერიას მოჰყვა, რომლებმაც ბოლო პერიოდში მნიშვნელოვანი სერვისების მუშაობა შეაფერხა, მათ შორის Microsoft-ის გლობალურ შეფერხებასა და პარასკევს ფრენების ქვეყნის მასშტაბით შეჩერებას.

ბოლო თავდასხმამ კიდევ უფრო გააძლიერა შეშფოთება: აღმოჩნდა, რომ თანხებისა და პირადი ინფორმაციის მოსაპარად კიბერდამნაშავეებს ისეთი ვებგვერდების გამოყენებაც შეუძლიათ, რომლებსაც მომხმარებლები სანდოდ მიიჩნევენ.

მომხმარებლებს, რომლებმაც 16 ნოემბერს დაზარალებულ ვებგვერდებზე საბანკო ბარათის მონაცემები შეიყვანეს, ურჩევენ, საბანკო ამონაწერები შეამოწმონ და უნებართვო ტრანზაქციები გამოავლინონ. მათ, ვინც კრიპტოვალუტით გადახდა განახორციელა, უნდა გადაამოწმონ, თანხა ნამდვილად დანიშნულებისამებრ გადაირიცხა თუ არა.

iPhone-ისა და iPad-ის მფლობელებს, რომლებიც აღნიშნულ ვებგვერდებს ესტუმრნენ, ასევე მოუწოდებენ, მოწყობილობებზე პროგრამული უზრუნველყოფის უახლესი განახლებები დააინსტალირონ, რათა ჰაკერების მიერ გამოყენებული უსაფრთხოების სისუსტეებისგან თავი დაიცვან.

Optimizely-მ თავდასხმა დაადასტურა და განაცხადა, რომ უსაფრთხოების ხარვეზი გამოასწორა და მავნე კოდი წაშალა. მიუხედავად ამისა, კვლავ უცნობია, რამდენი ადამიანის ინფორმაცია მოიპარეს ან რამდენ მოწყობილობაში შეძლეს კიბერდამნაშავეებმა შეღწევა.

ჰაკერებს თითოეული კომპანიის საკუთარ კომპიუტერულ სისტემაში შეღწევა არ დასჭირვებიათ. მათ ის სერვისი გამოიყენეს, რომელსაც ეს ორგანიზაციები უკვე ენდობოდნენ.

თავდამსხმელებმა პლატფორმაში არსებული სისუსტის გამოყენებით კოდში მავნე ინსტრუქციები ჩასვეს. ამის შემდეგ ეს კოდი Optimizely-ის მიწოდების სისტემის მეშვეობით დაზარალებული ვებგვერდების მომხმარებლებამდე ლეგიტიმურ პროგრამულ უზრუნველყოფასთან ერთად აღწევდა.

შედეგად, საფრთხის წინაშე შეიძლება აღმოჩენილიყო ადამიანი, რომელიც დაზარალებულ ვებგვერდს უბრალოდ გახსნიდა — მას არც აპლიკაციის ჩამოტვირთვა და არც საეჭვო ელექტრონულ წერილში მოცემულ ბმულზე გადასვლა სჭირდებოდა.

კიბერუსაფრთხოების კომპანია Report URI-ის მკვლევრებმა Optimizely-ის 1 611 კოდის ფაილი შეისწავლეს და მათგან 188-ში მავნე პროგრამა აღმოაჩინეს. ეს ფაილები 178 ორგანიზაციას უკავშირდებოდა. ზოგიერთ ორგანიზაციას ერთზე მეტი ინფიცირებული ფაილი ჰქონდა.

თავდასხმის ერთ-ერთი მიმართულება კრიპტოვალუტით გადარიცხვების განხორციელებისას მომხმარებლების მოტყუებას ისახავდა მიზნად.

ჩვეულებრივ, კრიპტოვალუტის გადარიცხვისას მომხმარებელი აკოპირებს გრძელ მისამართს, რომელიც თანხის მიმღების ციფრულ საფულეს განსაზღვრავს.

მავნე პროგრამას შეეძლო ეს მისამართი ფარულად შეეცვალა და მის ნაცვლად ჰაკერების საფულის მისამართი ჩაესვა. თუ მომხმარებელი შეცვლილ მისამართს დააკოპირებდა და გადარიცხვას დაასრულებდა, თანხა კრიმინალების ანგარიშზე აღმოჩნდებოდა.

მავნე პროგრამის მეორე ნაწილი დაზარალებულ ვებგვერდებზე შეყვანილ საბანკო ბარათის ნომრებს, მოქმედების ვადებსა და უსაფრთხოების კოდებს აკვირდებოდა.

თუმცა მკვლევრების განმარტებით, ამ ფუნქციის სამიზნე არ ყოფილა ისეთი სერვისების მიერ დაცული გადახდის ფორმები, როგორიცაა Stripe და Adyen, რომლებიც გადახდის მონაცემებს ვებგვერდისგან განცალკევებით ამუშავებენ.

Report URI-ის ცნობით, მის მიერ მონიტორინგის ქვეშ მყოფი Optimizely-ის ყველა ინფიცირებული ფაილი გუშინ საღამოსთვის უკვე გაწმენდილი იყო.

გარდა ამისა, თავდასხმის განსახორციელებლად და მოპარული ინფორმაციის შესაგროვებლად გამოყენებული რამდენიმე ინტერნეტმისამართი მოგვიანებით გათიშეს.

თუმცა მავნე კოდის წაშლა ვერ პასუხობს მთავარ კითხვას — რამდენი ინფორმაციის მოპარვა მოასწრეს კიბერდამნაშავეებმა მანამდე. 

✕