უსინათლო პაციენტებს მხედველობის აღდგენის იმედი გაუჩნდათ - რა შედეგი აჩვენა ექსპერიმენტულმა თერაპიამ

მეცნიერებმა მხედველობის მძიმე დარღვევის მქონე პაციენტების მკურნალობაში მნიშვნელოვანი წინსვლა აჩვენეს. ახალი კვლევის თანახმად, ექსპერიმენტული თერაპიის შემდეგ უსინათლო პაციენტების ნაწილმა სინათლის აღქმისა და საგნების ამოცნობის უნარი ნაწილობრივ დაიბრუნა.

კვლევა მემკვიდრეობით დაავადებას - პიგმენტურ რეტინიტს ეხება. ეს მდგომარეობა აზიანებს თვალის ბადურას და დროთა განმავლობაში შესაძლოა სიბრმავე გამოიწვიოს.

კვლევაში მონაწილეობდა 10 პაციენტი, რომლებსაც დაავადების შორსწასული ფორმა ჰქონდათ. მათ ერთ თვალში სპეციალური გენური თერაპია ჩაუტარდათ, რის შემდეგაც სპეციალური კამერიანი სათვალე გამოიყენეს. მოწყობილობა გარემოს გამოსახულებას სინათლის იმპულსებად გარდაქმნის და თვალს აწვდის.

მკურნალობის შედეგად, 10 პაციენტიდან შვიდს სინათლისადმი მგრძნობელობა გაუუმჯობესდა, ხოლო ექვს შემთხვევაში ცვლილება კლინიკურად მნიშვნელოვანად შეფასდა. ზოგიერთმა მონაწილემ შეძლო საგნის არსებობისა და მდებარეობის უკეთ ამოცნობა და მისკენ ხელის გაწვდენა.

მეთოდი ეფუძნება ოპტოგენეტიკას  - ტექნოლოგიას, რომლის საშუალებითაც უჯრედებს სინათლეზე რეაგირების უნარს ანიჭებენ. მეცნიერებმა თვალში შეიყვანეს გენი, რომელიც უჯრედებს სინათლისადმი მგრძნობიარე ცილის, ChrimsonR-ის, წარმოქმნაში ეხმარება. ამ გზით ისინი ცდილობენ, დაზიანებული სინათლის აღმქმელი უჯრედების ფუნქცია ბადურის სხვა გადარჩენილ უჯრედებს გადააბარონ.

მიუხედავად იმედისმომცემი შედეგებისა, მკვლევრები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ მეთოდმა ნორმალური მხედველობა ვერ აღადგინა და პაციენტებს კითხვა არ შეეძლოთ. კვლევა მცირე მასშტაბის იყო, ამიტომ მკურნალობის ეფექტიანობისა და უსაფრთხოების დასადასტურებლად დამატებითი კვლევებია საჭირო.

კვლევის შედეგები 2026 წლის ოქტომბერში სამედიცინო ჟურნალ The New England Journal of Medicine-ში გამოქვეყნდა. მეცნიერების შეფასებით, ეს მიდგომა შესაძლოა მომავალში მემკვიდრეობითი სიბრმავის მკურნალობის ახალი გზის საფუძველი გახდეს.