გამოვლინდა ასაკი, რომლის შემდეგაც დაბერება საგრძნობლად ჩქარდება - მეცნიერების უახლესი დასკვნა
1779135073
ევროკომისიამ წარადგინა სტრატეგია, რომელიც ევროკავშირში სიღარიბის აღმოფხვრას - 2050 წლისთვის, ხოლო შშმ პირთა უფლებების განმტკიცებას 2030 წლამდე ითვალისწინებს
ევროკომისიამ სიღარიბესთან საბრძოლველად და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ცხოვრების გასაუმჯობესებლად ახალი ზომები წარადგინა. პაკეტი მოიცავს ევროკავშირის ისტორიაში პირველ სიღარიბის საწინააღმდეგო სტრატეგიას – კომისიის გეგმას, რომელიც ხელს შეუწყობს ევროკავშირში სიღარიბის აღმოფხვრას 2050 წლისთვის. საბჭოს რეკომენდაციის წინადადებას საცხოვრებლით არქონის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ და ორ ინიციატივას: ბავშვთა სიღარიბის ციკლის გაწყვეტის შესახებ და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების სტრატეგიის განმტკიცებაზე 2030 წლამდე.
ევროპელთა 52 პროცენტი ძვირად ღირებულ ცხოვრებას მთავარ საზრუნავად ასახელებს, რის გამოც ევროკავშირი სამ სასწრაფო გამოწვევას უმკლავდება: საბინაო კრიზისს (ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის ნაკლებობას მოქალაქეების 40 პროცენტი დაუყოვნებლივ და სასწრაფო პრობლემად მიიჩნევს და ერთი მილიონი უსახლკაროა); სწრაფად ცვალებად შრომის ბაზარზე მონაწილეობის ბარიერებსა და სიღარიბეს, რომელიც ყოველ მეხუთე ევროპელსა და ყოველ მეხუთე ბავშვზე ახდენს გავლენას.
ევროკომისიის სტრატეგიის თანახმად, გარდა ამისა, ბევრი სოციალურ-ეკონომიკურად დაუცველი ადამიანი ასევე ექვემდებარება დისკრიმინაციას და სტიგმას და მეტი უნდა გაკეთდეს მათი უფლებების დაცვის უზრუნველსაყოფად. ეს მოიცავს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებებს, რომლებიც სრულად უნდა იყოს რეალიზებული ცხოვრების ყველა ასპექტში. ევროკავშირის სიღარიბის საწინააღმდეგო სტრატეგია მკაფიო გზას აწესებს სოციალური უფლებების ევროპული სვეტის სამოქმედო გეგმაში ასახული ევროკავშირის მიზნის მიღწევისკენ, რომელიც 2030 წლისთვის სიღარიბისა და სოციალური გარიყულობის რისკის ქვეშ მყოფი ადამიანების რაოდენობის, სულ მცირე, 15 მილიონით შემცირებას და 2050 წლისთვის სიღარიბის აღმოფხვრაში დახმარებას ითვალისწინებს. ის სამ პრიორიტეტს აერთიანებს: ხარისხიანი სამუშაო ადგილები ყველასთვის, რადგან ხარისხიანი დასაქმება სიღარიბიდან გამოსვლის პირველი გზაა მათთვის, ვისაც შეუძლია მუშაობა; ხარისხიან მომსახურებაზე და ადეკვატურ შემოსავლის მხარდაჭერაზე ეფექტური წვდომა; და სიღარიბის წინააღმდეგ კოორდინირებული ქმედებები.
სტრატეგიაში ჩამოთვლილია პრიორიტეტების მისაღწევად საჭირო ძირითადი ქმედებების სერია. ყველა ასაკში სიღარიბის ციკლის დასარღვევად, მაგალითად, კომისია კონსულტაციას გაუწევს სოციალურ პარტნიორებს შრომის ბაზრიდან გარიყული პირების ინტეგრაციისთვის შესაძლო ახალი სამართლებრივი ინსტრუმენტის შესახებ. სტრატეგია ასევე განსაზღვრავს ხანდაზმული ადამიანების ადეკვატური პენსიების მეშვეობით მხარდაჭერის გზებს. გარდა ამისა, იგი ხაზს უსვამს სიღარიბის წინააღმდეგ საბრძოლველად ეროვნულ, რეგიონულ და ადგილობრივ მთავრობებთან, ბიზნესთან და სამოქალაქო საზოგადოებასთან ძალების გაერთიანების აუცილებლობას, მათ შორის, წელს სიღარიბის წინააღმდეგ კოალიციის შექმნით და ახალი სტრუქტურირებული დიალოგით, რათა სიღარიბეში მყოფ ადამიანებს შესაბამისი პოლიტიკის შესახებ კონსულტაცია გაეწიოთ.
ევროკომისიის თანახმად, ევროკავშირში ბავშვები სიღარიბის ან სოციალური გარიყულობის უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან, ვიდრე ზრდასრულები, მაშინ როდესაც, ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ბავშვთა სიღარიბის მნიშვნელოვანი შემცირება არ მომხდარა.
„ევროპული ბავშვთა გარანტია“ ევროკავშირის მთავარი ინსტრუმენტია გაჭირვებული ბავშვების მხარდასაჭერად, კერძოდ, ისეთი სერვისების უფასო და ეფექტური წვდომის გზით, როგორიცაა ადრეული განათლება, ჯანდაცვა და სკოლაში კვება. კომისიამ ახლა წარადგინა გარანტიის გაძლიერების ინიციატივა ბავშვთა მუდმივი სიღარიბისა და დაუცველი ბავშვების საჭიროებების სოციალური საგანგებო სიტუაციის მოსაგვარებლად. ყურადღება გამახვილებულია ოჯახებისთვის ხარისხიან სამუშაო ადგილებზე, ბავშვზე ზრუნვასა და ძლიერ უსაფრთხოების ქსელებზე წვდომის უზრუნველყოფაზე, ასევე ბავშვების მენტორულ პროგრამებსა და ფსიქიკურ ჯანდაცვაზე წვდომის გაუმჯობესებაზე.
გარდა ამისა, კომისია წევრ სახელმწიფოებთან ერთად პილოტირებას გაუწევს ბავშვთა ევროპული გარანტიის ბარათს, რათა ხელი შეუწყოს მომსახურებაზე წვდომას და გაჭირვებული ბავშვების თანმიმდევრულ მხარდაჭერას. გარდა ამისა, ევროკომისია აცხადებს, რომ ბავშვების დაცვა ონლაინ და ოფლაინ საფრთხეებისგან, მათ შორის ექსპლუატაციისა და ძალადობისგან, უმნიშვნელოვანესია.
ევროკომისიის თანახმად, საცხოვრებელი ფუნდამენტური უფლებაა – თუმცა 2013 წლიდან საცხოვრებლის ფასები 60 პროცენტით გაიზარდა და ევროპელები სულ უფრო მეტ დაბრკოლებას აწყდებიან სათანადო საცხოვრებელზე წვდომის თვალსაზრისით. საცხოვრებლის არქონის შესახებ საბჭოს შემოთავაზებული რეკომენდაცია ხაზს უსვამს გრძელვადიან გადაწყვეტილებებსა და პრევენციას, რათა თავიდან იქნეს აცილებული საცხოვრებლის არქონა და უსახლკარობა. ის ასევე ხელს უწყობს მეტ სოციალურ და ხელმისაწვდომ საცხოვრებელს და იყენებს ადამიანზე ორიენტირებულ მიდგომას, რათა დაეხმაროს ადამიანებს, იპოვონ საცხოვრებელი ადგილი, რომელსაც სახლს უწოდებენ. ეს წარმოადგენს ევროპის პირველი ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის გეგმის ერთ-ერთ შედეგს, რომელიც კომისიამ 2025 წლის დეკემბერში წარადგინა მილიონობით ევროპელზე მოქმედი საბინაო კრიზისის ყოვლისმომცველი გადაჭრის მიზნით.
ევროკომისიის თანახმად, 90 მილიონი ადამიანი – ყოველი ხუთი ევროპელიდან ერთზე მეტი – შეზღუდული შესაძლებლობის მქონეა, ამიტომ სრული ინკლუზიურობა აუცილებელია როგორც უფლებების პატივისცემის უზრუნველსაყოფად, ასევე ევროპის ეკონომიკისა და დემოკრატიის გასაძლიერებლად. თუმცა ბარიერები კვლავ რჩება: მხოლოდ 55 პროცენტი არის დასაქმებული, შეზღუდული შესაძლებლობის არმქონე პირების 77 პროცენტთან შედარებით; 1.4 მილიონი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი კვლავ ინსტიტუციურ გარემოში ცხოვრობს; ხოლო ყოველი სამიდან ერთი სიღარიბის რისკის ქვეშაა, რაც თითქმის ორჯერ აღემატება ევროკავშირის საშუალო მაჩვენებელს.
ევროკომისიის ქმედებები მოიცავს ევროპული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის ბარათისა და პარკირების ბარათის ევროკავშირის მასშტაბით დანერგვას, „დამოუკიდებელი ცხოვრების ალიანსის“ შექმნას, რათა ინსტიტუტები საზოგადოებაზე დაფუძნებული მხარდაჭერით ჩანაცვლდეს, ტრანსპორტის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესებას და დამხმარე ტექნოლოგიებს, როგორიცაა ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტები.
2021 წელს „სოციალური უფლებების ევროპული სვეტის სამოქმედო გეგმამ“ გამოაცხადა ევროკავშირის მთავარი მიზანი სიღარიბის შემცირებასთან დაკავშირებით: 2030 წლისთვის სიღარიბის ან სოციალური გარიყულობის რისკის ქვეშ მყოფი ადამიანების რაოდენობის, სულ მცირე, 15 მილიონით შემცირება, მათგან, სულ მცირე, ხუთი მილიონი ბავშვი უნდა იყოს. ევროკავშირის სიღარიბის საწინააღმდეგო სტრატეგია და ევროპული ბავშვთა გარანტიის გაძლიერება 2024-2029 წლების პოლიტიკურ სახელმძღვანელო პრინციპებში გამოცხადდა. 2025 წლის ევროკავშირის მდგომარეობის შესახებ მიმართვაში კომისიის პრეზიდენტმა, ურსულა ფონ დერ ლაიენმა გამოაცხადა ევროკავშირის მიზანი, რომელიც 2050 წლისთვის სიღარიბის აღმოფხვრას ისახავს მიზნად.
კომისიის ერთობლივი კვლევითი ცენტრის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ სტრატეგიის ჩამოყალიბებაში წვლილი შეიტანა, რამაც აჩვენა, რომ ევროკავშირის მშპ-ის დამატებით 0.25 პროცენტს შეუძლია, 18 მილიონ ადამიანს დაეხმაროს სიღარიბისგან თავის დაღწევაში. გარდა ამისა, კომისიამ ასევე გამოკითხა ევროკავშირის ყველა ქვეყნიდან 8-17 წლის თითქმის 42 000 ბავშვი, რათა შეეგროვებინა მათი მოსაზრებები სიღარიბისა და სოციალური ინკლუზიის შესახებ.
