საფრანგეთის მუზეუმიდან 6.2 მილიონ დოლარად შეფასებული ბანანი მოიპარეს, რომელიც მანამდე რამდენჯერმე შეჭამეს

საფრანგეთში მუზეუმში ახალი ქურდობა მოხდა. Times-ის ცნობით, ამჯერად მოპარული ნამუშევარი იტალიელი მხატვრის, მაურიციო კატელანის „კომიკოსი“ იყო. 2019 წელს შექმნილი ინსტალაცია კედელზე მიმაგრებული ბანანისგან შედგება. ეს კონცეპტუალური ნამუშევარი 6.2 მილიონ დოლარად არის შეფასებული.

ნამუშევარი გამოფენის „Un Dimanche Sans Fin“ (ითარგმნება როგორც „უსასრულო კვირა“) ფარგლებში იყო წარმოდგენილი. 

გამოცემის ცნობით, შაბათს დილით დაცვის თანამშრომელმა შენიშნა, რომ კედელზე მიმაგრებული ბანანი დაკარგული იყო.
მუზეუმმა პოლიციას აცნობა და სისხლის სამართლის გამოძიება დაიწყო. პომპიდუ-მეცის ცენტრმა უკვე აღადგინა ნამუშევარი და სხვა ბანანით ჩაანაცვლა. როგორც New York Post-მა დასძინა, 100 000 დოლარის ღირებულების სამკაულებისგან განსხვავებით, ამ შემთხვევაში ჩანაცვლება უფრო ადვილია.

„მალფუჭებადი ნივთი“ რეგულარულად იცვლება, როდესაც ის ლპობას იწყებს ან როდესაც ვიზიტორი გადაწყვეტს მის ჭამას.

2024 წელს, ბლოკჩეინ პროექტ Tron-ის დამფუძნებელმა ჯასტინ სანმა შეჭამა ბანანი, რომელიც მან ნიუ-იორკში, Sotheby's-ის აუქციონზე 6.2 მილიონ დოლარად შეიძინა.

რას ნიშნავს ასეთი ხელოვნების ნიმუში?
ნამუშევარი „კომიკოსი“ პირველად 2019 წელს მაიამი-ბიჩის თანამედროვე ხელოვნების ბაზრობაზე იყო წარმოდგენილი. ნამუშევარი შეიქმნა ბანანის გამოყენებით, რომელიც მხატვარმა მაიამის სასურსათო მაღაზიაში შეიძინა. პროექტმა ფართო დისკუსია გამოიწვია ხელოვნების საზოგადოებასა და პრესაში. მან ასევე მიიპყრო ყურადღება მხატვარ დევიდ დატონგის წარმოდგენის შემდეგ, რომელმაც კედლიდან ბანანი მოხსნა და გამოფენის სტუმრების წინაშე შეჭამა. აღდგენილი ნამუშევარი მალევე კვლავ შეჭამეს. 2019 წელს ხელოვნების ობიექტის ორი ეგზემპლარი 120 000 დოლარად გაიყიდა, ხოლო მესამე გუგენჰაიმის მუზეუმს (ნიუ-იორკი, აშშ) გადაეცა.
ხელოვნების კრიტიკოსებს ამ პროექტის შეფასებებში განსხვავებული მოსაზრებები აქვთ. ზოგი „კომიკოსს“ პროვოკაციად მიიჩნევს, ზოგი კი მას მარსელ დიუშანის კონცეპტუალურ ნამუშევრებზე მინიშნებად მიიჩნევს, რომელიც ხელოვნების ღირებულებას, როგორც ასეთს, ეჭვქვეშ აყენებდა.

მარსელ დიუშანი რედიმეიდ „შადრევნის“ შემქმნელია. 1917 წელს მხატვარმა ხელოვნების ობიექტად ფსევდონიმით რ. მატის („სულელი“) ხელმოწერილი პისუარი გამოფინა.

რედიმეიდები არის მზა ნივთები, რომლებიც ნაცნობი გარემოდან ახალ კონტექსტში გადადის. ნამუშევრის უნიკალურობა იკარგება: ობიექტის მრავალჯერ გამეორება შეიძლება (მაგალითად, „შადრევანს“ რვა ეგზემპლარი აქვს).

2021 წელს Art Newspaper-თან ინტერვიუში კატელანმა ბანანს „კომენტარის ნამუშევარი“ და „ჩვენთვის ღირებულებების რეფლექსია“ უწოდა.

„კომიკოსის“ შეძენის შემდეგ, ჯასტინ სანმა განაცხადა, რომ ეს უბრალოდ ხელოვნების ნიმუშზე მეტი იყო: ის წარმოადგენდა კულტურულ ფენომენს, რომელიც აკავშირებდა ხელოვნების, მემებისა და კრიპტოვალუტის სამყაროს.