ბავშვობის ტრაგედიიდან მსოფლიო აღიარებამდე - „უდაბნოს ყვავილის“ დაუჯერებელი ისტორია

სომალის უდაბნოში დაბადებული გოგონა, რომელიც ბავშვობაში წარმოუდგენელ სისასტიკეს გადაურჩა, წლების შემდეგ მსოფლიოს ერთ-ერთ ცნობილ მოდელად და ქალთა უფლებების დამცველად იქცა.

ვარის დირიეს ცხოვრების გზა სიღარიბიდან, ძალადობიდან და იძულებითი ქორწინების საფრთხიდან საერთაშორისო აღიარებამდე მიდის. თუმცა, მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ბრძოლა პოდიუმებზე წარმატების მიღწევის შემდეგ დაიწყო. მან დუმილი დაარღვია და იმ სასტიკ ტრადიციაზე ალაპარაკდა, რომელიც მილიონობით გოგონასა და ქალს დღემდე უქმნის საფრთხეს.

ბავშვობა სომალის უდაბნოში და გაქცევა იძულებითი ქორწინებისგან

ვარის დირიე 1965 წელს სომალიში, მომთაბარე ოჯახში დაიბადა. მისი სახელი სომალიურ ენაზე „უდაბნოს ყვავილს“ ნიშნავს. ბავშვობიდანვე მძიმე პირობებში ცხოვრობდა. ოჯახი წყლის, საკვებისა და პირუტყვის გადასარჩენად მუდმივად გადაადგილდებოდა.

თუმცა, ბუნებრივ სირთულეებზე მეტად მის ცხოვრებაზე იმ ტრადიციებმა იმოქმედა, რომლებიც გოგონების თავისუფლებას ზღუდავდა. ხუთი წლის ასაკში ვარისს ქალის გენიტალური დასახიჩრება ჩაუტარდა. პრაქტიკა, რომელსაც საერთაშორისო ორგანიზაციები ადამიანის უფლებების მძიმე დარღვევად მიიჩნევენ.

13 წლის ასაკში გოგონას გაცილებით უფროს მამაკაცზე დაქორწინებას უპირებდნენ. ვარისმა გაქცევა გადაწყვიტა და უდაბნოს გავლით მოგადიშუსკენ გაემართა. ეს ნაბიჯი მისთვის საკუთარი სიცოცხლისა და მომავლის გადარჩენის მცდელობა იყო.

მოგვიანებით მისი გზა ლონდონში გაგრძელდა, სადაც სომალის ელჩად მომუშავე ბიძის დახმარებით ჩავიდა. უცხო ქვეყანაში ცხოვრება მარტივი არ აღმოჩნდა. ვარისს დამოუკიდებელი შემოსავალი არ ჰქონდა, მუშაობდა შინამოსამსახურედ, მოგვიანებით კი უკიდურეს სიღარიბესა და უსახლკარობასაც შეეჯახა.

შემთხვევითი შეხვედრა, რომელმაც მისი ცხოვრება შეცვალა

ვარის დირიეს ცხოვრება 1980-იანი წლების მეორე ნახევარში შეიცვალა. მისი გარეგნობა ცნობილმა ბრიტანელმა ფოტოგრაფმა ტერენს დონოვანმა შენიშნა, რამაც მას სამოდელო კარიერის დაწყების შესაძლებლობა მისცა.

1987 წელს ვარისმა პროფესიონალური ფოტოსესია გაიარა. მალე ის საერთაშორისო მოდის ინდუსტრიაში ერთ-ერთ ცნობილ სახედ იქცა. მუშაობდა ისეთ ბრენდებთან, როგორებიცაა Chanel, Revlon, L’Oréal და Levi’s, მონაწილეობდა მსოფლიოს წამყვან მოდის ჩვენებებში და ცნობილი ჟურნალების გარეკანებზეც გამოჩნდა.

ერთი შეხედვით, სომალის უდაბნოში გაზრდილი გოგონას ცხოვრება ზღაპარს ჰგავდა. მან მსოფლიო აღიარებას მიაღწია და წარმატებული კარიერა ააწყო. თუმცა, ამ წარმატების მიღმა მძიმე ბავშვობის მოგონებებსა და მტკივნეულ გამოცდილებას ინახავდა.

1997 წელი - ვარისმა დუმილი დაარღვია

სამოდელო კარიერის მწვერვალზე ყოფნისას ვარის დირიემ გადაწყვიტა, საჯაროდ ესაუბრა იმ ძალადობაზე, რომელიც ბავშვობაში გადაიტანა. მისი ისტორია საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში მოექცა და ქალის გენიტალური დასახიჩრების საკითხი მსოფლიოს არაერთ ქვეყანაში მწვავე განხილვის საგნად იქცა.

ვარისმა საკუთარ ტრავმაზე საუბარი მხოლოდ პირადი გამოცდილების გაზიარებისთვის არ დაიწყო. მას სურდა, საზოგადოებას გაეაზრებინა, რომ ტრადიციის სახელით ჩადენილი ძალადობა ვერ გამართლდებოდა და რომ მსგავსი პრაქტიკისგან გოგონების დაცვა აუცილებელი იყო.

1997 წელს ის გაეროს მოსახლეობის ფონდის სპეციალურ ელჩად დაინიშნა ქალის გენიტალური დასახიჩრების წინააღმდეგ ბრძოლის მიმართულებით. 2007 წლამდე ვარისი სხვადასხვა ქვეყანაში მოგზაურობდა, ხვდებოდა პოლიტიკოსებსა და საზოგადო მოღვაწეებს და საკუთარი ისტორიით ცდილობდა, რაც შეიძლება მეტი ადამიანის ყურადღება მიეპყრო ამ პრობლემისთვის.

მისი გზავნილი მკაფიო იყო: არც კულტურა და არც ტრადიცია არ შეიძლება გახდეს ბავშვის სხეულის დაზიანებისა და მისი უფლებების დარღვევის გამართლება.

„უდაბნოს ყვავილი“ - წიგნი, რომელმაც მისი ისტორია მსოფლიოს გააცნო

ვარის დირიეს ცხოვრების შესახებ ყველაზე ცნობილი წიგნი მისი ავტობიოგრაფიაა. „უდაბნოს ყვავილი“ (Desert Flower). 1997 წელს გამოცემულ წიგნში ის ბავშვობის წლებს, იძულებითი ქორწინებისგან გაქცევას, ლონდონში გატარებულ რთულ პერიოდსა და სამოდელო კარიერის დაწყებას იხსენებს.

წიგნში ვარისი იმ გადაწყვეტილებაზეც საუბრობს, რომელმაც მისი ცხოვრება შეცვალა: საკუთარი პოპულარობა ქალებისა და გოგონების უფლებების დასაცავად უნდა გამოეყენებინა.

მისმა ისტორიამ მკითხველთა ფართო აუდიტორია მოიცვა. მოგვიანებით ვარისმა სხვა წიგნებიც გამოსცა, მათ შორის „Desert Dawn“, რომელშიც სომალიში დაბრუნებასა და საკუთარ ფესვებთან ხელახლა დაკავშირებაზე საუბრობს.

2009 წელს ეკრანებზე გამოვიდა ფილმი „Desert Flower“, რომელშიც ვარის დირიეს როლი ეთიოპიელმა მოდელმა და მსახიობმა ლიია კებედემ შეასრულა. ფილმმა მისი ცხოვრების ისტორია კიდევ უფრო ფართო აუდიტორიას გააცნო.

პირადი ტრაგედიიდან - მილიონობით გოგონას დასაცავად დაწყებულ ბრძოლამდე

2002 წელს ვარის დირიემ დააარსა ფონდი, რომელიც მოგვიანებით Desert Flower Foundation-ის სახელით გახდა ცნობილი. ორგანიზაციის მთავარი მიზანი ქალის გენიტალური დასახიჩრების წინააღმდეგ ბრძოლა, გოგონების დაცვა და განათლების ხელშეწყობაა.

ფონდი მუშაობს როგორც პრევენციის, ისე იმ ქალების დახმარების მიმართულებით, რომლებმაც ეს მძიმე გამოცდილება უკვე გადაიტანეს. ორგანიზაციის საქმიანობა მოიცავს საგანმანათლებლო პროექტებს, გოგონების უფლებების დაცვასა და დაზარალებული ქალებისთვის სამედიცინო და ფსიქოსოციალური მხარდაჭერის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესებას.