ქალებში ალცჰაიმერის დაავადების რისკის შემცირებისა და პროგრესირების შენელების გზები გამოვლინდა - კვლევა

ალცჰაიმერის დაავადება და დემენცია თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთ ყველაზე რთულ გამოწვევად რჩება, განსაკუთრებით ქალბატონებში.

ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალებში გამოქვეყნებული ორი მასშტაბური კვლევა ახალ შესაძლებლობებს აჩენს: ერთ-ერთი მათგანი ჰორმონჩანაცვლებითი თერაპიის დამცავ ეფექტზე მიუთითებს, ხოლო მეორე - ღრმა ძილის გადამწყვეტ როლზე ტვინის ფუნქციების შენარჩუნებაში.

1. ჰორმონჩანაცვლებითი თერაპია (HRT) ამცირებს დემენციისა და ალცჰაიმერის რისკს ქალებში

ჟურნალ Alzheimer's & Dementia-ში გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, მენოპაუზის პერიოდში ჰორმონჩანაცვლებითი თერაპიის (HRT) გამოყენება შესაძლოა ქალებში დემენციისა და ალცჰაიმერის დაავადების განვითარების რისკის შემცირებას უკავშირდებოდეს.

ბრიტანელმა მეცნიერებმა გააანალიზეს 183 450 პოსტმენოპაუზური ქალის მონაცემები, რომელთაც საშუალოდ 13 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ:

საერთო რისკის შემცირება: ქალებს, რომლებიც HRT-ს იყენებდნენ მინიმუმ 1 წლის განმავლობაში, დემენციის საერთო რისკი 10%-ით, ხოლო ალცჰაიმერის დაავადების რისკი 16%-ით დაბალი ჰქონდათ მათთან შედარებით, ვისაც ეს თერაპია არასდროს მიუღია.

ქირურგიული მენოპაუზა: კავშირი განსაკუთრებით ძლიერი აღმოჩნდა იმ ქალებში, რომელთაც გადატანილი ჰქონდათ ქირურგიული მენოპაუზა (მაგალითად, საკვერცხეების ამოკვეთის შემდეგ) — ამ ჯგუფში ჰორმონების მიღება დემენციის რისკს 26%-ით ამცირებდა.

გენეტიკური და ჰორმონალური ფაქტორები: თერაპია განსაკუთრებით ეფექტური აღმოჩნდა ქალებში, რომელთაც სიცოცხლის განმავლობაში ესტროგენის დაბალი ბუნებრივი დონე აღენიშნებოდათ, ასევე APOE4 გენის მატარებლებში (რომელიც ალცჰაიმერის განვითარების რისკს ზრდის).

ოპტიმალური ასაკი: რისკის ყველაზე მნიშვნელოვანი შემცირება დაფიქსირდა ქალებში, რომლებმაც ჰორმონოთერაპია 46-დან 56 წლამდე (მენოპაუზის დადგომასთან ახლოს) დაიწყეს.

მნიშვნელოვანი შენიშვნა: კვლევა პირდაპირ არ ამტკიცებს, რომ HRT გარანტირებულად აცილებს თავიდან დემენციას, თუმცა შედეგები მკაფიოდ მიუთითებს მოლეკულურ და ჰორმონალურ სარგებელზე ტვინის ჯანმრთელობისთვის. განაგრძეთ კითხვა...